La réunion publique de commission est ouverte à
14 h 23 et présidée par M. Jean-François Gatelier.
De openbare commissievergadering wordt
geopend om 14.23 uur en voorgezeten door de heer Jean-François Gatelier.
Les textes figurant en italique dans le Compte rendu intégral
n’ont pas été prononcés et sont la reproduction exacte des textes déposés par
les auteurs.
De teksten die cursief zijn opgenomen in het
Integraal Verslag werden niet uitgesproken en steunen uitsluitend op de tekst
die de spreker heeft ingediend.
01 Débat d'actualité sur l'aide médicale
urgente et questions jointes de
- Jean-François Gatelier à Frank Vandenbroucke
(VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté)
sur "Le soutien au vecteur héliporté et l'aide médicale urgente"
(56018590C)
- Nathalie Muylle à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Le financement des hélicoptères du SMUR" (56018737C)
- Matti Vandemaele à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Le financement structurel des hélicoptères SMUR" (56018975C)
- Ludivine Dedonder à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"L'aide médicale urgente" (56019213C)
- Maaike De Vreese à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"L'agrément et le financement de l'hélicoptère du SMUR à Bruges"
(56020135C)
- Kjell Vander Elst à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"L'hélicoptère médicalisé d'urgence de l'AZ Sint-Jan à Bruges"
(56019588C)
01 Actualiteitsdebat over de financiering van
de mugheli en toegevoegde vragen van
- Jean-François
Gatelier aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast
met Armoedebestrijding) over "De steun voor de helihavens en de dringende
geneeskundige hulpverlening" (56018590C)
- Nathalie Muylle aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De financiering van de mughelikopters"
(56018737C)
- Matti Vandemaele aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De structurele financiering van de
mughelikopters" (56018975C)
- Ludivine Dedonder aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De dringende geneeskundige hulpverlening"
(56019213C)
- Maaike De Vreese aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De erkenning en financiering van de
mughelikopter in Brugge" (56020135C)
- Kjell Vander Elst aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De medische urgentiehelikopter van het AZ
Sint-Jan Brugge" (56019588C)
01.01 Jean-François Gatelier (Les
Engagés): Monsieur le ministre, je souhaite vous interroger au sujet de l'aide
médicale urgente (AMU). D'une part, en ce qui concerne le soutien au vecteur
héliporté, je vous ai déjà interrogé à de nombreuses reprises. En avril
dernier, vous m'avez répondu que vous aviez demandé un avis au Conseil fédéral
des Établissements hospitaliers (CFEH) sur la méthode de financement et
l'architecture de l'insertion du HEMS (Helicopter Emergency Medical Services)
dans le paysage des soins. La deadline pour la réception de cet avis
était le 1er septembre. Vous aviez également confirmé votre
volonté d'exécuter l'accord de gouvernement.
D'autre part, en ce qui concerne la
réorganisation territoriale de l'aide médicale urgente, plusieurs acteurs de
terrain, notamment des zones de secours, m'ont récemment fait part de travaux
concernant la répartition des moyens AMU et la révision des isochrones, afin de
mieux faire correspondre les lieux de départ des vecteurs d'urgence aux temps
réels d'intervention et aux besoins des différents bassins de population.
Monsieur le ministre, en ce qui concerne le
vecteur héliporté, avez-vous reçu l'avis du Conseil fédéral des Établissements
hospitaliers? Quel en est le contenu? Une décision a-t-elle été prise
concernant la reconnaissance, la programmation et le financement structurel de
l'aide médicale urgente héliportée? Dans la négative, quel est désormais votre
calendrier?
En ce qui concerne la réorganisation
territoriale de l'AMU, où en sont les travaux? Une nouvelle cartographie des
temps d'intervention et des isochrones est-elle actuellement réalisée au niveau
fédéral? Cette analyse pourrait-elle entraîner une modification de la
programmation ou de la localisation des départs d'ambulances 112, des PIT
(Paramedical Intervention Team) et des SMUR? Plus largement, où en sont les
travaux relatifs à l'organisation et à l'agrément des fonctions de soins
urgents spécialisés, des SMUR, des PIT et des services ambulanciers dans le
cadre de cette nouvelle organisation territoriale?
Enfin, comment comptez-vous articuler ces
décisions dans la réforme du paysage hospitalier afin d'éviter qu'une
concentration de certaines activités hospitalières n'entraîne, particulièrement
dans les zones rurales, un allongement excessif des délais d'accès aux soins
urgents? Je vous remercie.
Le président: Mme Muylle,
M. Vandemaele, Mme Dedonder, Mme De Vreese et
M. Vander Elst sont absents.
01.02 Irina De Knop (Anders.): Aangezien
leden de mogelijkheid hebben om zich aan te sluiten bij een actualiteitsdebat, zal
ik ook even mijn vragen stellen.
Wij hadden ook vernomen dat het Brugse AZ
Sint-Jan als een van de weinige ziekenhuizen in ons land beschikt over een
medische urgentiehelikopter, die jaarlijks wordt betoelaagd.
Mijnheer de minister, is de analyse van uw
administratie, waar u onder andere al in het verleden naar verwees, ondertussen
klaar? Wat is uw visie op het gebruik van die helikoptermugdienst en in het
algemeen de urgentiedienst per helikopter? Wat was de jaarlijkse bijdrage voor
die helikopter in 2025 en wat is de bijdrage in de volgende jaren tijdens deze
legislatuur?
Le président: Quelqu'un demande-t-il la
parole pour une question? (Non)
01.03 Minister Frank
Vandenbroucke: Mijnheer Gatelier, mevrouw De Knop, het klopt dat ik de
Federale Raad voor ziekenhuisvoorzieningen heb gevraagd om een advies over de
normering, de financieringsmethoden en de inbedding van de HEMS in het
zorglandschap. Ik deed dat nadat de Nationale Raad voor dringende geneeskundige
hulpverlening in zijn advies had aangegeven dat de HEMS best een
ziekenhuisfunctie zou worden. Het advies was eerst voorzien voor behandeling in
september, maar werd op eigen vraag van de Federale Raad voor ziekenhuisvoorzieningen
uitgesteld naar de plenaire sessie van oktober.
Dat advies is bezorgd aan mijn kabinet op
maandag 12 oktober. U zult begrijpen dat ik dat eerst grondig wil onderzoeken
om er een weloverwogen vervolg aan te geven. De Federale Raad erkent namelijk
wel de meerwaarde van de HEMS en wenst ook dat er een toekomstbestendige
erkenning en financiering komt voor de twee bestaande diensten, maar verder
bevat zijn advies toch nog belangrijke open vragen.
Ik geef enkele voorbeelden ter illustratie. Ten
eerste is er het aspect van de financiering. De Raad vraagt een structurele
financiering waarbij de overheid minstens een forfaitaire basis draagt, maar er
is geen eensgezindheid over wie de rest moet betalen en welk deel per
interventie of per vliegminuut wordt vergoed.
Over de mogelijke bijdrage van de patiënten in
het bijzonder is de Raad verdeeld. Een meerderheid wil een patiëntenbijdrage
mogelijk houden zolang de publieke financiering niet kostendekkend is. Een
minderheid volgt de Nationale Raad voor dringende geneeskundige hulpverlening,
die zegt dat een interventie met de helikopter de patiënt niet meer mag kosten
dan een muginterventie. Een concreet voorstel van financieringsmodel staat
bijgevolg niet in dat advies.
Ten tweede, het advies van de Federale Raad
voor ziekenhuisvoorzieningen bevat ook vragen over de inzet van de HEMS. De
Raad gaat akkoord met het uitgangspunt dat de HEMS aanvullend en complementair
aan de mugfuncties moet worden ingezet op basis van uniforme, wetenschappelijk
onderbouwde criteria. In het advies zelf staat echter geen voorstel voor
uniforme activatiecriteria voor de HEMS.
Als derde en laatste voorbeeld haal ik de
spreiding van de HEMS aan. De Raad wil namelijk dat we een meetproject
opstarten om objectieve gegevens te verzamelen over onder meer de responstijden
en de interventietijden. Dat moet toelaten om de programmatie en de spreiding
van de HEMS objectief te kunnen definiëren op basis van kwaliteit,
toegankelijkheid en doelmatigheid.
Dat meetproject moet nog van start gaan. We
moeten ook nadenken over de gevolgen die we eraan willen verbinden. De Federale
Raad vraagt nu al om een erkenning voor de twee bestaande sites zonder het
meetproject af te wachten. De vraag rijst hoe die erkenning zich verhoudt tot
de programmatie die uit het meetproject zal voortvloeien.
Kortom, het advies roept verschillende
pertinente vragen op waarop geen eenvoudig antwoord bestaat. Mijn diensten en
het kabinet werken voort aan het dossier om die vragen uit te klaren.
Ik wil, tot slot, ook nog verduidelijken dat
het regeerakkoord ons weliswaar opdraagt om de medische helikopterstructuren
definitief te erkennen, maar dat de erkenning van de HEMS als ziekenhuisfunctie
een bevoegdheid van de gemeenschappen is. Het federale niveau is
verantwoordelijk voor de basisregels voor de programmatie, de organieke normen
en de eventuele financiering van de werkingskosten, met uitzondering van de
investeringskosten voor de infrastructuur van de HEMS. Aan het dossier moet dus
steeds in overleg met de deelstaten worden voortgewerkt.
01.04 Jean-François Gatelier (Les
Engagés): Je vous remercie, monsieur le ministre, pour vos réponses.
Si j'ai bien compris, concernant le secteur
héliporté, cette question sera à nouveau discutée très prochainement. Je ne
manquerai donc pas de revenir rapidement vers vous, puisque cela fait quand
même près de 30 ans que l'hélicoptère de Bra attend une reconnaissance,
alors même qu'il fonctionne en parfaite autonomie. Il souhaite simplement être
reconnu à sa juste valeur et être intégré, comme le prévoit le niveau fédéral,
dans la structure de l'aide médicale urgente.
Concernant l'AMU et les sorties des PIT, ainsi
que les autres ambulances, j'ai été interpellé durant les vacances – en
juillet et en août – par plusieurs zones de secours qui s'inquiètent du
moratoire actuellement en vigueur dans l'attente du nouveau calcul et de la
nouvelle répartition des moyens. Certaines zones ont d'ailleurs réalisé des
investissements afin de déplacer des PIT, mais il leur a été demandé d'attendre
votre décision. Elles sont donc impatientes de savoir si les investissements
pourront se concrétiser.
J'espère que nous parviendrons rapidement à les
rassurer ou, à tout le moins, à leur indiquer vers quelle orientation l'AMU
sera déployée. Il importe surtout de veiller, comme je l'indiquais dans ma
question, à ce que la concentration de l'expertise médicale n'affaiblisse pas
l'AMU dans les zones éloignées et, plus particulièrement, dans les zones
rurales. Je vous remercie.
01.05 Dominiek Sneppe (VB): Bedankt voor
uw antwoord, mijnheer de minister. Ik heb de indruk dat we in rondjes blijven
draaien met de adviezen, raden en de vragen die de adviezen oproepen. Het
probleem sleept echter al jaren aan. Elke legislatuur worden er wel vragen
gesteld over de mughelikopters in Brugge en Bra-sur-Lienne.
Ik vind het jammer dat u niet belooft om er
iets aan te doen. U blijft steken in adviesaanvragen. De kwestie waar het geld
vandaan moet komen, is natuurlijk het grootste probleem. We blijven dus rondjes
draaien met het opvragen van adviezen, terwijl het een zeer belangrijk dossier
is, dat mensenlevens kan redden, of mensenlevens kan kosten als het niet goed
wordt opgevolgd.
De mughelikopter in Brugge bestaat dankzij
giften en sponsoring door bedrijven, maar ook dankzij de steun van lokale
besturen en de provincie. In onze regio is die mughelikopter bijzonder
belangrijk. Het is een extra speler in de dringende medische hulpverlening.
Zeker nu onze wegen vaak volledig dichtslibben, kan die helikopter een reddende
factor zijn, omdat hij zijn bestemming in rechte lijn bereikt.
De definitieve erkenning staat bovendien in
het regeerakkoord. Ik wil u daar graag nog even aan herinneren. Ik hoop dan ook
dat u uiterlijk tegen het einde van deze legislatuur met concrete cijfers en
concrete daden komt, zodat die mughelikopter eindelijk erkend wordt en er
voldoende financiering voor wordt voorzien.
01.06 Frieda Gijbels (N-VA): Mijnheer de
minister, we hadden inderdaad een advies verwacht dit najaar en ik heb begrepen
dat het intussen op uw kabinet is binnengekomen. Dat is een goede zaak.
Het is ook goed dat u aangeeft om dat
grondig te zullen bestuderen. U kent ongetwijfeld het belang van de mugheli die
gestationeerd is in het AZ Sint-Jan in Brugge. Zoals mijn collega ook aangaf,
is die van groot belang. Afgelopen zomer is die immers bijna 250 keer
uitgerukt. Een groot deel van de oproepen kwam uit Oost-Vlaanderen en zelfs
Zeeland in Nederland. Het belang van die mugheli overstijgt dus de
provinciegrenzen en heeft naar mijn mening, beschouwend vanuit Limburg, zijn
plaats in het landschap van de dringende medische hulpverlening duidelijk
verdiend.
Het is een feit dat die financiering vandaag
te onzeker en te fragiel is, maar het stelt mij gerust dat we in het
regeerakkoord hebben afgesproken om mugheli's te erkennen, ook de heli die in
Wallonië gestationeerd is. Mijnheer de minister, ik verzoek u om alles goed in
overweging te nemen, maar zeker ook rekening te houden met het grote belang van
die mugheli in West-Vlaanderen.
Le président: Quelqu'un demande-t-il encore la parole pour ce premier débat? (Non)
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
02 Débat d'actualité sur le Plan Cancer
National et questions jointes de
- Jean-François Gatelier à Frank Vandenbroucke
(VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté)
sur "Le Plan Cancer" (56018904C)
- Kathleen Depoorter à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Le Plan national cancer" (56019379C)
- Kathleen Depoorter à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Le Plan Cancer" (56019674C)
- Irina De Knop à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"L'exécution du Plan fédéral de lutte contre le cancer" (56019869C)
- Caroline Désir à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"La faisabilité du Plan Cancer 2026-2036" (56019919C)
- Katleen Bury à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Le Plan fédéral de lutte contre le cancer" (56020000C)
02 Actualiteitsdebat over het National
Kankerplan en toegevoegde vragen van
- Jean-François
Gatelier aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast
met Armoedebestrijding) over "Het kankerplan" (56018904C)
- Kathleen Depoorter
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Het Nationaal Kankerplan" (56019379C)
- Kathleen Depoorter
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Het Kankerplan" (56019674C)
- Irina De Knop aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De uitvoering van het Federaal Kankerplan"
(56019869C)
- Caroline Désir aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De haalbaarheid van het Kankerplan
2026-2036" (56019919C)
- Katleen Bury aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Het Federaal Kankerplan" (56020000C)
02.01 Jean-François Gatelier (Les
Engagés): Monsieur le ministre, je voudrais tout d'abord saluer la présentation
de ce nouveau Plan Cancer 2026-2036, qui prévoit 34 actions autour de quatre
grandes priorités: l'amélioration des traitements, l'organisation des soins, la
prévention et le dépistage, ainsi que l'accompagnement des patients.
Les Engagés soutiennent pleinement cette initiative. Vous comprenez notre
satisfaction puisque, le 8 octobre 2024, nous avions déposé une
proposition de résolution demandant précisément un renforcement de notre
politique de lutte contre le cancer. Je tiens également à saluer les mesures
déjà engagées par votre gouvernement, notamment dans la lutte contre le tabagisme
et dans la prévention des cancers liés au papillomavirus.
Mais, monsieur le ministre, ce plan ambitieux
doit s'accompagner de moyens financiers et d'un calendrier précis. Alors que le
gouvernement est engagé dans un conclave budgétaire particulièrement difficile,
je voudrais insister sur un élément fondamental. Nous savons en effet
qu'environ 40 % des cancers pourraient être évités grâce à une politique
de prévention ambitieuse. Le cancer représente annuellement plusieurs milliards
d'euros de dépenses de santé dans notre pays. Investir dans la prévention n'est
donc pas simplement dépenser davantage aujourd'hui, mais aussi investir pour
économiser demain.
Bien entendu, notre système de santé doit
rechercher davantage d'efficience. Chaque euro dépensé doit l'être
judicieusement. Nous devons lutter contre les soins inutiles, les prescriptions
inappropriées et les dépenses évitables. Cependant, les marges financières
ainsi libérées doivent aussi permettre de financer les traitements oncologiques
innovants. Aujourd'hui, certains patients attendent encore de nombreux mois
avant qu'un médicament innovant autorisé dans l'Union européenne soit remboursé
en Belgique. Nous devons accélérer ces procédures tout en maintenant les
exigences scientifiques.
Monsieur le ministre, mes questions sont très
concrètes. Quel calendrier prévoyez-vous dans l'exécution des 34 actions
de ce plan? Quels en seront les moyens financiers véritables à partir de 2027?
Quelle part de ceux-ci sera-t-elle spécifiquement affectée à la prévention
primaire? Enfin, comment comptez-vous améliorer l'efficience de nos dépenses de
santé afin de dégager des marges en vue de financer plus rapidement des
traitements innovants? Car notre ambition doit être double: éviter davantage de
cancers et, surtout, garantir aux patients qui développent cette maladie
l'accès aux meilleurs traitements dans les meilleurs délais. Je vous remercie.
Le président: Mme Depoorter nous
rejoindra plus tard.
02.02 Irina De Knop (Anders.): Mijnheer
de minister, het is een heel goede zaak dat het Kankerplan ondertussen is
goedgekeurd, met als bedoeling de kankerzorg de komende tien jaar sterk te
verbeteren. Ik denk dat iedereen het belang van een goed kankerbeleid kan
onderschrijven. Een vroege diagnose, toegang tot innovatieve behandelingen en
een goede begeleiding tijdens en na de behandeling kunnen een enorm verschil
maken voor patiënten.
We stellen vast dat een aantal onderdelen
van uw plan aansluit bij voorstellen die we de afgelopen jaren zelf ook hebben
ingediend, zoals de verbetering van longkankerzorg, de verdere ontwikkeling van
de radioligandtherapie en de aandacht voor nazorg en levenskwaliteit na kanker.
We vragen ook al een tijdje aandacht voor gerichte longkankerscreening bij
mensen met een verhoogd risico. Het aantal pakjaren waarmee het rookverleden
van een patiënt wordt gemeten, kan daarbij een belangrijke rol spelen.
Een ambitieus plan is natuurlijk pas
waardevol als het ook echt kan worden uitgevoerd. Daaromtrent blijven een
aantal belangrijke vragen bestaan. Het Kankerplan is klaarblijkelijk een
federaal en geen interfederaal gegeven. Nochtans zijn de gemeenschappen bevoegd
voor belangrijke onderdelen van het Kankerplan, dus dat is misschien wel een
gemiste kans. Het is daarom belangrijk om te weten welke afspraken daaruit zijn
voortgekomen.
U wilt ook meer patiënten laten deelnemen
aan klinische studies. Dat is zeker een goede ambitie, want we moeten er
absoluut voor zorgen dat farmaceutische bedrijven en onderzoeksinstellingen ook
in België actief kunnen blijven en zij kijken uiteraard naar de kwaliteit van
het onderzoek, de snelheid van de procedures en de toegang tot en de
terugbetaling van innovatieve geneesmiddelen.
Mijnheer de minister, welk bijkomend budget
is tijdens deze legislatuur concreet vrijgemaakt voor het Kankerplan? Welke
maatregelen zult u nog tijdens deze legislatuur kunnen nemen om een concreet
verschil te maken voor kankerpatiënten? Kunt u daarvoor een duidelijke timing
geven? Hoe zult u de resultaten van het plan opvolgen? Welke meetbare
doelstellingen worden vastgelegd? Wanneer zal het Parlement een eerste
evaluatie krijgen?
Welke concrete engagementen hebben de
gemeenschappen aangegaan inzake een gezonde levensstijl, kankerpreventie en
bevolkingsonderzoeken? Hoe zal dat worden opgevolgd? Welke stappen zult u
zetten om gerichte longkankerscreening bij risicopatiënten mogelijk te maken?
Welke maatregelen zult u nemen om België aantrekkelijk te houden voor klinische
studies, onder meer door snellere procedures en een betere toegang tot
innovatieve behandelingen? Hoe kunt u ervoor zorgen dat innovatieve
kankerbehandelingen sneller beschikbaar en terugbetaald worden voor patiënten?
02.03 Caroline Désir (PS):
Monsieur le ministre, vous avez présenté un nouveau Plan Cancer qui doit
orienter la lutte contre cette maladie pour les 10 prochaines années.
Ce plan, ambitieux et attendu, repose sur une
meilleure prévention, des dépistages plus ciblés, une réorganisation des soins
autour de centres de référence, un accès renforcé à l'innovation et une
attention accrue aux patients, notamment aux enfants, aux adolescents et aux
jeunes adultes.
Toutefois, plusieurs zones d'ombre demeurent,
en particulier en ce qui concerne le financement, l'accessibilité des soins
spécialisés et la coordination interfédérale indispensable à sa mise en œuvre.
Dès-lors, monsieur le ministre, premièrement,
comment garantissez-vous la mise en œuvre effective du Plan Cancer alors que le
gouvernement envisage par ailleurs de nouvelles économies substantielles dans
les soins de santé? Quels moyens concrets seront réellement mobilisés pour
financer les actions prioritaires? Deuxièmement, comment assurerez-vous
l'accessibilité et l'équité des soins dans le cadre de la création ou de
l'extension des centres de référence, notamment pour les cancers de l'ovaire et
du poumon, dès 2027 et 2028? Enfin, quels mécanismes de gouvernance
interfédérale comptez-vous mettre en place afin de garantir la coordination
indispensable entre l'autorité fédérale et les entités fédérées, pour que ce
plan ne reste pas un simple catalogue d'intentions?
Je vous remercie.
02.04 Katleen Bury (VB): Mijnheer de
minister, mijn meest prangende vragen zijn reeds gesteld. Ik heb nog een vraag
over het budget dat aan de deelstaten zal worden toegekend. Zij spelen een
belangrijke rol op het vlak van preventie. Welk budget zal daar tegenover
staan?
Ik wens nog een ander punt aan te halen, dat
niet is opgenomen in de tekst van mijn vraag zoals ingediend. De complexe zorg
zou meer gecentraliseerd worden. Mijn echtgenoot, die huisarts is, vroeg zich
af of meer zou kunnen worden gegarandeerd dat er in het weekend ook kankerzorg
wordt verleend en de nodige therapieën worden toegediend. De celdeling stopt
immers niet in het weekend. Volgens hem is dat een groot probleem. Zal daarop
ook worden toegezien?
Le président: Mme Lanjri n'est pas
présente.
02.05 Minister Frank
Vandenbroucke: Geachte Kamerleden, het nieuwe Belgische Kankerplan
2026-2036 is afgerond en gelanceerd. Ik ben bijzonder dankbaar voor de
inspanningen van iedereen die daaraan heeft meegewerkt, de ambtenaren van mijn
administraties, de experts, de vele mensen uit het werkveld in de wereld van de
specialisten, de patiëntenorganisaties. Samen met en door hen hebben we dit
kunnen afronden. Er is veel energie in gestoken. Dat is ook gebeurd op basis
van wetenschappelijke literatuur en wetenschappelijke evidentie. Er is een
grondige stand van zaken opgemaakt, er zijn workshops met stakeholders
georganiseerd en er is een prioritering van de mogelijke acties uitgevoerd.
Het plan bevat vierendertig acties,
gegroepeerd in acht actiedomeinen en vier strategische doelstellingen, die ons
een visie en een kompas voor de komende tien jaar geven.
Wat het budget betreft, dit is geen plan met
een vooraf vastgelegde budgettaire enveloppe voor een periode van tien jaar.
Vandaag investeren we al aanzienlijke middelen in kankerzorg, onder meer via
geneesmiddelen, ziekenhuiszorg, diagnostiek, screening, consultaties,
behandelingen en ziekte-uitkeringen. Die investeringen blijven uiteraard
doorlopen. Voor sommige componenten voorzien we in belangrijke bijkomende
mechanismen en investeringen. Ik denk bijvoorbeeld aan de maatregelen voor een
snelle toegang tot geneesmiddelen, waarvoor we nieuwe procedures hebben
uitgewerkt en budgetten hebben uitgetrokken. Die snelle toegang tot nieuwe
geneesmiddelen zal in belangrijke mate ook leiden tot snelle toegang tot
oncologische geneesmiddelen.
Het plan kiest in de eerste plaats voor een
betere organisatie en een doelmatiger gebruik van de bestaande middelen, en dus
ook voor een aantal hervormingen. Voor sommige acties zijn bijkomende middelen
geraamd of zullen die later worden geraamd. Dat zijn punctuele bijkomende
acties waarvoor een organisatie moet worden opgezet, men moet bijvoorbeeld een
secretariaat organiseren. Die acties vindt u ook in het plan.
We zullen jaarlijks een geactualiseerde
inschatting maken van de benodigde middelen en de prioriteiten. U zult in het
plan zien dat het om een paar miljoen euro gaat. De bulk van wat we budgettair
moeten investeren, zit niet daar, maar in het bestaande budget. Zoals sommigen
zeiden, als we onhaalbaar hoge besparingen in de gezondheidszorg zouden moeten
doorvoeren, kunnen we ook geen goede kankerzorg bieden, dat is evident. Dat
maakt deel uit van de bredere budgettaire discussie.
Het strategisch comité, dat bestaat uit de
leidende ambtenaren van de FOD, het RIZIV, Sciensano, het FAGG, het KCE en het
kabinet van Volksgezondheid, beoordeelt de prioriteiten en de budgettaire
behoeften. De uiteindelijke beslissingen worden vervolgens genomen via de
bevoegde budgettaire procedures.
Ce plan est avant tout un plan fédéral mais la
coopération avec les entités fédérées reste essentielle. C'est pourquoi elles
ont été associées à l'ensemble du processus par le biais du groupe de travail
intercabinets, le GTI Prévention.
Les domaines relevant de la compétence des
entités fédérées, tels qu'une grande partie de la promotion de la santé, de la
prévention et de la sensibilisation, ne sont pas directement intégrés dans le
plan. Toutefois, le dialogue et la coordination sont assurés par le biais de
contacts bilatéraux, de la participation de représentants des entités fédérées
à des ateliers et de la concertation interfédérale.
Toutes les actions du plan, et en particulier
celles relatives à la prévention, au dépistage et à la détection précoces, ont
été discutées avec les entités fédérées. J'espère qu'elles continueront à
contribuer activement à sa mise en œuvre dans le respect des compétences de
chaque entité.
Dit plan bevat een groot aantal acties. Voor
elke actie vindt u een beschrijving van het probleem dat moet worden aangepakt,
de doelstelling die wordt nagestreefd en de stappen die zijn voorzien om die
doelstelling te bereiken. Elke actie heeft ook een projectleider, wiens rol het
uiteraard niet is om alleen te handelen, maar wel om te coördineren, de
betrokken actoren te mobiliseren en de actie vooruit te helpen. Daarnaast is er
ook een indicatieve timing, waarnaar ik ook wil verwijzen.
La plupart des actions seront démarrées au
moins au cours de la législature actuelle. Le choix de répartir les actions
entre les différentes administrations s'inscrit dans une logique d'efficience.
Cela permet de faire avancer plusieurs chantiers en parallèle, en tirant le
meilleur parti possible de l'expertise et des moyens disponibles.
Pour accélérer les diagnostics et améliorer
l'organisation, le plan mise sur un dépistage efficace, la concentration de
l'expertise là où c'est nécessaire, et la proximité des soins là où c'est
possible. Le plan prévoit, entre autres, la poursuite de l'organisation des
soins pour des tumeurs ovariennes d'ici la mi-2027 et pour le cancer du poumon
d'ici la mi-2028. En fonction de la complexité et de l'expertise, des volumes,
de la multidisciplinarité, des infrastructures, de la qualité et de
l'accessibilité, il conviendra de déterminer les soins qui resteront au niveau
local et ceux qui seront centralisés.
En matière de dépistage, le plan prévoit à la
fois l'optimisation des programmes de dépistage existants et l'évaluation des
dépistages basés sur les risques. Le dépistage du cancer du poumon chez les
groupes à haut risque fait l'objet d'une nouvelle étude du KCE portant sur
l'impact budgétaire, les besoins en personnel et en infrastructure, ainsi que
la faisabilité organisationnelle.
Mevrouw De Knop, dat zijn inderdaad
belangrijke vragen. Het federale niveau is echter niet bevoegd om over die
screeningsprogramma's te beslissen, dat is een bevoegdheid van de deelstaten.
In het plan geven we wel aan dat we willen bijdragen aan en investeren in de
tijdige beschikbaarheid van alle mogelijke wetenschappelijke studies waaraan we
kunnen meewerken of waartoe we kunnen bijdragen. Zo kunnen de bevoegden,
namelijk de deelstaten, zo goed mogelijk onderbouwde beslissingen over
screening nemen.
De uitvoering van het plan wordt opgevolgd
via monitoring en evaluatie. Het kankercentrum van Sciensano ondersteunt de
ontwikkeling van beleidsrelevante indicatoren en de opvolging van de impact van
het plan. De SMART-indicatoren en streefdoelen per strategische doelstelling
worden na de lancering verder gefinaliseerd en gevalideerd.
Het plan vermeldt geen specifieke datum voor
een rapportering aan het Parlement. Ik ga er echter van uit dat u mij wel bij
de les zult houden. We kunnen ook afspreken op welk moment een rapportering
nuttig zou zijn voor een goed debat.
02.06 Jean-François Gatelier (Les
Engagés): J'insiste sur un fait: 40 % des cancers peuvent être évités, ce
qui représente plusieurs milliards d'euros d'économies possibles dans nos
dépenses en soins de santé, à un moment où le gouvernement est en conclave pour
chercher des pistes d'économies. Faire des économies sur les soins de santé
n'est certainement pas une priorité pour mon parti, puisqu'à mon sens, investir
dans les soins de santé permet justement de faire des économies. D'autant que
plusieurs milliards d'euros ont été investis dans les soins de santé depuis des
années. La Belgique se trouve d'ailleurs dans le top cinq de l'OCDE en matière
d'investissements dans les soins de santé. Mais à la vue des résultats, notamment
en matière de cancers, la Belgique ne figure pas dans le top cinq, mais plutôt
dans le ventre mou. Dépenser davantage pour l'instant n'a donc pas donné les
résultats escomptés puisque notre population présente un taux de cancers
important, sans parler de l'explosion très inquiétante des cancers chez les
personnes de moins de 50 ans.
C'est pour cette raison que ma question portait
sur l'arrivée, enfin, d'un plan cancer. Si je suis fort heureux que vous ayez
pu concrétiser cet accord de gouvernement, je me réjouis surtout qu'on dépense
l'argent autrement. Car dépenser autrement, c'est l'occasion ou jamais
d'améliorer le dépistage, comme vous l'avez dit, du cancer de l'ovaire en 2027,
du cancer du poumon en 2028, et aussi du cancer de la peau, qui représente un
nombre important de cancers en Belgique.
Mais il faut par ailleurs orienter nos dépenses
sur la prévention primaire, ce que nous ne faisons pas assez. Vous avez déjà
accordé une attention importante au tabac, ce qui est très bien et vous ferez
bientôt de même pour l'alcool. Je suis d'ailleurs étonné qu'un simple slogan,
un simple message qui n'interdit rien, rencontre une telle résistance au sein
de notre assemblée, tant au sein de la majorité que de l'opposition. Mais c'est
là le débat démocratique.
Un autre problème sanitaire important est celui
de l'obésité, dont nous savons qu'elle constitue également un facteur
favorisant les cancers. Il y a donc de la matière. Les dépenses en soins de
santé ne peuvent être des variables d'ajustement budgétaires. Il faut de
l'efficience en effet, puisqu'il faut trouver des solutions pour améliorer les
finances de l'État, mais il faut aussi réinvestir dans la santé. D'éventuels
paramétrages des dépenses en fonction des tableaux budgétaires des soins de
santé ne signifient pas que des économies sont réalisées uniquement pour
équilibrer le budget de l'État; il s'agit aussi d'économies réalisées dans les
soins de santé afin d'être plus performants.
02.07 Kathleen Depoorter (N-VA): Mijnheer
de minister, de opstelling van het Kankerplan was essentieel. Het staat ook in
het regeerakkoord ingeschreven.
Het plan is een opsomming van heel wat goede
acties, maar het moet vooral een verschil maken voor de patiënt. Bij de
uitwerking zijn er nog een aantal punten die naar mijn mening meer aandacht
verdienen.
Ten eerste zijn er de zeldzame kankers. We moesten
evolueren naar gespecialiseerde expertise. Ook de Molecular Tumor Board is een
goede zaak. Naast een board en expertise, is uiteraard toegang tot therapie
nodig. Daarom vraag ik me af waarom een structurele oplossing voor
off-labelbehandelingen is doorgeschoven naar een volgende legislatuur. Ik maak
me zorgen over de toegang tot innovatie, maar ook tot off-labelbehandelingen.
Een tweede aandachtspunt zijn innovatieve
combinatietherapieën. Die worden wel als onderzoeksprioriteit vermeld, maar ik
mis een concreet kader. Er zijn al heel wat studies uitgevoerd en inspanningen
geleverd. Ook op dat vlak kunnen we nog een verschil maken.
Hetzelfde geldt voor moleculaire
diagnostiek, die moet worden geënt op de aangewezen behandeling. Het is de
behandeling die ervoor zal zorgen dat patiënten genezen.
Een vierde aandachtspunt is de nazorg. We
weten allemaal dat kanker dankzij alle vooruitgang gelukkig een chronische
aandoening is geworden. Hoe gaat de patiënt daarna echter verder met zijn of
haar leven? Hoe kan de patiënt opnieuw participeren aan de maatschappij?
Voor onderzoek en ontwikkeling verwijs ik
opnieuw naar het regeerakkoord en de daarin opgenomen lifesciencesstrategie,
die we echt moeten uitwerken. Ook het biofarmaplatform moet vorm krijgen.
Vervolgens zie ik verwijzingen naar
thuishospitalisatie, maar geen concreet groeipad. Voor het welzijn van de
patiënten moeten we blijven inzetten op thuishospitalisatie, zodat die veilig
thuis kan worden georganiseerd.
Een laatste aandachtspunt is de
financiering. Dat is natuurlijk de olifant in de kamer. Alles wat wordt
vermeld, zal gefinancierd moeten worden. We moeten erover waken dat we
innovatie ook binnen de budgetten van de gezondheidszorg kunnen financieren.
02.08 Irina De Knop (Anders.): Mijnheer
de minister, bedankt voor uw antwoord.
De twee leden van de meerderheid brachten
hier eigenlijk dezelfde belangrijke boodschappen als wat wij vanuit de
oppositiebanken naar voren brengen. De meerderheidspartijen lezen u nu dus
enigszins de les.
Het Kankerplan kan volgens mij alleen
succesvol zijn als we alle acties die erin opgenomen zijn op een
gestructureerde manier prioriteren en de effecten ervan ook structureel
opvolgen. Welke resultaten worden met de verschillende acties bereikt? U, uw
kabinet en uw administratie hebben belangrijke sleutels in handen om ervoor te
zorgen dat we echt vooruitgang boeken en gezondheidswinst kunnen realiseren.
Zoals terecht door een aantal sprekers is
gezegd, is preventie daarbij de absolute topprioriteit. Als we een ziekte
kunnen voorkomen in plaats van ze te genezen, kunnen we heel veel geld
besparen. Daardoor komt er ook geld vrij binnen uw gezondheidsbudget om in te
zetten op andere prioriteiten.
Daar knelt natuurlijk het schoentje, want
daarvoor moet u sterk rekenen op de deelstaten. Ik heb u horen zeggen dat u de
deelstaten zult ondersteunen met wetenschappelijk onderzoek en informatie,
zodat ze de juiste keuzes kunnen maken. U zou nog een stap verder kunnen gaan
en vanuit het federale niveau ook aanbevelingen formuleren over de prioriteiten
op het niveau van de deelstaten om de gezondheidswinst en de efficiëntiewinst
zo groot mogelijk te maken.
Voorts ondersteun ik het belang van
bevolkingsonderzoeken. Ik kom daarmee terug op wat ik daarnet heb gezegd,
namelijk dat ook het versterken van gespecialiseerde kankerzorg enorm
belangrijk is. Ik geloof echt dat we het verschil kunnen maken voor patiënten
en hun familie door de psychosociale begeleiding en nazorg van patiënten
structureel te organiseren.
Last but not least moeten we ervoor zorgen
dat de beschikbare innovatie veel sneller bij de patiënten terechtkomt. Daarbij
denken we al snel aan de erkenning van geneesmiddelen, maar uiteraard ook aan
de terugbetaling, die nog altijd een belangrijke motor voor innovatie blijkt te
zijn.
Ik ga graag in op uw voorstel en hoop dat u
zelf met een voorstel komt om regelmatig te rapporteren over de vooruitgang van
het Kankerplan. Dat zou minstens jaarlijks moeten gebeuren als we de effecten
ervan op het gezondheidsbudget echt willen zien.
02.09 Caroline Désir (PS):
Merci, monsieur le ministre, pour ce premier échange autour de votre nouveau
Plan Cancer. Vous avez apporté quelques réponses à mes questions, notamment sur
la coordination avec les entités fédérées, sur les centres de référence. Nous
estimons – je l'ai dit dans la question – que c'est un plan qui est
ambitieux et qui était attendu, donc nous le soutenons évidemment.
Là où je suis beaucoup plus inquiète, c'est sur
la question budgétaire, parce que vous avez beau nous dire qu'il n'y a pas
besoin de moyens spécifiques par rapport aux actions du Plan Cancer, que tout
cela est contenu dans les investissements que vous faites en général dans la
santé au travers du budget des soins de santé, à l'heure où on lit partout dans
la presse que les économies budgétaires proposées par le premier ministre dans
sa dernière note touchent essentiellement les soins de santé, on a toute raison
évidemment de s'inquiéter pour l'avenir de ce plan, pour sa concrétisation mais
aussi pour l'ensemble de cette politique de soins de santé. Vous aviez promis,
avec d'autres partis, d'en faire une priorité de législature, d'y consacrer les
moyens nécessaires, et on voit aujourd'hui que ce budget est attaqué de toutes
parts.
Il est trop tôt pour tirer des conclusions, on
verra bien les résultats du conclave, mais il est vrai qu'à ce sujet-là je ne
suis pas rassurée par votre réponse quant aux perspectives de concrétisation
des différentes actions très nécessaires de ce plan. Je
vous remercie.
02.10 Katleen Bury (VB): Mijnheer de
minister, u zegt dat u de nodige middelen jaarlijks zult moeten inschatten. U
zegt dat er nog geen timing is voorzien voor wanneer u daarmee naar het
Parlement komt. Als jaarlijks een inschatting moet worden gemaakt, lijkt het
mij logisch om jaarlijks in het Parlement toe te lichten hoe u de zaken ziet.
Met betrekking tot preventie en screening,
de vraag over het deelstatelijke aspect was belangrijk, vooral welke budgetten
daaraan worden verbonden. Alleen wetenschappelijke ondersteuning zal niet
voldoende zijn. Het is belangrijk dat de deelstaten ook de vruchten kunnen
plukken van het screening- en preventiebeleid dat ze voeren. Ik heb geen
antwoord gekregen op die vraag. Ik begrijp dat het nog niet volledig becijferd
kan worden, maar u hebt er gewoon niets over gezegd.
Mijn vraag over de noodzakelijke
kankerbehandeling tijdens het weekend heb ik als bijkomende vraag gesteld. Ik
begrijp dat u die vraag niet in uw antwoord hebt kunnen opnemen. Het is echter
belangrijk dat u dat thema meeneemt in de verdere besprekingen met de
specialisten. Het gaat dan over hoe u dat ziet en welke gespecialiseerde
kankercentra die behandelingen op zich kunnen nemen, zodat de therapie ook
tijdens het weekend kan worden voortgezet.
Ten slotte, tijdens besprekingen in de Kamer
kwam al aan bod, aangehaald door andere artsen, dat sommige oncologen
behandelingen uitvoeren die niet echt opportuun zijn of extreem duur zijn in
verhouding tot wat ze nog kunnen opleveren. Ook worden behandelingen soms te
vaak herhaald, hoewel ze niet efficiënter worden wanneer ze vaker worden
toegediend. Daar moet de vinger aan de pols worden gehouden. Ik denk dat ook
daar enkele besparingen mogelijk zijn. De middelen voor kankerbehandelingen
moeten juist worden ingezet. Soms wordt geld verkwanseld, dus dat moet strenger
worden gecontroleerd.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
De voorzitter: Vraag nr. 56017873C
van mevrouw Lanjri wordt uitgesteld.
03 Vraag van Irina De Knop aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De uitvoering van het Plan voor Zeldzame
Ziekten" (56018410C)
03 Question de Irina De Knop à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "La mise en œuvre du Plan Maladies Rares"
(56018410C)
03.01 Irina De Knop (Anders.): Mijnheer
de minister, in uitvoering van het Plan Zeldzame Ziekten 2026-2027 worden
werkgroepen opgericht om de zorg voor patiënten met een zeldzame ziekte goed te
kunnen organiseren. Ook hier is de betrokkenheid van de deelstaten essentieel.
Zoals mevrouw Depoorter er daarnet al op
wees, blijft er daarnaast de uitdaging om innovatieve geneesmiddelen voor
zeldzame ziektes snel terugbetaald te krijgen. Sinds 1 januari 2026
is gestart met de procedure Early and Equitable Fast Access en sinds
1 maart kunnen daar aanvragen worden ingediend. Die procedure zou
aanzienlijk sneller toegang tot innovatieve geneesmiddelen mogelijk moeten
maken, maar we blijven vaststellen dat er heel wat innovatieve geneesmiddelen
worden ontwikkeld waarvoor de terugbetaling heel moeilijk is.
We vernemen dat er vandaag in de CTG één
vertegenwoordiger is met adviserende stem. Het zou goed zijn, mocht daarnaast
de mogelijkheid worden geboden aan patiëntenorganisaties om aanwezig te zijn
wanneer een geneesmiddel voor die specifieke doelgroep wordt besproken, zodat
de reële impact van dat geneesmiddel op de patiënt echt kan worden geduid.
Blijkbaar komt dat in de CTG onvoldoende naar voren.
Mijnheer de minister, bent u bereid om bij
de werkgroepen die worden opgericht tot uitvoering van het Plan Zeldzame
Ziekten ook de gemeenschappen en Pharma.be te betrekken om zo te komen
tot een optimale zorg voor de patiënt? Hoeveel geneesmiddelen zitten vandaag al
in het systeem van Early and Equitable Fast Access en hoeveel daarvan
waren weesgeneesmiddelen?
Hoe staat u tegenover het idee dat een
vertegenwoordiger van patiëntenorganisaties aanwezig zou kunnen zijn in de CTG
wanneer de terugbetaling wordt besproken van een geneesmiddel dat een impact
kan hebben op de desbetreffende doelgroepen?
03.02 Minister Frank
Vandenbroucke: Mevrouw De Knop, het Plan Zeldzame Ziekten is
federaal opgesteld, maar voorziet ook in een samenwerking met de deelstaten.
Het Comité Zeldzame Ziekten krijgt de opdracht om per thema te bekijken hoe zij
het best kunnen worden betrokken. Met Pharma.be werd intussen ook
overleg gepleegd over de uitvoering van het plan. Hun expertise zal daarbij,
afhankelijk van de actie, worden meegenomen waar dat nuttig is.
Momenteel zijn er vier geneesmiddelen
opgenomen in het systeem voor vroege en snelle toegang: Atrasentan, Lurbinectedin,
Datopotamab en Tarlatamab. Drie van deze vier geneesmiddelen zijn door het EMA
erkend als weesgeneesmiddel. Enkel Datopotamab beschikt niet over deze status.
Sinds april 2025 zijn de
patiëntenorganisaties in de CTG vertegenwoordigd via het Vlaams
Patiëntenplatform en LUSS als niet-stemgerechtigd lid. Voor elke aanvraag voor
een klasse 1-geneesmiddel, een weesgeneesmiddel of een uitbreiding van
indicatie contacteren zij de betrokken patiëntenvereniging, die dan haar
ervaringen via een gestandaardiseerde vragenlijst kan overmaken.
Er is, in overleg met de verenigingen zelf,
gekozen voor een vertegenwoordiging via de koepelorganisaties om de
verschillende patiëntengroepen op een gelijkwaardige manier te kunnen laten
vertegenwoordigen. Die regeling loopt nu iets meer dan een jaar en wordt samen
met die organisaties geëvalueerd. Daarbij wordt ook de vragenlijst herwerkt tot
een gerichter instrument. Het lijkt me aangewezen om die evaluatie af te
wachten alvorens te beoordelen of aanpassingen aan de huidige regeling
wenselijk zijn.
03.03 Irina De Knop (Anders.): Mijnheer
de minister, ik dank u voor uw antwoord.
Op mijn derde vraag antwoordt u dat er geen
extra vertegenwoordiger voor patiëntenorganisaties komt, maar dat we werken via
de patiëntenplatformen en dat de patiëntenorganisaties een vragenlijst krijgen.
Ik zal dat even terugkoppelen, maar volgens mij is dat niet wat gevraagd is. Er
wordt wel degelijk gevraagd om mensen toe te voegen vanuit de desbetreffende
patiëntenorganisaties. Ik zie ook niet waarom dat een probleem zou kunnen zijn.
Als ik u goed heb begrepen, hebben drie van
de vier geneesmiddelen die worden aangevraagd een EMA-erkenning. Zitten die dan
ook in het programma Early and Equitable Fast Access?
03.04 Minister Frank
Vandenbroucke: Ja, dat is het verschil tussen Early en Fast.
Dat is een bundeling van twee types procedures, een procedure voor een
geneesmiddel dat de vergunning heeft gekregen om op de markt te komen en een
procedure voor geneesmiddelen die daarvoor nog geen vergunning hebben gekregen.
Soms gaan ze van het ene naar het andere over. Dat zit gebundeld in die Early
en Fast. Er zitten dus vier geneesmiddelen in dat systeem.
03.05 Irina De Knop (Anders.): Er zitten
vier geneesmiddelen in dat systeem, maar hoeveel hebben er in totaal gevraagd
om in die procedure te worden opgenomen? Dat was eigenlijk mijn vraag.
03.06 Minister Frank
Vandenbroucke: Dat durf ik zo niet te zeggen, daarop kan ik eigenlijk
niet antwoorden. Misschien moeten we daar nog eens op terugkomen. Ik weet ook
niet of we dat zo gemakkelijk kunnen zeggen, maar ik durf daar nu niet op te
antwoorden.
03.07 Irina De Knop (Anders.): Ik dank u
voor uw antwoord.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
04 Questions jointes de
- Christophe Lacroix à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"L'évolution des critères liés au don de sang pour les HSH"
(56018511C)
- Christophe Lacroix à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Le don de plasma des HSH" (56018513C)
- Jean-François Gatelier à Frank Vandenbroucke
(VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté)
sur "L'évaluation des critères d'exclusion au don de sang"
(56018586C)
- Julie Taton à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"L'évolution des critères applicables aux HSH pour le don de sang"
(56019043C)
04 Samengevoegde vragen van
- Christophe Lacroix
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De evolutie van de criteria voor bloeddonatie
door MSM's" (56018511C)
- Christophe Lacroix
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Plasmadonatie door MSM's" (56018513C)
- Jean-François
Gatelier aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast
met Armoedebestrijding) over "De evaluatie van de uitsluitingscriteria
voor bloeddonatie" (56018586C)
- Julie Taton aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De evolutie van de criteria voor bloeddonatie
door MSM's" (56019043C)
04.01 Christophe Lacroix (PS):
Monsieur le ministre, avant les vacances, ma collègue Caroline Désir, qui est
ici présente, vous interrogeait à propos du don de sang des hommes ayant des
relations sexuelles avec des hommes. Entre-temps, le rapport de la septième
concertation annuelle consacrée aux critères d'exclusion temporaire des
donneurs concernant leur comportement sexuel, tenue le 8 décembre 2025,
a été publié.
Il confirme que plusieurs pays ont fait évoluer
leur politique de sélection des donneurs. Plutôt que d'appliquer un critère
spécifique aux hommes ayant des rapports sexuels avec des hommes, ces pays
privilégient désormais une évaluation individuelle du risque fondée sur les
comportements sexuels du candidat au don, indépendamment de son orientation
sexuelle ou du sexe de son ou de ses partenaires.
Vous avez également indiqué avoir demandé un
avis sur l'évolution des critères applicables aux hommes ayant des relations
sexuelles avec des hommes, prenant notamment en compte l'analyse internationale
épidémiologique, la sécurité des produits, la proportionnalité, la
non-discrimination et la faisabilité pratique.
La Belgique a déjà réduit en 2022 le délai
d'exclusion applicable aux hommes ayant des relations sexuelles avec des
hommes, de 12 à 4 mois. Cette évolution démontre bien que les critères
peuvent donc être adaptés en fonction des connaissances scientifiques et de
l'évolution des pratiques. Il paraît aujourd'hui difficilement justifiable de
maintenir un critère qui distingue encore les donneurs en fonction du sexe de
leurs partenaires, alors que le risque transfusionnel devrait avant tout être
apprécié sur la base des comportements effectivement à risque.
Ma question vaut aussi et s'applique également
pour les dons de plasma, avec une spécificité encore plus importante puisque le
rapport dont j'ai parlé dit, au point 4.2, qu'aucune période d'attente ne
s'applique au don de plasma lorsque celui-ci est conservé suffisamment
longtemps pour couvrir les périodes fenêtres de certaines infections. Le
chapitre 7 de ce rapport précise cependant que cette possibilité n'est,
dans la pratique, pas appliquée en raison d'incertitudes jugées trop
importantes.
Dès lors, quelques questions. Au regard de ce
rapport et des données scientifiques disponibles et de l'expérience des pays
ayant adopté une évaluation individuelle des risques, estimez-vous encore
justifié de maintenir en Belgique un critère d'exclusion spécifique? Qu'en
est-il de l'examen de ce rapport par votre cellule stratégique? Y a-t-il des
éléments scientifiques précis qui justifient encore aujourd'hui le maintien de
ce critère discriminatoire plutôt qu'une évaluation individuelle des
comportements à risque? Et enfin, quels éléments supplémentaires seraient
nécessaires pour que vous acceptiez de franchir cette étape? Un calendrier
aurait-il été fixé? Je vous remercie.
04.02 Jean-François Gatelier (Les Engagés): Monsieur
le ministre, l'arrêté royal du 25 octobre 2018 concernant l'évaluation des
critères d'exclusion temporaire et les périodes d'exclusion connexes pour les
donneurs, concernant le comportement sexuel, prévoit l'établissement d'un
rapport sur la concertation annuelle, en collaboration avec l'AFMPS, les
établissements de transfusion sanguine, Sciensano et le Conseil Supérieur de la
Santé.
Le 3 juin dernier, je vous interrogeais
sur le rapport de décembre 2025 qui n'était pas encore disponible et sur les
évolutions récentes, notamment les législations d'autres pays qui prévoient la
suppression de la période d'exclusion pour les HSH, ou le fait que l'usage de
la prophylaxie pré-exposition (PrEP) rend la détection d'une infection plus
difficile.
Le rapport de décembre 2025 a été publié et il
contient les informations suivantes: le Conseil Supérieur de la Santé et
l'AFMPS ont analysé les législations étrangères et des publications
scientifiques récentes concernant le don de sang par les HSH sans émettre de
nouvelles recommandations. La Rode Kruis Vlaanderen conclut que tout nouvel
assouplissement, en ce qui concerne les donneurs HSH notamment, est
contre-indiqué, et que la faisabilité et la praticabilité de l'évaluation
individuelle des risques doivent être testées et évaluées de façon approfondie.
Les auteurs du rapport évoquent les problèmes de mise en œuvre des mesures
prévues dans la loi du 18 mai 2022 concernant le don de plasma par
aphérèse par des HSH.
Monsieur le ministre, mes questions sont donc
les suivantes: quelles conclusions tirez-vous de l'analyse des législations
étrangères qui ont remplacé les critères d'exclusion basés sur des groupes par
une évaluation du risque fondée sur le comportement individuel? Ces données
vous conduisent-elles à vouloir modifier notre législation, notamment en ce qui
concerne les dons de sang par les HSH? Comptez-vous mettre en œuvre la
recommandation de la Rode Kruis Vlaanderen de tester et évaluer de façon
approfondie la faisabilité et la praticabilité de l'évaluation individuelle des
risques? Estimez-vous que l'impact de l'utilisation de la PrEP sur la qualité
du sang doive faire l'objet d'une attention particulière? Et enfin, quelle
réponse apportez-vous au problème concernant le don de plasma par aphérèse par
des HSH? Merci.
04.03 Julie Taton (MR): Je rejoins
l'intervention de mes collègues. Après les questions de MM. Lacroix et
Gatelier sur l'évolution des critères d'accès au don de sang pour les HSH, je
souhaite revenir sur la démarche que vous avez annoncée, concernant
l'élaboration d'un avis dont la demande date de janvier 2026.
Vous avez indiqué avoir demandé aux instances
compétentes de travailler sur le sujet. Où en est ce travail? Garantir la
sécurité des receveurs reste évidemment primordial et l'objectif principal,
mais les critères doivent aussi pouvoir évoluer en fonction des connaissances
scientifiques et de ce qui se fait déjà dans d'autres pays. Où en est
l'élaboration de cet avis et quel calendrier envisagez-vous pour sa
finalisation et sa publication? À ce stade, quels sont les principaux obstacles
qui empêchent une éventuelle évolution des critères actuels d'accès au don de
sang pour les HSH?
04.04 Frank Vandenbroucke, ministre: Madame et
messieurs les députés, la sécurité des receveurs de produits sanguins reste le
principe fondamental de la politique belge en matière de sélection des
donneurs. Une analyse du rapport de la concertation annuelle est en cours au
sein de ma cellule stratégique et contribue à la réflexion relative à
l'évolution éventuelle des critères de sélection. Cette concertation a confirmé
que plusieurs pays avaient évolué vers une évaluation individuelle du risque.
Cette observation est importante, comme vous l'avez dit.
À ma demande, l'AFMPS et le Conseil Supérieur
de la Santé ont examiné les évolutions des critères et des périodes d'exclusion
applicables aux donneurs, en Belgique et à l'étranger. Cette analyse est
intégrée au rapport de 2025 publié sur les sites internet du SPF Santé
publique et de l'AFMPS. Les expériences étrangères sont suivies attentivement.
Toutefois, ces résultats doivent être interprétés avec la prudence nécessaire
au regard des spécificités belges. Dans ce contexte, la faisabilité et la praticabilité
d'une évaluation individuelle des risques continue d'être examinée. Le Conseil
Supérieur de la Santé, Sciensano, l'AFMPS, le SPF Santé publique et les
établissements de transfusion sanguine restent étroitement associés à cette
évaluation et soulignent l'importance de la sécurité transfusionnelle, ainsi
que d'une information correcte des donneurs.
À la date du 8 août, j'ai adressé au
Conseil Supérieur de la Santé une demande d'actualisation de son avis
antérieur, émis en 2021. Cet avis est attendu pour le mois de décembre, de
sorte que je pourrai évaluer la législation en vigueur sur la base d'évidences
scientifiques valables, sans perdre de temps. En ce qui concerne le don de
plasma par aphérèse, la loi est claire: il fera partie de l'évaluation de toute
la législation relative au sang donné par les donneurs HSH. Voilà ma réponse.
04.05 Christophe Lacroix (PS): Monsieur le
ministre, je vous remercie pour votre réponse qui laisse entrevoir, à tout le
moins, une évolution. Cette évolution se baserait notamment sur le principe
suivant, que vous avez rappelé au début de votre réponse: la sécurité des
receveurs est le principe fondamental. Vous avez parfaitement raison. Je pense
également que si l'on veut assurer la sécurité des receveurs, la science peut
bien sûr nous aider, avec toutes les évolutions qui sont apportées en la
matière, mais aussi les expériences menées à l'étranger et qui semblent
concluantes, bien que je ne sois pas un expert de la santé, loin de là.
Je pense toutefois, par ailleurs, que la
sécurité des receveurs, en tant que principe fondamental, doit valoir pour tout
le monde, que l'on soit homosexuel, bisexuel, transsexuel ou hétérosexuel. Vous
savez comme moi que la littérature – non pas scientifique cette fois, mais
bien romanesque, romantique – montre à quel point, dans les couples
hétérosexuels, les tromperies et les aventures extra-conjugales ont nourri
l'inspiration des plus grands poètes, des plus grands écrivains. Dès lors, croire
qu'un hétérosexuel aura d'office des pratiques sexuelles beaucoup plus
prudentes qu'un homme ayant des relations sexuelles avec un autre homme, c'est
méconnaître le fondement même de ce que peut être une personne dans son
intimité la plus profonde. La culture du risque sexuel, à travers parfois des
pratiques telles que le sadomasochisme ou autres, concerne tout autant les
hétérosexuels que les homosexuels.
Je pense donc que le fait de poser sur ce sujet
un regard franc, serein et exempt de jugement pourrait aider certains et
certaines à adopter des conclusions qui pourraient utilement être éclairées par
la science psychologique et par la science biologique, comme vous l'avez dit.
04.06 Jean-François Gatelier (Les Engagés):
J'ai moi-même bien entendu votre réponse, monsieur le ministre, et je vous en
remercie.
04.07 Julie Taton (MR): Je rejoins complètement
ce que mon collègue, M. Lacroix, vient de développer. La sécurité des
personnes qui reçoivent du sang doit naturellement rester une priorité. Vous
l'avez d'ailleurs dit. Je pense toutefois qu'il nous faut aujourd'hui avoir une
certaine ouverture d'esprit et se rendre compte, comme l'a joliment dit
M. Lacroix, qu'un homme hétérosexuel peut avoir des rapports sexuels avec
d'autres hommes sans devoir communiquer sur la question ni mentionner la chose
sur un questionnaire.
Nous devons donc faire preuve de vigilance par
rapport à tout cela. Plusieurs pays européens qui ont déjà fait évoluer leurs
règles à cet égard démontrent que c'est possible. À nous aussi d'avancer
maintenant tous ensemble dans cette direction, parce que nous avons des
problèmes de réserves de sang en Belgique.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
05 Vraag van Dominiek Sneppe aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Diabetes en het aangepaste rijbewijs"
(56018580C)
05 Question de Dominiek Sneppe à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "Le diabète et le permis de conduire adapté"
(56018580C)
05.01 Dominiek Sneppe (VB): Ik verwijs
naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.
Een recente enquête van de diabetesliga
onder diabetici toonde aan dat 1 op 5 geen aangepast rijbewijs heeft. Nochtans
een wettelijke verplichting. Vias startte daarom in samenwerking met de
diabetesliga een sensibiliseringscampagne op Instagram.
1. Worden de cijfers van het aantal
gediagnosticeerde diabetici en het aantal daarvan dat een aangepast rijbewijs
heeft bijgehouden en vergeleken?
2. Zijn er cijfers beschikbaar van het
aantal diabetici die rijongeschikt zijn verklaard en dus niet meer over een
rijbewijs beschikken?
3. Professionele bestuurders moeten elk 3
jaar hun rijbewijs laten vernieuwen, andere bestuurders elke 5 jaar. Wordt dit
opgevolgd?
4. Acht u de sensibiliseringscampagne op
Instagram voldoende om alle diabetici en hun familie te bereiken, ook de oudere
populatie?
5. Worden diabetescoaches aangespoord om
aan hun diabetespatiënten informatie te verstrekken over de verplichtgingen
inzake het aangepaste rijbewijs?
6. Zijn huisartsen voldoende op de hoogte
van deze verplichting? Wijzen zij hun diabetespatiënten op hun verplichtingen
inzake het aangepaste rijbewijs? Wordt dit vermeld in het patiëntendossier?
Worden de hernieuwingen van het rijbewijs door hen opgevolgd?
7. Wijzen artsen en diabetescoaches op de
mogelijke gevaren van rijden als diabeticus? Geven zij hen direct toepasbare
tips mee om veilig achter het stuur te kruipen: 1. Check vooraf: Meet altijd de
bloedsuikerspiegel vóór het starten van de auto. 2. De veilige grens: Rij niet
bij een bloedsuikerwaarde lager dan 90 mg/dL (5,0 mmol/L). 3 Snelle suikers
mee: Zorg dat er altijd druivensuiker of een suikerrijk drankje binnen
handbereik ligt (niet in de kofferbak). 4. Stop op tijd: Voel je een hypo
aankomen? Zet de auto direct aan de kant, neem suikers en rij pas na minimaal
30-45 minuten (als de waarde weer stabiel is) verder. 5. Lange ritten: Meet
elke twee uur tijdens een lange autorit.
8. Zijn er ook acties gericht naar
rijinstructeurs of rij-examinatoren en verzekeringen?
05.02 Minister Frank
Vandenbroucke: Mevrouw Sneppe, ik beschik niet over een gegevensbestand
waarmee het aantal personen met diabetes systematisch kan worden gekoppeld aan
gegevens over aangepaste rijbewijzen. Evenmin beschik ik over de gegevens van
alle bestuurders met diabetes.
Mijn administratie, Medex, onderzoekt
periodiek, om de drie of vijf jaar, afhankelijk van hun leeftijd en medische
toestand, een deel van de professionele bestuurders van categorie 2. Het
gaat om bestuurders van vrachtwagens, bussen, taxi's en ambulances, bestuurders
die kinderen vervoeren en bestuurders van mobilhomes. Dat komt evenwel
jaarlijks slechts neer op ongeveer 11.000 mensen, wat minder dan 10 %
vormt van het totale aantal bestuurders van categorie 2. De overige
bestuurders gaan naar privécentra voor hun onderzoeken.
Ongeveer 4,8 % van de 11.000 door mijn
administratie onderzochte bestuurders had diabetes. In dat geval is hun
rijvergunning beperkt tot drie jaar. Minder dan 1 % van de onderzochte
bestuurders werd om medische redenen ongeschikt verklaard. Voor de cijfers van
de privéonderzoekscentra zult u zich moeten wenden tot mijn collega, de
minister van Mobiliteit.
Wat de sensibilisering betreft, behoort het
tot de opdrachten van de diabeteseducator om een diabetespatiënt
maatschappelijke informatie te verstrekken, onder meer over het rijbewijs.
Daarnaast geven diabeteseducatoren aan de patiënten medische informatie die ook
relevant is voor het rijden met de wagen, zoals informatie over hoe ze
hypoglycemie kunnen voelen aankomen en hoe ze die kunnen voorkomen.
Elke diabetespatiënt die wordt opgevolgd in
het opstarttraject van een diabetesbehandeling, in een zorgtraject of in een
gespecialiseerd centrum, heeft jaarlijks recht op educatiesessies. De
diabeteseducator moet bovendien jaarlijks een beknopt verslag opmaken voor de
huisarts van de patiënt.
05.03 Dominiek Sneppe (VB): Mijnheer de
minister, bedankt voor uw antwoord. U verwijst vooral naar categorie 2,
dat zijn de professionele chauffeurs. Dat er voor hen extra controles zijn,
lijkt mij evident. Ik denk echter dat de wetgeving op dat punt misschien moet
worden aangepast. Veel diabetici weten niet of vergeten dat ze na drie of vijf
jaar een nieuw attest nodig hebben.
Het probleem ligt misschien ook bij de
uitgebreidheid van de probleemstelling. Zelfs diabetici die alleen een dieet
volgen of metformine nemen, moeten over zo'n speciaal rijbewijs beschikken. In
dit land geldt die verplichting voor alle diabetici, met uitzondering van
vrouwen met zwangerschapsdiabetes, als ik mijn huiswerk goed heb gedaan.
De vraag is dus of we die algemene
verplichting niet beter kunnen beperken, bijvoorbeeld tot professionele
chauffeurs. Ook Europa heeft immers een nieuwe rijbewijsrichtlijn, waarin op
basis van het risico op hypoglykemie een onderscheid wordt gemaakt tussen
diabetici.
Mijnheer de minister, deze maatregel kwam
ter sprake naar aanleiding van de enquête van Vias institute, waaruit bleek dat
nog geen 20 % van de ondervraagde diabetici over zo'n attest beschikte.
Een maatregel die zijn effect mist, moet worden geëvalueerd en zo nodig
aangepast, want anders heeft die natuurlijk weinig zin. Ik zeg niet dat de
regeling volledig moet worden afgeschaft, maar ik denk toch dat dit even moet
worden herbekeken.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
06 Vraag van Dominiek Sneppe aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Sensoren voor glucosemetingen" (56018581C)
06 Question de Dominiek Sneppe à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "Les capteurs pour mesurer le glucose" (56018581C)
06.01 Dominiek Sneppe (VB): Mijnheer de
minister, we blijven nog even bij de diabetespatiënten. De overheid promoot
immers sensoren voor glucosemetingen bij diabetespatiënten, maar we ontvangen
berichten dat dergelijke sensoren gemakkelijk stukgaan en dat de kosten niet
altijd via de conventie worden terugbetaald. Op het Nederlandse
consumentenplatform bij BNNVARA werd zelfs al een oproep gedaan om mogelijke
problemen met sensoren in kaart te brengen.
Mijn vragen daarover zijn de volgende.
Hebben dergelijke signalen over defecte sensoren uw diensten al bereikt? Zo ja,
zijn de ervaren problemen dan te herleiden tot een productiefout,
onregelmatigheden bij het gebruik of onduidelijkheden in de gebruiksaanwijzing?
Worden dergelijke problemen opgevolgd of in
kaart gebracht door diabetescoaches, apothekers, huisartsen of anderen?
Hoe vaak hebben defecte sensoren al tot
gevaarlijke situaties geleid? Worden daarover cijfers verzameld? Hoe vaak
leiden dergelijke problemen tot frustratie of ongerustheid? Bestaat daarover
informatie?
Klopt het dat diabetespatiënten soms zelf de
kosten moeten dragen wanneer hun glucosesensor stukgaat? Met andere woorden,
valt dit buiten de conventie?
Hebben diabetespatiënten recht op een gratis
vervanging door de producent wanneer hun sensor voor glucosemetingen
vroegtijdig stukgaat? Tot zover mijn vragen.
06.02 Minister Frank
Vandenbroucke: Het FAGG ontvangt incidentmeldingen, zoals het loskomen
van de sensor, sensorfouten, foutieve meetresultaten en huidirritaties. Die
kunnen worden veroorzaakt door insertieproblemen, beschadigde naalden,
adhesieproblemen, fabricagefouten en softwareproblemen. In veel gevallen kunnen
fabrikanten de oorzaak niet vaststellen als het hulpmiddel niet wordt
teruggestuurd. Dat beperkt de mogelijkheden voor een grondig technisch
onderzoek.
Het FAGG ontvangt meldingen van fabrikanten,
gezondheidszorgbeoefenaars en patiënten. Gezondheidszorgbeoefenaars zijn
wettelijk verplicht ernstige incidenten aan het FAGG te melden. Het FAGG
analyseert die meldingen om de veiligheid, doeltreffendheid en kwaliteit van
medische hulpmiddelen te beoordelen. Het heeft echter geen zicht op de
opvolging van de problematiek binnen onder meer ziekenhuizen en diabetescentra.
In de meeste gevallen zijn er geen ernstige
gevolgen voor de patiënt. Er is één overlijden gemeld waarvoor het onderzoek
van de fabrikant nog loopt.
Het FAGG beschikt niet over statistieken
over frustratie of ongerustheid bij gebruikers. Het verzamelen van dergelijke
gegevens behoort niet tot zijn wettelijke opdrachten.
Glucosesensoren worden volledig terugbetaald
voor rechthebbenden van de groepen A en B van de Diabetesovereenkomst.
Bij een defect moet de patiënt contact
opnemen met de firma om de sensor kosteloos te laten vervangen. De educatoren
van de diabetescentra kunnen de patiënt daarbij helpen. De firma zal
logischerwijs wel nagaan waaraan het defect te wijten is alvorens de defecte
sensor te vervangen. Sensoren die defect raken door verkeerd gebruik, kunnen
door het diabetescentrum aan de patiënt worden aangerekend. Een defecte sensor
die het gevolg is van een productiefout, moet door de firma gratis worden
vervangen.
06.03 Dominiek Sneppe (VB): Dank u wel,
mijnheer de minister, voor uw antwoord.
U zegt dat er in de meeste gevallen geen
ernstige problemen zijn. Er is echter één overlijden vastgesteld. Een
overlijden is uiteraard uitermate ernstig. Toch denk ik dat ook in coma raken
of op de afdeling intensieve zorg belanden doordat een sensor niet werkt, een
zeer ernstig probleem is. Ik wil niet zeggen dat het even ernstig is als een
overlijden, maar het is wel degelijk ernstig. Door de aandacht te beperken tot
overlijdens, mist u volgens mij een aanzienlijk aantal mensen.
Mijnheer de minister, waarom stel ik deze
vraag? We krijgen signalen van mensen die dergelijke problemen hebben
meegemaakt. Zij stellen dat fabrikanten niet altijd snel geneigd zijn om een
nieuwe sensor te vergoeden wanneer het gaat om een productiefout of een defect
dat niet aan de patiënt te wijten is. Het kan niet de bedoeling zijn dat een
patiënt bij een defect eerst met de fabrikant in discussie moet gaan over de
oorzaak, terwijl hij ondertussen zijn glucosewaarden moet blijven controleren.
Dat lijkt me problematisch. Mensen gebruiken zo'n sensor immers niet voor
niets. De bedoeling is dat hun glucosewaarden constant worden gemeten. Als de
sensor defect is en ze vervolgens ook nog een volledige procedure met de
fabrikant moeten opstarten, dan lijkt me dat geen goede zaak.
Ik stel voor dat het RIZIV bijvoorbeeld
nagaat of er voldoende zicht is op de vervangingsvoorwaarden, naast de gevallen
van productiefouten die u hebt vermeld. Productiefouten mogen echter niet de
enige reden zijn waarom fabrikanten overgaan tot terugbetaling of een nieuwe
sensor verstrekken. Volgens mij moeten de bepalingen op dat vlak worden
uitgebreid. Dat is mogelijk een taak voor het RIZIV.
Een tweede vraag is wie controleert of
fabrikanten hun verantwoordelijkheid daadwerkelijk nemen. Zoals ik al zei, moet
de patiënt zelf met de fabrikant in overleg gaan. Ik weet niet of daarop
controle wordt uitgeoefend, maar het lijkt me van niet. Volgens ons is er op
dat vlak dus nog veel ruimte voor verbetering.
We mogen namelijk ook niet vergeten dat
sensoren die niet voor 100 % werken niet alleen tot de dood kunnen leiden,
maar ook andere ernstige problemen kunnen veroorzaken, zoals een opname op de
afdeling intensieve zorg of orgaanfalen.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
07 Questions jointes de
- Jean-François Gatelier à Frank Vandenbroucke
(VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté)
sur "Les bancs solaires" (56018588C)
- Jean-François Gatelier à Frank Vandenbroucke
(VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté)
sur "La lutte contre le cancer de la peau" (56018647C)
07 Samengevoegde vragen van
- Jean-François
Gatelier aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast
met Armoedebestrijding) over "Zonnebanken" (56018588C)
- Jean-François
Gatelier aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast
met Armoedebestrijding) over "De strijd tegen huidkanker" (56018647C)
07.01 Jean-François Gatelier (Les
Engagés): Concernant les bancs solaires, monsieur le ministre, en Belgique,
c'est l'arrêté royal du 20 juin 2002 qui définit les conditions
d'exploitation des centres de bronzage. Mais dans les faits, on ne peut que
constater que cette réglementation est loin d'être respectée. Ces dernières
années, la moitié des centres contrôlés sont en non-conformité, ce qui est
particulièrement interpellant en termes de protection de la santé des citoyens.
En octobre dernier, vous indiquiez: "La réglementation
des bancs solaires relève de la compétence du ministre de l'Économie.
Néanmoins, compte tenu de leur impact sur la santé publique, mon cabinet
s'impliquera dans les discussions à ce sujet. Celles-ci n'ont pas encore eu
lieu."
La dangerosité des bancs solaires pour la santé
n'est en effet plus à démontrer. Le Conseil Supérieur de la Santé recommandait
déjà en 2017 une interdiction des bancs solaires et de tous les dispositifs
émettant des UV artificiels accessibles au public. Face à la hausse constante
des cancers de la peau et des comportements à risque encore plus largement
répandus, la Fondation contre le cancer appelle à une réponse politique forte
concernant les bancs solaires.
Cette demande est à mettre en lien avec de
nombreux échanges que nous avons déjà eus sur la nécessité d'adopter un nouveau
Plan Cancer – c'est chose faite – mis à jour et renforcé. C'est ce
que vous avez fait jusqu'en 2036. Monsieur le ministre, dans votre Plan Cancer,
il y a quelques lignes concernant les bancs solaires: non seulement le respect
des règles actuelles, mais aussi l'étude d'un renforcement de la réglementation
et de son application, particulièrement en ce qui concerne l'utilisation des
bancs solaires et leur publicité. Et comme je vous l'ai dit, la Fondation
contre le cancer va, elle, plus loin, puisqu'elle montre son intention
d'interdire progressivement les bancs solaires en Belgique.
Alors, ma deuxième question est en lien,
forcément, puisqu'il s'agit d'une question sur la lutte contre le cancer de la
peau. Comme je vous l'ai dit, monsieur le ministre, 40 % de tous les
cancers détectés aujourd'hui sont un type de cancer de la peau, mélanome ou non
mélanome.
Cela fait du cancer de la peau le cancer le
plus fréquent dans le monde et en Belgique. Une personne sur cinq sera
confrontée à un cancer de la peau avant l'âge de 75 ans. Une grande partie
des cancers de la peau peuvent être évités en se protégeant correctement contre
les rayons UV, que ce soient les rayons solaires ou les bancs solaires.
En ce qui concerne la détection précoce du
cancer de la peau, la Fondation contre le cancer a émis les recommandations
suivantes: informer sur les signes d'alerte des cancers cutanés via des
campagnes reprenant des outils simples; accélérer l'accès aux diagnostics; pouvoir
proposer des consultations dermatologiques fast track et former les
professionnels en télé-dermatoscopie; et tester et encadrer l'usage
d'applications IA pour la détection précoce via des projets pilotes validés
scientifiquement.
Monsieur le ministre, en ce qui concerne
l'information des citoyens, il s'agit d'une compétence qui relève aussi des
entités fédérées, mais quelle évaluation faites-vous des démarches réalisées au
niveau fédéral – je pense notamment au site "soleilmalin.be" du
SPF Santé publique? Comment renforcer cette information et atteindre l'ensemble
de la population? Pourriez-vous nous éclairer quant à la pratique de la
consultation dermatologique fast track en Belgique? S'agit-il
d'initiatives prises par certains hôpitaux ou existe-t-il une volonté de
reconnaître et de développer cette pratique dans notre pays? Enfin, existe-t-il
des projets pilotes dans le cadre desquels des applications IA sont utilisées
pour détecter précocement des cancers de la peau? Si oui, pourriez-vous nous
éclairer sur ces projets pilotes et l'évaluation de ceux-ci?
07.02 Frank Vandenbroucke, ministre: Monsieur
Gatelier, le nouveau Plan Cancer accordera une attention particulière aux
cancers de la peau, dont l'incidence continue d'augmenter. Il mettra l'accent
sur la prévention, la détection précoce et l'amélioration des parcours de
soins, en étroite collaboration avec les entités fédérées, compétentes en
première ligne pour la prévention.
La sensibilisation constitue un levier
important. Le site soleilmalin.be du SPF Santé publique y contribue au
niveau fédéral. Parallèlement je poursuis le dialogue avec les entités fédérées
afin de renforcer l'impact et la portée de leurs actions d'information,
notamment auprès des jeunes et des groupes les plus exposés aux
rayonnements UV.
S'agissant de l'accès au diagnostic, je suis
avec attention les initiatives déjà développées sur le terrain pour accélérer
l'accès aux consultations dermatologiques lorsque cela est nécessaire. La
télé-expertise, qui permet aux médecins généralistes d'obtenir à distance
l'avis d'un dermatologue, est en vigueur depuis septembre 2026 et permet
de mieux orienter les lésions suspectes.
Aucun projet pilote fédéral n'est actuellement
mené sur les applications d'intelligence artificielle pour la détection précoce
des cancers de la peau. Je continuerai toutefois à suivre attentivement
l'évolution des connaissances scientifiques et des initiatives pertinentes dans
ce domaine.
La réglementation des bancs solaires relève de
la compétence des ministres de la Protection des consommateurs et de
l'Économie. Un dialogue entre mes deux collègues doit avoir lieu afin
d'examiner les mesures les plus appropriées pour mieux protéger la population
face au risque lié aux UV artificiels. Une action spécifique concernant la
protection des usagers des bancs solaires est prévue, dans le cadre du
développement du Plan Cancer.
07.03 Jean-François Gatelier (Les Engagés):
Monsieur le ministre, je vous remercie.
Je comprends bien qu'on ne puisse pas s'occuper
de tout en même temps, puisque votre réponse résume assez bien ma question.
J'entends que la télé-expertise pour les médecins généralistes en consultation
est possible depuis ce mois de septembre. C'est une très bonne chose, dont il
faudra toutefois se contenter.
Je vous rappelle que la Fondation contre le
cancer considère comme prioritaires les cancers de la peau, vu leur importance.
Je sais que vous en êtes conscient. Cela dit, j'espère voir davantage d'actions
concrètes, de manière à mieux légiférer sur l'usage de ces bancs solaires. Vous
l'aurez compris en répondant à ma première question, puisqu'il s'agit quand
même d'une aberration. Bien que je respecte l'activité économique de ces
professionnels, il me semble légitime d'élaborer un moratoire progressif. Nous pourrions,
à tout le moins, interdire les nouvelles installations et nous montrer beaucoup
plus sévères avec celles qui ne sont pas conformes, comme le démontrent les
contrôles effectués, certes, par d'autres services que les vôtres.
Je reviendrai prochainement avec cette
question, car elle me tient à cœur. De toute façon, j'interrogerai également
votre collègue Clarinval. Je m'aperçois que vous êtes sceptique. En tout
cas, j'y reviendrai.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
08 Question de Caroline Désir à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "La prévention des amputations liées au pied
diabétique" (56018658C)
08 Vraag van Caroline Désir aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Het voorkomen van amputaties ten gevolge van een
diabetesvoet" (56018658C)
08.01 Caroline Désir (PS):
Monsieur le ministre, depuis plus de 40 ans, différents spécialistes
alertent sur le fait que la majorité des amputations liées au pied diabétique
sont évitables. Pourtant, en Belgique, 7 000 à 8 000 amputations
mineures sont encore pratiquées chaque année.
C'est une situation parfaitement documentée. En
effet, lorsqu'un patient diabétique atteint de neuropathie développe une plaie
sous le pied, le simple fait de ne plus prendre appui dessus permet, dans la
grande majorité des cas, une guérison. Ces techniques de décharge existent,
elles sont reconnues et sont utilisées en France et ailleurs mais elles ne sont
ni enseignées, ni remboursées, ni encouragées chez nous. Il en résulte des
amputations parfois évitables, un coût humain immense et un coût financier important
pour l'assurance maladie, alors que le nombre de diabétiques augmente.
Monsieur le ministre, quelle est l'évolution du
nombre d'amputations liées au pied diabétique au cours des 10 dernières
années? Estimez-vous que certaines de ces amputations pourraient effectivement
être évitées? Pourquoi les techniques de décharge, notamment les bottes
spécialisées, ne sont‑elles toujours pas remboursées
par l'INAMI? Envisagez-vous de prendre des mesures pour que les centres, les
endocrinologues et les chirurgiens soient formés et incités à utiliser ces
traitements, afin de réduire le nombre d'amputations?
08.02 Frank Vandenbroucke, ministre: Oui, les
codes de la nomenclature concernant les amputations ne sont pas liés au
diabète. Il est dès lors impossible pour l'INAMI de déterminer l'évolution de
cette intervention chirurgicale pour le pied diabétique.
Le dossier concernant les techniques de
décharge est en cours d'évaluation par le groupe de travail Dispositifs
médicaux de la Commission de remboursement des produits et prestations
pharmaceutiques (CRPPP). Il faut déterminer le groupe cible de patients ayant
droit au remboursement, les modalités de remboursement et les produits pouvant
faire l'objet d'un remboursement dans le cadre de cette prestation, afin
d'établir un impact budgétaire. La procédure suit donc son cours, mais prendra
plusieurs mois. Il est à noter que le budget limité de la Commission dans le
contexte actuel ne permet pas de garantir que le remboursement pourrait entrer
en vigueur à l'issue de cette procédure, même si la Commission donne un avis
positif.
Une campagne de sensibilisation des
professionnels de soins pourrait être envisagée si elle était jugée nécessaire.
Elle ne pourra néanmoins être conçue et mise en place que lorsque le groupe
cible, les modalités et les types de produits évoqués plus haut auront été
déterminés. D'ici là, les cliniques du pied reconnues par l'INAMI, qui
réunissent déjà les disciplines que vous mentionnez, offrent un cadre
multidisciplinaire de qualité aux patients.
08.03 Caroline Désir (PS): Merci pour votre
réponse, monsieur le ministre. Parmi les éléments positifs, je note que le
dossier est bien en cours, ou du moins à l'étude. J'entends bien que cela ne
garantit pas pour autant que des remboursements seront envisagés si le dossier évolue
positivement. Je reviendrai donc vers vous dans quelques mois pour voir comment
ces travaux auront évolué et quelle suite vous y donnerez.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
09 Vraag van Frieda Gijbels aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Datadonatie voor wetenschappelijk
onderzoek" (56018680C)
09 Question de Frieda Gijbels à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "Le don de données à des fins de recherche
scientifique" (56018680C)
09.01 Frieda Gijbels (N-VA): Mijnheer de
minister, in het federaal regeerakkoord hebben we afgesproken dat burgers hun
gezondheidsdata aan de wetenschap zouden moeten kunnen doneren, zoals dat ook
gebeurt met orgaandonatie. In het regeerakkoord verwijzen we naar informatie
uit medische dossiers, genetische informatie, leefstijldata en biologische
stalen die zouden kunnen worden gedoneerd. Dan zou worden onderzocht of
bijkomende bescherming nodig is met betrekking tot de voorwaarden waaronder
dergelijke datadonatie kan plaatsvinden.
Welke stappen zijn er ondertussen gezet om
uitvoering te geven aan dat voornemen uit het regeerakkoord? Welke instanties
zijn betrokken bij de concrete uitwerking ervan? Wie coördineert het dossier?
Is al onderzocht welk juridisch kader
daarvoor nodig is? Zo ja, wat zijn de voornaamste conclusies? Moet er inderdaad
in bijkomende bescherming worden voorzien?
Voor welke vormen van wetenschappelijk
onderzoek zullen gedoneerde gezondheidsdata kunnen worden gebruikt? Hoe wordt
dat bepaald? Zal de burger daar zelf zeggenschap over krijgen en op welke
manier?
Welke verdere stappen moeten nog worden
gezet? Is in een bepaalde timing voorzien?
Vanaf wanneer verwacht u dat burgers
daadwerkelijk gezondheidsdata voor wetenschappelijk onderzoek zullen kunnen
doneren?
09.02 Minister Frank
Vandenbroucke: Mevrouw Gijbels, de verdere uitwerking van het gebruik
van gezondheidsgegevens voor wetenschappelijk onderzoek sluit nauw aan bij de
werkzaamheden in het kader van de European Health Data Space en het Health Data
Agency.
Binnen de EHDS gaat het eerder over
datasolidariteit dan over datadonatie. Gezondheidsgegevens kunnen onder
bepaalde voorwaarden worden gebruikt voor secundaire doeleinden, zoals
wetenschappelijk en medisch onderzoek, innovatie en ontwikkeling, onderwijs en
gepersonaliseerde geneeskunde. Daarbij voorziet de EHDS in een opt-outregeling,
waarbij burgers het recht hebben bezwaar te maken tegen het secundaire gebruik
van gezondheidsgegevens.
Een Europees project, met het HDA als
coördinerende instantie, zal de opt-outregeling uitwerken, met ondersteuning
van het eHealth-platform en Sciensano. De burger zal via mijngezondheid.be de
mogelijkheid hebben om zijn opt-out voor secundair gebruik in te stellen. Het
juridische kader van de opt-out wordt volledig beschreven in artikel 71
van de European Health Data Space-regulering.
De bescherming van burgers is gewaarborgd
door het kader van het HDA, als uitbreiding van de GDPR. Data mogen alleen in
veilige en privacyrespecterende omstandigheden ter beschikking worden gesteld,
in beveiligde analyseomgevingen en met respect voor anonimisering en
pseudonimisering. Het HDA zal samen met het IVC als gatekeeper functioneren.
De uitwerking van het opt-outsysteem is
gepland in de loop van 2027, met de uiteindelijke oplevering en implementatie
op mijngezondheid.be vanaf medio 2028. De Europese regels inzake secundair
gebruik worden in hoofdzaak van toepassing in de loop van 2029.
09.03 Frieda Gijbels (N-VA): Dank u wel,
mijnheer de minister. De ontwikkelingen rond de EHDS en het HDA zijn uiteraard
heel belangrijk. Wat het primaire gebruik van gezondheidsgegevens betreft, is
er nog veel vooruitgang te boeken. Ook het secundaire gebruik van bestaande gegevens
is zeker welkom.
Waar ik eigenlijk op wil alluderen, is een
ander systeem van datadonatie daarnaast of daarbovenop, waardoor nog meer
gegevens worden verzameld. Het gaat bijvoorbeeld om levensstijldata, gegevens
die burgers via apps kunnen doneren en vragenlijsten die ze kunnen invullen.
Daarbij wordt mogelijk ook ingezet op specifieke bevolkingsgroepen, zoals
vrouwen, etnische minderheden en mensen uit lagere inkomensklassen.
We zien dat ook in het Verenigd Koninkrijk
met de UK Biobank en in de Verenigde Staten met de All of Us-databank, waar
informatie van honderdduizenden mensen wordt verzameld. Het gaat niet alleen om
medische dossiers, maar ook om aanvullende gegevens, waaruit enorm veel kennis
kan worden vergaard.
Onze onderzoekers kunnen wel een beroep doen
op de data uit het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, maar het is
belangrijk dat wij zelf ook werk maken van een dergelijk systeem, of op zijn
minst ondersteunen dat het wordt opgezet. Zo kunnen we bijzondere inzichten
verwerven over onze eigen bevolking, ons eigen leefmilieu en de omstandigheden
die de gezondheid van onze bevolking kunnen beïnvloeden. Ik denk dat we daaraan
ook aandacht moeten besteden. Het is natuurlijk belangrijk om in eerste instantie
een goede connectie tussen de bestaande gezondheidsdata te hebben, maar
daarnaast moet er mijns inziens ook ruimte zijn voor een bijkomend systeem van
gegevensverzameling.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
10 Questions jointes de
- François De Smet à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Les dépassements du plafond de facturation pour les prestataires de soins
infirmiers à domicile" (56018716C)
- Kathleen Depoorter à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Les plafonds de facturation dans le cadre des soins infirmiers à
domicile" (56018775C)
- Benoît Piedboeuf à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Le plafond annuel de valeurs W" (56019808C)
- Kathleen Depoorter à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"La valeur W (2)" (56019832C)
- Kathleen Depoorter à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"La valeur W (1)" (56019833C)
10 Samengevoegde vragen van
- François De Smet aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De overschrijdingen van het facturatieplafond
voor thuisverpleegkundigen" (56018716C)
- Kathleen Depoorter
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De facturatieplafonds in de
thuisverpleging" (56018775C)
- Benoît Piedboeuf aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Het jaarlijkse maximum voor de W-waarden"
(56019808C)
- Kathleen Depoorter
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De W-waarde (2)" (56019832C)
- Kathleen Depoorter
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De W-waarde (1)" (56019833C)
10.01 Benoît Piedboeuf (MR): Monsieur
le ministre, j’ai récemment été interpellé à plusieurs reprises par des
professionnels des soins infirmiers concernant le plafond annuel de valeurs W
applicable à leurs prestations. Selon les témoignages recueillis, ce plafond
est souvent dépassé dans le cadre de leur activité. Ces professionnels
s’interrogent dès lors sur son adéquation avec la réalité de leur travail et
les besoins des patients qu’ils prennent en charge.
Je souhaiterais dès lors vous poser les
questions suivantes. Combien de prestataires sont concernés chaque année par le
dépassement de ces valeurs? Estimez-vous que les plafonds actuels correspondent
à la réalité du travail des infirmiers? Une évaluation ou une adaptation de ces
plafonds est-elle envisagée en concertation avec le secteur?
Je vous remercie de vos réponses.
10.02 Minister Frank
Vandenbroucke: Collega's, we zijn het er allemaal over eens dat de
publieke middelen voor de gezondheidszorg doelmatig moeten worden ingezet en
ten goede moeten komen aan de patiënten die deze zorg nodig hebben. Dit vraagt
om een doeltreffende aanpak van misbruiken en onregelmatigheden. Tegelijkertijd
is het essentieel dat de controles en de handhaving gericht en proportioneel
gebeuren, met respect voor de vele zorgverleners die zich dagelijks inzetten om
kwaliteitsvolle zorg te bieden.
De eerste vaststellingen tonen aan dat de
bijkomende controles die na eerdere fraudegevallen werden ingevoerd hun nut
bewijzen. Ik wil echter benadrukken dat het hier gaat om een zeer beperkte
groep binnen een sector van ongeveer 27.000 thuisverpleegkundigen die dagelijks
kwaliteitsvolle zorg verstrekken. Mogelijke misbruiken door enkelen mogen niet
leiden tot het in diskrediet brengen van een volledige beroepsgroep.
En ce qui concerne les plafonds de facturation,
ceux-ci sont prévus à l'article 8 de la nomenclature. Ils ont été
déterminés en concertation avec le secteur au sein de la Commission de
conventions infirmiers-organismes assureurs. Ces seuils ont délibérément été
fixés à un niveau exceptionnellement élevé. Je tiens également à rappeler
pourquoi ces contrôles sont nécessaires.
Des analyses antérieures ont mis en évidence
des prestations facturées mais jamais effectuées. Dans d'autres cas, les
volumes facturés étaient tellement excessifs qu'il était matériellement
impossible de garantir des soins de qualité. Ces contrôles visent donc à
protéger non seulement les moyens de l'assurance maladie mais aussi les
patients, leur sécurité et la profession infirmière elle-même.
Wat betreft de concrete vaststellingen
moeten we twee verschillende mechanismen onderscheiden. Enerzijds voert de DGEC
retrospectieve controles uit op al aangerekende prestaties. Eind juli ontving
de DGEC alle facturatiegegevens over 2025 van de betrokken zorgverleners. Die
analyse wordt momenteel afgerond. Naar verwachting spelen forfaitaire
vergoedingen en complexe wondzorg in een aantal dossiers een belangrijke rol.
Pas na individueel onderzoek kan worden vastgesteld of er daadwerkelijk
onregelmatigheden zijn die aanleiding kunnen geven tot terugvordering of
sancties. Als dat nodig is, wordt er samengewerkt met het arbeidsauditoraat.
Anderzijds volgen de
verzekeringsinstellingen via het Nationaal Intermutualistisch College de
aanrekeningen tijdens het lopende jaar proactief op. Daarbij wordt in eerste
instantie ingezet op sensibilisering en preventie, onder meer via
waarschuwingsbrieven. Zo krijgen zorgverleners de kans om hun facturatie na te
kijken, eventuele fouten recht te zetten en zo nodig hun praktijkvoering aan te
passen.
Inmiddels werden 23 overschrijdingen gemeld
aan de DGEC, waarvan het merendeel betrekking heeft op zelfstandigen. Bij
overschrijding van het jaarplafond wordt verdere facturatie aan de
ziekteverzekering tijdelijk geblokkeerd.
En ce qui concerne la continuité des soins pour
les patients, je comprends cette préoccupation. Un blocage de la facturation ne
constitue pas une interdiction d'exercer. L'infirmier doit informer
préalablement le patient de l'absence de remboursement. Ce dernier peut alors choisir
de poursuivre les soins à ses propres frais ou de faire appel à un autre
infirmier. Les documents médico-administratifs, notamment les demandes
formulées sur l'échelle de Katz, continuent d'être acceptés afin de faciliter
cette transition.
Wat de evaluatie, de toepassing en de impact
van deze maatregelen betreft, die worden in eerste instantie besproken binnen
de bevoegde commissie, waar ook eventuele bijsturingen aan bod komen.
Daarnaast worden de maatregelen verder
opgevolgd in het kader van het actieplan handhaving, zowel binnen de
Antifraudecommissie als via een toelichting aan de Algemene Raad van het RIZIV.
10.03 Benoît Piedboeuf (MR):
Monsieur le ministre, je vous remercie de votre réponse.
Il est évident que les contrôles et la lutte
contre les abus sont tout à fait normaux. En revanche, il existe des risques,
notamment en raison d'une pénurie d'infirmières à domicile dans certaines
régions, que le plafond W soit atteint et, par conséquent, qu'il soit
nécessaire de soigner, malgré tout, les patients. J'entends qu'il est possible
de continuer à prester, mais sans que le patient soit remboursé: je l'ignorais,
mais il ne s'agit donc pas d'une interdiction de prester.
En raison de ces pénuries, un peu de souplesse
eût été nécessaire, mais je comprends les arguments qui ont été développés. Au
demeurant, vous n'êtes pas responsable de cette fixation de plafond, qui a en
effet été négociée avec les organisations professionnelles. Cela ne correspond
pas à toutes les réalités. En tout cas, je vous remercie de votre réponse,
monsieur le ministre.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
11 Samengevoegde vragen van
- Irina De Knop aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De hervorming van de nomenclatuur"
(56018748C)
- Frieda Gijbels aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De hervorming van de nomenclatuur en van de
ziekenhuisfinanciering" (56019725C)
- Irina De Knop aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De geraamde financiële impact van de
hervormingen in de gezondheidszorg" (56019867C)
11 Questions jointes de
- Irina De Knop à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"La réforme de la nomenclature" (56018748C)
- Frieda Gijbels à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"La réforme de la nomenclature et du financement des hôpitaux"
(56019725C)
- Irina De Knop à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"L'incidence financière estimée des réformes dans les soins de santé"
(56019867C)
11.01 Irina De Knop (Anders.): Mijnheer
de minister, in de voorbereidende nota’s van het RIZIV en experten met
betrekking tot de noodzakelijke hervorming van de nomenclatuur is men blijkbaar
op basis van gegevens uit 2019 tot de conclusie gekomen dat in de toekomst 35 %
van de artsenhonoraria zou moeten dienen om kosten te dekken. Dat zou, berekend
op het budget voor honoraria, neerkomen op ongeveer 4,2 miljard euro. Zowel
artsen als ziekenhuisdirecties zijn erg ongerust en wijzen op achterhaald
rekenwerk, aangezien de kosten ondertussen sterk zijn geëvolueerd.
Bovendien verschillen de afdrachten van
artsen van ziekenhuis tot ziekenhuis, zoals u zelf ook weet. Bepaalde
ziekenhuizen vinden dan ook dat ze zicht moeten krijgen op de hervorming van de
nomenclatuur om de impact te kunnen inschatten op de ziekenhuisfinanciering.
Artsen hebben dan weer vragen over de mate
waarin ze nog zullen worden betrokken bij het beheer van ziekenhuizen en
ziekenfondsen. Ze zijn ongerust, omdat ze het belangrijk vinden dat een
oplossing door alle partijen wordt gedragen. Ze vrezen anders dat artsen zich
zullen deconventioneren. Met andere woorden, er is veel tijd en vertrouwen
nodig om een hervorming van een dergelijke omvang te realiseren. Het probleem
is nu echter dat beide duidelijk ontbreken. U wilt bovendien mordicus nog
tijdens deze legislatuur landen. We vernemen dat het vertrouwen bij de artsen
aan de lage kant is. Ik druk me voorzichtig uit.
Wat is uw reactie op het verwijt dat de
studie gebaseerd is op oud cijfermateriaal? Zult u rekening houden met de
gestegen kosten? Hoe wordt er omgegaan met de verschillen in afdrachten van
artsen in verschillende ziekenhuizen?
Kunt u garanderen dat bij de hervorming ook
rekening wordt gehouden met de verschillen in kostenstructuren tussen
bijvoorbeeld huisartsen, specialisten en artsen die in ziekenhuizen werken?
Verwacht u concrete resultaten? Welke garanties zijn er dat de uiteindelijke
regeling ook budgettair beheersbaar blijft? Dat blijft immers een belangrijke
bekommernis.
Wanneer wilt u, mijnheer de minister, de
hervorming van de ziekenhuisfinanciering aan de regering voorleggen? Bent u
eventueel van mening dat de hervorming van de ziekenhuisfinanciering het best
samen met de hervorming van de nomenclatuur wordt beslist?
11.02 Frieda Gijbels (N-VA): We hebben in
het regeerakkoord inderdaad afgesproken dat de bijzonder complexe ziekenhuisfinanciering
zal worden hervormd. Dat is ook nodig. Daarbij zou worden toegewerkt naar een
zuiver honorarium en een afdrachtenstop, waarbij de co-governance van de
ziekenhuisartsen ook expliciet gegarandeerd blijft.
Vandaag zouden er voorstellen op tafel liggen
van de Medicomut, onder meer over de berekening van het kostendeel van de
anatomopathologie. Dat zou neerkomen op een kostendeel van 80 % dat
rechtstreeks naar de ziekenhuizen zou vloeien. Daarover bestaat enige
ongerustheid. Ook al gaat het nog maar om voorstellen die in de Medicomut
voorliggen, wil ik er toch al vragen over stellen. Op welke onderzoeken is de
bepaling van het kostendeel voor de anatomopathologie gebaseerd? Hoeveel
bedragen de afdrachten vandaag in de verschillende ziekenhuizen voor
anatomopathologie? Wat zijn de minimale en maximale afdrachten en wat is de
mediaan? Zijn er ook regionale verschillen in die afdrachten? Hoe zal worden
gegarandeerd dat de anatomopathologen, alsook de artsen in het algemeen
medezeggenschap zullen hebben over de besteding van het kostendeel dat verband
houdt met hun verrichtingen?
Aangezien ook de hervorming van de nomenclatuur
invloed op de ziekenhuisfinanciering heeft, zal pas dan duidelijk worden wat de
impact is van het kostendeel en het resterende honorarium voor de artsen. Zal
de beslissing over het kostendeel en het zuiver honorarium daarom pas worden
genomen wanneer er duidelijkheid is over de hervorming van de nomenclatuur?
Voor de ziekenhuizen is het van belang dat ze
zicht krijgen op het geheel van de hervormingen en op het kostendeel voor de
verschillende disciplines. Wat is de timing daarvan? Zal er inderdaad eerst
duidelijkheid komen over het geheel, voordat er beslissingen worden genomen?
Hoe zal worden gegarandeerd dat de ziekenhuizen
op een verantwoorde manier omgaan met hun budgetten?
11.03 Minister Frank Vandenbroucke: Zoals in het
verleden al is gezegd, is de hervorming van de ziekenhuisfinanciering, die
voorziet in de invoering van een all-inforfait per diagnostisch gerelateerde
groep (DRG) voor opgenomen patiënten, nauw verbonden met de hervorming van de
nomenclatuur, aangezien de all-inforfaits het kostengedeelte van de erin
opgenomen prestaties omvat. Het kostengedeelte omvat het personeel, de medische
uitrusting en het materiaal dat nodig is om de prestatie uit te voeren. De
berekening is gebaseerd op gegevens die door peilziekenhuizen zijn aangeleverd,
onder meer voor anatomopathologie. Dat staat volledig los van de
financieringskanalen, waaronder de honorariumafdracht waarnaar u verwijst, die
die kosten dekken.
Anders gezegd, de verschillen in afdrachten
tussen ziekenhuizen zijn niet relevant voor de vastlegging van de kosten van de
operaties, de ingrepen en de behandelingen. Daarbij maken we geen onderscheid
naargelang de plaats waar de prestaties worden uitgevoerd, intramuraal of
extramuraal.
De nota waarnaar u verwijst en die werd
besproken in de gemengde commissie artsen-ziekenfondsen en ziekenfondsen-ziekenhuizen
legt de methodologie uit die wordt gevolgd om uit te maken welk deel van de
huidige honorariummassa respectievelijk voor het kostengedeelte en voor het
professionele gedeelte moet worden uitgetrokken. Als voorbeeld worden de gegevens
van 2019 gebruikt. De finale berekening zal worden overgedaan met meer recente
data en zal dus rekening houden met de gestegen kosten.
Intussen leggen we stapsgewijs verschillende
onderdelen van die belangrijke hervormingen voor aan de betrokken organen
volgens het overlegmodel van het RIZIV.
Wat uw budgettaire vragen betreft, herhaal
ik dat de hervorming van de nomenclatuur budgetneutraal zal zijn. Dat staat los
van specifieke besparingsmaatregelen die in het kader van de jaarlijkse
begrotingsopmaak aan bepaalde sectoren zijn opgelegd, waaronder de 47 miljoen
euro waarnaar u verwijst. De Overeenkomstencommissie
ziekenhuizen-verzekeringsinstellingen heeft daarover effectief een voorstel
uitgewerkt.
De globale hervorming, waar ik voor sta,
zowel van het ziekenhuislandschap als van de financiering ervan, heeft als
prioritair doel de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk in te zetten en
zo ruimte te laten voor de noodzakelijke blijvende investeringen in de zorg.
11.04 Irina De Knop (Anders.): Mijnheer
de minister, u hebt geantwoord op de eerste twee vragen, maar ik had een derde
vraag in dit rijtje die ik niet heb gepresenteerd, maar waarnaar u kort hebt
verwezen. Kan ik – ik richt mij tot de voorzitter – alsnog naar de
schriftelijke voorbereiding ervan verwijzen?
Je voulais simplement préciser que j'avais deux questions
prévues, mais que je n'en ai posé qu'une seule. Le ministre a-t-il déjà répondu
aux deux, ou dois-je encore poser la seconde?
Die tweede vraag gaat inderdaad over de
geraamde financiële impact van deze hervorming en die gaat meer in detail. Ik
had u gevraagd naar jaarlijkse besparingen, efficiëntiewinsten of bijkomende
uitgaven. Dat is de derde vraag in het rijtje van drie.
11.05 Minister Frank
Vandenbroucke: (…) Ik denk dat ik de essentie in één zin heb verwoord: wij
gaan ervan uit dat deze hervorming budgetneutraal gebeurt. De hervorming vindt
dus plaats binnen een gesloten budget en is budgetneutraal. Bij de hervorming
van de nomenclatuur en de ziekenhuisfinanciering zullen we niet zeggen dat er
een bepaald bedrag wordt gerationaliseerd of bespaard. We zullen evenmin zeggen
dat er een bepaald bedrag bij komt. We hanteren dus een gesloten,
budgetneutrale benadering. Dat heb ik gezegd en dat is eigenlijk mijn antwoord
op uw vraag of er besparingen of efficiëntiewinsten zijn.
11.06 Irina De Knop (Anders.): Mijnheer
de minister, behalve dat u hebt herhaald dat de hervorming budgetneutraal moet
gebeuren en dat u beide hervormingen samen naar voren wilt brengen, hebt u
helemaal niet geantwoord op de drie vragen die ik daarover heb gesteld. Ik leid
daaruit af dat die cijfers er gewoon niet zijn en dat we momenteel met de natte
vinger aan het begroten zijn.
11.07 Frieda Gijbels (N-VA): Dank u wel,
mijnheer de minister. Laat er geen twijfel over bestaan dat een hervorming van
de ziekenhuisfinanciering nodig is. Dat beamen wij en daar staan wij volledig
achter. Dat is een goede zaak.
Als er werk wordt gemaakt van de berekening
van het kostenaandeel, is het volgens mij echter van erg groot belang dat die
berekening op een correcte en robuuste manier gebeurt. De eerste oefeningen die
we hebben gezien voor het kostendeel van de anatomopathologie lijken niet
altijd evenveel steek te houden. Ik heb ook de reacties van de
anatoom-pathologen gezien. Volgens mij hebben ze een punt en zijn er wel
degelijk bedenkingen te maken over de manier waarop dat kostendeel werd
berekend. Het feit dat dit zo sterk afwijkt van de huidige afdrachten, zou toch
al een belletje moeten doen rinkelen dat er iets niet klopt.
Luister dus naar de beroepsgroep en houd er
rekening mee dat ze niet opeens van 50 % afdracht naar 80 % afdracht
kunnen gaan. Dat lijkt helemaal niet logisch.
Er is ook nog geen duidelijkheid over de
manier waarop er zeggenschap zal zijn over de besteding van dat kostendeel. Ook
dat zaait onrust binnen de artsengemeenschap. Ik begrijp dat want de arts wil
wel mee kunnen bepalen wat met het kostendeel van de eigen discipline in een
ziekenhuis gebeurt. Hij of zij wil mee kunnen bepalen welke materialen worden
aangekocht, welke infrastructuur wordt ingericht en welk personeel wordt
aangeworven.
We mogen niet onderschatten hoe belangrijk
dat is voor de zorgkwaliteit. We willen er dus echt op aandringen dat die
zeggenschap ook wordt verankerd in de toekomstige organisatie van de
ziekenhuisfinanciering en dat de medezeggenschap van de artsen gegarandeerd
blijft.
Een laatste punt, waarop u niet meteen bent
ingegaan maar dat volgens mij ook heel belangrijk is, is dat we erop moeten
toezien dat in kaart wordt gebracht op welke manier ziekenhuizen hun budgetten
besteden en dat ze daarover verantwoording moeten afleggen. We zien vandaag
immers grote verschillen, ook regionale verschillen, tussen de verschillende
gemeenschappen. Blijkbaar wordt op een verschillende manier met die budgetten
omgegaan waardoor sommige ziekenhuizen steevast in het rood gaan en steevast erg
hoge supplementen vragen.
Zolang we niet weten waaraan dat precies
ligt, vrees ik dat zelfs een goede hervorming van de ziekenhuisfinanciering een
slag in het water zou kunnen zijn. Laten we daar dus goed naar kijken en de
nodige verantwoording vragen.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
12 Vraag van Sam Van Rooy aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Artsen die weigeren Teva-geneesmiddelen voor te
schrijven" (56018556C)
12 Question de Sam Van Rooy à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "Les médecins qui refusent de prescrire des médicaments
Teva" (56018556C)
12.01 Sam Van Rooy (VB): Mijnheer de
minister, een anesthesist van het UZ Leuven weigerde om nog Israëlische
geneesmiddelen van Teva voor te schrijven. Zo vroeg een patiënt, iemand die ik
ken, om een voorschrift voor een geneesmiddel van Teva, dat hij neemt en nodig
heeft, maar hij kreeg van zijn dokter te horen dat ze dit niet voorschrijft
omdat het een Israëlisch geneesmiddel is. Het lijkt een trend te zijn, want er
zijn meerdere van deze weerzinwekkende verhalen.
Mijnheer de minister, had u al weet van deze
sinistere trend? Zijn er al klachten bij de overheid binnengekomen? Wat vindt u
hiervan? Mogen artsen weigeren om geneesmiddelen voor te schrijven, louter
omdat ze in een bepaald land ontwikkeld en of geproduceerd zijn? Zo neen,
onderneemt u dan stappen om hieraan iets te doen?
Ter illustratie, in België worden ook
geneesmiddelen verkocht en voorgeschreven die bijvoorbeeld in Turkije
ontwikkeld en of geproduceerd zijn. Wat als artsen die geneesmiddelen straks
weigeren voor te schrijven om persoonlijke of politiek-ideologische redenen?
Vindt u niet dat een arts alleen de gezondheid en de wensen van de patiënt in
acht mag nemen?
Ik ben benieuwd naar uw antwoord, mijnheer
de minister.
12.02 Minister Frank
Vandenbroucke: Ik heb kennisgenomen van de berichtgeving waarnaar u
verwijst. In het specifieke geval waarnaar u verwijst, kan ik me niet
uitspreken over de inhoud of de gegrondheid van individuele dossiers. Ik kan
wel bevestigen dat er een dossier in behandeling is bij de Federale
Toezichtscommissie. Gelet op het lopende onderzoek is het niet aangewezen dat
ik vooruitloop op de beoordeling van de feiten of op de eventuele conclusies
daarvan. De bevoegde instantie zal het dossier onderzoeken binnen het
kwaliteitskader en met respect voor de rechten van alle betrokken partijen. Het
zou niet gepast zijn dat ik me, zolang het dossier in behandeling is, uitspreek
over de concrete feiten van deze zaak of over het handelen van een individuele
zorgverlener.
In algemene zin bepaalt de wet betreffende
de kwaliteit van de praktijkvoering in de gezondheidszorg dat een zorgverlener
vrij is in de keuze van de middelen die hij of zij inzet, binnen de grenzen van
zijn of haar bevoegdheden. Daarbij moet de zorgverlener zich laten leiden door
relevante wetenschappelijke gegevens en professionele expertise en rekening
houden met de voorkeuren van de patiënt.
Wanneer er sprake zou zijn van mogelijke
tekortkomingen ten aanzien van de wettelijke kwaliteitsvereisten, de
patiëntenrechten of de professionele verplichtingen, beschikken de bevoegde
controle- en tuchtinstanties over de nodige bevoegdheden om dergelijke
situaties te beoordelen op basis van de concrete feiten van het dossier.
12.03 Sam Van Rooy (VB): Minister
Vandenbroucke, een BV-columnist mocht in dit land ongestraft schrijven dat hij
elke jood die hij tegenkomt een puntig mes los door de keel wil rammen. Een
moslim mocht in dit land ongestraft in het Arabisch oproepen om joden te
verbranden. Socialistische partijgenoten van u weren een joods-Israëlische
topdirigent uit Gent en een joods-Israëlische voetbalploeg uit Leuven. Uw
partij wil producten bannen uit het Joodse thuisland. Kauft nicht bei Juden
2.0 is dat. Het verbaast me helaas niet dat u geen enkele verontwaardiging
toont over artsen die geen Israëlische geneesmiddelen willen voorschrijven. Het
historische antisemitisme in het socialisme, minister Vandenbroucke, is terug
van weggeweest.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
13 Questions jointes de
- Isabelle Hansez à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"L'intégration du retour au travail dans la prise en charge du covid
long" (56018599C)
- Carmen Ramlot à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Le trajet de soins "covid long"" (56019036C)
13 Samengevoegde vragen van
- Isabelle Hansez aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Het opnemen van de werkhervatting in het
zorgtraject voor longcovidpatiënten" (56018599C)
- Carmen Ramlot aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Het zorgtraject voor longcovidpatiënten"
(56019036C)
13.01 Isabelle Hansez (Les
Engagés): Monsieur le ministre, une conférence internationale consacrée au
covid long et aux syndromes post-infectieux s'est tenue à Amsterdam du 26 au
29 août dernier. Elle a notamment souligné les conséquences durables de
ces affections sur l'emploi et la participation sociale.
En Belgique, la convention INAMI organisant la
prise en charge multidisciplinaire du covid long arrive à échéance le
31 décembre 2026. Vous avez par ailleurs reconnu que ce trajet de
soins n'avait pas atteint l'ensemble des patients concernés et annoncé la mise
en place, dès 2027, de centres d'expertise consacrés au covid long, à la
fatigue chronique et à d'autres infections complexes.
Pour Les Engagés, le retour au travail
doit faire partie intégrante de cette nouvelle approche. Lorsqu'il est
médicalement possible, il peut soutenir le rétablissement et prévenir une
exclusion durable du marché du travail. Il doit toutefois être progressif,
individualisé et respectueux du caractère fluctuant des symptômes. Une reprise
mal adaptée, qui ignorerait notamment l'aggravation parfois provoquée par
l'effort, risque de conduire à une rechute et d'éloigner davantage la personne
de l'emploi.
Cela suppose une coordination étroite entre le
médecin généraliste, le médecin spécialiste, le médecin-conseil, le médecin du
travail et le coordinateur du retour au travail. Or, l'OCDE relevait récemment
l'absence en Belgique d'une offre de formation spécifiquement consacrée au
covid long pour les professionnels de la santé.
Monsieur le ministre, de quelles données
l'INAMI dispose-t-il concernant le nombre de personnes en incapacité primaire
ou en invalidité en raison d'un covid long ainsi que leur participation aux
trajets de retour au travail et les résultats de ceux-ci? Comment la dimension
du retour au travail sera-t-elle intégrée aux futurs centres d'expertise?
Envisagez-vous, en concertation avec les acteurs concernés et votre collègue
chargé de l'Emploi, de mettre en place des recommandations et des formations
spécifiques afin de garantir des reprises progressives, coordonnées et adaptées
à l'état de santé de chaque patient?
13.02 Carmen Ramlot (Les Engagés): Monsieur le
ministre, lors des débats au sujet du projet de loi portant des dispositions
diverses en matière de santé, vous avez indiqué: "Une nouvelle convention
est en cours d'élaboration qui pourrait inclure, outre les patients atteints de
covid long, d'autres patients présentant des plaintes qui sont similaires de
fatigue persistante et de limitations fonctionnelles". Vous avez également
précisé que vos services examinent actuellement, en collaboration avec des
experts et des prestataires de soins, la possibilité de mettre en place un
trajet de soins pour un groupe cible plus large, présentant des symptômes
similaires.
À la fin du mois de septembre 2025,
l'INAMI a organisé une réunion avec des experts afin de chercher un consensus
sur la délimitation de ce groupe cible. Les participants se sont accordés sur
les caractéristiques que les patients devraient présenter pour pouvoir être
intégrés dans ce trajet, mais ils doivent encore s'accorder sur les critères
d'inclusion.
Après de nombreuses concertations parallèles
avec différents experts de première, deuxième et troisième lignes, une deuxième
grande réunion en présence de tous les experts a récemment eu lieu. Cette
concertation est encore en cours. Lors des débats au sujet de votre note de
politique générale, vous avez répondu qu'un nouveau parcours générique pour le
covid long ainsi que les autres maladies était en cours d'élaboration.
Vous avez précisé être conscient des critiques
et des attentes ainsi que des difficultés inhérentes à cette discussion. Il
faut mettre en place un parcours pour les pathologies telles que le covid long,
la fibromyalgie et d'autres infections dont le diagnostic n'est pas souvent
clair.
Monsieur le ministre, pourriez-vous nous
informer sur les travaux déjà réalisés au sujet de ce nouveau trajet de soins?
Pourriez-vous également nous éclairer sur les critiques, les atteintes et les
difficultés inhérentes à cette discussion? Est-ce que vous disposez d'un
planning précis de ces travaux? Quand est-ce que cette nouvelle convention sera
mise en place? Je vous remercie de vos réponses.
13.03 Frank Vandenbroucke, ministre: Mesdames
les députées, le diagnostic et l'accès à des soins appropriés pour le groupe
cible concerné prennent beaucoup de temps. C'est pourquoi des experts ont
défini, sur la base de la littérature scientifique et d'entretiens avec des
patients, 10 critères permettant d'identifier un groupe cible
transdiagnostique. Les médecins généralistes évaluent ces 10 critères, parmi
lesquels figurent notamment un épuisement prolongé et disproportionné ainsi
qu'un impact sur le fonctionnement quotidien, en complément de l'examen général
de la personne.
Cette méthode aidera le médecin généraliste à
orienter la personne vers un centre d'expertise, au sein duquel un diagnostic
spécifique et approfondi devra être posé et pris en compte dans l'évaluation,
le traitement et le suivi du patient. La nouvelle convention s'adressera
également aux mineurs, aux adolescents et aux jeunes adultes, avec une offre
adaptée à chaque tranche d'âge. Les patients sont associés de manière
structurelle aux travaux menés, notamment au travers de concertations
régulières.
En ce qui concerne l'état d'avancement du
dossier, le texte réglementaire, le formulaire d'inscription ainsi que les
critères d'inclusion sont en cours d'élaboration. Plusieurs aspects
organisationnels et financiers doivent encore être précisés. Le dossier sera
ensuite soumis au Comité de l'assurance, après quoi l'appel à candidatures à
destination des centres pourra être lancé. L'objectif reste une entrée en
vigueur au 1er janvier 2027.
À ce jour, aucune codification ne permet
d'identifier de manière précise les cas de covid long, les symptômes tels que
l'épuisement, les maux de tête ou les douleurs musculaires se retrouvant
également dans d'autres affections. L'INAMI ne dispose donc pas de données
relatives aux personnes reconnues en incapacité de travail ou en invalidité
pour ce motif ni à leur participation à un trajet de retour au travail. Ces
personnes ont néanmoins accès à l'ensemble des dispositifs prévus par
l'assurance indemnités, notamment à la reprise progressive du travail autorisée
par le médecin-conseil.
La nouvelle convention prévoit une attention
particulière à la participation sociale, y compris à la participation
professionnelle, une évaluation de la capacité fonctionnelle par un
ergothérapeute lorsque cela s'avère pertinent, une collaboration intégrée avec
la première ligne de soins et les experts du travail ainsi que des indicateurs
de résultats intégrant la réintégration professionnelle.
13.04 Isabelle Hansez (Les Engagés): Merci,
monsieur le ministre, pour vos réponses. Concernant l'INAMI, j'entends qu'il
n'y a pas de données sur la participation au trajet de retour au travail.
J'entends bien que les patients concernés ont accès aux autres dispositifs. Je
pense qu'il est important d'avoir une attention particulière pour la
participation sociale et le retour à l'emploi. Je pense que le focus sur la
réintégration est vraiment important quand on connaît la problématique des incapacités
de longue durée dans notre pays.
13.05 Carmen Ramlot (Les Engagés): Merci
beaucoup pour vos réponses, monsieur le ministre. Je suis contente d'apprendre
que vous êtes en train de trouver les critères pour définir ce groupe
polymorphe.
J'ai envie de dire qu'au-delà de la souffrance
physique et psychologique, ces personnes atteintes de symptômes difficilement
paramétrables sont actuellement dans l'incertitude parce qu'elles sont dans
l'absence de perspective. J'espère qu'au 1er janvier 2027,
elles seront rassurées.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
14 Vraag van Kathleen Depoorter aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Muurautomaten" (56018665C)
14 Question de Kathleen Depoorter à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "Les distributeurs muraux" (56018665C)
14.01 Kathleen Depoorter (N-VA): Mijnheer
de minister, steeds meer apotheken maken gebruik van muurautomaten om hun
patiënten ook buiten de openingsuren toegang te geven tot geneesmiddelen. Dat
is begrijpelijk en sluit aan bij de huidige noden en gebruiken van de
patiënten. Daarvoor moet natuurlijk een wettelijk kader bestaan. De
verantwoordelijkheid van de apotheker en de waarborgen inzake veiligheid en
correct gebruik voor de patiënt moeten worden gegarandeerd. We hebben daar in
het regeerakkoord ook aandacht aan besteed.
Ik had graag van u vernomen of al in een
wettelijke omkadering is voorzien en of er al stappen vooruit zijn gezet. Welke
initiatieven worden momenteel genomen of voorbereid om het bestaande
regelgevende kader te verduidelijken of aan te passen? Op welke manier wordt
daarbij rekening gehouden met de patiëntveiligheid, die toch heel belangrijk
is, het toezicht, de toegankelijkheid en de rol en verantwoordelijkheid van de
apotheker bij de aflevering van geneesmiddelen? Wat is de voorziene timing van
die stappen?
14.02 Minister Frank
Vandenbroucke: Het gebruik van automaten die gekoppeld zijn aan de voor
het publiek opengestelde apotheek is de voorbije jaren geëvolueerd, maar de
wetgeving werd niet aangepast. Wel is onderzocht hoe dergelijke systemen kunnen
functioneren binnen het bestaande wettelijke kader, met behoud van de
verantwoordelijkheid van de apotheker en de waarborgen inzake farmaceutische
zorg en veiligheid.
Binnen de huidige regelgeving onderscheid ik
drie situaties. Een patiënt kan een vooraf besteld geneesmiddel of een
geneesmiddel dat niet onmiddellijk beschikbaar was later ophalen via een
automaat met een persoonlijke code. Dat geldt zowel voor voorschriftplichtige
als voor niet-voorschriftplichtige geneesmiddelen. De apotheker behoudt zicht
op de aflevering en kan de nodige farmaceutische zorg verstrekken.
Niet-voorschriftplichtige geneesmiddelen en
andere toegelaten producten kunnen ook via de webshop worden besteld en via een
automaat worden afgehaald, waarbij de apotheker zijn rol als
informatieverstrekker behoudt.
Automaten waarbij de patiënt zelf producten
selecteert zonder tussenkomst van een apotheker, zijn niet toegelaten voor
geneesmiddelen, omdat de apotheker dan geen zicht heeft op de keuze en geen
voorafgaande farmaceutische zorg kan verzekeren. Bovendien is er een advies van
de Orde der Apothekers over dit onderwerp dat de nodige deontologische duiding
biedt.
Dit element werd inderdaad opgenomen in het
regeerakkoord. Ik moet echter toegeven dat ik nog niet zulke verontrustende
signalen heb gekregen dat ik dit prioritair heb aangepakt. Dat geef ik toe. Ik
sta ter zake dus nog niet ver, maar ik wil graag met u, mevrouw Depoorter,
daarover in dialoog treden om te kijken hoe we dat vorm kunnen geven.
14.03 Kathleen Depoorter (N-VA): Dank u,
mijnheer de minister. Ik begrijp dat er ook andere katjes te geselen zijn, maar
het probleem stelt zich ook voor de Orde. U zegt dat er een advies over de
deontologische code is, maar bij een klacht over een collega die geneesmiddelen
via een muurautomaat zou leveren, heeft de Orde zolang er geen wettelijk kader
is geen middelen om een straf op te leggen. Dat is het probleem dat zich stelt
of kan stellen.
Zolang er geen ongelukken gebeuren met
patiënten die te veel nemen, denk ik dat er niet onmiddellijk urgentie is. Het
is echter zeker iets waarover we moeten nadenken.
De persoonlijke codes zijn een ander
verhaal. Daarin volg ik u volledig. Dat is goed omkaderd, omdat er dan al
contact is geweest met de apotheker wanneer het voorschrift is afgeleverd. Op
die manier heeft de farmaceutische zorg kunnen plaatsvinden.
Wat de muurautomaten betreft waarbij er geen
contact is met een apotheker, denk ik dat we echt moeten nadenken over hoe we
dat kunnen structureren, zodat de Orde ook haar werk kan doen wanneer er zich
problemen voordoen.
Het incident is gesloten.
L'incident est clos.
15 Vraag van Kathleen Depoorter aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De behandeling van uitgezaaide borstkanker"
(56018684C)
15 Question de Kathleen Depoorter à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "Le traitement du cancer du sein métastasé"
(56018684C)
15.01 Kathleen Depoorter (N-VA): Mijnheer
de minister, mijn vraag houdt verband met het onderzoek van Think Pink waaruit
blijkt dat patiënten met uitgezaaide borstkanker een aanzienlijke achteruitgang
van hun levenskwaliteit ervaren naarmate hun behandeling vordert.
Bij een eerste behandeling ervaart een
minderheid van de patiënten een slechte levenskwaliteit, maar dat aandeel neemt
later toe. Tegelijk geeft een groot deel van de patiënten aan chemotherapie zo
lang mogelijk te willen vermijden. Dat onderstreept het belang van goed
verdraagbare behandelingen met beperkte bijwerkingen. De behandelingen zijn de
afgelopen jaren natuurlijk sterk verbeterd, maar we moeten daar aandacht voor
blijven hebben.
Daarnaast lijkt de toegang tot innovatieve
therapieën binnen de precisiegeneeskunde in België niet altijd gelijke tred te
houden met de wetenschappelijke vooruitgang. Verschillende behandelingen voor
uitgezaaide borstkanker zijn al goedgekeurd door het Europees
Geneesmiddelenbureau en opgenomen in internationale richtlijnen, maar worden in
ons land nog niet terugbetaald, terwijl ze in andere Europese landen wel al
beschikbaar zijn. In dat kader hebben meerdere oncologen recent het belang
benadrukt van toegang tot onder meer elacestrant voor patiënten met beperkte
behandelopties.
Mijnheer de minister, hoe verklaart u dat de
sterke Belgische deelname aan klinische studies zich niet altijd vertaalt in
een snelle toegang tot innovatieve behandelingen? Op welke manier kan ons land
meer rekening houden met de uitgesproken voorkeur van patiënten voor
behandelingen die hun levenskwaliteit beter ondersteunen? Ik denk dat we daar
zowel bij orale therapieën als bij chemotherapie rekening mee kunnen houden.
In welke mate worden patiëntenvoorkeuren
vandaag meegenomen in de evaluatie- en terugbetalingsprocedures binnen het
RIZIV? Hoe beoordeelt u het risico dat langere doorlooptijden voor de
terugbetaling van innovatieve oncologische geneesmiddelen een impact hebben op
het onderzoeks- en innovatieklimaat in ons land? Welke stappen kunnen worden
gezet om dat risico te beperken? Ik verwijs daarbij ook naar de WAIT-indicator.
15.02 Minister Frank
Vandenbroucke: Mevrouw Depoorter, u weet dat klinische studies,
markttoelating en terugbetaling verschillende stappen zijn.
Niet alle klinische studies leiden tot een
positief resultaat of uiteindelijk tot een markttoelating. Een markttoelating
bevestigt dat de baten-risicoverhouding gunstig is, maar voor terugbetaling
wordt daarnaast gekeken welke therapeutische meerwaarde ten opzichte van
bestaande behandelingen is aangetoond en of de prijs daarmee dan in verhouding
staat.
Ook het tijdstip hangt niet alleen van de
overheid af. Uit de door het RIZIV uitgevoerde analyse van de WAIT-indicator
2026 blijkt dat farmaceutische bedrijven gemiddeld 196 dagen wachten na
het krijgen van een vergunning voor het in de handel brengen alvorens zij in
België een terugbetalingsdossier indienen. De procedure zelf duurt daarna
gemiddeld 299 dagen. Voor elacestrant loopt sinds februari een nieuwe
aanvraag bij de CTG. Ik zal na afloop van die procedure beslissen,
overeenkomstig de regel.
Uw punt over de uitgesproken voorkeur van de
patiënt neem ik ernstig. Die keuze gebeurt in de eerste plaats in overleg
tussen patiënt en arts, waarbij ook de toedieningswijze, de bijwerking en de
behandelingslast meetellen. Ook in de terugbetalingsprocedure kunnen die
elementen meewegen bij de therapeutische waarde. Daarom is het belangrijk dat
klinische studies ook gegevens over levenskwaliteit en behandelingslast
verzamelen.
Sinds april 2025 zijn de
patiëntenorganisaties in de CTG vertegenwoordigd via het Vlaams
Patiëntenplatform en de LUSS, die de inbreng van de betrokken vereniging
bezorgen bij elke klasse 1-geneesmiddel, weesgeneesmiddel of uitbreiding
van indicatie. Die werkwijze wordt nu samen met hen geëvalueerd. Om de toegang
tot innovatieve behandelingen te versnellen, werden in maart 2026 procedures
voor vroege en snelle, de zogenaamde early and fast-toegang, ingevoerd.
Die laten onder bepaalde voorwaarden toe dat patiënten al vóór een
terugbetalingsbeslissing toegang krijgen tot veelbelovende geneesmiddelen,
zowel voor als na het verkrijgen van een vergunning en voor het in de handel
brengen.
Die hervormingen beogen een beter evenwicht
tussen snelheid en zorgvuldigheid, zodat innovatieve behandelingen sneller
beschikbaar worden, zonder afbreuk te doen aan een grondige beoordeling van hun
werkzaamheid, veiligheid, therapeutische meerwaarde en de budgettaire impact.
15.03 Kathleen Depoorter (N-VA): Mijnheer
de minister, het hangt natuurlijk allemaal een beetje samen. U zegt dat het
196 dagen duurt vooraleer firma’s een dossier indienen. In Duitsland duurt
het 56 dagen vooraleer een therapie beschikbaar is voor de patiënt. Dat is
een heel groot verschil. Dat verschil zouden we moeten proberen te overbruggen.
Het komt echter ook doordat we in ons land,
om het eufemistisch uit te drukken, niet zo meegaand zijn. U verwijst naar het early
and fast access-programma. Daaraan zijn zeer zware voorwaarden gekoppeld.
Voor sommige firma’s zijn die voorwaarden gewoon onhaalbaar, zeker wanneer het
bijvoorbeeld om een kmo gaat. We zullen dat early and fast access-traject
evalueren, normaliter eind dit jaar of toch zeker volgend jaar. Ik vrees een
beetje dat die evaluatie niet zo positief zal zijn. We kunnen dat echt niet
blijven uitleggen aan onze patiënten, zeker wanneer het over oncologische
toepassingen gaat. We moeten mee zijn met die innovatietrein en daar echt
verder op inzetten.
Met betrekking tot de voorkeur van de
patiënt, ik vind het een goede zaak dat de patiëntenorganisaties
vertegenwoordigd zijn in de CTG. Ik pleit al langer dat men niet alleen naar
het helikopterperspectief van de overkoepelende organisaties kijkt, maar ook
een mechanisme inbouwt en advies opvraagt aan de patiëntenorganisaties, die
gespecialiseerd zijn in de materie, of het nu gaat over borstkanker of
weesziekten. Die adviezen kunnen op die manier nog veel fijner worden. Dat
geldt voor elke innovatieve therapie. Wanneer we patiënten kunnen helpen,
moeten we dat zo snel mogelijk doen, uiteraard binnen een aanvaardbaar
budgettair kader.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
La réunion publique de commission est levée à
16 h 35.
De openbare commissievergadering wordt gesloten
om 16.35 uur.
Schriftelijk
behandelde mondelinge vragen
Questions orales traitées par écrit
De antwoorden werden door de vice-eersteminister
en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding
bezorgd.
Les réponses ont été fournies par le
vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé
publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté.
16 Questions jointes de
- Kathleen Depoorter à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Les plafonds de facturation dans le cadre des soins infirmiers à
domicile" (56018775C)
- Benoît Piedboeuf à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"Le plafond annuel de valeurs W" (56019808C)
- Kathleen Depoorter à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"La valeur W (2)" (56019832C)
- Kathleen Depoorter à Frank Vandenbroucke (VPM
Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur
"La valeur W (1)" (56019833C)
16 Samengevoegde vragen van
- Kathleen Depoorter
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De facturatieplafonds in de
thuisverpleging" (56018775C)
- Benoît Piedboeuf aan
Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "Het jaarlijkse maximum voor de W-waarden"
(56019808C)
- Kathleen Depoorter
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De W-waarde (2)" (56019832C)
- Kathleen Depoorter
aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De W-waarde (1)" (56019833C)
56018775C
Sinds 2025 gelden in de thuisverpleging
maximumplafonds uitgedrukt in W-waarden: 22.000 W-waarden per jaar voor
verpleegkundigen in loondienst en 40.000 W-waarden voor zelfstandigen of
gemengde statuten, goed voor ongeveer 235.000 euro. Het plafond werd ingevoerd
om buitensporige zorgvolumes op te sporen, die wijzen op fraude én op
ondermaatse zorgkwaliteit.
In juni 2026 meldden de ziekenfondsen
dat na amper vier prestatiemaanden al drie thuisverpleegkundigen het
jaarplafond hadden overschreden, dat een 400-tal verpleegkundigen snel
oplopende volumes vertoonde en dat 94 onder hen boven 10.000 W-waarden zaten en
een waarschuwingsbrief kregen. Uit recente berichtgeving blijkt dat dat aantal
intussen is opgelopen tot 23 overschrijdingen dit jaar, en dat betrokkenen zelf
verklaren die grens "al jaren" te overschrijden.
Graag verneem ik het volgende van u:
1. Hoeveel dossiers van
plafondoverschrijding zijn op vandaag door de ziekenfondsen overgemaakt aan het
RIZIV? Welke profielen betreft het: zelfstandigen, loondienst of gemengd
statuut? Wat is de geografische spreiding, het gemiddelde aantal patiënten en
het gemiddelde aantal W-waarden per dossier?
2. Om welk type praktijk gaat het?
Betreft het solopraktijken, groepspraktijken of vennootschappen? Hoe wordt het
plafond toegepast wanneer meerdere verpleegkundigen binnen één praktijk werken,
en welke garanties zijn er dat het plafond niet wordt omzeild door prestaties
te spreiden over meerdere RIZIV-nummers of over zorgkundigen?
3. Welke zorgprofielen liggen aan de
basis van die volumes? Gaat het overwegend om forfaits A, B of C, om
palliatieve forfaits, om specifieke technische verstrekkingen? Welke
nomenclatuurcodes zijn oververtegenwoordigd in deze dossiers, en wat zegt dat over
de plausibiliteit van de geattesteerde zorgzwaarte?
4. Wat is het gevolg gegeven aan de
eerste drie dossiers uit juni? Werden facturatienummers geblokkeerd, werden
bedragen teruggevorderd, en werden dossiers overgemaakt aan de DGEC, de
arbeidsauditeur of het parket?
56019832C
Wanneer u spreekt over
verantwoordingswaarden, veronderstelt dat dan niet in de eerste plaats dat de
betrokken zorgverlener de mogelijkheid krijgt om zich te verantwoorden en dat
er een echte dialoog plaatsvindt vóór men naar een maatregel met zulke zware
gevolgen grijpt?
Deelt u mijn vrees dat door deze
onmiddellijke blokkering – nog voordat uit verder onderzoek moet blijken dat er
sprake zou zijn van fraude – vooral de patiënt de dupe is. Want zij zien nu
plots hun thuisverpleger wegvallen.
Wordt vandaag bij een beslissing tot
blokkering überhaupt rekening gehouden met uitzonderlijke omstandigheden, zoals
langdurige ziekte van een collega, een aantoonbaar tekort aan vervanging of de
noodzaak om de continuïteit van zorg te garanderen? Hoe gaat men daarbij te
werk?
Bent u bereid te onderzoeken of in
dergelijke aantoonbare uitzonderingssituaties gewerkt kan worden met
overgangsmaatregelen of een tijdelijke afwijking, gekoppeld aan bijkomende
controle?
Waarom zou men in een dergelijke casus
niet kiezen voor controle op het terrein? Een controleur kan bijvoorbeeld
gedurende een bepaalde periode met de verpleegkundige meegaan en zich ervan
vergewissen dat de prestaties daadwerkelijk worden uitgevoerd en dat er geen
sprake is van fraude. Bent u bereid zo'n vorm van gerichte controle te
onderzoeken?
Wanneer een verpleegkundige als gevolg
van een dergelijke beslissing zijn patiënten verplicht moet doorschuiven naar
een andere zorgdienst: hoe wordt dan gegarandeerd dat de vrije keuze van
zorgverstrekker van de patiënt gerespecteerd blijft?
En ten slotte: bent u bereid deze
procedure te evalueren, zodat we fraude streng blijven aanpakken, maar tegelijk
vermijden dat een verpleegkundige die uitzonderlijk veel werkt om zijn
patiënten niet in de steek te laten, op dezelfde manier wordt behandeld als
iemand die prestaties aanrekent die niet werden uitgevoerd?
Meneer de minister, fraudebestrijding is
noodzakelijk. Maar ze moet gericht, proportioneel en controleerbaar zijn.
Een W-waarde is een knipperlicht, geen
bewijs van fraude. En een verantwoordingswaarde mag nooit zonder meer een
veroordelingswaarde worden. Want uiteindelijk moet ook hier de patiënt centraal
blijven staan.
56019833C
Meneer de minister,
Ik leg u een concrete casus voor.
Peter is zelfstandig
thuisverpleegkundige en werkt samen met Maud in een kleine praktijk. Maud wordt
ziek. Eerst lijkt het om een korte afwezigheid te gaan en Peter neemt haar
patiënten over. Maar Maud blijft langer uit dan verwacht.
Na een lange zoektocht vinden ze Farah
als vervanger. Zij begint enthousiast, maar ontdekt al snel dat haar hart toch
in de ziekenhuiszorg ligt. En dus staat Peter opnieuw alleen.
Ondertussen moeten de patiënten
natuurlijk verder verzorgd worden.
In juni krijgt Peter een waarschuwing
dat hij veel prestaties levert en zijn drempelwaarden – de zogenaamde W-waarden
– in de gaten moet houden. U noemt die zelf ook verantwoordingswaarden.
Peter begrijpt die waarschuwing en zoekt
koortsachtig naar een duurzame vervanger voor Maud. Maar hij vindt niemand.
Dus blijft hij zijn patiënten én die van
Maud verzorgen. Van 6 uur 's morgens tot 22 uur 's avonds. Zeven dagen op
zeven. Af en toe rijdt hij tussendoor naar huis om zijn twee kleine kinderen
nog even te zien.
Dan komt september.
Van de ene dag op de andere worden zijn
betalingen geblokkeerd. De beslissing wordt genomen door het Nationaal
Intermutualistisch College, het NIC.
Voor Peter betekent dat: nul euro
inkomsten.
Maar eigenlijk betekent het potentieel
ook: geen zorg meer voor zijn patiënten.
De oplossing die volgens het NIC wordt
aangereikt, is dat Peter zijn patiënten doorschuift naar een andere zorgdienst.
Dit is nu maar één enkele casus, maar er
zullen nog wel thuisverpleegkundigen zijn die in kleine teams werken en hiermee
dreigen geconfronteerd te worden, wanneer ze inspringen voor een collega die
uitvalt.
Meneer de minister, dit roept voor mij
fundamentele vragen op.
Een W-waarde kan een knipperlicht zijn.
Ze kan aanleiding geven tot controle en verantwoording. Maar een
verantwoordingswaarde kan toch niet automatisch een veroordelingswaarde worden?
Daarom heb ik volgende vragen.
Bent u op de hoogte van dergelijke
beslissingen van het NIC waarbij de betalingen van een thuisverpleegkundige
volledig worden geblokkeerd nadat vastgesteld werd dat de W-waarde overschreden
is ? Is dit volgens u de manier waarop het systeem van de W-waarden bedoeld is
te functioneren?
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
17 Question de Benoît Piedboeuf à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "Le financement d'un centre VIH en province de
Luxembourg" (56018895C)
17 Vraag van Benoît Piedboeuf aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De financiering van een hiv-centrum in de
provincie Luxemburg" (56018895C)
Monsieur le Ministre,
Cher Monsieur Vandenbroucke,
La province de Luxembourg ne dispose pas aujourd’hui
d’une structure officiellement reconnue pour la prise en charge du VIH, alors
que l’hôpital Vivalia d’Arlon assure depuis de nombreuses années le suivi de
patients vivant avec le VIH, les prises en charge post-exposition (PEP) ainsi
que les premières consultations et le suivi de la PrEP.
Le site d’Arlon suit actuellement une centaine de
patients. Il assure également une fonction essentielle pour le Centre de prise
en charge des violences sexuelles (CPVS) de la province de Luxembourg, lequel
doit pouvoir garantir un accès rapide et coordonné à la prophylaxie
post-exposition et à la prise en charge médicale spécifique.
Le Collège des médecins-directeurs a décidé de proposer
un avenant à la convention du centre de référence VIH du CHU UCL Namur afin que
le site de Vivalia Arlon puisse fonctionner, à partir du 1er janvier 2027,
comme antenne de ce centre. Cette avancée est naturellement positive.
Toutefois, les conditions envisagées semblent
difficilement tenables pour nos structures. Le projet repose sur une enveloppe
fermée déjà insuffisante pour le centre de référence partenaire, qui suit plus
de 250 patients conventionnés, auxquels s’ajoutent les personnes sous PrEP.
L’intégration des quelque 100 patients d’Arlon et des éventuelles prises en
charge PrEP dans cette même enveloppe risque donc de conduire à un
sous-financement de l’antenne, alors même que son utilité et sa nécessité
territoriale sont reconnues.
Monsieur le Ministre,
1. Estimez-vous que le financement prévu dans le cadre de
l’avenant permettra de couvrir effectivement la prise en charge des patients
suivis à Arlon, y compris les activités liées à la PEP et à la PrEP ?
2. Comment justifiez-vous que l’ouverture d’une antenne
dans une province dépourvue de centre VIH reconnu soit envisagée sans
financement complémentaire clairement identifié, alors que l’enveloppe du
centre de référence partenaire est déjà soumise à de fortes contraintes ?
3. Quelles mesures prendrez-vous afin de garantir un
financement adéquat, pérenne et proportionné à l’activité de l’antenne d’Arlon,
de manière à assurer la continuité des soins et le bon fonctionnement du CPVS
de la province de Luxembourg ?
Je vous remercie de vos réponses.
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
18 Question de Jean-François Gatelier à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "La mise en oeuvre du Plan National d'Action
Environnement-Santé (NEHAP 3)" (56018905C)
18 Vraag van Jean-François Gatelier aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De uitrol van het Nationaal Actieplan
Leefmilieu-Gezondheid (NEHAP 3)" (56018905C)
Monsieur le Ministre,
Le Plan NEHAP 3 (Plan national d'action
Environnement-Santé 2023-2029) rassemble les priorités communautaires,
régionales et fédérales pour limiter les effets néfastes de l'environnement sur
la santé ». Il poursuit deux priorités : la lutte et l'adaptation au changement
climatique et la réduction des effets nocifs des substances chimiques sur votre
santé et l'environnement.
La mise en œuvre de ce plan relève bien entendu de la
responsabilité de nombreux ministres. Mais je souhaiterais, Monsieur le
Ministre, faire un état des lieux de la mise en œuvre de mesures qui relèvent
de vos compétences. Je pense notamment à l''évaluation des effets de la
chaleur sur la santé mentale de la population belge ou la recherche sur
l'impact de la chaleur sur l'efficacité des médicaments agissant sur le système
nerveux.
Ma question est donc simple, Monsieur le Ministre :
Pourriez-vous dès lors nous indiquer où vous en êtes dans la mise en œuvre des
mesures qui relèvent de vos compétences ?
Je vous remercie pour votre réponse.
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
19 Question de Jean-François Gatelier à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "L'impact du secteur des soins sur l'environnement"
(56018906C)
19 Vraag van Jean-François Gatelier aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De impact van de zorgsector op het milieu"
(56018906C)
Monsieur le Ministre,
L'impact du secteur des soins sur l'environnement est
important : forte consommation d'énergie, d'eau et de matières premières;
production importante de déchets,…
Le KCE a d'ailleurs publié en 2026 une analyse de la
performance du système de santé belge en matière de soutenabilité
environnementale et a montré la nécessité de continuer à s'attaquer aux
problèmes mis en lumière dans le rapport et de poursuivre la collecte et la
mise à disposition de données de qualité.
Des initiatives sont mises en place.
Ainsi, à titre d'exemple, en mai dernier, le SPF Santé
publique indiquait avoir sélectionné « six initiatives dans le cadre de l'appel
à projets “Reducing Single-Use in Hospitals". Cet appel vise à réduire
l'utilisation de produits à usage unique dans le secteur des soins de santé, en
particulier dans les hôpitaux. » Les auteurs de ces projets sont confrontés au
défi de concilier durabilité et sécurité pour l'ensemble des acteurs concernés
(patients, professionnels).
On lit également que le SPF santé publique assurera la
coordination du programme et veillera à la réalisation des objectifs. Le
rapport final est attendu mi-2028.
Monsieur le Ministre,
Pourriez-vous nous éclairer sur la façon dont le SPF
Santé publique assurera la coordination du programme ?
Sur quels critères l'évaluation du programme sera
réalisée ?
Pourriez-vous également nous présenter, plus largement,
les démarches que vous entreprenez en faveur de la soutenabilité
environnementale de notre système de santé ?
Je vous remercie pour vos réponses.
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
20 Question de Benoît Piedboeuf à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "La prise en considération de l'action de l'ONE dans le
trajet de soins et le numéro INAMI" (56018948C)
20 Vraag van Benoît Piedboeuf aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De taken die de ONE op zich neemt in het
zorgtraject en het RIZIV-nummer" (56018948C)
Monsieur le Ministre,
Cher Monsieur Vandenbroucke,
Le trajet de soins des 1 000 premiers jours vise à
renforcer l'accompagnement des femmes enceintes, des enfants et des familles,
notamment lorsque des vulnérabilités psychosociales sont identifiées. Sa mise
en œuvre repose sur une approche intégrée associant les différents acteurs
concernés.
En Fédération Wallonie-Bruxelles, l'Office de la
Naissance et de l'Enfance (ONE), notamment par l'intermédiaire de ses
Partenaires Enfants-Parents (PEP), assure depuis de nombreuses années des
missions d'évaluation des besoins, d'accompagnement prénatal, de coordination
des intervenants et de soutien psycho-médico-social. Ces missions correspondent
largement aux objectifs du trajet de soins.
Toutefois, les mécanismes actuels de financement reposent
principalement sur l'activation de prestations liées à un numéro INAMI. Cette
situation pose une difficulté à l'ONE, dont les professionnels réalisent
effectivement une partie des prestations concernées, sans pouvoir accéder
directement aux financements correspondants faute de disposer d'un numéro.
Il existe dès lors un risque que des structures
bénéficiant d'un accès direct aux codes INAMI soient financées, alors que
l'accompagnement de proximité et la coordination restent largement assurées par
les services de l'ONE.
Monsieur le Ministre,
- Comment le gouvernement entend-il garantir une mise en
œuvre équitable du trajet de soins entre les différents acteurs concernés ?
- Des concertations sont-elles en cours avec les entités
fédérées, et notamment avec la Fédération Wallonie-Bruxelles, afin de résoudre
les difficultés rencontrées par l'ONE ?
- Le gouvernement envisage-t-il d'octroyer un numéro
INAMI à l'ONE ou de mettre en place un mécanisme équivalent permettant de
reconnaître et de financer les prestations réalisées par ses professionnels ?
- À défaut, quelles mesures comptez-vous prendre afin que
les moyens fédéraux bénéficient à l'ensemble des acteurs qui contribuent
effectivement à l'accompagnement des futures mères, des enfants et des familles
?
- Comment veillerez-vous à ce que le financement tienne
compte des missions réellement exercées sur le terrain, conformément à l'esprit
de collaboration interfédérale qui sous-tend ce projet ?
Je vous remercie de vos réponses.
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
21 Vraag van Katleen Bury aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De fraude met paardenidentificatie en de
betrouwbaarheid van HorseID" (56018983C)
21 Question de Katleen Bury à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "La fraude à l'identification des chevaux et la fiabilité
de HorseID" (56018983C)
Het recente internationale
fraudeonderzoek naar paardenvlees toont opnieuw het belang aan van een
sluitende identificatie en registratie van paarden. Fraude moet streng worden
aangepakt, maar tegelijk moet worden nagegaan of de regelgeving zelf geen prikkels
tot fraude creëert. Een paard kan al vroeg in zijn leven definitief worden
uitgesloten van de voedselketen. Die beslissing is onomkeerbaar, ook wanneer
het dier later van eigenaar verandert. Daardoor ontstaat een aanzienlijk
verschil in restwaarde tussen paarden die wel en niet meer voor menselijke
consumptie in aanmerking komen. Niemand is uiteraard verplicht paardenvlees te
eten, maar met veilig en gecontroleerd paardenvlees is niets mis. Het kan net
het circulaire sluitstuk vormen van de sport-, fok- en hobbypaardenhouderij.
Ook bij gestorven paarden lijkt er een zwakke plek. Bij de melding van een
kadaver aan Rendac moet de eigenaar een chipnummer opgeven. Het is echter
onduidelijk of bij de ophaling systematisch wordt gecontroleerd of dit nummer
overeenstemt met de chip in het kadaver. Bovendien volstaat het doorgeven van
het chipnummer aan Rendac niet om het paard als overleden te registreren in
HorseID. De eigenaar moet dat afzonderlijk doen. Zo kan een fysiek verdwenen
paard administratief blijven bestaan, met risico op misbruik van identiteit of
paspoort. De ophaling en verwerking van kadavers zijn gewestelijke
bevoegdheden, maar een correcte identificatie en betrouwbare databank zijn
essentieel voor de bewaking van de voedselketen.
Wordt bij de ophaling van ieder
paardenkadaver de chip daadwerkelijk uitgelezen en gecontroleerd tegenover het
opgegeven nummer? Hoe wordt gegarandeerd dat het overlijden vervolgens correct
in HorseID wordt geregistreerd?
Bent u bereid met de gewesten een
automatische koppeling tussen de identificatie bij destructie en HorseID uit te
werken, zodat een vernietigd paard ook administratief definitief als overleden
wordt geregistreerd?
Erkent u dat de levenslange en
onomkeerbare uitsluiting uit de voedselketen een financiële prikkel tot fraude
kan creëren? Zal u op Europees niveau pleiten voor een evaluatie van deze
regelgeving, met behoud van alle garanties inzake voedselveiligheid?
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
22 Questions jointes de
- Jean-François Gatelier à Frank Vandenbroucke
(VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté)
sur "Les droits du patient et la modernisation du droit de déposer
plainte" (56019097C)
- Jean-François Gatelier à Frank Vandenbroucke
(VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté)
sur "Les droits du patient mineur" (56019098C)
22 Samengevoegde vragen van
- Jean-François
Gatelier aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast
met Armoedebestrijding) over "De patiëntenrechten en de modernisering van
het klachtrecht" (56019097C)
- Jean-François
Gatelier aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast
met Armoedebestrijding) over "De rechten van minderjarige patiënten"
(56019098C)
56019097C
Monsieur le Ministre,
Il y a un an, je vous interrogeais sur la poursuite de la
réforme des droits du patient. Vous m'aviez alors répondu que « la priorité est
donnée à ce stade au lancement de la concertation avec les entités fédérées sur
la modernisation du droit du patient de déposer plainte. Ainsi, lors de la
réunion de la CIM de juin 2025, celle-ci a confié à la plateforme
inter-administrative la mission de créer un groupe de travail sur le droit du
patient de déposer plainte. L'objectif est que l'organisation et l'encadrement
des services de médiation de la loi Droits du patient y soient abordés ».
En juin dernier, vous annonciez que la cartographie des
organismes chargés du traitement des plaintes avait été réalisée et était
disponible sur le site du SPF Santé publique et que le groupe de travail allait
se pencher sur le statut du médiateur hospitalier.
Monsieur le Ministre,
Est-ce que la cartographie des organismes chargés du
traitement des plaintes disponible sur le site du SPF Santé publique est un
outil utilisé par les citoyens ? Disposez-vous de données sur le nombre de
consultations ?
Est-ce qu'une publicité a été faite autour de cette
cartographie afin de faire connaître cet outil auprès des citoyens ?
Pourriez-vous nous éclairer sur le groupe de travail qui
analyse actuellement le statut du médiateur hospitalier (composition, agenda,…)
? Dans quel délai pouvons-nous espérer disposer des conclusions de ce GT ?
Je vous remercie pour vos réponses.
56019098C
Monsieur le Ministre,
Lors de la législature précédente, la législation
relative aux droits du patient a été réformée. Lors de ces débats, Les
Engagés, par la voix de Catherine Fonck, avaient notamment insisté sur
l'importance de tenir compte des spécificités des enfants et des adolescents
lorsqu'ils sont patients.
L'accord de gouvernement prévoit explicitement qu' « Il
faut reconnaitre les spécificités des enfants et des adolescents lorsqu'ils
sont patients et adopter des mesures qui leurs sont propres, après une
concertation avec tous les acteurs concernés par l'accompagnement et la prise
en charge des enfants malades »
Il y a un an, je vous interrogeais sur la poursuite de la
réforme des droits du patient et cette question des droits des patients
mineurs.
Vous m'aviez alors répondu que le rapport de la faculté
de médecine et des sciences de santé de l'Université de Gand concernant
l'application des droits aux groupes de patients vulnérables « se concentre sur
trois groupes de patients, à savoir les patients mineurs, les personnes ayant
des problèmes de santé mentale et les victimes de violences sexuelles. Le
rapport contient plusieurs pistes intéressantes pour renforcer l'application
des droits du patient dans la pratique, mais je souhaite d'abord examiner, au
cours des prochaines semaines, comment nous pouvons poursuivre nos travaux dans
ce cadre. »
Monsieur le Ministre,
Pourriez-vous nous éclairer sur les suites que vous avez
données à ce rapport sur l'application des droits des patients aux groupes
vulnérables, particulièrement pour les patients mineurs ?
Avez-vous mené des concertations avec les acteurs de la
santé impliqués dans la prise en charge des enfants et des jeunes à ce sujet ?
Quand peut-on espérer disposer de mesures spécifiques
pour les patients lorsqu'ils sont mineurs ?
Je vous remercie pour vos réponses.
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
23 Question de Jean-François Gatelier à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "La mise en oeuvre du plan pluriannuel "Appropriate
Care"" (56019519C)
23 Vraag van Jean-François Gatelier aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De implementatie van het meerjarenplan
'Appropriate Care'" (56019519C)
Monsieur le Ministre,
L'approche « Appropriate Care » ou « soins efficaces » a
pour objectif de garantir le bon soin, au bon moment, au bon endroit et par le
prestataire de soins le plus approprié.
La partie opérationnelle du plan pluriannuel «
Appropriate care » 2026-2027 a été publiée en septembre 2026. Elle contient 29
fiches d'actions et, pour chacune d'elle, sont notamment précisés le contexte
de l'action, les responsables, les parties prenantes concernées, la description
de l'initiative et le calendrier de mise en œuvre.
Si la partie opérationnelle vient d'être adoptée,
différentes mesures devaient déjà avoir été réalisées si le calendrier indiqué
pour chacune des fiches est respecté. Je pense notamment :
à l'envoi du feedback individuel aux médecins concernant
les écarts aux indicateurs du Conseil national de la promotion de la qualité
(CNPQ) concernant les antibiotiques (prévu au cours du 2ème trimestre 2026),
à la publication des rapports sur les variations de
pratique et de consommation de médicaments prévue au Q3 2026 pour l'analyse des
données 2025,
à la collaboration avec les associations scientifiques
afin d'étudier les thèmes concernés par les variations de pratiques et le « Low
Value Care » dont la première étape était prévue pour début 2026,
à la création et la mise en place de la commission
Appropriate care,
à l'évaluation des instruments stratégiques visant à
soutenir l'Appropriate care prévue durant l'année 2026
au développement d'un dispositif de feedback sur ProSanté
relatif aux indicateurs de déviation manifeste du CNPQ prévu durant 2026.
Monsieur le Ministre,
Confirmez-vous que certaines mesures prévues dans la
partie opérationnelle du plan pluriannuel Appropriate care ont déjà été
réalisées ?
Si oui, pourriez-vous faire un état des lieux des mesures
déjà réalisées ? Pourriez-vous également faire un état des lieux des mesures
qui doivent être réalisées durant 2026 ? Ce calendrier sera-t-il respecté ?
Si non, pourriez-vous expliquer les raisons de ce retard
?
Je vous remercie pour vos réponses.
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
24 Question de Jean-François Gatelier à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "Les mesures de soutien aux personnes confrontées aux
conséquences du cancer et de ses traitements" (56019520C)
24 Vraag van Jean-François Gatelier aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De steunmaatregelen voor patiënten die te maken
krijgen met de gevolgen van kanker(behandelingen)" (56019520C)
Monsieur le Ministre,
La perte de cheveux est l'un des effets secondaires
difficiles à vivre pour de nombreuses personnes touchées par un cancer. Les
perruques, foulards, couvre-chefs peuvent participer à aider ces personnes à se
sentir plus à l'aise. L'assurance obligatoire prévoit différentes
interventions financières pour l'achat de perruques ou d'autres accessoires
destinés à couvrir la tête.
Les personnes confrontées au cancer doivent parfois faire
face à des problèmes dentaires complexes nécessitant une prise en charge
spécifique. Certaines prestations sont remboursées pour ces patients.
Différentes prestations pour le refroidissement du cuir
chevelu et du refroidissement des pieds et des mains sont également remboursées
depuis quelques années, afin de prévenir ou réduire la chute des cheveux ainsi
que de réduire les dommages aux ongles.
Monsieur le Ministre,
Quel bilan tirez-vous de la mise en œuvre de ces mesures
et du remboursement de ces prestations dans le cadre du soutien à apporter aux
personnes confrontées à un cancer ?
Quelles sont les tendances ces dernières années en termes
de recours à ces différentes prestations et aux budgets y consacrés ?
Dans le cadre de l'élaboration du nouveau plan cancer, et
de la concertation avec les associations de patients et de proches, avez-vous
identifié d'autres mesures qui pourraient être prises pour renforcer encore
notre soutien aux personnes confrontées à un cancer et aux nombreuses
conséquences de cette maladie et des traitements ?
Je vous remercie pour vos réponses.
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
25 Question de Benoît Piedboeuf à Frank
Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre
la pauvreté) sur "Le rôle de l’infirmier responsable des soins
généraux" (56019793C)
25 Vraag van Benoît Piedboeuf aan Frank
Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met
Armoedebestrijding) over "De rol van de verpleegkundige verantwoordelijk
voor algemene zorg" (56019793C)
Monsieur le Ministre, Cher Monsieur Vandenbroucke,
L’accord de gouvernement prévoit de renforcer le rôle de
l’infirmier responsable de soins généraux, notamment en lui confiant de
nouvelles responsabilités propres. Cette orientation invite à examiner
également les perspectives offertes par la pratique infirmière avancée, tout en
distinguant ces deux fonctions.
La Belgique s’est dotée d’un cadre réglementaire
définissant les activités cliniques et les actes médicaux que les infirmiers de
pratique avancée peuvent exercer. Ce cadre ouvre de nouvelles perspectives pour
valoriser les compétences infirmières et renforcer la qualité des soins, en
collaboration avec les médecins.
Face aux difficultés d’accès à la médecine générale,
notamment dans les territoires ruraux, il me semble pertinent d’examiner la
contribution que ces professionnels pourraient apporter au suivi des patients
atteints de maladies chroniques. L’objectif serait de soutenir les médecins
généralistes et d’améliorer l’accès aux soins, dans une logique de
complémentarité et dans le respect des compétences de chacun.
Monsieur le Ministre,
Quels groupes de travail, réflexions ou projets pilotes
sont actuellement consacrés à l’intégration des infirmiers de pratique avancée
dans les soins de première ligne, particulièrement en collaboration avec les
médecins généralistes ?
Je vous remercie de votre réponse.
Antwoord - Réponse:
Het antwoord werd niet tijdig door de
regering bezorgd. La réponse n'a pas été fournie par le
gouvernement dans les délais.
