|
Plenumvergadering |
Séance
plénière |
|
van Donderdag 30 april 2026 Namiddag ______ |
du Jeudi 30 avril 2026 Après-midi ______ |
De vergadering wordt geopend om 14.19 uur en voorgezeten door de heer Peter De Roover, voorzitter.
La séance est ouverte à 14 h 19 et présidée par M. Peter De Roover, président.
De voorzitter: De vergadering is geopend.
La séance
est ouverte.
Een reeks
mededelingen en besluiten moeten ter kennis gebracht worden van de Kamer. U
kunt die terugvinden op de webstek van de Kamer en in het integraal verslag van
deze vergadering of in de bijlage ervan.
Une série
de communications et de décisions doivent être portées à la connaissance de la
Chambre. Elles seront reprises sur le site web de la Chambre et insérées dans
le compte rendu intégral de cette séance ou son annexe.
Aanwezig bij de opening van de vergadering zijn de ministers van de federale regering:
Ministres du gouvernement fédéral présents lors de l'ouverture de la séance:
Bart De Wever, Mathieu Bihet.
Collega’s, alweer welkom voor wat een vrij korte vergadering zal zijn. Mijn stem is ietwat faible. Dus ik verzoek u om mij in de mogelijkheid te stellen mij verstaanbaar te maken.
We mogen de premier ontvangen voor een eerste, forse reeks vragen.
01.01 Bert Wollants (N-VA): Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, collega’s, al van bij het begin van de regering-De Wever hebben we heel duidelijk aangegeven dat we in het energiebeleid een serieuze bocht wilde maken, waarbij we niet meer enkel inzetten op hernieuwbare energie, maar ook op kernenergie, omdat die leidt tot stabiele prijzen, meer bevoorradingszekerheid en minder afhankelijkheid van het buitenland. Dat is natuurlijk een enorm verschil met de antinucleaire visie bij sommigen, die ons al heel veel geld gekost heeft.
In de vorige en huidige crisissen moeten we vaststellen dat afhankelijkheid een behoorlijke kostprijs heeft, die vandaag betaald wordt door onze gezinnen en onze bedrijven. Dan is het bijna wraakroepend dat de vorige regering nog heeft ingezet op nieuwe gascentrales om het gat dicht te rijden.
Met het nieuws dat er een principieel akkoord gevonden is met ENGIE over het onderzoek naar de overdracht van de kerncentrales om er op die manier voor te zorgen dat de kerncentrales langer open kunnen blijven en dat de aan de gang zijnde afbraakwerken stopgezet worden, nemen we een belangrijke horde om onze energie opnieuw in eigen handen te nemen en daarmee aan de slag te kunnen gaan. (Protest van de heer Hedebouw)
We weten natuurlijk allemaal dat dat maar een eerste kleine stap is in de bijsturing van ons energiebeleid en dat er nog vele stappen moeten volgen. Hoe dan ook betonen wij met die stap nu de moed en het lef om het verschil te maken.
Mijnheer de eerste minister, op welke manier gaan we hier in de toekomst mee om?
Wat staat er juist in het akkoord? Kunt u dat nader toelichten?
Welke stappen kunnen naar verwachting in de komende maanden gedaan worden om dichter bij ons doel te komen?
Op welke manier zal de hele operatie ervoor zorgen dat we onze welvaart veiliger kunnen stellen?
01.02 Marc Lejeune (Les Engagés): Monsieur le président, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, reprendre la main sur nos activités nucléaires, reprendre notre avenir en main, reprendre finalement ce qu'on n'aurait jamais dû abandonner, c'est historique! Il y a des décennies où rien ne se passe, et il y a des semaines où des décennies se produisent!
L'annonce de ce matin de la signature d'une lettre d'intention avec ENGIE marque un tournant historique pour notre pays. Nous pouvons enfin ramener le centre de décision de Paris à Bruxelles et rejoindre le clan des pays qui contrôlent leur énergie, leur autonomie et leur souveraineté. Le nucléaire doit être une composante importante de notre mix énergétique – vous savez que c'est essentiel pour Les Engagés –, une énergie abordable, décarbonée, qui renforce notre autonomie.
Dès 2023, nous envisagions un rachat par l'État belge de nos centrales et, il y a encore deux semaines, je demandais d'arrêter le démantèlement de Tihange 1. Alors, vous comprenez que je me réjouis que Les Engagés aient été entendus. Cette décision apporte enfin un peu d'espoir, enfin un peu d'ambition, mais cette opération reste particulièrement complexe, nous le savons.
La période à venir sera cruciale et rentrera dans les annales de l'histoire énergétique belge. Dès lors, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, pouvez-vous nous préciser les points suivants?
Comment le gouvernement envisage-t-il et évalue-t-il la faisabilité technique et financière, notamment au regard des passifs liés au démantèlement? Savez-vous déjà vers quel mécanisme on se dirigerait pour retrouver le contrôle, et avec quels exploitants?
Qu'est-ce qui a changé pour qu'on considère aujourd'hui que la relance est possible, alors qu'ENGIE nous affirmait toujours le contraire? Même si c'est un peu rapide, nous pouvons déjà y penser!
01.03 Steven Coenegrachts (Anders.): Mijnheer de premier, mijnheer de minister, als liberaal ben ik van nature geen grote voorstander van nationalisaties, zoals u wel zult begrijpen, maar ik denk dat u in dit geval een logische, volgende stap zet. Nadat de vorige regering de levensduur van twee kerncentrales heeft verlengd, werken we nu verder met de onwillige partner die ENGIE Electrabel is en dan moet de volgende logische stap worden gezet. De kritieke infrastructuur moet worden beschermd en in België worden verankerd voor de economie, zodat de bevoorradingszekerheid gegarandeerd blijft en onze afhankelijkheid van het buitenland vermindert. Vandaag hebt u gezegd dat u principieel akkoord gaat met ENGIE Electrabel om onderhandelingen daarover op te starten.
Natuurlijk, the devil is in the details, zeker bij dit soort onderhandelingen. We zijn dan ook benieuwd naar de kostprijs. Zal de overheid zelf kerncentrales uitbaten? Kunnen we dat wel? Beschikken we over de nodige expertise? Wat zal het effect zijn op de energiemarkt? Blijft het bij de twee centrales die vandaag open zijn of overweegt u om er meerdere te heropenen? Er blijft veel onduidelijk en er moet nog veel worden uitgeklaard.
De vraag is dan ook, mijnheer de premier, mijnheer de minister: wat is de timing en wat zijn de volgende stappen? Tegen wanneer kunnen we onze economie en onze burgers de duidelijke en exacte zekerheid bieden dat kernenergie permanent in ons land wordt verankerd? Dank u wel.
01.04 Roberto D'Amico (PVDA-PTB): Messieurs les ministres, depuis le début, nous disons avec le PTB que nous avons besoin d’un secteur public de l’énergie pour garantir une énergie verte et bon marché. C’est une bonne chose d’avoir aujourd’hui un débat sur la propriété de ce secteur essentiel. Mais s’il s’agit uniquement de nationaliser les pertes et de transférer tous les risques vers le contribuable, nous ne sommes pas d’accord car, en réalité, nous avons déjà payé quatre fois ces centrales nucléaires.
Premièrement, dans les années 80 et 90, elles ont été amorties sur le dos des consommateurs, puis vendues à ENGIE. Ensuite, ENGIE en a tiré 15 milliards de profits jusqu’en 2020. Nous avons aussi payé des milliards de surprofits pendant la précédente crise énergétique, en 2022 et en 2023. Enfin, avec l’ENGIE deal, après la crise, nous avons repris la facture des déchets nucléaires, tout en garantissant ces profits pour les deux réacteurs prolongés. Messieurs les ministres, nous n’allons quand même pas payer une cinquième fois pour ces centrales!
Si nous nationalisons le nucléaire, cela doit se faire pour un euro symbolique. La facture du démantèlement doit rester chez ENGIE. Nous subventionnons quasiment tous les moyens de production dans le secteur. L’éolien offshore est subventionné. Les centrales à gaz existantes et les nouvelles sont subventionnées. Les panneaux photovoltaïques sont subventionnés. Les parcs à batteries sont subventionnés. Même la centrale hydroélectrique de Coo est subventionnée.
Si nous subventionnons tout, reprenons l’ensemble du secteur pour que la population profite aussi des avantages et pas seulement des coûts.
Messieurs les ministres, si vous voulez nationaliser le nucléaire, pourquoi ne nationalisez-vous pas l’ensemble du secteur énergétique en Belgique?
01.05 Jean-Marie Dedecker (ONAFH): Beste groene verdwaasde collega’s, weet u, mijnheer de premier, sinds 1 april schijnt de zon en waait de wind voortdurend. Weet u hoeveel elektriciteit we sinds het begin van deze maand hebben moeten invoeren? Dat was 42 % van al onze elektriciteit, op 18 april zelfs 58 %. Waar hebben we die gekocht? In Frankrijk, want daar draaien nog altijd kerncentrales.
Mijnheer Coenegrachts, ik hoor u graag bezig. Paars-groen heeft onze hele energiesector kapot gemaakt. Dat is begonnen toen uw praeses, de heer Verhofstadt, aan de macht was in 2003. U hebt de boel verkocht voor een appel en een ei. Electrabel is verkocht aan de Fransen. Er was nog een terugfluitmogelijkheid voor de bevoorrading in 2014, maar alle partijen hebben dat laten passeren. Iedereen heeft hier boter op het hoofd. In 2023 heb ik hier de grootste verdwazing meegemaakt in de 25 jaar die ik hier zit. Men heeft toen beslist om alle reactoren te sluiten. Gelukkig is er nadien nog een soort deus ex machina opgedoken en is beslist om nog twee kerncentrales open te houden.
Vandaag staan we waar we staan. Destijds heeft het duo Tinne Van der Straeten, die men zou moeten opsluiten voor schuldig verzuim, en de heer De Croo, een wurgcontract getekend met ENGIE van 1.000 pagina’s dik. Elke stap die we vandaag zetten, moeten we betalen aan ENGIE. Ze hebben de zaak al afgekocht: alleen al het ontmantelen van de kerncentrales kost tussen 40 en 60 miljard euro. De Fransen hebben dat afgekocht voor 15 miljard euro. Waar vandaag Tihange 1 staat, moet een gascentrale komen. Groene jongens, een gascentrale stoot 41 keer meer CO₂ uit dan een kerncentrale, die nul CO₂ uitstoot. Ik hoop dat de nucleaire verdwazing in uw hoofd eindelijk is verdwenen en (…)
01.06 Phaedra Van Keymolen (cd&v): Mijnheer de voorzitter, mijnheer de premier, mijnheer de minister, collega’s, nadat ons land jarenlang een knipperlichtrelatie met zijn kerncentrales is het tijd voor een volgende stap. Vanochtend werd het dan ook officieel: de Belgische Staat en ENGIE hebben zich verloofd en zullen nu verder onderhandelen over het huwelijkscontract.
Het is een belangrijk contract, want het gaat over onze strategische autonomie. We zitten momenteel in de tweede energiecrisis in minder dan vier jaar tijd en er volgen ongetwijfeld nog crises. We moeten dus zorgen voor structurele oplossingen. Keer op keer blijkt hoe kwetsbaar we zijn. We moeten minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen en van Moskou, van Riyaad en van Washington. Dat kan alleen, als we onze energiebevoorrading in eigen handen nemen, door zelf te beslissen over de toekomst van onze kerncentrales en door een turbo te zetten op hernieuwbare energie. Dat is de beste garantie om onze gezinnen en onze bedrijven te beschermen tegen toekomstige energiecrisissen. Strategische onafhankelijkheid betekent ook dat we verder moeten inzetten op de volgende generatie reactoren, de SMR’s, waarvoor we hier in België, in de Kempen, de kennis in huis hebben.
Mijnheer de premier, mijnheer de minister, het is goed dat we onze energie in eigen handen nemen en dat we onze mensen beschermen in tijden van crisis. Voor het huwelijksfeest kijken we echter best ook naar de factuur en naar de kleine lettertjes in het huwelijkscontract. Hoe snel weten we of het huwelijk plaats zal vinden of niet en tegen welke prijs?
01.07 Christophe Bombled (MR): Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l'Énergie, je tiens tout d'abord à saluer la décision stratégique du gouvernement d'assumer dans un futur proche la propriété directe de l’ensemble des activités nucléaires d'ENGIE et d'Electrabel, couvrant les sept réacteurs, le personnel, les filiales et l'ensemble des actifs et passifs associés, y compris les obligations de démantèlement et de déclassement. Dans le même mouvement, on va interrompre les opérations de démantèlement qui empêcheraient le redémarrage des réacteurs.
Cette orientation va clairement dans le sens d'un État stratège, soucieux de la sécurité d'approvisionnement, des objectifs climatiques, de la résilience industrielle et de la prospérité socio-économique à long terme de notre pays, ce que notre famille libérale a toujours défendu lorsqu'elle plaidait pour la prolongation du nucléaire et le développement de nouvelles capacités sur notre territoire.
Pouvez-vous préciser au Parlement de quelle manière vous entendez garantir que cette transaction – dont la lettre d'attention encadre désormais des négociations exclusives – permettra de bâtir une activité nucléaire durable, financièrement viable et pleinement cohérente avec nos objectifs climatiques et industriels de long terme, tout en préservant l'équilibre financier global des partenaires privés, comme le prévoit le communiqué?
Par ailleurs, pourriez-vous détailler comment la suspension convenue des travaux de démantèlement et de déclassement, décidée pour maintenir toutes les options ouvertes pour l'État belge, sera mise à profit concrètement pour sécuriser à la fois la continuité de production, la sûreté des installations et l'accompagnement des travailleurs concernés tout au long de ce processus?
01.08 François De Smet (DéFI): Messieurs les ministres, soyons honnêtes, cette lettre d’intention mérite d’être saluée. Elle le mérite d’abord parce qu’elle a pour effet immédiat d’arrêter le démantèlement des sites existants. Et surtout, la décision stratégique d’assumer la propriété directe des actifs nucléaires constitue un pas dans la bonne direction.
Oui, il faut investir dans notre autonomie énergétique, pour la même raison qu’il faut investir dans notre défense. Ces deux enjeux sont comparables. D’abord, parce qu’il s’agit d’assurer davantage d’autonomie dans un environnement devenu plus hostile et incertain; ensuite, parce qu’il faut rattraper des dizaines d’années d’erreurs et d’inaction; enfin, en raison de l’ampleur gigantesque des enjeux financiers.
En revanche, sur ce dernier point, le communiqué n’est pas tout à fait rassurant. Derrière cet accord de principe se cachent quelques zones d’ombre financières qui pourraient s’avérer vertigineuses pour le contribuable.
D’abord, le texte précise que la transaction ne doit pas avoir "d’impact indu ni négatif ni positif sur la situation financière globale d’ENGIE". On a rarement vu dans une lettre d’intention une clause aussi péremptoire, d’autant qu’aucune précaution comparable relative à la situation financière de l’État belge – qui, comme chacun le sait, se porte très bien – n’apparaît dans le texte. Cela ressemble donc furieusement à un chèque en blanc.
Ensuite, nous avons la question du coût de la remise aux normes. ENGIE affirmait encore récemment que le redémarrage de réacteurs comme Tihange 1 nécessiterait des travaux gigantesques pour répondre aux normes de sécurité.
Enfin, comme tout le monde l'a lu dans votre communiqué, cette lettre d'intention ne constitue pas un engagement ferme. Dès-lors, avez-vous un plan B si jamais, à l’automne prochain, cela ne fonctionne pas?
Je pense qu'il faut investir dans notre autonomie énergétique. Il y a, pour un État, bien davantage de cohérence à être propriétaire d’outils de production énergétique que de banques, par exemple. Cependant, il est essentiel que ce gouvernement nous indique ce que cette acquisition représentera pour le contribuable et la manière dont elle sera financée. À ce stade, nous n’en avons aucune idée. Et j’espère que vous, au moins, vous en avez une.
01.09 Oskar Seuntjens (Vooruit): Op de vooravond van 1 mei mogen wij lezen dat de regering energie opnieuw wil nationaliseren.
Als socialisten kunnen wij, in tegenstelling tot andere partijen, natuurlijk onmogelijk tegen een overheid zijn die haar verantwoordelijkheid wil nemen. Ik las dat Groen vanochtend opnieuw in een kramp schoot omdat het over kernenergie ging.
De waarheid is echter dat wij vandaag geen ruimte hebben voor taboes. De realiteit is wat ze vandaag is. Wij zijn vandaag veel te afhankelijk van anderen en van onbetrouwbare partners als het over onze energie gaat.
De oplossing daarvoor is behoorlijk eenvoudig. Wij moeten onze energie opnieuw in eigen handen krijgen. Vandaag zien we de prijzen immers door het dak gaan en is de onzekerheid bij gezinnen, alleenstaanden en bedrijven veel te groot.
Het is dus goed dat wordt gesproken tussen de overheid en ENGIE om een deal te sluiten, maar die deal moet natuurlijk wel onder voorwaarden worden gesloten. De deal moet ervoor zorgen dat onze energiezekerheid toeneemt, dat de duurzaamheid van onze energie verbetert en dat energie opnieuw betaalbaar wordt.
Het kan niet zijn dat het een deal wordt waarbij de winsten worden geprivatiseerd, maar de risico’s genationaliseerd.
Heren ministers, kunt u uitleg geven over de onderhandelingen tussen ENGIE en de overheid?
01.10 Barbara Pas (VB): Na de sale-and-lease-backconstructie van Guy Verhofstadt hebben we nu de allicht even dure sale-and-buy-backconstructie. Het Vlaams Belang werd jarenlang als linkse partij weggezet omdat we strategische sectoren zoals energie willen nationaliseren. Dat is exact wat u vandaag gaat doen. Ik hoor nu iedereen zeggen hoe belangrijk het is om energie in eigen handen te houden. Aan alle partijen die daar vandaag enthousiast over zijn, wij hebben dat altijd al gezegd. Het is wel bijzonder jammer dat u eerst twee energiecrisissen nodig hebt gehad om het gezond verstand te laten werken.
Waarom nu pas? Er is trouwens nog geen echt akkoord, het is een intentieverklaring zonder verplichting om tot een transactie te komen. De vraag is wat er zal gebeuren met de ontmanteling van die vijf centrales, die ondertussen al is ingezet. Die afbraak herstellen kost misschien wel miljarden en het zal ook jaren duren voor die opnieuw operationeel zullen zijn. De factuur van die ellenlange besluiteloosheid mag niet naar de belastingbetaler gaan. Net zoals bij de vorige onderhandelingen zit u echter in de zwakste onderhandelingspositie. U hebt nood aan capaciteit, terwijl ENGIE in een zetel zit.
Die ontmantelingsactiviteiten van ENGIE worden eindelijk stopgezet. De vraag is of u ook die ontmantelingskosten zult overnemen. ENGIE heeft al die jaren de exploitatiewinsten gehad, het moet dan ook opdraaien voor de afbraakfactuur.
Dat bestaande capaciteit wordt opengehouden, is een goede zaak. Mijn vraag is echter wanneer u werk gaat maken van nieuwe capaciteit. Minister Bihet heeft deze legislatuur nog helemaal niets gedaan. Eigenlijk had u dat onder de Zweedse regering al kunnen doen. Het is meer dan dringend nodig.
De voorzitter:
Dan is het woord aan de jarige collega Van Lysebettens. (Applaus)
Net als collega Frank gisteren mag ook u uw verjaardag te midden van vele vrienden vieren!
01.11 Jeroen Van Lysebettens (Ecolo-Groen): Collega’s, heren ministers, het is vandaag mijn verjaardag, maar vanochtend dacht ik dat het de verjaardag van ENGIE was. De regering geeft ENGIE immers een groot cadeau. Niet ENGIE, maar de Belgische Staat zal opdraaien voor de dure sanering van oude kerncentrales, voor de dure renovatie van Tihange 3 en Doel 4 en voor de wensdromen om ook nog andere centrales op te lappen.
De vorige regering onderhandelde nog dat ENGIE zou moeten opdraaien voor de ontmanteling van die oude reactoren, een kost van meer dan 10 miljard euro. Het is duidelijk dat de deal van Bart De Wever een goede deal is voor ENGIE, maar is het ook een goede deal voor de Belgische Staat? De kosten die ENGIE vermijdt, zullen uiteindelijk hoe dan ook moeten worden betaald. Bij een nationalisatie is het de belastingbetaler die ervoor betaalt, wij allemaal, u, iedereen hier. Zo ver zijn we nog niet. België heeft alleen een optie genomen om alle kerncentrales over te nemen. Die piste wordt nu verder onderzocht.
Heren ministers, wat kost deze optie vandaag al aan de Belgische Staat? Ik lees in de krant dat de Belgische Staat tijdens de duur van de optie een vergoeding aan ENGIE betaalt als compensatie voor de kosten die het bedrijf ondertussen al maakt. Hoeveel bedraagt die vergoeding? Klopt het dat alle kerncentrales in de optie zitten, inclusief de scheurtjescentrales? Er wordt nu een grondig onderzoek gedaan naar de boeken van ENGIE. Wie zal dat doen? Wie bouwt de businesscase voor een eventuele overname en hoe gebeurt dat?
De voorzitter: Dat zijn veel vragen, mijnheer de eerste minister. U hebt vijf minuten om daarop te reageren.
01.12 Eerste minister Bart De Wever: Geachte Kamerleden, het zal onmogelijk zijn om in vijf minuten spreektijd op alle vragen te antwoorden, maar dit zal ook wel niet het laatste debat daarover zijn.
Gisteren heb ik met mijn vriend, strijdmakker, kameraad Mathieu, de minister voor Energie, een letter of intent ondertekend tussen de federale overheid en ENGIE, met als doel een volledige overname van het nucleaire park door de overheid. Die intentieverklaring heeft op dit moment niet meer dan twee reële gevolgen, ten eerste, alle ontmantelingsactiviteiten worden gestopt en, ten tweede, we zullen een grondig en onafhankelijk studiewerk opstarten dat ons als overheid objectieve informatie zal verschaffen over de staat van de kernreactoren in ons land.
Dat laatste is belangrijk, want tot voor kort waren we daarvoor grotendeels afhankelijk van de uitbater. De uitbater had sinds de jammerlijke wet op de kernuitstap een businessmodel gebouwd met het oogpunt van een nucleaire exit. De uitbater wenst niet terug te komen op dat businessmodel, wat begrijpelijk is gezien de onzekerheid over de toekomst van kernenergie die in dit land twee decennia heel bewust vanuit sommige groepen werd gezaaid.
Die afhankelijkheid voor informatie van de uitbater leidde in het verleden tot foutieve inschattingen vanwege de voorgaande regeringen. Kerncentrales werden zelfs weggezet als lijken die niet meer gereanimeerd konden worden, zelfs de centrales waarvan men daarna de openingsduur heeft verlengd.
Bovendien heeft ons dat in een bijzonder nadelige positie gebracht wat betreft de uitvoering van de regeringsstrategie om volop in te zetten op kernenergie. Er was inderdaad een deal van bijna 1.000 bladzijden, maar dat heeft ons niet geholpen.
Met de schrapping van de wet op de kernuitstap heeft dit Parlement een eerste belangrijke stap gezet in de broodnodige mentaliteitsshift die ons land nu doormaakt inzake kernenergie.
L'accord conclu hier nous permet d'ouvrir une nouvelle ère. C'est pourquoi ce projet se nomme "Aurora". Si les études se montrent positives, une estimation du parc nucléaire suivra, en tenant compte de tous les risques et des coûts prévisibles. Une grande partie des coûts attendus est déjà couverte par le fonds Hedera pour le stockage des déchets et par le fonds Synatom pour un éventuel démantèlement. Un montant de quelque 25 milliards d'euros est déjà réservé à cette fin. Les éventuels coûts supplémentaires seront identifiés par les études à venir et intégrés ensuite dans l'accord final.
Cette reprise ne doit donc pas nécessairement constituer une charge structurelle pour le budget, certainement pas si l'on tient également compte des coûts de la dépendance énergétique. Il s'agit d'un investissement qui rapportera. En cas d'accord définitif, après des décennies dans le giron français, nous reprendrons nous-mêmes le contrôle de nos centrales nucléaires et pourrons décider de leur avenir. À terme, nous pouvons éventuellement envisager une collaboration avec d'autres partenaires.
By the way, degenen die nu spreken over nationalisering – sommigen juichend, anderen smalend – moeten beseffen dat onze kerncentrales de facto al genationaliseerd zijn, maar dan door Frankrijk en niet door ons. Ik heb dat altijd een bijzonder dwaas idee gevonden. Ik heb als student nog betoogd tegen de verkoop van Tractebel en daarna Electrabel, maar Verhofstadt deed maar voort.
In tijden waarin we de geopolitieke context
steeds meer lijken te moeten ondergaan, met alle gevolgen van dien voor onze
energiebevoorrading en de prijzen, kan een herwinning van de controle over onze
stroommix strategisch uiteraard een belangrijk houvast bieden. Daar gaan wij
voor. Wij willen immers een zekere, betaalbare en duurzame energievoorziening,
waarvoor we zo weinig mogelijk afhankelijk zijn van anderen. Ik dank u.
01.13 Mathieu Bihet, ministre: Monsieur le président, chers collègues, aujourd'hui, la Belgique pose un acte fort; un acte par lequel notre pays décide de reprendre en main son avenir énergétique pour garantir sa sécurité d’approvisionnement.
Pendant trop longtemps, nous avons hésité. Trop longtemps, nous avons été dépendants. Alors que les repères géopolitiques se redessinent profondément, cela n’est plus tenable. L’énergie est une question de puissance. L’énergie est une question de sécurité. Mais l’énergie est aussi une question de prospérité.
Aujourd'hui, la Belgique a décidé de ne plus être spectatrice. En engageant cette démarche, nous faisons le choix ambitieux de la maîtrise, de la responsabilité, mais surtout – et c’est ce qui manquait – d’une vision à long terme.
Il y a moins d’un an, ce Parlement adoptait la loi qui ouvrait le champ des possibles. L’ouverture des négociations officielles avec ENGIE est possible parce que vous avez permis cette voie.
Aujourd'hui, nous actons une étape importante: la suspension des activités de démantèlement. Elle vise à préserver toutes les options, à protéger la valeur de nos actifs et à donner à la Belgique le temps et les moyens de décider en pleine connaissance de cause.
Pour faire du nucléaire en Belgique, nous devons disposer des outils, des compétences et de l’expertise.
Wij hebben een keuze gemaakt, een keuze voor onze toekomst in kernenergie. We doen dat niet voor onszelf of uit electorale overwegingen. De wet op de kernenergie werd met een heel erg ruime meerderheid goedgekeurd. Ons beleid voeren wij over partijgrenzen heen, over taalgrenzen heen en over politieke grenzen heen. Ons handelen staat in het teken van het algemeen belang en heeft tot doel de welvaart van ons land te versterken, zowel in het noorden als in het zuiden.
Mon équipe et celle du premier ministre, que je remercie chaleureusement ici, ont travaillé et travailleront encore sans relâche.
Chers collègues, nous ouvrons le champ des possibles. Nous voulons une Belgique qui produit davantage d'électricité qu'elle n'en dépend. Nous voulons une production massive d'énergie décarbonée.
Ik wil echter duidelijk zijn: de intentieverklaring is een eerste stap, het begin van een traject dat we voor vele maanden aangaan. De gesprekken zullen veeleisend zijn en er zal een grondige analyse gemaakt worden. Er zal geen definitieve beslissing worden genomen zonder stevige garanties.
Une chose est certaine, aujourd'hui le cap est fixé: une Belgique capable de soutenir son industrie avec une énergie compétitive; une Belgique qui atteint ses objectifs climatiques sans sacrifier sa prospérité; une Belgique qui croit en son savoir-faire, en ses ingénieurs, en son excellence scientifique et technologique. Et ce choix est un choix de confiance dans notre capacité à maîtriser des technologies complexes, de confiance dans notre industrie, de confiance dans nos talents et, surtout, de confiance dans notre avenir.
Et à ceux qui doutaient encore de la place du nucléaire dans notre pays, je le dis sans détour: le débat appartient désormais au passé, le temps est aujourd'hui à l'action. La Belgique ne subira plus son avenir énergétique. À partir d'aujourd'hui, elle le construit.
01.14 Bert Wollants (N-VA): Dank u wel, mijnheer de eerste minister. Dank u wel, mijnheer de minister. Wat ik hier in de zaal gehoord heb, leert mij dat er een zeer ruim draagvlak is om kernenergie in onze energiemix op te nemen.
Wij zullen alsmaar vaker kernenergie gebruiken; we hebben die energie nodig om onze welvaart veilig te stellen, onze industrie aan te drijven en onze gezinnen met stroom te bevoorraden. Dat wil zeggen dat we het traject moeten starten.
Vandaag starten we een traject dat inderdaad niet makkelijk zal zijn, want onze voorgangers hebben het ons niet makkelijk gemaakt. Met dat traject kijken we naar de toekomst. We hadden dat al jaren geleden moeten opstarten, maar we kunnen niet terug in de tijd. We moeten vooruit. We moeten inderdaad die stap doen.
Voor iedereen hier, op één partij na, is het orderwoord dat we vooruit moeten en dat kernenergie een deel is van onze energiemix. Laten we daar met zijn allen achterstaan en de regering vooruit stuwen in haar betrachting onze energie veilig te maken voor de toekomst.
01.15 Marc Lejeune (Les Engagés): Merci monsieur le ministre et monsieur le premier ministre. Dans le nucléaire, il faut déclencher, et surtout maîtriser, une réaction en chaîne. Aujourd'hui, nous pouvons maîtriser notre avenir. Nous avons dans le passé délégué notre souveraineté à une multinationale au sein de laquelle on ne maîtrisait plus rien. Aujourd'hui, nous corrigeons cette erreur.
Cela demande du courage et de l'audace. Mais nous avons, dans notre pays, une histoire forte et des compétences évidentes dans ces matières nucléaires. Aujourd'hui, nous reprenons véritablement notre avenir en main. Cette reprise de nos installations nucléaires entraîne effectivement de grandes responsabilités, mais c'est le propre d'un gouvernement qui prend ses responsabilités et qui s'assume. Nous lui souhaitons plein succès.
01.16 Steven Coenegrachts (Anders.): Dank u voor de antwoorden, mijnheer de premier, mijnheer de minister. We staan vandaag inderdaad aan het begin van een lang, maar ook zeer onzeker traject. We zijn niet zeker van de uitkomst. We weten niet waar het zal eindigen. We weten niet of het überhaupt mogelijk zal zijn om met ENGIE tot een akkoord te komen.
Ik wil u daarbij alle succes wensen, maar ik vraag u toch ook om over een plan B na te denken. Wat als het niet lukt? Wat als men niet slaagt? Als we er allemaal van uitgaan dat alles al beklonken is, zit ENGIE pas echt in een zetel. U moet op elk moment neen durven te zeggen, omdat het onder de voorgestelde voorwaarden niet kan. Blijf dus voorzichtig en sluit die deal onder de juiste voorwaarden. We zullen dat de volgende weken zeker samen opvolgen.
01.17 Roberto D'Amico (PVDA-PTB): Monsieur le ministre, vous reconnaissez officiellement que laisser les secteurs de l'énergie au privé était une erreur. C'est déjà une victoire en soit. Aujourd'hui, voir des libéraux reconnaître que laisser l'énergie au privé est une erreur, c'est un beau cadeau!
Le secteur de l'énergie est crucial pour les gens, pour l'industrie et pour le climat. On ne peut pas laisser un secteur aussi important au privé. Ce que vous proposez aujourd'hui, ce n'est pas de reprendre le contrôle sur le secteur pour assurer des prix bas et des investissements pour la transition, mais de nationaliser les pertes et les risques, en privatisant les profits. Je vous le redis pour la cinquième fois, ce sont encore les travailleurs qui vont payer. Nous ne sommes pas d'accord avec ça.
01.18 Jean-Marie Dedecker (ONAFH): Premier, na 25 jaar energiebeleid van paars-groen zitten we momenteel met de grootste CO2-uitstoot en de duurste energie. Later op de agenda volgen vragen over de verhuizing van de petrochemie. Voor onze gas betalen we vier keer de prijs die de rest van Europa betaalt wegens het hier gevoerde beleid.
Daarom feliciteer ik u, echt waar, met de beslissing om eindelijk opnieuw de overstap te maken naar kernenergie. We hebben de kennis. Laat u niet in de zak zetten door de Fransen. We hebben de kennis. Haal die 450 ingenieurs die nu in Gravelines werken, in Duinkerke, en die vroeger in Doel zaten, terug. Zij kunnen het. Oude kerncentrales die stil lagen, zijn al opnieuw opgestart. Ga maar eens kijken naar Three Mile Island in Amerika. Laat u dus niet in de zak zetten. Ik weet dat het kwaad kersen eten is met de Fransen, aangezien zij, dankzij iedereen die hier voor mij zit, dat contract hebben afgesloten dat ontzettend nefast is voor ons. Ik wens u veel succes.
01.19 Phaedra Van Keymolen (cd&v): Heren ministers, met cd&v zeggen we vandaag ja. Een ja-woord is echter geen blanco cheque. We verwachten een deal die strategisch sterk en transparant is, want het huwelijk moet ook op lange termijn standhouden. Dat is althans de bedoeling. Maak dus werk van dat akkoord. Ga voor de bijkomende verlengde openingsduur van de jongste centrales. Maak ook werk van die nieuwe generatie reactoren en zet de turbo op hernieuwbare energie in het kader van onze energiemix en onze strategische onafhankelijkheid. Hoe sneller we onafhankelijk worden, hoe beter.
01.20 Christophe Bombled (MR): Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l’Énergie, le groupe MR salue cette étape décisive. En effet, l’État fait le choix de la responsabilité. Oui, le choix de la responsabilité, avec un double objectif à long terme: la sécurité d’approvisionnement et la compétitivité de notre économie.
Nous concrétisons ainsi la vision que nous défendons depuis des années. Quelle est-elle? Eh bien! c’est celle d’un État stratège, qui sécurise une énergie bas carbone, fiable et maitrisée, au service des ménages, des entreprises et du climat.
01.21 François De Smet (DéFI): Merci pour vos réponses.
Je tiens à relever trois choses. Tout d'abord, vous avez parlé d’une étude approfondie de l’outil à réaliser par des experts indépendants. Je serais assez intéressé de savoir de qui il s’agit. Ce serait précieux.
Ensuite, j’entends l’idée que cela n’aboutira pas nécessairement à une charge en plus pour l’État belge, vu les provisions existantes. Ce serait la moindre des choses, puisque ces réacteurs ont effectivement déjà été amortis plusieurs fois .
Enfin, je suis heureux, monsieur Bihet, que le MR conçoive désormais qu’il est possible de gérer publiquement avec efficacité. Petite devinette. Qui a dit: "L’État est le plus mauvais actionnaire du monde"? C'était M. Bouchez au sujet de Proximus. Je vous remercie pour ce virage prometteur.
01.22 Oskar Seuntjens (Vooruit): Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, het is goed dat de verschillende pistes worden bekeken. Dat de politiek het niet bij woorden houdt maar ook concrete acties onderneemt, is nog beter. De federale regering gaat nu onderhandelen met ENGIE. De Vlaamse regering heeft een belangrijk akkoord afgesloten over Ventilus, wat nodig is om de elektriciteit van zee aan land te brengen. Natuurlijk moeten we ook verder bouwen aan de Prinses Elisabethzone, de windmolens op zee, zodat we onze burgers en bedrijven kunnen blijven verzekeren dat er ook in de toekomst zekere, duurzame en betaalbare energie zal zijn in dit land.
01.23 Barbara Pas (VB): Eindelijk deelt men het standpunt van het Vlaams Belang dat kernenergie de beste garantie is voor duurzame, betrouwbare en betaalbare energie.
Aan iedereen die hier vandaag zo blij is dat er eindelijk iets gebeurt wat eigenlijk 10 jaar geleden al had moeten gebeuren, het is door uw wanbeleid dat dit vandaag veel meer zal kosten aan de belastingbetaler. Die onnodige afbraak herstellen kost geld. U moet dat trouwens niet op de vorige regering steken, onder Vivaldi was het kalf allang verdronken. De laatste kans om die kernuitstap terug te draaien was onder de Zweedse regering. Toen vond de N-VA dat echter geen breekpunt waard.
Energie in eigen handen houden is een goede zaak, maar het zou nog beter en duurzamer zijn als u dringend werk maakt van nieuwe, moderne Vlaamse kerncentrales. Ik zou daar aan de overkant ook eens werk van maken, premier.
01.24 Jeroen Van Lysebettens (Ecolo-Groen): Collega's, ik kan het eigenlijk niet beter zeggen dan minister Bihet: c’est une choix de confiance, vertrouwen dat we deze keer met ENGIE wel een deal kunnen sluiten die goed is voor de begroting, vertrouwen dat de MR-ministers, zoals Bihet en Marghem, deze keer wel extra capaciteit zullen ontwikkelen, vertrouwen dat de overheid kerncentrales kan uitbaten waarvan de privé zegt dat ze niet meer te redden zijn.
Collega's, ondertussen krijg ik op mijn eenvoudigste vragen geen antwoord. Hoeveel kost deze tijdelijke deal? Wie zal die onafhankelijke studies doen? Op welke businesscase baseert men zich? Daarover blijft het stil. Dat geeft mij alvast vertrouwen in één ding, het zal ons allemaal heel veel geld kosten. Ondertussen zullen de partijen van de meerderheid de besparingen nog wat verder aandraaien, zodat het de burger zal zijn die hier dubbel voor zal betalen. Als het van ons afhangt, zal dat niet gebeuren.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
02.01 Lieve Truyman (N-VA): Mijnheer de premier, mijnheer de minister, sinds jaren vormt de industrie in ons land een fundament voor onze welvaart en werkgelegenheid. Geopolitiek zitten wij echter in woelig water. Dat vertaalt zich jammer genoeg in een onstabiele economie, die steeds grotere uitdagingen met zich brengt, met name veel te dure energie, torenhoge loonlasten en een gigantische regeldruk. Investeringen blijven uit en ons concurrentievermogen daalt. Ons fundament dreigt te barsten. Dat horen wij in het hele economische landschap, van de auto-industrie tot de chemie- en farmasector.
De industrie ligt u na aan het hart, maar de erfenis is niet min. De arizonaregering pakt het anders aan. Mijnheer de premier, in februari 2026 bracht u in Antwerpen en in Alden Biesen de Europese leiders samen om de competitiviteit van onze industrie te bespreken. U gaat geen moeilijke uitdagingen uit de weg. U gaat in gesprek met Engie om het nucleaire park opnieuw over te nemen. Er is ook een taskforce opgericht rond Volvo Cars Gent om de toekomst van de site en de jobs van meer dan 6.000 werknemers te verzekeren. U en uw regering kijken dus niet de kat uit de boom.
De arizonaregering gaat proactief te werk en biedt opnieuw opportuniteiten. Wij zijn het erover eens dat onze productiviteit omhoog moet. Alleen op die manier kunnen wij werkzekerheid bieden en jobs behouden. Daarop moet de focus liggen op de Dag van de Arbeid.
Ik heb slechts één vraag. Welvaart is de ruggengraat van onze samenleving. Hoe krijgen wij onze welvaartcreatie opnieuw op kruissnelheid?
02.02 Sarah Schlitz (Ecolo-Groen): Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre à la veille du 1er mai, que le MR s'apprête à fêter à Blegny-Mine, je vous ai préparé un petit briefing. Il sera peut-être utile aussi pour M. le premier ministre, qui y fera peut-être une apparition surprise.
Le charbonnage a été ouvert en 1779. On y travaillait 12 heures par jour, même la nuit, sauf le dimanche et les jours fériés. Évidemment, ces jours n'étaient pas rémunérés, ni les jours de non-travail ni les jours de maladie. Les enfants descendaient à la base dans la mine dès huit ans. Puis l'âge minimum a été progressivement relevé à 10 ans, puis à 12 ans, puis à 15 ans, puis à 18 ans seulement en 1983. C'est récent.
Le travail de nuit dans la mine a été interdit pour les jeunes dès 1889, puis dans tous les secteurs dans les années 70.
Les travailleurs se sont organisés, ils se sont battus pour défendre leurs droits, pour avoir le droit de grève, pour la journée de huit heures, pour des congés payés, pour des primes de nuit; bref, pour pouvoir protéger leurs droits et dégager du temps pour eux. Dans ce Parlement, des générations de ministres, de parlementaires, se sont succédé pour faire ce travail de synthèse entre les besoins et les intérêts de différents groupes présents dans la société, et trouver un équilibre.
Mais aujourd'hui, force est de constater qu'il n'y a qu'un certain patronat qui obtienne voix au chapitre dans votre travail. Le travail de nuit est réintroduit dans tous les secteurs, le travail du dimanche revient, l'assurance chômage est également réduite, l'augmentation du temps de travail est généralisé, et on assiste à la multiplication de différentes formes de travail précaires.
À la veille du 1er mai, alors qu'une manifestation nationale d'ampleur se prépare, que les mouvements sociaux se déclenchent chez Aldi, chez bpost, chez les pilotes d'avions, dans les écoles, réalisez-vous que les travailleurs et les travailleuses n'ont pas voté pour ce programme? (…)
02.03 Anja Vanrobaeys (Vooruit): Mijnheer de premier, mijnheer de minister, Joran woont net zoals ik in Aalst en werkt bij Volvo. De voorbije week stond hij om vier uur ’s ochtends op, klaar voor de werkdag, net zoals zijn collega’s. Op de radio hoorde hij zijn baas vertellen dat er een probleem is met Volvo Gent. Alle alarmbellen gingen af. Volvo is immers meer dan een autofabriek. Het is de levenslijn voor Joran, voor zijn 6.500 collega’s en voor de duizenden gezinnen bij de toeleveranciers, die afhankelijk zijn van wat daar van de band rolt. Als die band stopt met draaien, weten we wat er gebeurt. We hebben dat gezien bij Renault Vilvoorde, Opel Antwerpen, Ford Genk en Audi Brussel. Dat zijn sociale drama’s, levenslange littekens.
Vandaag gaat het om meer dan een bedrijfsbeslissing. Onze industrie staat onder druk door een internationale handelsoorlog, importtarieven, de oorlog in Iran en stijgende energieprijzen. Dat sijpelt door naar de werkvloer in Gent. Onze werknemers dreigen opnieuw de prijs te betalen voor de waanzin van Trump. Volvo Gent is net wat België nodig heeft: vakmanschap, kennis en innovatie. We moeten er alles aan doen om de laatste autofabriek in België te behouden.
Hoe zult u ervoor zorgen dat vandaag niet het einde van een tijdperk wordt, maar het begin van een sterk en innovatief industriebeleid, zodat de industrie in België blijft, met goede jobs?
02.04 Robin Tonniau (PVDA-PTB): Mijnheer De Wever, morgen zal ik 1 mei vieren in Gent, aan de Zuid en onder de schaapstal. Ik zal daar naar strijdbare speeches luisteren en de Internationale zingen met kameraden, maar ik zal daar ook een pintje drinken met mijn oud-collega’s van Volvo en met syndicalisten van Volvo en de toeleveringsbedrijven.
Ik heb daar zelf zeven jaar gewerkt, bodies gekapt, vloeren gelast, kofferrubbers gemonteerd en pedalen gestoken, allemaal werk dat ik met mijn twee handen heb uitgevoerd. Ik heb vroege en late shifts en de vaste nacht gedaan. Vorig jaar hebben ze bij Volvo Cars Gent alleen al 212.000 auto’s gebouwd. Kunt u zich dat voorstellen? Die werknemers bekopen dat met hun gezondheid. Dat is hard werk, zowel fysiek als mentaal, en die arbeiders verdienen niet te veel. Ze hebben al loon ingeleverd, ze werken al langer en hun pauzes zijn al ingekort.
Mijnheer De Wever, u moet eens opzoeken hoeveel winst Volvo Cars Gent de jongste jaren heeft geboekt dankzij het werk van die arbeiders en hoe weinig van die winst terugvloeit naar de arbeiders zelf. Wat heeft Volvo immers gedaan? Het heeft al die winsten vanuit Gent gebruikt om een nieuwe fabriek te bouwen in Slovakije. Nu die fabriek in Slovakije bijna klaar is, zegt Volvo dat het met een groot probleem van overproductie zit.
Mijnheer De Wever, iedereen had dat hier zien aankomen. Die winsten uit Gent hadden in Gent geïnvesteerd moeten worden, in nieuwe technologie, zoals die megacasting.
Mijnheer de premier, wat is uw visie op onze maakindustrie? Hoe zult u de tewerkstelling bij Volvo Cars Gent veiligstellen?
02.05 Tine Gielis (cd&v): Heren ministers, gisteren ging een schokgolf door Laakdal en de Kempen toen Nike aankondigde dat 325 jobs op de helling staan, boven op de 411 jobs waarvan eerder al werd aangegeven dat ze bedreigd zijn. Nike is met een tewerkstelling van bijna 5.000 mensen een enorm belangrijke werkgever in onze streek. Die aankondiging betekent helaas dat er vanmorgen in honderden gezinnen stiltes zijn gevallen aan de ontbijttafel en dat vele honderden werknemers een slapeloze nacht achter de rug hebben en zich bijzonder onzeker voelen over wat de toekomst voor hen zal betekenen.
Als burgemeester van Laakdal raakt die situatie me persoonlijk erg en heb ik tal van bezorgde berichten ontvangen. Ik ben zelf in gesprek met de directie en hoor zowel van hen als van de vakbonden dat ze alle kansen willen geven aan het sociaal overleg. Het is bijzonder belangrijk dat ieders stem wordt gehoord en dat er samen wordt nagedacht over de toekomst van dat mooie bedrijf. Ik hoop dan ook dat er snel duidelijkheid komt voor alle betrokkenen.
Dat nieuws komt echter in een periode van grote economische onzekerheid in verschillende sectoren. De voorbije weken hebben we het al gehad over de chemiesector en ook de toekomst van Volvo Gent staat vandaag hoog op de politieke agenda.
Heren ministers, voor cd&v is het duidelijk: we mogen de maakindustrie en de logistieke sector in dit land niet loslaten. We moeten blijven inzetten op maximaal jobbehoud. Mijn vraag aan u beiden is dan ook of u bereid bent om dat dossier van zeer nabij op te volgen. Dank u wel.
Vous promettez un double saut d'index, alors que les prix explosent et qu'on annonce une inflation de 4 %. Cadeau! Vous généralisez le travail de nuit et vous supprimez les primes entre 20 et 23 h pour tous les secteurs de la distribution, entraînant des pertes jusqu'à 500 euros par mois. Cadeau! Vous réintroduisez la période d'essai et vous limitez le préavis afin qu'on puisse licencier encore plus facilement. Encore un cadeau! Vous réduisez la durée minimum du contrat de travail, trois heures par semaine, de sorte que les travailleurs n'auront plus qu'à cumuler les petits contrats et s'épuiser sans aucune sécurité de revenu. Cadeau! Vous encouragez les heures supplémentaires sans sursalaire ni cotisations sociales. Cadeau! Vous autorisez l'ouverture des commerces sept jours sur sept, si bien que les travailleurs n'auront plus de vie. Encore une cadeau! Vous instaurez un malus pension et vous durcissez les conditions de carrière: travailler plus longtemps pour gagner moins. Cadeau! Vous ne prenez plus en compte la pénibilité des métiers pour la pension. Et je rappelle quand même que nous serons encore le seul pays d'Europe dans ce cas. Donc, se tuer au travail et travailler plus longtemps, c'est encore un cadeau!
Messieurs les ministres, c'est donc cela, votre modernisation du travail, vos récompenses accordées aux travailleurs. Ma question est très simple: qu'allez-vous encore leur offrir dans les prochains mois?
02.07 Kurt Moons (VB): Heren ministers, morgen is het 1 mei, de Dag van de Arbeid, een dag die het Vlaams Belang vanuit de traditie van ons volksnationalisme al jaar en dag viert, met aandacht voor de koopkracht, de waardigheid en de zelfontplooiing van de werkende Vlaming. We zien echter telkens opnieuw hetzelfde. Degenen die zich het luidst opwerpen als verdedigers van de werkende mens, vergeten diezelfde werkende mens zodra ze aan de beleidsknoppen zitten.
Ook de regering-De Wever heeft voor de werkende mens vooral één boodschap: u mag werken, u mag betalen en u mag vooral niet te veel terugverwachten. Met de programmawet haalt u via de centenindex en een reeks nieuwe belastingen opnieuw geld uit de zakken van de vijf miljoen werkenden in dit land, die vorige week trouwens al werden afgescheept met een bijzonder beperkte energiesteun. Tegelijk kreunen onze bedrijven onder torenhoge loon- en energiekosten. Volvo Gent, waar 6.500 jobs op de helling staan, is daarvan een pijnlijk voorbeeld. Intussen zitten we met de grootste faillissementsgolf in jaren.
Ik vraag mij af wat een Volvo taskforce vol ministers baat, als u aan de basis niets anders doet dan extra belastingen verzinnen. Wat baat het om nachtarbeid extra te belasten, terwijl net die bedrijven nachtarbeid nodig hebben om competitief te blijven? Wat baat het om de indexering van werknemers via de centenindex af te romen en naar extra sociale bijdragen door te sluizen?
Mijnheer de minister, een welvarende bevolking bestaat slechts dankzij sterke, productieve bedrijven die jobs creëren, investeren en hun personeel degelijk kunnen vergoeden. Ik heb hierover twee vragen. Wanneer maakt u eindelijk werk van een ernstig, regionaal aangepast arbeidsmarktbeleid dat de koopkracht van de burger echt kan beschermen? Wanneer gaat u eindelijk snoeien in de overheidsuitgaven, in plaats van telkens opnieuw te graaien in de portefeuille van de hardwerkende burger?
02.08 Bart De Wever, premier ministre: Chers collègues, je vous remercie pour vos questions. Le ministre de l’Économie et de l’Emploi, mon ami David, y répondra dans un instant de manière plus détaillée et approfondie.
Je me limiterai aux questions concernant la task force et aux considérations générales. Je peux confirmer qu’au début de cette année, une task force a été créée sous ma direction afin d’engager un dialogue stratégique et structurel avec Volvo Cars.
Avec son usine de Gand, Volvo est l’un des plus grands employeurs industriels de notre pays et également le dernier constructeur automobile. La création de cette task force n’a pas été motivée par un danger immédiat, mais vise plutôt à anticiper des préoccupations plus larges concernant l’avenir de l’industrie en Europe, en particulier l’industrie automobile.
Gelet op de bekende uitdagingen van onze industrie leek het me verstandig om met zo’n cruciale speler een open dialoog permanent gaande te houden met het oog op de lange termijn, eerder dan pas te beginnen spreken als het te laat is, zoals dat in het verleden vaak gebeurd is. We voeren ook gesprekken over maatregelen op de korte termijn, voor alle duidelijkheid. Die stellen ons in staat de problemen op de lange termijn beter in te schatten en de problemen op korte termijn goed op de radar te krijgen.
We willen vooral ook – het is eigenlijk een positief verhaal – het economische klimaat op de best mogelijke manier faciliteren, toekomstige investeringen aanmoedigen en werk maken van een breder ecosysteem voor de elektrischewagensector. Daar hebben we wel wat troeven voor. We hebben een strategische ligging. We hebben een ontsluiting via de haven van Gent. Er is onze logistieke kennis ter zake en de kunde van onze arbeidskrachten. Dit zijn daartoe gigantische hefbomen.
We moeten echter toegeven dat we ook zwakheden hebben. Het zou interessant zijn om daar heel diep op in te gaan, specifiek voor de betrokken fabriek en de betrokken sector, maar dat kan nu niet. Zo’n dialoog voert men in vertrouwen en dat vertrouwen is gebaseerd op discretie.
Ik ontvang heel veel bedrijven. Voor mij had dit niet in de openbaarheid moeten komen. Er lopen heel veel permanente dialogen met bedrijven in de Wetstraat nr. 16. Men kan er dus op rekenen dat de discretie in nr. 16 altijd gegarandeerd is en gerespecteerd wordt. Dit is nu naar buiten gekomen, maar ik zou hier niet graag verantwoording afleggen over alle bedrijven en alle dialogen die we voeren. Ik begrijp de vragen, maar u moet ook mijn positie begrijpen.
Wat de opmerking over Nike in Laakdal betreft, de onderhandelingen tussen de vakbonden en de directie zijn lopende. Dat hebt u aangehaald. Het is logisch dat we afwachten of ze resultaat opleveren, maar weet wel dat mijn deur openstaat. Ik heb de directie van Nike al ontvangen, enkele maanden geleden. Ik voelde eerlijk gezegd de bui toen al een beetje hangen. Ik heb toen ook gezegd dat mijn deur voor hen openstaat, om problemen te helpen opvolgen. Die deur blijft openstaan, voor alle duidelijkheid.
Ik wil afsluiten met een antwoord op de algemene beschouwingen, of op het betoog dat sommigen hier hebben gevoerd. Het lijstje horrormaatregelen waarmee de regering volgens de PS bezig is, klopt niet. Ik meen dat we in feite, los van de leugenachtige dingen die verteld zijn, bezig zijn aan een lijst hervormingen die werken meer logisch en lonend maken. Dan is het aan de andere kant natuurlijk ook belangrijk om ervoor te willen zorgen dat er voldoende werkgelegenheid is die welwillende mensen in staat stelt een goede job te vinden. In die zin vind ik de verwijten uit de extreemlinkse hoek toch wel enigszins ironisch, zeker als 1 mei daarbij wordt betrokken, met allerlei slogans die oproepen tot massale stakingen.
Sommigen menen blijkbaar nog altijd dat dit land aantrekkelijk wordt voor industriële en andere werkgevers als wij ons tot de stakingskampioen van Europa blijven kronen, wat wij zijn. De economische realiteit is volgens mij anders.
Dans l’intérêt des travailleurs, ce gouvernement s’efforce de mener une politique qui maintient le moteur de l’emploi en marche, tout en incitant chacun à continuer à le faire tourner. Cet équilibre n’est pas toujours évident, mais avec cette large coalition, je suis convaincu qu’avec de la bonne volonté, nous pouvons continuer à trouver le juste équilibre.
02.09 David Clarinval, ministre: Chers collègues, la situation de Volvo Car Gent – et plus généralement celle de toute l’industrie européenne – est au cœur de l’action du gouvernement. Elle nous interpelle également car elle touche à l’emploi, à notre tissu économique et à notre capacité à produire en Europe.
La task force mise en place autour de Volvo Car Gent illustre l’engagement du gouvernement à préserver l’avenir du secteur automobile en recherchant, avec les acteurs concernés, des solutions pour renforcer sa compétitivité dans un contexte international exigeant. Cette démarche s’inscrit dans une stratégie plus large visant à soutenir durablement l’industrie en agissant à la fois sur les coûts, l’innovation, la formation et l’adaptation du marché du travail.
Face à ces défis, le gouvernement agit avec détermination. Plusieurs mesures importantes ont déjà été engagées. Nous avons décidé de réduire d’un milliard d’euros les coûts salariaux afin de redonner de l’oxygène à nos entreprises et de renforcer leur capacité à investir et à créer de l’emploi.
Wij hebben ook een energienorm ingevoerd die is aangepast aan elektro-intensieve industrieën om een competitief kader te garanderen ten aanzien van onze Europese buren. Gelijklopend wordt de arbeidsmarkt hervormd om die flexibeler, aantrekkelijker en beter aangepast te maken aan de huidige economische realiteit, iets waarover wij gisteren nog hebben gedebatteerd.
Madame Thémont, à la longue liste que vous avez citée, vous pouvez ajouter le fait que nous avons décidé, ce matin, de transmettre au Parlement la réforme ambitieuse des flexi-jobs. Elle pourra ainsi être votée rapidement car elle est attendue.
Met het competitiviteitsplan 2025-2030 geven we de industriële heropleving duidelijk een centrale plaats in onze economische strategie. Het werk moet doorgaan. De uitdagingen zijn talrijk en vergen standvastigheid, dialoog en ambitie.
Al die werven moeten samen één doelstelling verwezenlijken: de competitiviteit van onze industrie duurzaam herstellen en onze arbeidsmarkt verbeteren. In aanloop naar 1 mei, het Feest van de Arbeid, is het essentieel eraan te herinneren dat het beleid van de regering erop gericht is de werkgelegenheid te beschermen en te versterken, onze werknemers te ondersteunen en een solide industriële toekomst voor ons land te garanderen. In die geest zullen we blijven handelen, met verantwoordelijkheid en vastberadenheid.
02.10 Lieve Truyman (N-VA): De houding en de daadkrachtige acties van de arizonaregering tonen aan dat u de urgentie voelt. (Rumoer op de banken van de Vlaams Belangfractie) Collega’s van het Vlaams Belang, de werknemers van Volvo lachen niet met uw houding.
Onze troeven zijn bekend. We hebben in ons land de kennis en de innovatiekracht. Met onze havens beschikken we ook over een geografisch toegankelijke ligging, een belangrijke poort naar Europa en de wereld. Voor duizenden gezinnen en werknemers is de bezorgdheid over werkzekerheid en over een toekomstperspectief niet theoretisch, maar concreet. Ik heb er alle vertrouwen in. Blijf die belangen met overtuiging verdedigen, voor onze jobs en voor onze welvaart.
02.11 Sarah Schlitz (Ecolo-Groen): Je vous remercie, monsieur le ministre, pour vos réponses.
Premièrement, aujourd’hui, c'est un leurre de continuer à prétendre que le travail coûte trop cher, car, d’une part nous avons résorbé notre handicap salarial et, d’autre part, la fiscalité élevée est compensée par des milliards de subsides versés aux plus grandes entreprises.
Deuxièmement, dans un marché néolibéral globalisé tel qu’il fonctionne aujourd’hui, nous ne pouvons pas gagner au jeu de l’affaiblissement des normes sociales et des conditions de travail. Nous devons au contraire assumer notre responsabilité de pays occidental en relevant les standards. Nous devons faire en sorte que nous ne nous retrouvions plus – comme c’est le cas aujourd’hui – avec des enfants de neuf ans travaillant dans des ateliers qui fabriquent des jeans pour Shein, pour 80 centimes par jour. Là, nous disposons de leviers pour agir. Nous ne gagnerons pas, nous ne créerons pas d’emplois en jouant ce jeu du nivellement par le bas. Ce n’est souhaitable pour personne, ni ici, ni ailleurs.
02.12 Anja Vanrobaeys (Vooruit): Heren ministers, bedankt voor uw antwoord. De kwestie gaat inderdaad ruimer dan Volvo Car Gent. Eigenlijk luidt de fundamentele vraag of we in België nog zelf dingen zullen maken dan wel enkel nog zullen invoeren, en worden we afhankelijk van wereldleiders die elke dag van koers veranderen. Het Vlaams Belang toetert hier wel veel, maar is wel al jaren bevriend met Trump, die onze welvaart bedreigt. Waarover gaat het hier in de eerste plaats? Het gaat over zovele mannen en vrouwen die in vroege en late ploegendienst werken en onze band laten draaien. Zij zijn de motor van onze economie.
Morgen is het 1 mei, de Dag van de Arbeid. Voor Vooruit is het duidelijk. Een sterk industriebeleid is een sociaal beleid. Investeren in onze fabrieken beschermt onze gezinnen, onze koopkracht en onze toekomst. Daarvoor neemt Vooruit zijn verantwoordelijkheid. Daarvoor zal Vooruit altijd strijden, niet alleen morgen op 1 mei, maar elke dag opnieuw.
02.13 Robin Tonniau (PVDA-PTB): Vooreerst herinner ik de heer Moens van het Vlaams Belang eraan dat 1 mei geen feestdag is van de Vlaamse nationalisten. Het is een feestdag van de arbeiders. Op 1 mei zingen we de Internationale. Op 1 mei zingen we antifascistische liederen. Het is onze feestdag. Het is de feestdag van de socialisten, een strijddag. Het is een strijddag voor tijd, voor loon en voor goede werkomstandigheden, voor alle arbeiders wereldwijd.
Mijnheer De Wever, wat Volvo Car Gent betreft, als we willen dat elektrificatie werkt, als we willen dat er een afzet is voor die wagens in ons land, moeten we dat plannen. Waar is het plan? Waar zijn de laadpalen? Waar is de infrastructuur? Bovendien zijn de wagens die verkocht worden, veel te duur. We moeten dat eigenlijk (…)
02.14 Tine Gielis (cd&v): Mijnheer de premier, ik onthoud dus vooral dat uw deur openstaat, ook voor Nike. Dat stemt mij alleszins tevreden, want het is en blijft onze rol en opdracht als overheid en beleidsmakers om de juiste omstandigheden te creëren waarin bedrijven, in welke sector dan ook, kunnen groeien en bloeien. Daar worden we inderdaad allemaal beter van.
Het thema van dit debat is weerom een eyeopener. We moeten elkaar hierin kennen en net daarom is sociaal overleg zo belangrijk. Overheid, werkgevers en werknemers hebben een gedeeld belang. We moeten zorgen voor bloeiende bedrijven die kwalitatieve jobs in onze regio opleveren. Laten we daar samen voor blijven gaan.
02.15 Sophie Thémont (PS): Je trouve, monsieur Clarinval, votre humour déplacé. Vous m'avez en effet rappelé que j'avais oublié la flexibilité dans ma liste. Vous connaissez le nombre de faillites, qui atteint un record actuellement: 3 048 entreprises ont déposé le bilan au premier trimestre 2026, et 34 238 emplois ont été perdus en 2025!
Toutes vos réformes de modernisation du travail, comme vous dites, c'est un chèque en blanc pour l'exploitation sans limite des travailleurs. La démolition pure et dure des acquis sociaux. Et, en plus, vous êtes incapable de préserver l'emploi. On vient de parler de Volvo, mais je peux aussi vous parler des fonderies liégeoises, où 140 emplois ont été perdus chez Marichal Ketin. Alors, oui, nous continuerons ici à nous battre et à défendre les travailleurs et les travailleuses!
02.16 Kurt Moons (VB): Mijnheer de minister, een echt regionaal arbeidsmarktbeleid, met financiële verantwoordelijkheid voor de gewesten, dat zou pas verandering brengen voor de hardwerkende burgers in dit land. Dat staat echter niet in het regeerakkoord en werd ook niet geëist door de N-VA. Wat wel in dat akkoord staat, is duidelijk, namelijk extra accijnzen, extra belastingen en speciaal voor Volvo en Nike een verhoging van de lasten op ploegenarbeid en nachtwerk. Daarbovenop komt nog de centenindex.
De regering-De Wever is geen hervormingsregering, maar een belastingregering. Ze beweert dat het geld op is maar er zit nog genoeg vet op de soep. Denk aan de migratiefactuur, aan het leefloon voor niet-Belgen en aan het uitblijven van een aparte sociale zekerheid voor migranten, zoals die in Denemarken werd gerealiseerd, met socialisten trouwens. De Vlamingen zijn de meest gepluimde kippen van Europa. Zij zijn het beu te moeten opdraaien voor een asociaal beleid dat werkenden belast en profiteurs ontziet.
Wanneer komt eindelijk de hoogstnodige ommezwaai?
De voorzitter: Ik bevrijd de premier van zijn opdracht hier in de plenaire vergadering. De heer Clarinval moet echter nog even blijven.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
03.01 Patrick Prévot (PS): Monsieur le ministre, demain, c'est le 1er mai, la fête du travail. Soyons clairs, avec vos mesures, les travailleurs ne seront pas vraiment à la fête.
J'aimerais d'ailleurs savoir ce que vous comptez dire à Sarah, 40 ans, ingénieure dans la chimie, quand elle verra qu'avec votre double saut d'index partiel, elle va perdre plus de 1 000 euros par an.
Nous avons fait les calculs – cela aide parfois, vous devriez essayer. Plus de 1 000 euros en moins, chaque année, c’est 23 065 euros en 20 ans. Pour quelqu'un qui travaille, pour quelqu'un qui se lève tôt – contrairement aux députés MR –, pour quelqu'un qui paie ses impôts également; bref, pour quelqu'un qui contribue à l'économie de ce pays, c'est cela votre fête du travail!
Des exemples comme Sarah, il y en a des milliers d'autres. Des jeunes qui démarrent, des familles qui comptent chaque euro, des travailleurs pauvres, des visages qu'on croise tous les jours.
Et vous, vous persistez, seul contre tous. Hier, vous avez signé le nouvel indice des prix, 4 % d'inflation. Face à cela, votre réforme, personne n’en veut. Les syndicats la refusent. Vous me direz, quoi de plus normal? Les employeurs, les patrons la refusent également. Il est rare qu’ils soient d'accord, dans ce pays.
Ils ont même fait une proposition commune, une proposition unanime; mais vous vous êtes assis dessus. Vous ne les avez pas reçus. Pas de dialogue, pas d'écoute. Vous décidez seul.
Ce n'est pas de la fermeté, monsieur le ministre. C'est du mépris. Du mépris pour les travailleurs, du mépris pour les employeurs, du mépris également pour le dialogue social qui nous est cher.
Aujourd'hui, vous isolez votre gouvernement; vous gouvernez contre votre population. Ma question sera simple, monsieur le ministre. Quand allez-vous enfin écouter les personnes qui font tourner le pays?
03.02 David Clarinval, ministre: Cher collègue, l'indice belge des prix à la consommation et le chiffre de l'inflation au mois d'avril n'ont pas été publiés selon la procédure habituelle, faute de consensus au sein de la Commission de l'Indice des prix. En tant que ministre de l'Économie, le dossier m'a immédiatement été transmis pour approbation. Après concertation au sein du kern, j'ai validé hier en fin de journée les calculs de l'indexation tels que calculés par les administrations compétentes, selon la méthodologie actuelle. Dans la foulée de cette validation qui a permis de lever rapidement toute incertitude sur le sujet, l'indice des prix à la consommation d'avril a été publié sur le site de Statbel. L'inflation s'élève effectivement à 4,01 % en avril 2026.
Comme je l'ai déjà indiqué et comme repris dans l'accord de gouvernement, nous maintenons le principe de l'indexation automatique des salaires. Nous avons d'ailleurs demandé aux partenaires sociaux de remettre un avis sur le sujet pour le 31 décembre 2026.
Le centenindex permet d'appliquer une indexation classique sur les salaires jusqu'à 4 000 euros, afin de préserver intégralement le pouvoir d'achat des travailleurs concernés. Pour la partie des rémunérations qui dépassent ce seuil, l'indexation est plafonnée.
Concernant l'accord du Groupe des Dix, les impacts juridiques et budgétaires ont été évalués par les administrations compétentes, soit le Bureau du Plan, le SPF Sécurité Sociale et l'ONSS. Selon ces analyses, la proposition du Groupe des Dix présente des risques juridiques importants, principalement sur le plan de la discrimination entre le secteur privé et le secteur public, notamment dans les secteurs présentant les deux composantes comme les hôpitaux, ou en matière de répartition des compétences. Le Bureau du Plan a également mis en exergue l'impact budgétaire important de cette proposition qui met à mal l'exercice d'assainissement durable des finances publiques. C'est la raison pour laquelle le gouvernement n'a pas suivi cette proposition.
Pour répondre à votre question, nous recevrons le Groupe des Dix très prochainement au sein du gouvernement pour évoquer ce dossier.
03.03 Patrick Prévot (PS): Monsieur le ministre, peu de souffle, peu de vision, peu d'entrain et peu d'envie! Mais le 1er mai, vous aurez l'audace de fêter le travail. Vous n'êtes pas le parti du travail et encore moins le parti des travailleurs. Pourtant, votre parti, le MR, m'a fait beaucoup rire ce matin en lisant dans la presse. Votre président de parti, Georges-Louis Bouchez, se comparait à Robin des Bois. On savait qu'il n'aimait pas beaucoup lire, mais on pensait tout de même qu'il savait de quoi parlent les livres de Robin des Bois. Monsieur le ministre, Robin des Bois est celui qui prend aux riches pour donner aux pauvres. Avec ce gouvernement, vous faites tout l'inverse, vous faites les poches de travailleurs, des pensionnés, des indépendants et des personnes qui ont eu un accident de vie. Un peu de sérieux, se prendre pour Robin des Bois lorsqu'on s'appelle Georges-Louis Bouchez, c'est aussi absurde qu'un premier ministre séparatiste qui chante la Brabançonne!
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
On évoque souvent le vieillissement, c'est vrai, mais ce n'est pas suffisant. En effet, certains cancers explosent, comme le mélanome, le cancer du foie ou le cancer du pancréas. Ici, ce sont clairement nos comportements qui sont en cause: tabac, alcool, alimentation, exposition aux UV. Nous devons agir davantage en amont, non pour moins investir dans la santé, car c'est essentiel, mais bien pour maintenir nos concitoyens en bonne santé le plus longtemps possible, car personne ne veut entendre un jour qu'il est atteint d'un cancer.
Le Plan national Cancer, qui date de 2008, aurait dû depuis longtemps être actualisé et renforcé. Avec le groupe Les Engagés, nous avons déposé en octobre 2024 une proposition de résolution visant à renforcer la lutte contre le cancer. Vous avez annoncé qu'un nouveau plan 2026-2030 était en préparation. Dès lors, monsieur le ministre, quand sera-t-il adopté et quand verrons-nous des mesures concrètes en prévention, dépistage et accès aux soins?
Notre responsabilité est claire: agir pour éviter que les citoyens ne tombent malades.
04.02 Frank Vandenbroucke, ministre: Monsieur Gatelier, nous savons en effet que l'incidence du cancer augmente, ce qui s'explique surtout, mais pas uniquement, par la croissance et le vieillissement de la population. La nécessité d'élaborer un nouveau plan cancer a été soulignée par différents partis du Parlement, les ONG et les médecins; et nous l'avons donc bien inscrit dans l'accord de gouvernement.
Mon cabinet s'est directement attelé à cette tâche. Depuis plus d'un an, les travaux sont menés par Sciensano, le SPF Santé publique et l'INAMI, en collaboration avec les soignants, les patients, les associations relatives au cancer, les chercheurs, ainsi que les cabinets et administrations des entités fédérées, via le groupe de travail intercabinet "Prévention".
Face à l'explosion des cas de cancer en Belgique, il faut que nous réagissions ensemble, via une meilleure promotion de la santé, y inclus, comme vous l'avez dit, la lutte contre le tabac, l'abus de l'alcool, un style de vie sain, une approche préventive renforcée, mais aussi un diagnostic et une prise en charge plus précoce, ainsi qu'un suivi post-cancer adéquat, afin de prévenir l'apparition de rechutes.
Nous sommes aujourd'hui dans la phase finale de validation du plan, qui nous servira de boussole commune pour aligner nos efforts dans cette lutte importante contre le cancer.
04.03 Jean-François Gatelier (Les Engagés): Merci pour votre réponse, monsieur le ministre.
Alors qu'on nous annonce près de 700 000 malades en 2030 et près de 11 milliards d'euros de dépenses supplémentaires en santé d'ici 2035, il est urgent d'agir. Il est temps de faire de la prévention une priorité réelle, concrète et ambitieuse.
La semaine passée dans cet hémicycle, certains ont parlé de partis lobbyistes des mutuelles. Je suis désolé de vous le dire, monsieur le ministre, mais le problème est ailleurs. Certains partis politiques se font les relais des lobbies du tabac, de la cigarette électronique, de l'alcool et de la malbouffe. Pour Les Engagés, c'est clair: si nous voulons un accord sur le budget, il faudra avancer sur cette question.
Parce qu'on ne peut pas, monsieur le ministre, demander aux citoyens de travailler plus longtemps et d'être en meilleure santé, tout en laissant prospérer les causes mêmes des maladies que nous devons combattre. Essayons de garder une certaine forme de cohérence politique.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
05.01 Alexia Bertrand (Anders.): Mijnheer de minister, collega’s, deze week hebben we dankzij de socialisten van Vooruit kennisgemaakt met Michiel, niet zomaar, maar als symbool van alles wat misloopt in dit land: als profiteur en als schuldige voor alle problemen.
Wie is Michiel juist? Dat is een jonge ondernemer die op een berg geld zit en met een Porsche rijdt. Hij licht bovendien ook de boel op door een verhoogde tegemoetkoming te genieten en zo voor één euro naar de dokter te gaan.
Collega’s, wat een schande. Het is onaanvaardbaar om mensen die dit land doen draaien en jobs creëren, keer op keer af te schilderen als halve criminelen. Is dat werkelijk het beeld dat deze regering wil uitdragen?
Wat zijn de feiten? Van de 2,5 miljoen mensen met een verhoogde tegemoetkoming is amper 2,4 % een zelfstandige, maar toch worden zij als het grote probleem voorgesteld. Is dat hoe de regering kijkt naar mensen die welvaart creëren, risico’s nemen en ondernemen, als profiteurs met een Porsche?
Eén op de drie Brusselaars geniet een verhoogde tegemoetkoming. Ik heb in Brussel nochtans geen 300.000 Porsches zien rondrijden. Stop dus met die onzin. Pak de sociale fraude en misbruiken aan, maar schaf de automatische toekenning van dat statuut af. Sluit vooral ook die derde poort die u wagenwijd hebt opengezet.
Stop met het framen van ondernemers als halve of hele gangsters. De realiteit is dat ondernemers de melkkoe van deze regering zijn geworden. Iedere dag vindt Conner Rousseau een nieuwe belasting uit. De meerwaardebelasting was nog maar het begin. Het kraantje zit in de muur en wordt nu verder opengedraaid. Proficiat, Arizona (…)
De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bertrand.
05.02 Minister Frank Vandenbroucke: Mevrouw Bertrand, u hebt toch wel een zeer selectief en kort geheugen. U zegt dat ik een poort heb opengezet, maar u zat toen mee in de regering. Dat was overigens een uitstekende beslissing, die we samen hebben genomen. We gaan daar zeker niet op terugkomen. U mag daarop rekenen. Ik ga uw en mijn beslissing verdedigen. Waarom? Omdat we het op die manier mogelijk maken dat mensen die daar principieel recht op hebben, dat recht ook krijgen. Tegelijk vermijden we paperasserij en maken we het mogelijk dat mensen automatisch de rechten krijgen die ze verdienen. Ik zal die beslissing, die u samen met mij hebt genomen, dus blijven verdedigen en ook handhaven.
U hebt ook een zeer selectieve opvatting over wat rechtvaardig is. Stel dat een zekere Michiel heel veel bezittingen op zijn rekening heeft staan, een mooi inkomen met dividenden heeft, maar ook een verhoogde tegemoetkoming krijgt, dan vraag ik u of die Michiel de verhoogde tegemoetkoming al dan niet moet krijgen.
05.03 Alexia Bertrand (Anders.): (…)
05.04 Minister Frank Vandenbroucke: Denk daarover even na, zodat u zo dadelijk een antwoord kunt geven in de micro. Moet Michiel die verhoogde tegemoetkoming krijgen of niet? Als u ja zegt, is dat vreemd, want die man heeft dat absoluut niet nodig. Als u neen zegt, moet u samen met ons nadenken over een eenvoudige manier om dat te voorkomen. Er zijn eenvoudige manieren om dat te doen, namelijk door degenen die over die dossiers beslissen op een veilige manier toegang te verlenen tot het minimum aan gegevens dat nodig is om te vermijden dat iemand die bijvoorbeeld 100.000 euro aan dividenden int, toch de verhoogde tegemoetkoming krijgt. Antwoord dus heel eenvoudig, mevrouw Bertrand. (…)
05.05 Alexia Bertrand (Anders.): Mijnheer de minister, als u zegt dat ik die beslissing heb gesteund, is dat een leugen. U weet dat zeer goed. U moet mijn begrotingsakkoord nog eens goed nalezen. Dat was volledig negatief, omdat u dat systeem volledig hebt laten ontsporen. Door uw beleid, zijn er 130.000 rechthebbenden bij gekomen.
U komt nu vertellen dat we nood hebben aan een vermogenskadaster, dat we nood hebben aan een rijkentaks. Dat is uw oplossing voor een systeem dat u volledig hebt laten ontsporen.
U hebt de notificatie niet toegepast. Er waren controles voorzien. U hebt dat allemaal niet gedaan, mijnheer de minister.
Dat u, gesteund door de MR en de N-VA, de schuld geeft aan ondernemers, aan zelfstandigen die de boel hier doen draaien, is gewoon schandalig.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
06.01 Florence Reuter (MR): Madame la ministre, la presse a mis en lumière des montants très élevés et souvent disproportionnés des commissions réclamées aux commerçants par les sociétés émettrices de tickets restaurants ou d'écochèques.
Certains commerçants paieraient jusqu'à cinq fois plus cher ces commissions que certains de leurs concurrents. Pour certains, cela représenterait même jusqu'à 10 % de la vente. C'est évidemment très lourd.
La situation est dénoncée par la fédération professionnelle Comeos, d'autant qu'il est vrai que les grandes chaînes et les grosses entreprises ont ce pouvoir de négocier des tarifs plus bas pour leurs commissions. Ce n'est pas le cas évidemment pour les indépendants. Donc, au final, ce sont ces petits commerçants indépendants qui semblent supporter le coût assez disproportionné, il faut bien dire, du système. Or ces dispositifs ont bien été mis en place pour soutenir le pouvoir d'achat, pour soutenir la consommation et pas, évidemment, pour fragiliser nos commerces.
Madame la ministre, avez-vous des chiffres qui confirment ce côté disproportionné et ces coûts disparates, parfois trop élevés, du système pour nos commerçants? Vous avez d'ailleurs réagi dans la presse. Vous avez déjà dit que c'était illogique. Confirmez-vous vouloir définir un cadre légal pour mettre un peu d'ordre dans tout cela? Enfin, et je pense que c'est le plus important, comment faire en sorte que ce ne soient pas nos petits indépendants qui supportent ces coûts anormaux?
06.02 Eléonore Simonet, ministre: Madame Reuter, j’ai effectivement bien pris connaissance de l’enquête publiée hier par Het Laatste Nieuws concernant les entreprises qui distribuent des chèques-repas et des écochèques électroniques.
Lors de mes contacts directs avec des commerçants, certains m’avaient déjà fait part de leurs préoccupations quant aux tarifs et aux commissions élevées qui leur sont appliqués sur ces moyens de paiement. En effet, le traitement d’un chèque-repas ou d’un écochèque électronique s’avère souvent bien plus coûteux qu’une simple transaction électronique classique. Vous avez rappelé que les grandes chaînes peuvent négocier des conditions avantageuses, tandis que les commerçants disposent de beaucoup moins de marge de manœuvre.
Comme prévu dans l’accord de gouvernement, mon collègue le ministre David Clarinval a chargé l’Observatoire des prix, l’année dernière, de réaliser une étude sur le fonctionnement du marché et sur les coûts des moyens de paiement électroniques en Belgique, y compris ceux liés à ces chèques. Les résultats de cette étude seront publiés dans les meilleurs délais.
Je dis clairement que si ces résultats devaient effectivement confirmer que les coûts facturés à nos commerçants manquent de transparence ou sont excessivement élevés, je ne manquerai pas de déposer ce dossier sur la table du gouvernement. Toute mesure visant à protéger nos PME et nos indépendants alimentera la préparation de mon deuxième plan PME.
06.03 Florence Reuter (MR): Je vous remercie, madame la ministre, pour vos réponses et pour votre engagement.
Je suis bourgmestre d’une commune souvent citée en exemple pour la vitalité de ses commerces, et c’est principalement grâce à la présence de nombreux commerçants indépendants. Il est donc essentiel de les soutenir, d’être à leurs côtés et de leur simplifier la vie.
Il faut rappeler que les commerces indépendants sont des acteurs majeurs du dynamisme économique des villes et des communes, et qu’ils en sont les garants de l’attractivité économique.
Voorstel
ingediend door:
Proposition déposée par:
Ortwin
Depoortere, Francesca Van Belleghem, Barbara Pas.
De commissie voor Binnenlandse Zaken,
Veiligheid, Migratie en Bestuurszaken stelt voor het voorstel te verwerpen. (1351/2)
La
commission de l'Intérieur, de la Sécurité, de la Migration et des Matières
administratives propose de rejeter cette proposition. (1351/2)
Overeenkomstig
artikel 88 van het Reglement spreekt de plenaire vergadering zich uit over
het voorstel tot verwerping, na de rapporteur en eventueel de indiener te
hebben gehoord.
Conformément
à l'article 88 du Règlement, l'assemblée plénière se prononcera sur cette
proposition de rejet après avoir entendu le rapporteur et, éventuellement,
l'auteur.
De rapporteur, mevrouw Maaike
De Vreese, verwijst naar het schriftelijk verslag.
De heer Depoortere heeft het woord.
07.01 Ortwin Depoortere (VB): Mijnheer de voorzitter, collega’s, veiligheid is geen luxeproduct. Zorgen voor veiligheid is een kerntaak van de overheid. Een moderne politie heeft moderne middelen nodig. Onze politiemensen moeten op straat de veiligheid kunnen verzekeren, criminelen kunnen opsporen, informatie kunnen delen en snel kunnen ingrijpen. Daarvoor was i-Police bedoeld. Dat moderne digitale systeem moest de geïntegreerde politie sterker, sneller en efficiënter maken.
Maar wat kregen we? We kregen geen modern politiemiddel, geen werkend platform, geen betere informatie-uitwisseling, geen meerwaarde voor de agent op het terrein. Wat we wel kregen, was een peperduur digitaal kerkhof, een IT-mammoet, die uiteindelijk wellicht honderden miljoenen aan belastinggeld zal kosten en geen enkel tastbaar operationeel resultaat zal opleveren. De terechte conclusie van minister Quintin was vernietigend maar onvermijdelijk: de stekker eruit!
Daarop volgen de logische vragen voor ons, als Parlement, dat de regering moet controleren. Hoe kon dat gebeuren? Waarom sleepte men dat lijk zo lang mee? Wie is verantwoordelijk? Wie wist wat en wanneer? Wie besliste? Wie keek weg? En waarom vroeg minister Verlinden in 2024, terwijl het project al comateus was, nog eens 80 miljoen euro extra?
De betrokken politici, in het bijzonder mevrouw Verlinden, waren allesbehalve overtuigend of transparant tijdens de hoorzittingen. Er is zelfs sprake van deontologische problemen door haar verzwegen band met de Franse IT-reus en -ontwikkelaar Sopra Steria. Intussen beschuldigen de politietop en Sopra Steria elkaar. Ze dagvaarden iedereen en alles, maar achter de schermen gaat men vrolijk dineren. Als klap op de vuurpijl startte het parket van Brussel een onderzoek naar mogelijke verduistering van overheidsgeld en naar belangenvermenging.
Wat zien we? De politietop weigerde aanvankelijk naar de hoorzittingen te komen. De crisismanager hebben we zelfs niet gezien. Wie wel kwam, zeker de politici, gaf halve antwoorden.
Ook de zwijgplicht en bepaalde rechten zorgden voor de nodige frustraties, niet alleen bij onze fractie maar over meerderheid en oppositie heen.
Collega’s, dit is de Belgische ziekte in haar zuiverste vorm: iedereen is bevoegd en dus is niemand verantwoordelijk; de politietop telt evenveel afkortingen als directeurs en niemand is verantwoordelijk en de destijds bevoegde minister Verlinden schuift alles van zich af. Wie weet wat nog allemaal moet worden uitgespit.
Het is onze plicht om dat te doen. Gewone hoorzittingen volstaan niet meer. Er is veel meer nodig dan een audit, ook meer dan de audit van het Rekenhof, waarop wij wachten. Wij hebben een parlementaire onderzoekscommissie nodig. Wij moeten onze burgers, de belastingbetaler uiteindelijk, transparantie geven en onze veiligheid beschermen tegen politiek wanbeheer, tegen bureaucratische chaos en vooral tegen geldverslindende prestigeprojecten die niets maar dan ook niets hebben opgeleverd voor de mensen op het terrein. Een onderzoekscommissie kan wat gewone hoorzittingen niet kunnen.
Er is al meer dan 75 miljoen euro belastinggeld verdwenen in een project zonder werkend resultaat. In dat geval heeft de burger recht op meer dan hol gepalaver. Wie met belastinggeld speelt, moet verantwoording afleggen, zeker de politici en de ministers die destijds verantwoordelijk waren. Wees consequent en ga na de vele oproepen over tot duidelijkheid. Leden van de N-VA, in België regent het veel maar niemand wordt nat; iedereen heeft een paraplu, aldus mevrouw De Vreese. Geef het voorliggend voorstel dus de nodige steun.
In de commissie stemde een heel vieze
coalitie van de N-VA en de PS (…)
De voorzitter: Mijnheer Depoortere, ik moet u het woord ontnemen.
07.02 Ortwin Depoortere (VB): (…)! (Spreekt langdurig zonder microfoon)
De voorzitter: Aangezien u zei dat u nog maar twee seconden nodig had voor die laatste interventie, kan ik goed begrijpen dat u over uw spreektijd ging.
Het laatste deel van uw betoog zal de geschiedenisboeken niet halen, maar de rest wel.
Geen
andere spreker mag het woord nemen.
Plus
personne ne peut prendre la parole.
De
stemming over het voorstel tot verwerping van dit voorstel zal later
plaatsvinden.
Le vote sur
la proposition de rejet de cette proposition aura lieu ultérieurement.
Voorstel ingediend door:
Proposition
déposée par:
Dominiek Sneppe, Katleen Bury, Ellen Samyn, Kristien Verbelen, Sam Van Rooy.
De commissie voor Gezondheid en Gelijke
Kansen stelt voor dit wetsvoorstel te verwerpen. (792/4)
La
commission de la Santé et de l'Égalité des chances propose de rejeter cette
proposition de loi. (792/4)
Overeenkomstig
artikel 88 van het Reglement spreekt de plenaire vergadering zich uit over
dit voorstel tot verwerping, na de rapporteur en eventueel de indiener te
hebben gehoord.
Conformément
à l'article 88 du Règlement, l'assemblée plénière se prononcera sur cette
proposition de rejet après avoir entendu le rapporteur et, éventuellement,
l'auteur.
De rapporteur, mevrouw Frieda Gijbels,
verwijst naar het schriftelijk verslag.
08.01 Dominiek Sneppe (VB): Collega’s, dit wetsvoorstel beoogt een aanhoudende onrechtvaardigheid te verhelpen. Vandaag wordt een patiënt financieel gestraft wanneer hij of zij zorg krijgt van een niet-geconventioneerde kinesitherapeut, logopedist, zelfstandig verpleegkundige, vroedvrouw of andere paramedische zorgverstrekker. Die patiënt betaalt vaak al meer remgeld of supplementen en krijgt daar bovenop nog eens 25 % minder terugbetaald. Dat is een dubbele straf.
Collega’s, laten we eerlijk zijn, die patiënt kiest daar vaak niet zelf voor, of toch niet vrij. In veel regio’s is het aanbod beperkt en zoeken mensen gewoon zorg dichtbij, op tijd, bij iemand die hen kan helpen. Het is dan niet aanvaardbaar dat de patiënt de rekening krijgt voor de conventiestatus van de zorgverstrekker.
Dat is geen nieuw standpunt. Het is ook geen geïsoleerd standpunt van de Vlaams Belangfractie, want deze Kamer heeft dat debat al jaren gevoerd. In 2019 diende oud-collega Fonck van het toenmalige cdH nog amendementen in om die 25 %-regel te schrappen. De redenering was toen exact dezelfde als vandaag: de patiënt mag niet financieel gestraft worden voor een keuze die buiten zijn controle ligt. Het is onrechtvaardig dat die regel wel geldt voor kinesitherapeuten, logopedisten, verpleegkundigen en vroedvrouwen, maar niet voor artsen en tandartsen. Les Engagés heeft dat standpunt later opnieuw ingenomen. In 2021 diende mevrouw Fonck zelf een voorstel in over dat onderwerp. In 2025 kwam er opnieuw een voorstel, ditmaal van collega Ramlot van Les Engagés, dat uitdrukkelijk voortbouwde op het eerdere werk van haar collega Fonck. Met andere woorden, voor Les Engagés is dit geen vreemd idee. Het is wat men hier al jaren predikt.
Ook cd&v kan moeilijk doen alsof het voorstel uit de lucht komt vallen. In juli 2024 diende collega Muylle nog een wetsvoorstel in dat precies dezelfde onrechtvaardigheid wilde wegwerken. Het werd toen een onverantwoorde onrechtvaardigheid genoemd. Ook bij de N-VA werd dat eerder duidelijk gezegd. Collega Frieda Gijbels herinnerde er in de vorige legislatuur in de commissie aan dat het Parlement al twee legislaturen geleden had beslist om die regel af te schaffen. Wachten op een nieuwe evaluatie was volgens haar een drogreden en er bestond een meerderheid om de 25 %-regel af te schaffen. Toen zat de N-VA weliswaar in de oppositie.
Ook vanuit de MR werd de kern van het probleem erkend. Collega Bacquelaine noemde dit in commissie een discriminatie tussen patiënten. Welnu, als er toen een meerderheid was en als het nu zelfs in het regeerakkoord staat, waarom zouden we het dan vandaag nog wegstemmen?
Mijnheer de voorzitter, collega's, wij vragen vandaag dus niets revolutionairs. We vragen gewoon dat de Kamer uitvoert wat ze zelf al jaren verkondigt. We vragen gewoon dat de meerderheid, maar ook de andere collega's, stemmen zoals ze vroeger spraken, schreven en amendementen indienden. We vragen vooral dat de meerderheid haar eigen regeerakkoord ernstig neemt. Daarin staat letterlijk dat deze regering de 25 %-regel bij kinesisten en andere beroepen schrapt, zodat de patiënt niet twee keer financieel gestraft wordt voor de conventiestatus van de zorgverlener.
Ons voorstel doet dit. Ons voorstel stelt voor om die 25 %-regel af te schaffen. Het zorgt ervoor dat de eerder goedgekeurde artikelen eindelijk in werking kunnen treden. Het haalt de blokkering weg en maakt een einde aan jaren van uitstel en wachten op een koninklijk besluit, jaren waarin patiënten steeds weer de rekening blijven betalen.
De vraag is vandaag niet meer of men inhoudelijk akkoord is. Uit alle documenten blijkt immers dat iedereen akkoord is en het staat ook zwart op wit in het regeerakkoord. Het stond in eerdere voorstellen van cd&v en Les Engagés, de N-VA verdedigt het en de MR erkent het probleem. De enige vraag is dus of de meerderheid vandaag consequent durft te zijn.
Collega's, men kan niet eerst aan patiënten beloven dat men die financiële bestraffing zal afschaffen en vervolgens een concreet wetsvoorstel daarover wegstemmen. Wie deze 25 %-regel in een regeerakkoord onrechtvaardig noemt, moet hem ook effectief willen afschaffen in deze Kamer. Daarom vragen wij u, collega's, om vandaag niet tegen dit voorstel te stemmen omdat het van het Vlaams Belang is. Stem voor de patiënt, stem voor rechtszekerheid, stem voor de uitvoering van wat deze Kamer al eerder besliste en vooral, stem voor uw eigen vroegere voorstellen en uw eigen regeerakkoord. Stem tegen de verwerping.
De voorzitter:
Geen andere spreker
mag het woord nemen.
Plus
personne ne peut prendre la parole.
De
stemming over het voorstel tot verwerping van dit wetsvoorstel zal later
plaatsvinden.
Le vote sur
la proposition de rejet de cette proposition de loi aura lieu ultérieurement.
De regering heeft de urgentieverklaring gevraagd met toepassing van artikel 51 van het Reglement, bij de indiening van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake geneesmiddelen en gezondheidsproducten (nr. 1488/1).
Le gouvernement a demandé l'urgence
conformément à l'article 51 du Règlement lors du dépôt du projet de loi portant des dispositions
diverses concernant les médicaments et les produits de santé (n° 1488/1).
Ik geef
het woord aan de regering om de vraag tot urgentieverklaring toe te lichten.
Je passe la parole au gouvernement pour développer la demande d'urgence.
09.01 Eléonore Simonet, ministre: Monsieur le président, chers collègues, l’octroi de l’urgence est motivé par le fait que le projet de loi prévoit des modifications à la loi du 29 février 2024 relative aux matières premières utilisées par les pharmaciens, avec une date d’entrée en vigueur reportée du 1er juin 2026 au 1er janvier 2027 au plus tard. De cette manière, la loi du 29 février 2024 et l’arrêté d’exécution, qui doit encore être adopté, entreront en vigueur simultanément.
Afin de garantir la sécurité juridique pour les différents acteurs, une publication à court terme du projet de loi adopté est absolument nécessaire.
De voorzitter: Ik stel u voor om ons over
deze vraag uit te spreken.
Je vous propose de nous prononcer sur cette demande.
De urgentie
wordt aangenomen bij zitten en opstaan.
L'urgence
est adoptée par assis et levé.
In de laatst rondgedeelde agenda komt een lijst van voorstellen voor waarvan de inoverwegingneming is gevraagd.
Vous avez pris connaissance dans l'ordre du jour qui vous a été distribué de la liste des propositions dont la prise en considération est demandée.
Indien er geen bezwaar is, beschouw ik de
inoverwegingneming van deze voorstellen als aangenomen, met uitzondering van
het wetsvoorstel nr. 1518/1 (Axel Ronse, Benoît Piedboeuf, Aurore
Tourneur, Oskar Seuntjens, Nawal Farih) aangezien de Conferentie van
voorzitters de inoverwegingneming steeds aanvaardt op voorwaarde dat de teksten
rondgedeeld zijn op het moment van de inoverwegingneming. Deze tekst werd momenteel nog niet
rondgedeeld.
S'il n'y a pas d'observations à ce sujet, je
considère la prise en considération de ces propositions comme acquise, à
l’exception de la proposition de loi n° 1518/1 (Axel Ronse, Benoît Piedboeuf,
Aurore Tourneur, Oskar Seuntjens, Nawal Farih), la prise en considération
n’étant accordée par la Conférence des présidents qu’à la condition que les
textes soient prêts au moment de la prise en considération. Ce texte n’a actuellement pas encore
été distribué.
Overeenkomstig het Reglement worden die voorstellen naar de bevoegde commissies verzonden.
Je renvoie les propositions aux commissions compétentes conformément au Règlement.
Geen bezwaar? (Nee)
Aldus zal geschieden.
Pas d'observation? (Non)
Il en sera ainsi.
Demande
d'urgence
Er is een urgentieverzoek betreffende een voorstel van resolutie van de collega’s Thiébaut, Meunier, Magnette, Prévot, Bayet, Thémont, Désir, Daerden en Dedonder betreffende steun aan een belastingheffing op de uitzonderlijke winsten van energieconcerns, nr. 1516/1.
Donc, nous devons agir pour aider les ménages au moyen de véritables mesures, et non avec seulement 80 millions d'euros, comme le prévoit notre gouvernement. Dans le même temps, j'estime que nous devons taxer les surprofits. C'est la raison pour laquelle nous demandons l'urgence sur notre texte. Celui-ci demande des choses très simples, chers collègues: soutenir un mécanisme de taxation des profits exceptionnels, s'associer aux pays européens qui ont publiquement soutenu la volonté d'instaurer une telle taxation – et ils ne sont, du reste, pas tous de gauche –, envisager cette taxation en Belgique et, enfin, soulager la facture énergétique des ménages et des entreprises.
De voorzitter: Ik stel u voor om ons over deze vraag uit te spreken.
Je vous propose de nous prononcer sur cette demande
De urgentie wordt verworpen bij zitten en
opstaan.
L'urgence est rejetée par assis et levé.
Pairages
Collega’s, alvorens we overgaan tot de naamstemmingen, vraag ik u de stemafspraken bekend te maken waarbij een lid zich onthoudt bij de stemming in overleg met een afwezig lid.
Chers collègues, avant de procéder aux votes nominatifs, je vous propose d'annoncer les pairages par lesquels un membre s'abstient de voter en accord avec un membre absent.
Zijn er
stemafspraken? (Nee)
Y a-t-il des accords de pairage? (Non)
Dan gaan we nu over tot de naamstemmingen.
Nous allons donc maintenant procéder aux votes nominatifs.
Vraagt iemand het woord voor een
stemverklaring? (Nee)
Quelqu'un demande-t-il la parole pour une déclaration avant le vote? (Non)
Begin van
de stemming / Début du vote.
Heeft iedereen
gestemd en zijn stem nagekeken? / Tout le monde a-t-il voté et vérifié son
vote?
Einde van de stemming / Fin du vote.
Uitslag van de stemming / Résultat du vote.
|
(Stemming/vote 1) |
||
|
Ja |
103 |
Oui |
|
Nee |
0 |
Non |
|
Onthoudingen |
38 |
Abstentions |
|
Totaal |
141 |
Total |
Bijgevolg neemt de Kamer het wetsvoorstel aan. Het zal als wetsontwerp aan de Koning ter bekrachtiging worden voorgelegd.
En conséquence, la Chambre adopte la proposition de loi. Elle sera soumise en tant que projet de loi à la sanction royale.
Reden van onthouding? (Nee)
Raison d'abstention? (Non)
Vraagt iemand het woord voor een
stemverklaring?
Quelqu'un demande-t-il la parole pour une déclaration avant le vote?
12.01 Kurt Moons (VB): Onze fractie zal voor de twee voorliggende wetsontwerpen stemmen. Die ja-stem is echter allesbehalve een blijk van waardering voor de manier waarop het Parlement de voorbije dagen heeft gefunctioneerd, want wat gisteren in het halfrond is voorgevallen, was werkelijk beneden alle peil.
Gisteren zou de programmawet in de plenaire vergadering worden behandeld. Die programmawet bestaat, zoals onze fractievoorzitter Barbara Pas heeft samengevat, uit niets anders dan extra belastingen, belastingverhogingen en een centenindex, die de portemonnee van de Vlamingen raakt. De centenindex werd intussen afgekeurd door de Nationale Arbeidsraad, door zowel werkgevers als werknemers.
Alsof dat nog niet volstond, besliste de meerderheid om de agenda van vandaag gewoon naar gisteren te vervroegen. Parlementsleden werden zo gedwongen om onvoorbereid wetsontwerpen toe te lichten, amendementen te bespreken of zelfs positief-kritische bemerkingen te maken. Men had mij gewaarschuwd dat het Parlement België in het klein is, namelijk muurvast, chaotisch en onprofessioneel en dat is inderdaad het geval.
Dat zal ons er niet van weerhouden om de wetsontwerpen vandaag te steunen. Met maatregelen in de wetsontwerpen nr. 1324 en nr. 1333 als de vereenvoudiging van de uurroosters, de verlaging van de minimale wekelijkse arbeidsduur en de beperking van de opzegtermijn zet men kleine stappen in de goede richting. Ze bieden enige ademruimte op een arbeidsmarkt die al decennia te rigide is. Wij zijn dus voor de flexibilisering van de arbeidsmarkt.
12.02 Sofie Merckx (PVDA-PTB): Monsieur le président, cette loi est assez symbolique parce qu'en fait, elle supprime l'interdiction du travail de nuit. C'est un pas en arrière dans l'histoire sociale que ce gouvernement veut poser. Le travail de nuit a été interdit. Certes, il y a toujours eu des exceptions pour, par exemple, le secteur de la santé, là où c'est nécessaire. En réalité, ce gouvernement ouvre la porte au travail de nuit généralisé. Généralisé signifie aussi quand ce n'est pas nécessaire.
C'est grave, parce qu'on sait que le travail de nuit est très nocif pour la santé: risques cardiovasculaires, troubles du sommeil, troubles anxieux, etc. La liste est très longue. Avec cette loi, le gouvernement va créer encore plus de malades.
Et à la veille du 1er mai, je veux aussi rappeler que la classe travailleuse s'est toujours battue pour avoir sa juste part du gâteau, mais aussi pour avoir le droit au repos, avec la journée des huit heures par exemple. C'est pour cela qu'on s'est battus, déjà à la fin du XIXe siècle, et c'est pour cela qu'on va continuer à se battre.
Il est clair que notre groupe ne soutiendra pas ce texte.
De voorzitter: Mevrouw Jacquet, ik geef u het woord en daarna ronden we af. De collega’s van het Vlaams Belang hebben ooit ook veelvuldig over hetzelfde punt een stemverklaring afgelegd. Mevrouw Jacquet, na uw stemverklaring ronden wij de stemverklaringen van uw fractie af. Ik maak gebruik van mijn reglementaire bevoegdheid. Het is de tweede keer dat ik dat doe, dus u bent ongetwijfeld niet verbaasd.
12.03 Farah Jacquet (PVDA-PTB): Je suis cheminote, donc le travail de nuit, je connais, puisque nous travaillons déjà à 03 h 30 du matin. Les horaires décalés, les week-ends, les réveils à des heures impossibles font partie du métier. Je peux vous dire que cela ne s’improvise pas et cela ne s’impose pas à la légère. Travailler la nuit fatigue, casse le rythme de vie et pèse sur la santé, sur la famille et sur la vie sociale.
J’entends qu’on veut moderniser en facilitant le travail de nuit. Moderniser, oui, mais pour qui? Pour les travailleurs? Bien sûr que non! Aujourd’hui, il existe encore des règles, des protections et des discussions possibles avec les représentants du personnel. Demain, avec votre réforme, un employeur pourra beaucoup plus facilement imposer des horaires tardifs, voire de nuit, sans réellement devoir écouter les travailleurs.
Il y a aussi l’injustice que vous créez dans la distribution et chez bpost. Deux personnes effectueront le même travail mais n’auront pas le même salaire simplement parce qu’elles n’auront pas été engagées au même moment. Comment justifiez-vous cela sur le terrain? Ce que vous appelez modernisation, j’y vois autre chose: flexibilité, pénibilité et zéro respect pour les gens qui bossent. Cette réforme est une honte.
Le président: Merci, madame Jacquet.
Begin van
de stemming / Début du vote.
Heeft
iedereen gestemd en zijn stem nagekeken? / Tout le monde a-t-il voté et vérifié
son vote?
Einde van de stemming / Fin du vote.
Uitslag van de stemming / Résultat du vote.
|
(Stemming/vote 2) |
||
|
Ja |
104 |
Oui |
|
Nee |
38 |
Non |
|
Onthoudingen |
0 |
Abstentions |
|
Totaal |
142 |
Total |
Bijgevolg neemt de Kamer het wetsontwerp aan. Het zal aan de Koning ter bekrachtiging worden voorgelegd.
En conséquence, la Chambre adopte le projet de loi. Il sera soumis à la sanction royale.
Vraagt iemand het woord voor een
stemverklaring?
Quelqu'un demande-t-il la parole pour une déclaration avant le vote?
13.01 Robin Tonniau (PVDA-PTB): Mijnheer de voorzitter, ik dank u omdat wij nog een stemverklaring mogen geven over de vrijwillige overuren ’s nachts. Wij hebben gisteren immers gezien hoe een en ander hier is verlopen. Wij hebben dat niet allemaal gezien, want velen leden waren hier niet aanwezig. Dat was natuurlijk ook de essentie van het probleem.
Mijnheer Seuntjens, u hebt zelf voorgesteld om een agendapunt te verplaatsen van de bespreking van vandaag naar gisteren, hoewel er eigenlijk geen bespreking is geweest. De mensen mogen dat weten. U hebt dat verzoek bewust gebruikt om de dag vóór 1 mei het debat te minimaliseren en de oppositie te muilkorven. Dat is problematisch want dergelijke wetsontwerpen zetten ons achteruit. Ze betekenen geen sociale vooruitgang maar sociale achteruitgang.
Neem bijvoorbeeld nachtwerk. Nachtwerk is niet normaal. Nachtwerk is altijd zwaar. Nachtwerk is altijd ongezond. Nachtwerk tast de gezondheid aan, verkort de levensverwachting en weegt op het sociale en familiale leven. Ik weet waarover ik spreek want ik heb dat zelf 17 jaar gedaan.
Natuurlijk is nachtwerk soms nodig in de industrie, in de transportsector, in de zorgsector en bij de veiligheids- en politiediensten. Als mensen ’s nachts werken, moeten zij daar echter goed voor worden beloond. Dat is logisch. Wat doet de regering echter? Zij neemt nachtpremies af.
Het mooiste voorbeeld is bpost. Daar werken 24.000 personeelsleden. De CEO van bpost verdient elk jaar meer dan een miljoen euro. Hij belt gewoon eens naar de regering om te melden dat het bedrijf slechte investeringen heeft gedaan in Amerika en vraagt of de regering wil helpen door de premies van de nachtsorteerders met een uurtje in te krimpen. Weet u wat die sorteerders’s nachts per uur extra verdienen? Zij verdienen 3,23 euro extra. Daarover gaat het hier. Daarmee kunnen zij nog geen koffie betalen op de Grote Markt in Brussel. Dat neemt u hen af.
Mijnheer Seuntjens, ik wens u ook een heel goede 1 mei.
De voorzitter: Mijnheer Tonniau, als voorzitter past het mij niet om een oordeel te vellen over uw tussenkomst, maar er werd gisteren ingegrepen opdat u straks op tijd de Internationale kunt gaan zingen en pinten kunt pakken, een maatregel die u, me dunkt, zeker zult toejuichen.
Begin van
de stemming / Début du vote.
Heeft
iedereen gestemd en zijn stem nagekeken? / Tout le monde a-t-il voté et vérifié
son vote?
Einde van de stemming / Fin du vote.
Uitslag van de stemming / Résultat du vote.
|
(Stemming/vote 3) |
||
|
Ja |
103 |
Oui |
|
Nee |
38 |
Non |
|
Onthoudingen |
0 |
Abstentions |
|
Totaal |
141 |
Total |
Bijgevolg neemt de Kamer het wetsontwerp aan. Het zal aan de Koning ter bekrachtiging worden voorgelegd.
En conséquence, la Chambre adopte le projet de loi. Il sera soumis à la sanction royale.
Vraagt
iemand het woord voor een stemverklaring? (Nee)
Quelqu'un
demande-t-il la parole pour une déclaration avant le vote? (Non)
Begin van
de stemming / Début du vote.
Heeft
iedereen gestemd en zijn stem nagekeken? / Tout le monde a-t-il voté et vérifié
son vote?
Einde van de stemming / Fin du vote.
Uitslag van de stemming / Résultat du vote.
|
(Stemming/vote 4) |
||
|
Ja |
122 |
Oui |
|
Nee |
20 |
Non |
|
Onthoudingen |
0 |
Abstentions |
|
Totaal |
142 |
Total |
Bijgevolg
neemt de Kamer het voorstel tot verwerping aan. Het voorstel nr. 1351/1 is
dus verworpen.
En
conséquence, la Chambre adopte la proposition de rejet. La proposition
n° 1351/1 est donc rejetée.
We moeten overgaan tot de goedkeuring van de agenda voor de vergadering van 13 mei 2026.
Nous devons procéder à l'approbation de l'ordre du jour de la séance du 13 mai 2026.
Zijn er dienaangaande opmerkingen?
Y a-t-il une observation à ce sujet?
Motion de
modification de l'ordre du jour
Ik heb een verzoek ontvangen (toepassing van artikel 17, nr. 3, van het Reglement) van de voorzitters van de meerderheidsfracties om een plenaire vergadering te organiseren op 12 en 13 mei 2026 telkens om 9.00 uur, 14.00 uur en 20.00 uur, met als agendapunten
- het ontwerp van programmawet, nr. 1378 (pro memorie);
- het wetsontwerp houdende de pensioenhervorming, nrs. 1405 en 1406 (pro memorie);
- en het wetgevende werk dat reeds voorzien was voor de zitting van 13 mei 2026 om 14.15 uur, zonder afbreuk te doen aan het vragenuurtje op 13 mei 2026 om 14.15 uur.
J'ai reçu une demande (application de l'article 17, n° 3, du Règlement) des présidents des groupes de la majorité visant à organiser une séance plénière les 12 et 13 mai 2026 chaque fois à 9 h 00, 14 h 00 et 20 h 00, avec comme points à l'ordre du jour
- le projet de loi-programme, n° 1378 (pour mémoire);
- le projet de loi portant la réforme des pensions n°s 1405 et 1406 (pour mémoire);
- ainsi que le travail législatif qui était déjà prévu pour la séance du 13 mai 2026 à 14 h 15, sans porter atteinte à l'heure des questions le 13 mai 2026 à 14 h 15.
Geen bezwaar?
Pas
d'observation?
Aangezien er bezwaar is, stel ik voor dat we hierover stemmen. Wie de agendawijziging steunt, drukt op het groene knopje; de anderen op het rode.
Begin van de stemming / Début du vote …
Mijnheer Vereeck?
15.01 Lode Vereeck (VB): Mijnheer de voorzitter, ik neem nu kennis van dit voorstel, maar op 12 mei hebben we in de commissie voor Financiën een hoorzitting gepland met eminente buitenlandse sprekers. Ik ben heel geïnteresseerd naar wat zij te zeggen hebben, al deel ik hun mening niet. Onder andere professor Zucman komt, de nieuwe rockster-econoom aan de linkerzijde, voorgesteld door professor Magnette. Het is een hoorzitting met een hele reeks sprekers over vermogensbelasting.
Ik vind dat problematisch, moet ik eerlijk zeggen. Ik kan mij niet in twee splitsen. Ik zal sowieso een uiteenzetting houden over de programmawet en ik wil ook absoluut naar die hoorzittingen en daar vragen kunnen stellen aan de eminente sprekers die we hebben uitgenodigd.
Dat geldt trouwens ook voor de collega’s.
15.02 Barbara Pas (VB): Mijnheer de voorzitter, ik wil gerust meegaan in een agendawijziging om de plenaire vergadering over twee dagen te verdelen, maar dan moet u ook het Reglement van de Kamer toepassen, in die zin dat er gelijktijdig geen commissies kunnen plaatsvinden, geen commissies met wetgevend werk, maar ook geen commissies met hoorzittingen. Als die geannuleerd worden, wil ik het agendavoorstel gerust steunen. Zelfs commissievergaderingen met vragen aan ministers liggen moeilijk, omdat heel wat leden de debatten over de programmawet willen volgen.
Ik hoor dat dat het geval zou zijn, maar ik hoor ook dat de professor die naar de commissie voor Financiën komt, slechts één dag in België zou zijn. Dus het is het ene of het andere. Als de plenaire vergadering plaatsvindt, moeten de commissievergaderingen worden geannuleerd.
15.03 Sofie Merckx (PVDA-PTB): Monsieur le président, j’ai demandé à mon groupe de procéder au vote. Le vote est désormais clôturé. Nous avons voté contre. Je pensais que nous aurions pu prendre la parole avant de voter, ce qui aurait été moins bizarre.
Je voudrais également souligner que la situation devient vraiment bordélique ici, monsieur le président. Soyons honnêtes. Hier matin, nous étions présents en plénière pour commencer la session. Nous avons, à juste titre, demandé un avis au Conseil d’État. Vous pouviez vous y attendre mais vous avez semblé surpris. Ensuite, vous avez tenté de faire du forcing pour poursuivre la réunion, ce qui n’était pas possible puisque la majorité n’était pas en nombre. Vous l'avez fait trois fois de suite.
Le 12 mai, nous aurons des invités de renom, dont M. Zucman, qui viendra au Parlement pour parler de la taxation des plus riches et afin d’avoir ce débat de fond qui a toujours été tabou. Enfin, cette personnalité est invitée, tout comme d'autres d'ailleurs. Que dirons-nous à nos invités? Leur dirons-nous que nous devons annuler car nous sommes tous en plénière et que nous devons absolument y être?
Monsieur le président, je vous demande un peu de sérieux!
15.04 Pierre-Yves Dermagne (PS): Chers collègues, j'entends bien la volonté de la majorité – ou plutôt la contrainte devant laquelle la majorité se trouve – de devoir allonger les débats dans 15 jours. Nous n'y sommes pas fondamentalement opposés, vous savez que nous sommes toujours prêts, que ce soit à 9 h du matin, à 10 h, à 11 h ou à midi pour travailler. Nous étions également là à 14 h hier. Nous n'avons pas de difficulté avec cet ordre du jour chargé, cela fait partie de nos obligations et de notre travail en tant que parlementaires.
J'entends les réserves formulées par les uns et les autres quant à la difficulté d'avoir une commission en parallèle de la plénière; ce n'est effectivement pas idéal mais on l'a déjà fait par le passé. Étant donné que nous avons déjà fixé un programme avec des intervenants étrangers qui seront de passage en Belgique et qui nous ferons l'honneur de pouvoir venir alimenter nos débats, il nous semble que nous pourrions, à nouveau, faire une exception à notre manière de fonctionner et tenir parallèlement – avec regret, je l'entends – les auditions prévues et la séance plénière tel que la majorité souhaite le faire.
15.05 Axel Ronse (N-VA): Ik heb begrepen dat de geplande commissies, waaronder die waarin de heer Zucman uitgenodigd is, geannuleerd zijn, dus dat er geen enkel probleem is om de plenaire vergadering te laten doorgaan.
Mevrouw Merckx, u doet er alles aan om deze parlementaire instelling tot iets belachelijk te laten verworden. U hebt dat gisteren ook gedaan. U wekt hier de indruk dat u gisteren gemuilkorfd werd. Ik heb de PVDA-fractie gisteren meermaals aangesproken, maar er kwam geen reactie, terwijl het nochtans ging over thema’s die belangrijk zijn voor uw partij. U hebt mij eigenlijk collectief gelijk gegeven. Ik heb de leden van de PVDA-fractie gevraagd om op te staan als zij niet akkoord zouden zijn met wat we doen rond nachtarbeid of overuren en niemand heeft dat gedaan. Niemand stond op, u ging allen akkoord.
Laten we allemaal samen een fantastische 1 mei vieren en ik wens u en ook onszelf het allerbeste. Laten we keihard werken, want er moet nog heel veel worden hervormd in dit land om ervoor te zorgen dat de sociale welvaartstaat goed versterkt wordt. Ik wens u allen een fijne 1 mei.
15.06 Alexia Bertrand (Anders.): Mijnheer de voorzitter, u weet dat wij een constructieve oppositiepartij zijn. Wij steunen de agendawijziging. Wel vraag ik of we een oplossing kunnen vinden, zodat we naar die buitenlandse professor kunnen luisteren. Ik stel voor om de plenaire vergadering twee uur te schorsen. Die professor komt immers speciaal vanuit het buitenland naar hier. Ik vraag niet om geen commissies tegelijkertijd te houden, maar wel om de plenaire vergadering twee uur te schorsen. Het is een uitzonderlijke situatie, want hij zal waarschijnlijk nooit meer naar hier terugkomen, wat ik heel jammer zou vinden. Ik stel voor om een compromis te vinden en de plenaire vergadering dan twee uur te schorsen.
15.07 Denis Ducarme (MR):
Au nom de mon groupe, je voudrais dire que, comme tous les libéraux, je suis
très triste que nous devions annuler la venue de M. Zucman au Parlement. Mais
je considère – on l'a dit également en commission des Affaires sociales,
que j'ai l'honneur de présider – que, lorsqu'il y a une plénière, la place
des parlementaires est en plénière et pas en commission. (Rires)
Oui, je faisais partie des sept salopards, hier, et je l'assume.
Il n'est pas sérieux, monsieur le président, pour des auditions – de qui que ce soit, d'ailleurs – d'annuler une plénière qui est prévue pour discuter de deux dossiers importants: la loi-programme et la réforme des pensions. Je pense que M. Zucman a le temps de se faire rembourser son billet. Je veux même bien contribuer. La commission qui veut organiser des travaux avec lui a le temps de reprogrammer cette audition. Et donc, je ne pense pas que la venue d'un professeur, aussi marqué en plus idéologiquement, doive ici faire débat plus longuement. Si vraiment il a envie de revenir, il reviendra à un autre moment.
15.08 Sarah Schlitz (Ecolo-Groen): Je suis étonnée d’entendre certains membres de la majorité ironiser sur le fait que M. Zucman ne serait pas le bienvenu en ces murs. Pouvoir éclairer nos travaux reste toujours intéressant, surtout par une personne éminente comme lui. Par ailleurs, les libéraux ont manœuvré pour faire en sorte qu’au moment de l’audition de M. Zucman, un contradicteur, choisi par leurs soins, intervienne durant la même après-midi. Grâce à leur présidence de la commission des Affaires sociales, ils ont pu défaire ce qui avait été décidé au préalable afin de parvenir à présenter un point de vue différent, radicalement différent.
Je ne vois vraiment pas où est le problème avec ces auditions. Au contraire, nous pensons qu’il faudrait les maintenir et ne pas organiser cette séance plénière cette semaine-là. Il y a beaucoup trop de textes, la semaine est courte puisque le jeudi est férié. Il serait préférable de programmer cette plénière la semaine suivante, par exemple.
15.09 Pierre-Yves Dermagne (PS): J’ai entendu une proposition de compromis formulée par les représentants du groupe Anders., qui me semble de nature à la fois à rencontrer la demande du gouvernement et de la majorité de rattraper leur retard, et à tenir compte du respect dû à des orateurs étrangers. Que l’on soit d’accord ou non avec eux, monsieur Ducarme, c’est la richesse de la démocratie et de nos échanges de pouvoir dialoguer et débattre avec des personnes dont nous ne partageons pas les convictions. Elles doivent pouvoir être entendues par la commission, comme cela était prévu.
Nous avons déjà, par le passé, à la demande du gouvernement et de la majorité, tenu une séance plénière en parallèle d’une commission. Cela a été fait fréquemment ces dernières semaines à la demande de la majorité. Nous ne nous sommes jamais opposés à cette manière de fonctionner.
15.10 Lode Vereeck (VB): Mijnheer de voorzitter, wij zijn voor alle duidelijkheid geïnteresseerd alle uitgenodigde sprekers te ontmoeten. Het gaat niet alleen over de heer Zucman, die inderdaad een heel particulier standpunt inneemt in het debat over de vermogensbelasting, een standpunt dat ik naar alle waarschijnlijkheid niet deel, maar dat ik wel wil horen.
Ik heb kennisgenomen van de opmerkingen van de heer Dermagne en mevrouw Bertrand over het parallel organiseren van de commissievergaderingen. Ik heb evenwel de indruk dat de vergadering van de commissie voor Financiën al geannuleerd is. Ik hoor dat hier toch zeggen door de fractieleider van de N-VA. Dan is mijn vraag wie dat beslist heeft. Dat is in de commissie voor Financiën nooit doorgesproken. Eigenlijk doet men al een voorafname op de stemming hier, terwijl wij in de commissie die beslissing helemaal niet hebben genomen. Dat kan niet zomaar. Die beslissing is boven onze hoofden genomen. Ik ben het echt niet eens met die manier van werken.
Dat de meerderheid in de problemen zit met haar programmawet, is, opnieuw, haar eigen fout. Ik was hier om 6 uur in het gebouw, maar jullie waren hier niet om 9 uur, niet om 10 uur, niet om 11 uur en bijna niet om 14 uur. Kom op tijd. Dan hadden we het debat al in de afgelopen dagen kunnen voeren.
Dus, neen, ik vind niet dat we onze werking moeten aanpassen aan het geknoei van de meerderheid. Neem alstublieft uw verantwoordelijkheid en stel de betreffende vergadering uit naar 20 en 21 mei, bijvoorbeeld.
De voorzitter: Ik neem aan, collega, dat het woord jullie in de algemene betekenis gebruikt is, want ik voel me niet aangesproken.
15.11 Steven Vandeput (N-VA): Mijnheer de voorzitter, met betrekking tot de werkzaamheden van de commissie, ik denk dat mevrouw Bertrand een verdienstelijke poging doet om een alternatief voor te stellen. Wij hebben in de commissie, in de regeling van de werkzaamheden, echter al verschillende keren geprobeerd om daarin een evenwicht te vinden. De heer Zucman heeft inderdaad een nogal bijzondere positie in het hele debat, maar ik denk niet dat het aangewezen is om hier de vergadering te schorsen om dan een van de sprekers te horen.
Ik heb begrepen dat het secretariaat contact aan het opnemen is met de aangezochte sprekers om een en ander opnieuw te plannen. Ik twijfel er niet aan dat we in de nabije toekomst in onze commissie een zeer boeiend debat over de vermogensbelasting zullen kunnen voeren.
Ik denk ook dat het tijd wordt om de programmawet hier ter stemming te leggen, want er moet nog een aantal maatregelen worden genomen om iets te doen aan de andere noden in ons land.
15.12 Nawal Farih (cd&v): Mijnheer de voorzitter, ik had al even het woord gevraagd. Intussen is de commissievoorzitter zelf aan het woord geweest.
Om de samenwerking tussen oppositie en meerderheid zo gezond mogelijk te houden, wil ik het voorstel doen om in te gaan op de vraag van mevrouw Bertrand en van de PS bij monde van de heer Dermagne om de hoorzitting tussen 12 uur en 14 uur te laten plaatsvinden. In dat compromis kunnen de beide groepen hun werkzaamheden voortzetten.
De voorzitter: Collega’s, ik moet het debat sluiten, want we zijn kennelijk bezig met de werkzaamheden van een commissie aan het regelen. Ik begrijp de bekommernissen volkomen, maar in principe beslist men in de plenaire vergadering niet over de regeling van de werkzaamheden van een commissie.
15.13 Georges-Louis Bouchez (MR): Je trouve que le débat est un peu surréaliste, pour deux raisons. Tout d'abord, le rôle de cette institution est d'adopter des lois. Nous ne sommes pas un centre d'études qui doit écouter tout et n'importe qui, dont on connaît déjà les positions. Je vois que c'est devenu une tradition dans cette Assemblée. En effet, ce monsieur a indiqué toutes ses positions dans un livre, et vous avez toute la semaine prochaine pour le lire, si ça vous intéresse. Si certains veulent l'inviter au centre d'études de leur parti, qu'ils fassent comme le Centre Jean Gol qui invite très régulièrement des intellectuels – c'est très intéressant. Mais on ne surcharge pas le Parlement avec ce genre de choses!
Ensuite, si l'opposition, pour la troisième fois, n'avait pas renvoyé la loi-programme au Conseil d'État, elle aurait été votée il y a un mois, et vous n'auriez pas eu ce conflit horaire. C'est la raison pour laquelle mon groupe refuse tout aménagement, parce que l'opposition n'a pas souhaité avancer de manière constructive dans le cadre des débats parlementaires. Vous avez entravé le travail parlementaire, et vous demandez maintenant que nous adaptions l'horaire. Il est hors de question pour mon groupe d'avancer dans cette direction. Le jour où l'opposition se comportera de manière constructive et arrêtera de renvoyer nos textes à l'infini de manière dilatoire, nous pourrons travailler de manière constructive à leur demande. Mais en attendant, ce sera la règle!
De voorzitter: Collega’s, het komt mij voor al een paar argumenten te hebben gehoord. Ik geef collega De Smet het woord om af te ronden.
C'est sans doute de tous nos collègues de tous les parlements confondus qui est plus présent au Qatar que dans une commission parlementaire fédérale. Néanmoins, en commission, monsieur Bouchez, on auditionne des gens précisément parce que cela alimente le travail législatif. Ce n'est pas le travail d'un centre d'études. Et je le dis en tant que membre de l'opposition qui…
De voorzitter: Collega’s, alleen collega De Smet heeft nu het woord en hij heeft het recht om ongestoord te kunnen spreken. Men kan niet klagen onderbroken te worden wanneer men het woord heeft, als men vervolgens zelf collega’s onderbreekt terwijl zij het woord hebben. Er is een redelijk normale manier van werken, namelijk dat u het woord hebt wanneer het rode lampje van uw micro brandt. Collega De Smet heeft nu het woord. Misschien leert u iets van hem, misschien ook niet, maar u moet eerst naar hem luisteren vooraleer daarover te kunnen oordelen.
15.15 François De Smet (DéFI): Je ne citerai plus personne. Le travail législatif auditionne des experts, qu'on les aime ou non, parce qu'ils enrichissent le débat. Je le dis alors que, moi, je ne fais pas partie de ceux qui ont renvoyé, la dernière fois, la loi-programme au Conseil d'État. Je ne vois pas où est le problème de suivre la proposition de Mme Bertrand et du cd&v qui consiste à dire: "Bon sang! Dans cette journée, il n'y a pas moyen de trouver deux heures pour arrêter les travaux parlementaires et écouter M. Zucman si on le souhaite?" Soyons raisonnables. Il est possible de nous en sortir.
De voorzitter: Collega’s, voor alle duidelijkheid, de stemming wordt terug op nul gezet.
Ik leg het ingediende voorstel ter stemming voor. De regeling der werkzaamheden van de commissie moet in de commissie gebeuren.
Ik open de stemming over de motie tot wijziging van de agenda van de plenaire vergadering, die ik daarstraks heb voorgelezen. Het betreft de agenda van de plenaire vergadering, dat is het enige waarmee wij ons bezighouden. De werkzaamheden van de commissie moeten in de commissie bekeken worden. Ik open de stemming met betrekking tot de agendawijziging zoals voorgesteld in de motie van de collega’s Ronse, Piedboeuf, Tourneur, Seuntjens en Farih. Ik kan niet duidelijker zijn. We stemmen over het voorstel tot wijziging van de agenda van de plenaire vergadering.
15.16 Sofie Merckx (PVDA-PTB): Monsieur le président, je ne comprends pas, nous avons déjà voté sur la proposition. Mme Farih a fait une proposition, et nous revotons quand même sur cette proposition. Qu'en est-il?
De voorzitter: Mevrouw Merckx, ik heb de vorige stemming geannuleerd, omdat de heer Vereeck, terwijl de stemming net geopend was, het woord vroeg voor een – of die u nu beïnvloedt of niet – relevante opmerking.
Dat betekent dus dat we nu de stemming opnieuw zullen doen over hetzelfde thema, namelijk het voorstel geformuleerd door de heer Ronse, dat ik heb voorgelezen. We annuleren dus de vorige stemming.
Begin van de stemming / Début du vote.
Heeft iedereen
gestemd en zijn stem nagekeken? / Tout le monde a-t-il voté et vérifié son
vote?
Einde van de stemming / Fin du vote.
Uitslag van de stemming / Résultat du vote.
|
(Stemming/vote 5) |
||
|
Ja |
77 |
Oui |
|
Nee |
7 |
Non |
|
Onthoudingen |
2 |
Abstentions |
|
Totaal |
86 |
Total |
Bijgevolg neemt de Kamer de agendawijziging aan.
En conséquence, la Chambre adopte la modification de l’ordre du jour.
We zullen een Conferentie van voorzitters moeten organiseren. Ik stel voor om dat maandagmiddag te doen. Maandag 11 mei dus, niet aanstaande maandag.
15.17 Sarah Schlitz (Ecolo-Groen): Monsieur le président, lundi après‑midi, des auditions – demandées par la majorité – sont organisées en commission des Affaires sociales sur la question des malades de longue durée. Je ne vois donc pas comment il serait possible de concilier la Conférence des présidents avec ces auditions.
Le président: À quelle heure sont-elles prévues?
15.18 Sarah Schlitz (Ecolo-Groen): C'est à 13 h 00.
(…): (…)
Le président: Conférence des présidents à 12 h 00.
Vraagt
iemand het woord voor een stemverklaring? (Nee)
Quelqu'un
demande-t-il la parole pour une déclaration avant le vote? (Non)
Begin van
de stemming / Début du vote.
Heeft
iedereen gestemd en zijn stem nagekeken? / Tout le monde a-t-il voté et vérifié
son vote?
Einde van de stemming / Fin du vote.
Uitslag van de stemming / Résultat du vote.
|
(Stemming/vote 6) |
||
|
Ja |
121 |
Oui |
|
Nee |
18 |
Non |
|
Onthoudingen |
0 |
Abstentions |
|
Totaal |
139 |
Total |
Bijgevolg
neemt de Kamer het voorstel tot verwerping aan. Het wetsvoorstel nr. 792/1
is dus verworpen.
En
conséquence, la Chambre adopte la proposition de rejet. La proposition de loi
n° 792/1 est donc rejetée.
Ik wens u allen een deugddoende week. Moge ze u wijsheid en kalmte bezorgen.
De vergadering wordt gesloten. Volgende vergadering dinsdag 12 mei 2026 om 09.00 uur.
La séance est levée. Prochaine séance le mardi 12 mai 2026 à 09 h 00.
De vergadering wordt gesloten om 16.50 uur.
La séance est levée à 16 h 50.
|
De
bijlage is opgenomen in een aparte brochure met nummer CRIV 56 PLEN 112
bijlage. |
|
L'annexe
est reprise dans une brochure séparée, portant le numéro CRIV 56 PLEN 112
annexe. |
DETAIL VAN DE NAAMSTEMMINGEN |
DETAIL DES VOTES NOMINATIFS |
Naamstemming
- Vote nominatif: 1
|
Ja |
103 |
Oui |
Bacquelaine
Daniel, Bergers Jeroen, Bertels Jan, Bertrand Alexia, Bombled Christophe,
Bouchez Georges-Louis, Bury Katleen, Buysrogge Peter, Coenegrachts Steven,
Cuylaerts Dorien, Daenen Nele, Dedecker Jean-Marie, Delcourt Catherine, De
Maegd Michel, Demesmaeker Eva, Demon Franky, Depoortere Ortwin, Depoorter
Kathleen, De Roover Peter, De Vreese Maaike, De Wit Sophie, D'Haese Christoph,
Dillen Marijke, Di Nunzio Sandro, Dubois Xavier, Ducarme Denis, Dufrane
Anthony, El Yakhloufi Achraf, Farih Nawal, Foret Gilles, Frank Luc, Freilich
Michael, Gabriëls Katja, Gatelier Jean-François, Gielis Tine, Gijbels Frieda,
Goffin Philippe, Grillaert Leentje, Handichi Youssef, Hansez Isabelle,
Hiligsmann Serge, Huybrechts Britt, Jadoul Pierre, Keuten Dieter, Kompany
Pierre, Lamarti Fatima, Lambrecht Annick, Lanjri Nahima, Lasseaux Stéphane,
Lejeune Marc, Mahdi Sammy, Matagne Julien, Metsu Koen, Meuleman Brent, Michel
Mathieu, Moons Kurt, Muylle Nathalie, Nuino Ismaël, Oru Funda, Pas Barbara,
Peeters Lotte, Piedboeuf Benoît, Pirson Anne, Ponthier Annick, Ramlot Carmen, Raskin
Wouter, Ravyts Kurt, Reuter Florence, Ronse Axel, Safai Darya, Samyn Ellen,
Scourneau Vincent, Seuntjens Oskar, Sneppe Dominiek, Soete Jeroen, Somers
Werner, Tas Niels, Taton Julie, Tourneur Aurore, Troosters Frank, Truyman
Lieve, Van Belleghem Francesca, Vandeberg Victoria, Van den Heuvel Koen,
Vandeput Steven, Van der Donckt Wim, Vander Elst Kjell, Van Hoecke Alexander,
Van Hoof Els, Van Keymolen Phaedra, Van Lommel Reccino, Van Quickenborne
Vincent, van Riet Katrijn, Vanrobaeys Anja, Van Rooy Sam, Van Vaerenbergh
Kristien, Verbelen Kristien, Vereeck Lode, Verkeyn Charlotte, Vermeersch
Wouter, Weydts Axel, Wollants Bert, Yzermans Alain
|
Nee |
0 |
Non |
|
Onthoudingen |
38 |
Abstentions |
Aerts Staf,
Almaci Meyrem, Aouasti Khalil, Bayet Hugues, Bilmez Kemal, Boukili Nabil,
Chahid Ridouane, Courard Philippe, Daems Greet, Daerden Frédéric, D'Amico
Roberto, Dermagne Pierre-Yves, Désir Caroline, De Smet François, De Witte Kim,
Eggermont Natalie, Hedebouw Raoul, Hugon Lecharlier Claire, Jacquet Farah, Lacroix
Christophe, Legasse Dimitri, Magnette Paul, Maouane Rajae, Merckx Sofie,
Mertens Peter, Meunier Marie, Mutyebele Ngoi Lydia, Prévot Patrick, Ribaudo
Julien, Schlitz Sarah, Thémont Sophie, Thiébaut Éric, Tonniau Robin, Vanbesien
Dieter, Vandemaele Matti, Van den Bosch Annik, Van Hecke Stefaan, Van
Lysebettens Jeroen
Naamstemming
- Vote nominatif: 2
|
Ja |
104 |
Oui |
Bacquelaine
Daniel, Bergers Jeroen, Bertels Jan, Bertrand Alexia, Bombled Christophe,
Bouchez Georges-Louis, Bury Katleen, Buysrogge Peter, Coenegrachts Steven,
Cuylaerts Dorien, Daenen Nele, Dedecker Jean-Marie, De Knop Irina, Delcourt
Catherine, De Maegd Michel, Demesmaeker Eva, Demon Franky, Depoortere Ortwin,
Depoorter Kathleen, De Roover Peter, De Vreese Maaike, De Wit Sophie, D'Haese
Christoph, Dillen Marijke, Di Nunzio Sandro, Dubois Xavier, Ducarme Denis,
Dufrane Anthony, El Yakhloufi Achraf, Farih Nawal, Foret Gilles, Frank Luc,
Freilich Michael, Gabriëls Katja, Gatelier Jean-François, Gielis Tine, Gijbels
Frieda, Goffin Philippe, Grillaert Leentje, Handichi Youssef, Hansez Isabelle,
Hiligsmann Serge, Huybrechts Britt, Jadoul Pierre, Keuten Dieter, Kompany
Pierre, Lamarti Fatima, Lambrecht Annick, Lanjri Nahima, Lasseaux Stéphane,
Lejeune Marc, Mahdi Sammy, Matagne Julien, Metsu Koen, Meuleman Brent, Michel
Mathieu, Moons Kurt, Muylle Nathalie, Nuino Ismaël, Oru Funda, Pas Barbara,
Peeters Lotte, Piedboeuf Benoît, Pirson Anne, Ponthier Annick, Ramlot Carmen,
Raskin Wouter, Ravyts Kurt, Reuter Florence, Ronse Axel, Safai Darya, Samyn
Ellen, Scourneau Vincent, Seuntjens Oskar, Sneppe Dominiek, Soete Jeroen,
Somers Werner, Tas Niels, Taton Julie, Tourneur Aurore, Troosters Frank,
Truyman Lieve, Van Belleghem Francesca, Vandeberg Victoria, Van den Heuvel
Koen, Vandeput Steven, Van der Donckt Wim, Vander Elst Kjell, Van Hoecke
Alexander, Van Hoof Els, Van Keymolen Phaedra, Van Lommel Reccino, Van Quickenborne
Vincent, van Riet Katrijn, Vanrobaeys Anja, Van Rooy Sam, Van Vaerenbergh
Kristien, Verbelen Kristien, Vereeck Lode, Verkeyn Charlotte, Vermeersch
Wouter, Weydts Axel, Wollants Bert, Yzermans Alain
|
Nee |
38 |
Non |
Aerts Staf,
Almaci Meyrem, Aouasti Khalil, Bayet Hugues, Bilmez Kemal, Boukili Nabil,
Chahid Ridouane, Courard Philippe, Daems Greet, Daerden Frédéric, D'Amico
Roberto, Dermagne Pierre-Yves, Désir Caroline, De Smet François, De Witte Kim,
Eggermont Natalie, Hedebouw Raoul, Hugon Lecharlier Claire, Jacquet Farah,
Lacroix Christophe, Legasse Dimitri, Magnette Paul, Maouane Rajae, Merckx
Sofie, Mertens Peter, Meunier Marie, Mutyebele Ngoi Lydia, Prévot Patrick,
Ribaudo Julien, Schlitz Sarah, Thémont Sophie, Thiébaut Éric, Tonniau Robin,
Vanbesien Dieter, Vandemaele Matti, Van den Bosch Annik, Van Hecke Stefaan, Van
Lysebettens Jeroen
|
Onthoudingen |
0 |
Abstentions |
Naamstemming
- Vote nominatif: 3
|
Ja |
103 |
Oui |
Bacquelaine
Daniel, Bergers Jeroen, Bertels Jan, Bertrand Alexia, Bombled Christophe,
Bouchez Georges-Louis, Bury Katleen, Buysrogge Peter, Coenegrachts Steven,
Cuylaerts Dorien, Daenen Nele, Dedecker Jean-Marie, De Knop Irina, Delcourt
Catherine, De Maegd Michel, Demesmaeker Eva, Demon Franky, Depoortere Ortwin,
Depoorter Kathleen, De Roover Peter, De Vreese Maaike, De Wit Sophie, D'Haese
Christoph, Dillen Marijke, Di Nunzio Sandro, Dubois Xavier, Ducarme Denis,
Dufrane Anthony, El Yakhloufi Achraf, Farih Nawal, Foret Gilles, Frank Luc,
Freilich Michael, Gabriëls Katja, Gatelier Jean-François, Gielis Tine, Gijbels
Frieda, Goffin Philippe, Grillaert Leentje, Handichi Youssef, Hansez Isabelle,
Hiligsmann Serge, Huybrechts Britt, Jadoul Pierre, Keuten Dieter, Kompany
Pierre, Lamarti Fatima, Lambrecht Annick, Lanjri Nahima, Lasseaux Stéphane,
Lejeune Marc, Mahdi Sammy, Matagne Julien, Metsu Koen, Meuleman Brent, Michel
Mathieu, Moons Kurt, Muylle Nathalie, Nuino Ismaël, Oru Funda, Pas Barbara,
Peeters Lotte, Piedboeuf Benoît, Pirson Anne, Ponthier Annick, Ramlot Carmen,
Raskin Wouter, Ravyts Kurt, Reuter Florence, Ronse Axel, Safai Darya, Samyn
Ellen, Scourneau Vincent, Seuntjens Oskar, Sneppe Dominiek, Soete Jeroen,
Somers Werner, Tas Niels, Taton Julie, Tourneur Aurore, Troosters Frank,
Truyman Lieve, Van Belleghem Francesca, Vandeberg Victoria, Van den Heuvel
Koen, Vandeput Steven, Van der Donckt Wim, Vander Elst Kjell, Van Hoecke
Alexander, Van Keymolen Phaedra, Van Lommel Reccino, Van Quickenborne Vincent,
van Riet Katrijn, Vanrobaeys Anja, Van Rooy Sam, Van Vaerenbergh Kristien, Verbelen
Kristien, Vereeck Lode, Verkeyn Charlotte, Vermeersch Wouter, Weydts Axel,
Wollants Bert, Yzermans Alain
|
Nee |
38 |
Non |
Aerts Staf,
Almaci Meyrem, Aouasti Khalil, Bayet Hugues, Bilmez Kemal, Boukili Nabil,
Chahid Ridouane, Courard Philippe, Daems Greet, Daerden Frédéric, D'Amico
Roberto, Dermagne Pierre-Yves, Désir Caroline, De Smet François, De Witte Kim,
Eggermont Natalie, Hedebouw Raoul, Hugon Lecharlier Claire, Jacquet Farah,
Lacroix Christophe, Legasse Dimitri, Magnette Paul, Maouane Rajae, Merckx
Sofie, Mertens Peter, Meunier Marie, Mutyebele Ngoi Lydia, Prévot Patrick,
Ribaudo Julien, Schlitz Sarah, Thémont Sophie, Thiébaut Éric, Tonniau Robin,
Vanbesien Dieter, Vandemaele Matti, Van den Bosch Annik, Van Hecke Stefaan, Van
Lysebettens Jeroen
|
Onthoudingen |
0 |
Abstentions |
Naamstemming
- Vote nominatif: 4
|
Ja |
122 |
Oui |
Aerts Staf,
Almaci Meyrem, Aouasti Khalil, Bacquelaine Daniel, Bayet Hugues, Bergers
Jeroen, Bertels Jan, Bertrand Alexia, Bilmez Kemal, Bombled Christophe, Bouchez
Georges-Louis, Boukili Nabil, Buysrogge Peter, Chahid Ridouane, Coenegrachts
Steven, Courard Philippe, Cuylaerts Dorien, Daems Greet, Daenen Nele, Daerden
Frédéric, D'Amico Roberto, Dedecker Jean-Marie, De Knop Irina, Delcourt
Catherine, De Maegd Michel, Demesmaeker Eva, Demon Franky, Depoorter Kathleen,
Dermagne Pierre-Yves, De Roover Peter, Désir Caroline, De Smet François, De
Vreese Maaike, De Wit Sophie, De Witte Kim, D'Haese Christoph, Di Nunzio
Sandro, Dubois Xavier, Ducarme Denis, Dufrane Anthony, Eggermont Natalie, El
Yakhloufi Achraf, Farih Nawal, Foret Gilles, Frank Luc, Freilich Michael,
Gabriëls Katja, Gatelier Jean-François, Gielis Tine, Gijbels Frieda, Goffin
Philippe, Grillaert Leentje, Handichi Youssef, Hansez Isabelle, Hedebouw Raoul,
Hiligsmann Serge, Hugon Lecharlier Claire, Jacquet Farah, Jadoul Pierre,
Kompany Pierre, Lacroix Christophe, Lamarti Fatima, Lambrecht Annick, Lanjri
Nahima, Lasseaux Stéphane, Legasse Dimitri, Lejeune Marc, Magnette Paul, Mahdi
Sammy, Maouane Rajae, Matagne Julien, Merckx Sofie, Mertens Peter, Metsu Koen,
Meuleman Brent, Meunier Marie, Michel Mathieu, Mutyebele Ngoi Lydia, Muylle
Nathalie, Nuino Ismaël, Oru Funda, Peeters Lotte, Piedboeuf Benoît, Pirson
Anne, Prévot Patrick, Ramlot Carmen, Raskin Wouter, Reuter Florence, Ribaudo
Julien, Ronse Axel, Safai Darya, Schlitz Sarah, Scourneau Vincent, Seuntjens
Oskar, Soete Jeroen, Tas Niels, Taton Julie, Thémont Sophie, Thiébaut Éric,
Tonniau Robin, Tourneur Aurore, Truyman Lieve, Vanbesien Dieter, Vandeberg
Victoria, Vandemaele Matti, Van den Bosch Annik, Van den Heuvel Koen, Vandeput
Steven, Van der Donckt Wim, Vander Elst Kjell, Van Hecke Stefaan, Van Hoof Els,
Van Keymolen Phaedra, Van Lysebettens Jeroen, Van Quickenborne Vincent, van
Riet Katrijn, Vanrobaeys Anja, Van Vaerenbergh Kristien, Verkeyn Charlotte,
Weydts Axel, Wollants Bert, Yzermans Alain
|
Nee |
20 |
Non |
Bury
Katleen, Depoortere Ortwin, Dillen Marijke, Huybrechts Britt, Keuten Dieter,
Moons Kurt, Pas Barbara, Ponthier Annick, Ravyts Kurt, Samyn Ellen, Sneppe
Dominiek, Somers Werner, Troosters Frank, Van Belleghem Francesca, Van Hoecke
Alexander, Van Lommel Reccino, Van Rooy Sam, Verbelen Kristien, Vereeck Lode,
Vermeersch Wouter
|
Onthoudingen |
0 |
Abstentions |
Naamstemming
- Vote nominatif: 5
|
Ja |
77 |
Oui |
Bacquelaine
Daniel, Bergers Jeroen, Bertels Jan, Bombled Christophe, Bouchez Georges-Louis,
Buysrogge Peter, Cuylaerts Dorien, Daenen Nele, Dedecker Jean-Marie, Delcourt
Catherine, De Maegd Michel, Demesmaeker Eva, Demon Franky, Depoorter Kathleen,
De Roover Peter, De Vreese Maaike, De Wit Sophie, D'Haese Christoph, Dubois
Xavier, Ducarme Denis, Dufrane Anthony, El Yakhloufi Achraf, Farih Nawal, Foret
Gilles, Frank Luc, Freilich Michael, Gatelier Jean-François, Gielis Tine,
Gijbels Frieda, Goffin Philippe, Grillaert Leentje, Handichi Youssef, Hansez
Isabelle, Hiligsmann Serge, Jadoul Pierre, Kompany Pierre, Lamarti Fatima,
Lambrecht Annick, Lanjri Nahima, Lasseaux Stéphane, Lejeune Marc, Mahdi Sammy,
Matagne Julien, Metsu Koen, Meuleman Brent, Michel Mathieu, Muylle Nathalie,
Nuino Ismaël, Oru Funda, Peeters Lotte, Piedboeuf Benoît, Pirson Anne, Ramlot
Carmen, Raskin Wouter, Reuter Florence, Ronse Axel, Safai Darya, Scourneau
Vincent, Seuntjens Oskar, Soete Jeroen, Tas Niels, Taton Julie, Tourneur
Aurore, Truyman Lieve, Vandeberg Victoria, Van den Heuvel Koen, Vandeput
Steven, Van der Donckt Wim, Van Hoof Els, Van Keymolen Phaedra, van Riet
Katrijn, Vanrobaeys Anja, Van Vaerenbergh Kristien, Verkeyn Charlotte, Weydts
Axel, Wollants Bert, Yzermans Alain
|
Nee |
7 |
Non |
Almaci
Meyrem, Bilmez Kemal, Boukili Nabil, Eggermont Natalie, Merckx Sofie, Schlitz
Sarah, Van Hecke Stefaan
|
Onthoudingen |
2 |
Abstentions |
Coenegrachts
Steven, Vander Elst Kjell
Naamstemming
- Vote nominatif: 6
|
Ja |
121 |
Oui |
Aerts Staf,
Almaci Meyrem, Aouasti Khalil, Bacquelaine Daniel, Bayet Hugues, Bergers
Jeroen, Bertels Jan, Bertrand Alexia, Bilmez Kemal, Bombled Christophe, Bouchez
Georges-Louis, Boukili Nabil, Buysrogge Peter, Chahid Ridouane, Coenegrachts
Steven, Courard Philippe, Cuylaerts Dorien, Daems Greet, Daenen Nele, Daerden
Frédéric, D'Amico Roberto, Dedecker Jean-Marie, De Knop Irina, Delcourt
Catherine, De Maegd Michel, Demesmaeker Eva, Demon Franky, Depoorter Kathleen,
Dermagne Pierre-Yves, De Roover Peter, Désir Caroline, De Smet François, De
Vreese Maaike, De Wit Sophie, De Witte Kim, D'Haese Christoph, Di Nunzio
Sandro, Dubois Xavier, Ducarme Denis, Dufrane Anthony, Eggermont Natalie, El
Yakhloufi Achraf, Farih Nawal, Foret Gilles, Frank Luc, Freilich Michael,
Gabriëls Katja, Gatelier Jean-François, Gielis Tine, Gijbels Frieda, Goffin
Philippe, Grillaert Leentje, Handichi Youssef, Hansez Isabelle, Hedebouw Raoul,
Hiligsmann Serge, Hugon Lecharlier Claire, Jacquet Farah, Jadoul Pierre,
Kompany Pierre, Lacroix Christophe, Lamarti Fatima, Lambrecht Annick, Lanjri
Nahima, Lasseaux Stéphane, Legasse Dimitri, Lejeune Marc, Magnette Paul, Mahdi
Sammy, Maouane Rajae, Matagne Julien, Merckx Sofie, Mertens Peter, Metsu Koen,
Meuleman Brent, Meunier Marie, Michel Mathieu, Mutyebele Ngoi Lydia, Muylle
Nathalie, Nuino Ismaël, Oru Funda, Peeters Lotte, Piedboeuf Benoît, Pirson
Anne, Prévot Patrick, Ramlot Carmen, Raskin Wouter, Reuter Florence, Ribaudo
Julien, Ronse Axel, Safai Darya, Schlitz Sarah, Scourneau Vincent, Seuntjens
Oskar, Soete Jeroen, Tas Niels, Taton Julie, Thémont Sophie, Thiébaut Éric,
Tonniau Robin, Tourneur Aurore, Truyman Lieve, Vanbesien Dieter, Vandeberg
Victoria, Vandemaele Matti, Van den Bosch Annik, Van den Heuvel Koen, Vandeput
Steven, Van der Donckt Wim, Vander Elst Kjell, Van Hecke Stefaan, Van Keymolen
Phaedra, Van Lysebettens Jeroen, Van Quickenborne Vincent, van Riet Katrijn,
Vanrobaeys Anja, Van Vaerenbergh Kristien, Verkeyn Charlotte, Weydts Axel,
Wollants Bert, Yzermans Alain
|
Nee |
18 |
Non |
Bury
Katleen, Depoortere Ortwin, Dillen Marijke, Huybrechts Britt, Keuten Dieter,
Moons Kurt, Pas Barbara, Ponthier Annick, Ravyts Kurt, Samyn Ellen, Sneppe
Dominiek, Somers Werner, Troosters Frank, Van Hoecke Alexander, Van Lommel
Reccino, Verbelen Kristien, Vereeck Lode, Vermeersch Wouter
|
Onthoudingen |
0 |
Abstentions |