|
Commissie
voor Binnenlandse Zaken, Veiligheid, Migratie en Bestuurszaken |
Commission de l'Intérieur, de la Sécurité, de la Migration
et des Matières administratives |
|
van Woensdag 1 april 2026 Namiddag ______ |
du Mercredi 1 avril 2026 Après-midi ______ |
De openbare commissievergadering wordt geopend om 13.37 uur en voorgezeten door de heer Ortwin Depoortere.
La réunion publique de commission est ouverte à 13 h 37 et présidée par M. Ortwin Depoortere.
De teksten die cursief zijn opgenomen in het Integraal Verslag werden niet uitgesproken en steunen uitsluitend op de tekst die de spreker heeft ingediend.
Les textes figurant en italique dans le Compte rendu intégral n’ont pas été prononcés et sont la reproduction exacte des textes déposés par les auteurs.
01.01 Greet Daems (PVDA-PTB): Mevrouw de minister, u rijdt nogal een brokkenparcours, als ik zie wat er de afgelopen tijd allemaal is gebeurd. U wilt het recht op opvang van mensen met een M-status schrappen, no matter what. Uw wetsontwerp werd besproken en goedgekeurd in juli, maar in februari werd die regeling al tijdelijk geschorst door het Grondwettelijk Hof. Dat vroeg advies aan het Europese Hof van Justitie over de verenigbaarheid met het Europese recht. In plaats van u te schikken naar het arrest van het Hof, zet u uw beleid gewoon voort.
Waar het maar kan, blijft u verkondigen dat u het arrest wel respecteert. In de feiten doet u dat eigenlijk helemaal niet, want u geeft Fedasil de instructie om mensen met een M-status systematisch opvang te weigeren. Die instructie werd door het middenveld aangevochten bij de Raad van State, waarop de Raad van State de instructie schorste. U werd voor de tweede keer teruggefloten door de rechterlijke macht. Dan zou men toch verwachten dat u zou luisteren, maar u zet uw beleid gewoon voort en u beweert opnieuw dat u de uitspraak van de Raad van State respecteert. In de feiten doet u exact het omgekeerde. Mevrouw de minister, qua brokkenparcours kan dat tellen.
Telkens opnieuw denk ik dan dat het niet erger kan, maar vanmorgen hoorde ik u op Radio 1 verklaren dat u op geen enkele manier enige rechtspraak naast u neerlegt. Dat is toch compleet de ontkenning van de realiteit? Mevrouw de minister, dat klopt gewoon niet. U hebt geen respect voor rechterlijke uitspraken, noch voor de scheiding der machten en de principes van onze democratische rechtsstaat. U doet gewoon uw goesting. Alles moet wijken voor dat strengste migratiebeleid ooit. De meeste collega’s van de meerderheid volgen u daarin eigenlijk gewoon gedwee.
Mevrouw de minister, ik heb enkele vragen voor u. Wat is uw reactie op de uitspraken van de Raad van State? Wat is uw reactie op het argument van de Raad van State dat u mensen blootstelt aan het risico dat zij in een toestand van volledige ontbering terechtkomen en op straat moeten slapen? Wat is uw reactie op het feit dat u niet het nodige advies hebt gevraagd aan de afdeling Wetgeving van de Raad van State? Tot slot, zult u iedereen, ook mensen met een M-status, opvang verlenen?
01.02 Maaike De Vreese (N-VA): Minister, als een rechtbank een bepaalde maatregel schorst, dan is het natuurlijk aan de administratie om een correcte juridische basis te zoeken. Ik vind dat we met de arizonapartijen zeer duidelijk zijn. De instroom moet naar beneden en we zullen opvang geven aan degenen die dat werkelijk nodig hebben. Aan het asielshoppen zullen we een halt toeroepen.
Het Grondwettelijk Hof heeft inderdaad een aantal zaken geschorst. Ik ben er echter van overtuigd, minister, dat die volledig overeenstemmen met de geest van alle richtlijnen van de Europese Unie. Dat wordt ook bevestigd door het Migratiepact, dat op 12 juni 2026 in werking zal treden. U zocht en vond inderdaad een rechtsgrond om verder te gaan. Op basis daarvan worden mensen die al opvang kregen in een ander land en die al bescherming kregen, uit onze opvang geweerd. Dat zijn 15.000 van de 40.000 mensen. Wetende dat onze opvang stampvol zit, is dat niet meer dan een terechte beslissing en ook een zeer humane beslissing, minister.
Na procedures van een aantal ngo’s tegen uw nieuwe juridische basis, hebt u de toets van De Raad van State doorstaan met dien verstande dat u moet motiveren op individuele basis. Voor het overige bevestigt de Raad van State tot vier keer toe dat een uitsluiting uit de opvang nog steeds mogelijk is, op voorwaarde dat Fedasil dat dus motiveert.
Kunt u toelichting geven over de timing van het Hof van Justitie? Kunt u toelichting geven over uw nieuwe instructie aan Fedasil? Is die al gegeven? Welke impact zal dat momenteel hebben op uw beleid?
01.03 Sandro Di Nunzio (Anders.): Mevrouw de minister, ik heb deze vraag al meer dan een maand geleden ingediend. Intussen is er al veel gebeurd. Vooral bent u al meerdere keren juridisch teruggefloten. Dat werd hier al eerder gezegd.
U kondigde een strengere koers aan, in essentie op twee punten. Ten eerste, u wilt geen opvang meer voor mensen die elders in Europa al bescherming kregen. Ten tweede, u wilt strengere regels voor gezinshereniging van subsidiair beschermden.
Over dat tweede punt is de situatie heel duidelijk. Het Grondwettelijk Hof heeft op 26 januari de kern van die hervorming geschorst. Vorige week kwam daarbij nog een arrest van de Raad van State over uw opvangbeleid voor mensen die elders in de Europese Unie al bescherming kregen. Uw aanpak werd daarmee opnieuw juridisch in vraag gesteld. Die uitspraken zeggen volgens mij wel iets over de kwaliteit van de totstandkoming van het juridische werk dat u met uw kabinet aflevert en over de aanpak die u op dat vlak hanteert.
Ik wil echter duidelijk zijn. Ook wij vinden als partij dat wie elders in de Europese Unie al bescherming kreeg in principe hier geen opvang meer zou moeten krijgen en dat de gezinshereniging voor subsidiair beschermden strenger moet worden aangepakt. Als wij die doelstelling ondersteunen en u daarin willen steunen, dan vraag ik wel dat er degelijke wetten worden gemaakt om dat effectief uit te voeren.
Vandaag is het resultaat immers onzekerheid en het risico op beslissingen die onwettig blijken te zijn. Dat leidt tot problemen op het terrein bij juristen en advocaten die die regels moeten toepassen en zorgt ook voor onenigheid binnen uw meerderheid. Het is al verschillende keren gezegd, Les Engagés schaarden zich mee achter een procedure tegen uw aanpak. Dat zijn toch zaken die u liever vermijdt binnen uw eigen meerderheid?
Daarom heb ik een aantal vragen die ik schriftelijk heb ingediend en waarnaar ik verwijs. Vooral wil ik weten hoe u hiermee verdergaat en hoe u ervoor zorgt dat uw aanpak juridisch standhoudt en geen rechtsonzekerheid creëert.
01.04 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Mevrouw de minister, ter voorbereiding van het debat heb ik uw LinkedInpagina bekeken en ik las daar het volgend zinnetje: "Mij proberen verhinderen om maatregelen te nemen om misbruik van ons systeem aan te pakken helpt niemand vooruit." Met die ene zin hebt u volgens mij de kern van het probleem aangeraakt. U vindt dat het Grondwettelijk Hof, de Raad van State, academici, mensenrechtenspecialisten, ngo’s en vervelende parlementsleden van zowel de meerderheid als de oppositie u proberen te verhinderen om uw beleid te voeren.
Dat is niet wat de mensen vragen. Er wordt u gevraagd om de rechtsstaat te respecteren. Zo werkt dat in een democratie. U hebt het voorrecht om wetten te maken. U maakt deel uit van de meerderheid; dus u kunt wetten laten goedkeuren. Dat is wat u moet doen. Vervolgens is het aan de rechterlijke macht om wat u doet, te toetsen aan de democratische rechtsstaat. Blijkt evenwel dat het gebroddel van de regering niet goed genoeg is om die toets te doorstaan. U denkt dus dat u boven de wet staat. U moest uw instructies, die bewust mensen, gezinnen met kinderen, de straat opduwen, vooraf voorgelegd hebben aan de Raad van State, maar als minister van miserie doet u dat uiteraard niet. U staat boven de wet en dus moest de Raad van State wel ingrijpen.
Wie dacht dat we daarmee de bodem hadden bereikt met de arizonaregering heeft het mis, want u doet nu zelfs alsof de Raad van State u toestemming geeft om opvang te blijven weigeren aan verzoekers met een M-status op individuele basis. Dat is helemaal niet waar. Verzoekers met een M-status vallen niet onder de paragraaf waarnaar u verwijst.
U blijft de uitspraken van het Grondwettelijk Hof dus schenden. En uiteraard weet u het beter dan het Grondwettelijk Hof, academici en allerhande juristen, want die mannen van het Grondwettelijk Hof zijn een bende snullen die u verhinderen om uw beleid te voeren. Verder dan dat geraakt u niet. Ondertussen procederen ze ook vanuit uw meerderheid.
Ik rond af met concrete vragen.
Denkt u dat u boven de wet staat? Waarom
valt u als minister de democratische rechtsstaat aan? Is het een
regeringsstandpunt om de rechtsstaat aan te vallen? Zult u binnenkort beweren dat de aarde plat is?
01.05 François De Smet (DéFI): Madame la ministre, État de droit contre Arizona, cela fait déjà 2-0, puisque, après la suspension par la Cour constitutionnelle de vos mesures limitant l'aide aux demandeurs d'asile sous statut M, nous voici depuis vendredi dernier avec une suspension par le Conseil d'État avec effet immédiat de votre décision administrative du 4 mars dernier, demandant à Fedasil de limiter l'aide matérielle pour ces mêmes demandeurs d'asile sous statut M.
Début mars, vous aviez réagi assez fortement après la suspension par la Cour constitutionnelle, affirmant poursuivre l'arrêt de l'accueil pour ceux qui sont déjà protégés dans l'Union européenne mais sur une autre base juridique, et ce en dépit des protestations de l'opposition – mais que sommes-nous, après tout? – mais également de la société civile et d'un certain nombre de constitutionnalistes. Vous nous aviez expliqué que "quand on veut, on peut", et voilà deux de nos instances majeures, madame la ministre, qui vous expliquent que non, il ne suffit pas de vouloir, il faut aussi respecter l'État de droit. Le Conseil d'État vient de nous dire que votre décision expose immédiatement les personnes concernées au risque de se retrouver dans une situation de dénuement complet et de devoir dormir dans la rue.
Madame la ministre, confirmez-vous le respect de cet arrêt du Conseil d'État quant à l'application de votre instruction du 4 mars dernier? Quelles instructions ont été données ou seront données à Fedasil à la suite de cet arrêt de suspension? Serait-il possible d'avoir les instructions réelles écrites – je crois que la démocratie parlementaire s'en porterait encore mieux? Allez-vous enfin permettre à Fedasil – c'est quand même fou de devoir poser la question – de respecter l'arrêt de la Cour constitutionnelle et donc suspendre tout refus d'hébergement au motif que la personne concernée disposerait d'un statut M, et ce durant tout le temps de la suspension ordonnée par cette Cour afin que la Cour de justice de l'Union européenne puisse se prononcer sur la question préjudicielle? Finalement, quelles alternatives d'hébergement seront proposées aux personnes concernées, menacées de sans-abrisme à bref délai?
01.06 Khalil Aouasti (PS): Madame la ministre, je pensais que, comme femme, vous auriez compris que, quand on dit "non", c'est non. Ce non, on vous l'a signifié au moins deux fois. Dans un premier temps, la Cour constitutionnelle a suspendu les réformes que vous aviez fait voter ici, au Parlement fédéral. Vous avez indiqué ne pas respecter ces arrêts de la Cour constitutionnelle et trouver une base légale. Nous vous indiquions qu'elles avaient fait l'objet d'une circulaire qui avait déjà été annulée et suspendue par le Conseil d'État. Vous nous avez répondu: "Quand on veut, on peut." Puis, vous avez avancé malgré les injonctions et les déclarations de l'opposition.
Entre nous, madame la ministre, qui sont les activistes: celles et ceux qui défendent l'État de droit ou celles et ceux qui, envers et contre tout, défendent une pensée politique qui va à l'encontre de l'État de droit et qui est suspendue par deux Cours suprêmes?
Par ailleurs, je m'inquiète. Lors des débats préalables à l'arrêt de suspension du Conseil d'État, vos collègues de la majorité vous avaient demandé clairement si vous entendiez le respecter. Vous aviez répondu "oui". En réalité, il n'a pas fallu deux heures pour que vous publiiez un communiqué de presse indiquant que le Conseil d'État ne suspendait pas votre base légale. C'est exact, car ce n'est pas l'objectif. En effet, on ne conteste pas une base légale devant cette instance. N'importe quel juriste de base le sait. En revanche, ce qui était contesté devant le Conseil d'État, c'était votre circulaire qui essayait de fonder une interprétation d'une base légale qui avait déjà été décriée. Que dit très sévèrement le Conseil d'État? Il relève que non seulement vous ne respectez pas la Cour constitutionnelle, pas plus que le droit belge, mais que, de surcroît, vous ne respectez pas l'autorité de la chose jugée d'arrêts pris précédemment par le Conseil d'État lui-même. Contrairement, à nouveau, à ce que vous affirmez, dans les 42 pages assez limpides du Conseil d'État, celui-ci ne vous donne pas le droit de poursuivre votre politique. Il dit clairement que la loi prévoit qu'une limitation de l'accueil peut être envisagée dans certains cas, mais jamais automatiquement, ni pour une catégorie entière ni à partir d'une instruction politique. Jamais!
En réalité, refuser à tous les statuts M, et donc sur la base d'une catégorie entière, le droit à l'accueil, comme vous entendez le poursuivre, est absolument illégal et contrevient à la loi, aux arrêts de la Cour constitutionnelle et aux arrêts du Conseil d'État.
Ce qui m'inquiète, madame la ministre, c'est que vous avez modifié la loi. Nous vous avions dit que vous ne pouviez pas le faire. Puis, vous avez pris une instruction. Nous vous avions dit que vous ne pouviez pas le faire. Est-ce que ce sont les mêmes qui vous ont conseillé cette interprétation du Conseil d'État? Auquel cas, je peux vous dire déjà que jamais deux sans trois, et qu'aujourd'hui et demain, vous ne pourrez à nouveau pas le faire.
Mais ce qui m'inquiète le plus, madame la ministre, dans votre obstination, dans votre persistance à ne pas respecter l'État de droit, à ne pas respecter les décisions de justice, ce sont les vies gâchées. Les vies gâchées qui, depuis le mois d'août 2025, se sont vu refuser l'accueil en Belgique. Ces vies gâchées auraient pu avoir un toit, auraient dû avoir un toit, une aide matérielle, une aide de santé, être accompagnées. De manière illégale, vous leur avez refusé toute aide.
Aujourd'hui, madame la ministre, j’ai deux questions. Entendez-vous désormais changer finalement de position? Qu'entendez-vous faire à l'égard de ces centaines, voire de ces milliers de personnes qui se sont présentées avec confiance envers une administration fédérale et qui se sont vu illégalement refuser une aide matérielle?
01.07 Claire Hugon Lecharlier (Ecolo-Groen): Madame la ministre, je me passerais volontiers de devoir vous demander des comptes chaque semaine sur vos actions illégales. Force est toutefois de constater que nous devons à nouveau vous interpeller sur vos violations de l'État de droit. La question que j’avais déposée remonte au 13 mars, soit le jour de l’introduction d’une requête en suspension d’extrême urgence contre votre instruction à Fedasil visant à maintenir le refus d’hébergement aux demandeurs d’asile sous statut M, en contournant manifestement un arrêt de la Cour constitutionnelle.
Il y a deux semaines, en séance plénière, je vous ai interrogée sur votre engagement à respecter l’arrêt que devait rendre le Conseil d’État, même s’il ne vous convenait pas. Vous ne vous y êtes pas engagée, indiquant qu’il fallait attendre cet arrêt. Sans surprise, le Conseil d’État a suspendu votre instruction illégale à Fedasil, en soulignant le risque de préjudice grave et difficilement réparable pour les personnes concernées. Il confirme qu’il s’agit bien d’une instruction réglementaire et contraignante, et non de simples lignes d’interprétation comme vous le souteniez. Il confirme aussi que cette instruction viole l’autorité de chose jugée d’un arrêt précédent. Ces éléments vous avaient déjà été signalés, notamment lors de mon intervention en séance plénière du 12 mars.
Dans votre première réaction à cet arrêt, vous avez indiqué de façon lunaire que vous pouviez poursuivre cette politique de refus d’hébergement moyennant des décisions individuelles mieux motivées.
Dès lors, mes questions sont les suivantes. Quel suivi concret entendez-vous donner à l’arrêt du Conseil d’État? Comment comptez-vous mettre en œuvre votre annonce selon laquelle vous allez poursuivre cette politique sur la base de décisions individuelles mieux motivées? Quelles seront les autres bases juridiques que vous indiquez rechercher, alors que c'est le principe même de considérer d'office les personnes en statut M comme ayant introduit des demandes ultérieures qui est interrogé devant la Cour de justice de l’Union européenne?
Pouvez-vous confirmer que vous allez cesser de donner à Fedasil des instructions illégales, plaçant son personnel dans des situations difficiles, dégradant ses conditions de travail, affectant sa santé mentale et l'exposant à des risques juridiques sérieux, tout en dévoyant la mission de l’agence?
Quelles solutions d’accueil comptez-vous proposer aux personnes concernées, dès lors qu’il est confirmé à plusieurs reprises qu’elles doivent être accueillies pendant l’examen de leur demande? Enfin, quelles mesures de réparation envisagez-vous pour les personnes que vous avez, de manière illégale, plongées dans une situation de grande précarité depuis plusieurs mois?
01.08 Xavier Dubois (Les Engagés): Madame la ministre, par son arrêt du 27 mars dernier, le Conseil d'État a suspendu en extrême urgence l'instruction ministérielle que vous aviez adoptée le 2 mars 2026 et qui visait à permettre de refuser l'accueil aux demandeurs de protection internationale déjà reconnus dans un autre État membre de l'Union européenne.
Cet arrêt du Conseil d'État est particulièrement sévère. Il ne se limite pas à un simple rappel technique constatant que votre instruction, qui est de nature réglementaire, a été adoptée en violation des règles élémentaires de procédure – elle aurait dû en effet faire l'objet d'un avis préalable de la section de législation du Conseil d'État. Plus grave encore, il souligne que sa mise en œuvre exposerait directement des personnes vulnérables à un risque immédiat de grande précarité, voire même de sans-abrisme, ce qui justifie du reste la décision en extrême urgence.
Votre instruction s'inscrivait, comme mes collègues l'ont rappelé, dans un contexte où la Cour constitutionnelle venait tout juste de suspendre les dispositions légales poursuivant le même objectif et d'interroger la Cour de justice de l'Union européenne sur la compatibilité de ces dispositions avec le droit européen.
Nous avions émis de sérieux doutes par rapport à la légalité de votre instruction ministérielle, et le Conseil d'État confirme ces doutes. En réponse à son arrêt le 27 mars, vous avez déclaré que celui-ci clarifiait le cadre juridique, et qu'il resterait possible de limiter l'accueil des demandeurs déjà reconnus dans un autre État de l'Union, moyennant une simple motivation individuelle des décisions.
Madame la ministre, maintenez-vous votre interprétation suivant laquelle l'arrêt du Conseil d'État ne constituerait qu'une clarification, alors qu'en réalité il sanctionne explicitement une instruction illégale et potentiellement attentatoire à la dignité humaine?
Quelles garanties réelles pouvez-vous apporter pour éviter que l'exigence d'examen individuel ne soit qu'un habillage formel permettant de maintenir en pratique une politique de refus quasi systématique de l'accueil pour les demandeurs bénéficiant déjà d'une protection dans un autre État de l'Union européenne?
Concrètement, quelles mesures immédiates ont été prises à la suite de cet arrêt afin de garantir le respect des droits fondamentaux des demandeurs de protection internationale concernés? Ces derniers ont en effet besoin de réponses immédiates.
Enfin, et c'est le principal, comment entendez-vous adapter votre politique et les pratiques de Fedasil afin de vous conformer pleinement aux exigences rappelées par le Conseil d'État, aux exigences de la Cour constitutionnelle et notamment en matière d'examen individuel des situations?
01.09 Francesca Van Belleghem (VB): Mevrouw de minister, afgelopen vrijdag vernamen we via de pers – die uiting gaf van leedvermaak, wat ook het geval was voor bepaalde commissieleden – dat de maatregel inzake de zogenaamde asielshoppers opnieuw door de Raad van State werd geschorst. Het is des te pijnlijker dat de juridische procedure die werd opgestart door de immigratielobby steun kreeg van een van uw coalitiepartners. Nochtans is het de logica zelve dat asielshoppers geen recht hebben op opvang.
Het arrest van de Raad van State kwam echter niet onverwacht. Uw voorgangster, Nicole de Moor, had immers al een gelijkaardige maatregel genomen die eveneens werd geschorst. Daarnaast lijken bepaalde partijen te vergeten dat zij onder de vorige regering deel uitmaakten van de meerderheid, terwijl ze vandaag kritiek geven. Wie vandaag spreekt over een schending van de rechtsstaat, zou er goed aan doen ook het beleid dat men zelf in het verleden heeft gevoerd, kritisch te bekijken. Ik heb daarover enkele concrete vragen.
Zult u de maatregel inzake individuele motivering voortzetten? Zal de doelgroep dezelfde blijven of zal die worden verkleind? Indien de doelgroep wordt aangepast, zal men dan enkel motiveren voor een specifieke doelgroep, of wordt de reikwijdte effectief beperkt? Dat lijkt mij relevant om te weten.
Wat zijn de gevolgen voor de werklast van de diensten?
Welke andere initiatieven plant u nog en wat is eigenlijk het standpunt van de regering hierover? Het verbaast me immers dat Les Engagés gelijkaardige vragen stelt, wat doet vermoeden dat dit niet binnen de regering werd besproken. Gaat het hier om een regeringsstandpunt? Dat is eigenlijk de belangrijkste vraag. Is dit dan het geloofwaardige alternatief, om het met de woorden van Les Engagés te zeggen?
01.10 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Daems, u had het over een brokkenparcours. Mijnheer Vandemaele, uw uitspraak dat rechters snullen zijn, is uw verantwoordelijkheid, want ik heb dat nooit gezegd. Mijnheer Aouasti, u schoot de hoofdvogel af door te zeggen dat een vrouw moet begrijpen dat neen, neen is. Ik vind dat zeer bijzonder. Men moet het hier maar durven te zeggen. Het feminisme is aan u alleszins geen voorstander kwijt, zoveel is duidelijk.
Wat de uitspraak van het Grondwettelijk Hof betreft, heb ik al meermaals geantwoord, zowel in de plenaire vergadering van 5 maart na mondelinge vragen, en in die van 12 maart na interpellaties. Er zijn dus geen nieuwe antwoorden te geven.
Mevrouw De Vreese, u vroeg hoe lang de procedure voor het Hof van Justitie kan duren. Het is heel moeilijk om dat in te schatten. Gemiddeld is dat 1,5 jaar, maar we zullen moeten bekijken wat de specifieke termijn is.
Over het arrest van de Raad van State heb ik heel veel zaken gelezen. Ik vraag mij oprecht af of degenen die daarover uitspraken doen, het arrest zelf gelezen hebben. Mijnheer Aouasti, u zei dat wij na twee uur een reactie gaven. Wel, we hebben die twee uur gebruikt om het arrest te lezen. Ik kan alleen maar vaststellen dat er in de pers al na een kwartier reacties verschenen van Jan en alleman. Dat lijkt mij zeer kort om een arrest deftig te lezen en doet me begrijpen waarom er dergelijke reacties kwamen. Ik slaag er immers niet in om een arrest van de Raad van State te lezen in een kwartier tijd.
Wat zegt het arrest nu en wat zegt het niet?
Que dit l'arrêt? Il ne dit pas que j'ai ignoré l'arrêt précédent de la Cour constitutionnelle. Il importe de le préciser, car c'était l'argument principal des organisations de défense des réfugiés pour saisir le Conseil d'État. Cet argument avait clairement été avancé lors du procès intenté devant le Conseil d'État.
Qu'en est-il exactement? Le Conseil d'État n'aborde même pas cet argument dans son arrêt. Les critiques formulées ces dernières semaines, suivant lesquelles je ferais fi des principes de l'État de droit sont donc injustifiées.
Het arrest schorst ook niet de juridische grond waarop ik werkte na het arrest van het Grondwettelijk Hof. Die grond kan dus verder worden toegepast. Ik herhaal nog eens dat de maatregel deel uitmaakt van het Europees Asiel- en Migratiepact, dat op 12 juni in werking treedt en ons meer mogelijkheden biedt om secundaire migratie aan te pakken.
Wat zegt het arrest van de Raad van State wel? De Raad van State schorst mijn instructie aan Fedasil, omdat die te dwingend is en systematisch opvang weigert aan personen die al bescherming genieten in de Europese Unie. Dat kan dus niet en ik zal dat respecteren en mijn instructie intrekken. Ik denk dat ik het niet duidelijker kan zeggen dan dat. De Raad van State geeft in zijn arrest ook vier keer mee wat ik wel binnen mijn bevoegdheden kan doen en, mevrouw Van Belleghem, daarvoor heb ik geen regeringsstandpunt nodig. Fedasil kan nog steeds geval per geval individueel beslissen om de opvang te weigeren, mits dat wordt gemotiveerd.
Je cite quelques passages. "La ministre peut inviter Fedasil à faire usage de son pouvoir d'appréciation discrétionnaire, au cas par cas, en prenant une décision motivée dans chaque dossier individuel."
Wat zegt de Raad van State nog?
"L'acte se limite à reproduire les termes de la loi et à inviter Fedasil à prendre des décisions individuelles dûment motivées selon les circonstances de l'espèce."
Ik heb Fedasil dan ook gewezen op die mogelijkheid en ik bekijk nu met mijn diensten hoe we de werkwijze van Fedasil in overeenstemming kunnen brengen met de voorwaarden van het arrest. Nogmaals, ik leg het arrest dus absoluut niet naast mij neer.
De kritiek die ik hoor en lees op die werkwijze, is opmerkelijk en toont opnieuw een dubbele moraal. Ik neem u graag terug naar 2009. In 2009, toen de vluchtelingenorganisaties mee aan de knoppen van het beleid zaten en samen met de regering een collectief regularisatiebeleid voerden, werkte men op exact dezelfde wijze. U herinnert zich misschien nog de laatste collectieve regularisatie in België in 2009. Nadat de regularisatie-instructie van de bevoegde staatssecretaris, de heer Wathelet, door de Raad van State bij arrest was vernietigd, omdat de instructie te algemeen en te systematisch was, werkte men toen met steun van dezelfde mensenrechtenorganisaties verder, maar met beslissingen op individuele basis. Wanneer ik vandaag hetzelfde doe om een strikt migratiebeleid te voeren, schreeuwt men moord en brand. Blijkbaar mag men zo wel te werk gaan, als het om regulariseren en een opengrenzenbeleid gaat, maar niet om misbruiken van ons systeem aan te pakken en een gecontroleerd migratiebeleid te voeren. Die dubbele moraal stoort mij eerlijk gezegd ten zeerste.
Mijnheer Vandemaele, ik beklemtoon nogmaals dat het niemand vooruithelpt wanneer men probeert mij te verhinderen om maatregelen tegen misbruik van ons asielsysteem te nemen: niet de mensen op het terrein, niet de samenleving en al helemaal niet de asielzoekers zelf.
De hele discussie draait om asielzoekers die al bescherming kregen in een andere lidstaat en die na die bescherming beslisten ze om door te reizen naar België. Vanuit het oogpunt van het Europese asielsysteem is dat dramatisch. Zelfs na bescherming door een andere Europese lidstaat, die evengoed gebonden is aan alle Europese regels, worden wij nogmaals verplicht opvang te bieden en de asielaanvraag te behandelen.
Dat is compleet absurd en absoluut funest voor het asielsysteem. Het ondermijnt het volledige asielacquis, niet het minst voor asielzoekers die een eerste asielaanvraag indienen en vervolgens de behandelingstermijn zien oplopen, omdat personen die reeds internationale bescherming hebben gekregen, beslissen om in België opnieuw een asielaanvraag in te dienen en zo een plaats in de opvang innemen die bedoeld is voor personen die die plaats nodig hebben.
(…): (…)
De voorzitter: Mijnheer Vandemaele, het is het een of het ander. Ofwel wenst u een antwoord en laat u de minister daarvoor de tijd, ofwel pas ik de reglementaire vijfminutenregel toe en zult u nadien ontevreden zijn dat u geen antwoord hebt gekregen.
01.11 Minister Anneleen Van Bossuyt: Ik heb nog één zin, voorzitter.
01.12 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Mijnheer de voorzitter, onze spreektijd beperkt u wel, zelfs voor 10 seconden.
De voorzitter: Ik heb liever dat de minister een duidelijk antwoord geeft; straks krijgt u voldoende tijd voor een repliek. Mijnheer Vandemaele, u bent nieuw in het Parlement, maar ik doe het al vijf jaar op deze manier, ook met andere partijen in de meerderheid, en toen hoorde ik hen daarover niet. (Protest van de heer Vandemaele)
De regel is dat parlementsleden 2 minuten krijgen in een actuadebat; voor ministers is er geen spreektijd bepaald. Mevrouw de minister, gaat u verder.
01.13 Minister Anneleen Van Bossuyt: De druk op de samenleving is veel te groot. Ik werk dus voort en wie mij dat verwijt, die verwijt mij dat ik mijn verantwoordelijkheid neem als minister van Asiel en Migratie.
01.14 Greet Daems (PVDA-PTB): Mevrouw de minister, ik heb het arrest gelezen en dat is erg duidelijk. Uw beleid doorstond de juridische toets niet, waardoor de instructie aan Fedasil geschorst werd. Het is zeer goed dat u aangeeft uw instructie in te zullen trekken. De Raad van State geeft u echter ook geen carte blanche om verder te gaan met het individueel weigeren van opvang aan mensen met een M-status. Het gaat hier opnieuw over wie onder die volgende verzoeken valt binnen de opvangwet. Voor de duidelijkheid, verzoekers met een M-status vallen daar niet onder. Het Grondwettelijk Hof schreef namelijk dat het juridisch onduidelijk is of men verzoekers met een M-status kan beschouwen als volgende verzoekers en hun vervolgens opvang mag weigeren. Dat is nu net het onderwerp van de prejudiciële vraag aan het Grondwettelijk Hof. U doet dan alsof de wetgeving daar al duidelijk over is, maar volgens het Grondwettelijk Hof is dat niet het geval.
Kortom, u blijft wel degelijk de uitspraken van het Grondwettelijk Hof negeren. U probeert opnieuw die wet te omzeilen en doet dat schaamteloos, terwijl u er prat op gaat dat u het arrest respecteert. Ik vind dat niet normaal. Beseft u niet hoe abnormaal dat eigenlijk is? U moet net als iedereen de rechtsstraat respecteren.
U stelde dat dit ons asielsysteem ondermijnt en haalde de druk hiervan op de samenleving aan. U geeft aan uw verantwoordelijkheid te nemen. Laten we nog eens kijken over wie het hier gaat. Het gaat over mensen die vanuit Griekenland naar België komen en eigenlijk voor een tweede keer vluchten. Ik vind het crimineel dat u hen als asielshoppers framet. U weet dat veel mensen die in Griekenland asiel kregen, daar helemaal niet welkom zijn. Ze worden opgejaagd, opgesloten door de politie, verstoten en vertrekken opnieuw. Het gaat niet om misbruik van het systeem, maar om het zoeken naar een greintje menswaardigheid, om een leven op te bouwen en behandeld te worden als mens en niet als beest. Als ze hier aankomen, laat u hen op straat slapen. Dat vind ik onaanvaardbaar.
01.15 Maaike De Vreese (N-VA): Mevrouw de minister, ik dank u voor het antwoord.
Collega Aouasti, als een vrouw neen zegt, is het ook neen. We wisten al dat we van de PS geen lesjes over discriminatie of seksisme te leren hadden en die uitspraak bevestigt dat nog maar eens. Ik wil u de komende jaren daar absoluut geen enkel woord meer over horen zeggen.
Minister, na wat ik hier hoor van de collega’s van de PS, Ecolo-Groen en de PVDA, kan ik niet anders dan zeggen dat dit zeer activistische interpretaties van het arrest van de Raad van State zijn. Zij komen hier op de barricade staan voor het eerbiedigen en respecteren van de rechtsstaat, maar nu doen ze net het omgekeerde. Het arrest van de Raad van State past niet in hun kraam. Ze geven een andere interpretatie aan het arrest. Ze schreeuwen moord en brand, mevrouw de minister, omdat u het arrest wel zult naleven en omdat u inderdaad een andere rechtsgrond hebt gezocht en gevonden om tegemoet te komen aan de schorsing van het Grondwettelijk Hof.
Minister, dit is voor die partijen waarschijnlijk zo pijnlijk confronterend. Zij moeten grijpen naar argumentatie die niet inhoudelijk is. Zij moeten u wijzen op het feit dat een vrouw eigenlijk moet luisteren, maar neen is neen. Ik vind dit van het laagste niveau dat we hier in de commissie al hebben meegemaakt.
De voorzitter: De heer Di Nunzio is niet meer aanwezig.
01.16 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Mevrouw de minister, u blijft volharden in het rondstrooien van halve waarheden en hele leugens. Terwijl u beweert dat u de rechtsstaat verdedigt, wringt u hem op hetzelfde moment de nek om, met de glimlach en gesteund door uw coalitiepartners, al is er één lid dat uw voorzitter af en toe het veld instuurt om de reputatieschade voor zijn partij enigszins te beperken, maar geen paniek, op het einde van de rit drukken zij gewoon braaf op de groene knopjes om uw beleid uit te voeren.
Wat u stelt, namelijk dat u op individuele basis opvang kunt weigeren voor personen met een M-status, klopt gewoonweg niet. Dat is hetzelfde als beweren dat de aarde plat is, dat de mens nooit op de maan is geweest of dat de aanval op de Twin Towers door de Amerikanen zelf is uitgevoerd. Neem mij niet kwalijk, maar u zit op dat niveau.
Vandaag verzint u ter plekke opnieuw nieuwe werkelijkheden. Dat heet post-truth politics. Dat is wat u doet. U wordt steeds meer de Vlaamse Trump. U opereert zonder feiten, u gaat in tegen rechters en zet rechters weg als activistisch. Mevrouw De Vreese doet dat ook. U minacht het Parlement en voert politiek op basis van uw buikgevoel, weg van alle academische input. U doet aan stoerdoenerij ten koste van en tegen onze basisprincipes van de liberale democratie.
Er zijn geen activistische rechters. Er is hier alleen een activistische minister.
01.17 François De Smet (DéFI): Merci pour vos réponses, madame la ministre.
Je crois que nous sommes repartis dans une forme de carrousel. Vous retirez votre instruction, très bien. Mais, nous dites-vous, Fedasil peut encore trancher sur une base individuelle. Vous avez cité l’arrêt: "La ministre peut demander à Fedasil de prendre des décisions individuelles dûment motivées selon les circonstances de l'espèce." Il faut bien se mettre d'accord: 'dûment motivées', cela veut dire que ça ne peut pas être une motivation standardisée. Et donc, ces éventuelles futures motivations individuelles, selon moi, ne pourront pas se baser sur les dispositions de la loi suspendue par la Cour constitutionnelle.
À moins que vous ne lui ordonniez explicitement le contraire, Fedasil n'a aucune raison de, demain, refuser l'accueil aux personnes concernées avec statut M tant qu'il n'y a pas un arrêt définitif de la Cour constitutionnelle sur vos mesures. Et si Fedasil le fait tout de même avec votre bénédiction, selon moi, vous continuez à vous exposer à des infractions à la loi et donc à des recours devant les tribunaux.
01.18 Khalil Aouasti (PS): Madame la ministre, vous avez le don d'essayer de passer à l'offensive quand, en fait, tout est contre vous.
Vous dites que l'arrêt du Conseil d'État n'expose jamais la question de la Cour constitutionnelle. C'est faux. Je vais vous le lire. À la page 33 de l'arrêt du Conseil d'État: "À première vue, et contrairement à ce qu'affirme la partie adverse – c'est-à-dire l'État belge – dans sa note d'observation et à l'audience, les termes de l'acte attaqué semblent montrer que la ministre ne s'est pas contentée de faire part à Fedasil d'une interprétation non contraignante des règles en vigueur. Dans cet acte, après avoir indiqué qu'elle a pris connaissance de l'arrêt de la Cour constitutionnelle, elle a donné instruction à Fedasil de ne plus motiver ses décisions sur la base de la loi de 2007, mais sur la base d'une autre loi."
Ensuite, quelques paragraphes plus loin, page 36: "Lu dans son ensemble, l'acte attaqué semble en effet montrer sans ambiguïté que la ministre a entendu exposer le raisonnement au terme duquel elle arrive à la conclusion que l'arrêt prononcé par la Cour constitutionnelle le 26 février 2026 ne l'empêche pas de poursuivre sa politique consistant à ne plus accorder l'accueil aux demandeurs de protection internationale ayant déjà obtenu une protection dans un autre État membre."
Et ainsi de suite. Je ne vais pas vous lire tous les paragraphes de cet arrêt du Conseil d'État, mais tout le reste indique qu'en réalité vous vous êtes détournée volontairement des arrêts de la Cour constitutionnelle, des arrêts précédents du Conseil d'État, de la loi, et donc de la légalité. Madame la ministre, votre responsabilité est là!
Vous n'avez pas répondu à la question essentielle: que deviennent ces centaines, voire ces milliers de personnes qui depuis août 2025 ont un droit légitime à l'accueil et qui se le sont vu refuser? Vous poursuivez en indiquant que malgré les arrêts de la Cour constitutionnelle et ceux du Conseil d'État, vous entendez poursuivre votre politique et le demander à Fedasil.
À quoi sert ce Parlement? Des parlementaires et deux juridictions suprêmes vous disent que tant la base légale de la loi de 1980 que celle de la loi de 2007 ne permettent pas de faire ce que vous faites! En réalité, votre première responsabilité – puisque vous avez exposé la responsabilité liée à votre poste ministériel – est constitutionnelle. Elle figure dans votre serment, qui était de respecter la Constitution, les lois du peuple belge, la séparation des pouvoirs, le Parlement, les juges, le Conseil d'État, la Cour constitutionnelle et de faire en sorte que lorsqu'ils vous disent que vous ne pouvez pas faire quelque chose, vous ne leur répondiez pas par trois fois que vous pouvez toujours le faire, au prétexte que vous le souhaitez. Madame la ministre, c'est là que se trouve votre responsabilité. C'est votre responsabilité vis-à-vis de ces centaines de personnes qui se sont vu dénier leurs droits les plus fondamentaux, notamment le plus grand: le droit à la dignité humaine.
Vous pouvez donner les instructions que vous souhaitez à une administration, mais si vous poursuivez, ce n'est plus une question de recours, mais une question de responsabilité pénale. En droit pénal, cela s'appelle de la coalition de fonctionnaires. Si vous entendez poursuivre dans ce schéma-là, vous donnez des instructions illégales à une administration et vous devrez alors en répondre et en assumer la responsabilité.
01.19 Claire Hugon Lecharlier (Ecolo-Groen): Madame la ministre, nous prenons note du fait que vous allez retirer votre instruction, ce qui est bien la moindre des choses, mais nous en sommes à un point où cela nous soulage. Pour le reste, je sais que nous sommes le 1er avril, mais je vous demande un peu de rigueur, d'humilité et d'honnêteté intellectuelle! Vous n'avez pas répondu sur l'accueil des personnes concernées, ni sur les instructions concrètes que vous allez maintenant donner à Fedasil.
Vous êtes en train d'organiser une sorte de vérité alternative pour faire dire à l'arrêt du Conseil d'État des choses qui n'y sont absolument pas. Dans votre communication, vous avez prétendu – et vous l'avez d'ailleurs répété aujourd'hui – que le Conseil d'État validerait à quatre reprises le fait que vous pouvez refuser l'hébergement aux statuts M. C'est tout simplement un mensonge! Nulle part dans cet arrêt, il n'est écrit que vous pouvez continuer d'appliquer votre interprétation de la notion de demande ultérieure. Le Conseil d'État dit justement qu'il ne se prononce pas à ce stade sur cette question. Évidemment qu'il ne se prononce pas, puisque c'est non pas d'une base légale spécifique mais du principe d'interpréter cela comme une demande ultérieure que la Cour de justice est actuellement saisie.
Tout comme nous, le Conseil d'État n'a pas été dupe de votre affirmation selon laquelle il s'agirait d'une nouvelle base légale, puisque c'était effectivement du recyclage de matériel déjà périmé. Vous dites que vous allez maintenant motiver individuellement, mais il faut toujours une motivation individuelle! Et vous avez aussi une obligation légale de garantir, toujours, un niveau de vie digne à toutes les personnes demandeuses d'asile. Vous feriez bien de vous en souvenir!
Ensuite, vous savez parfaitement que le Conseil d'État s'arrête à partir du moment où il a trouvé un motif de suspension. Tirer, du fait qu'il n'a pas examiné certains moyens, la conclusion que ces moyens seraient infondés, est malhonnête intellectuellement, car c'est sa façon de travailler classique. Dans son arrêt de vendredi, il est d'ailleurs dit qu'il n'examine pas les autres moyens parce que ceux-ci ne pourraient pas mener à une suspension plus étendue. Cela ne veut pas du tout dire que les moyens en question seraient nécessairement non fondés.
Nous constatons que vous avez l'intention assumée de continuer à violer l'État de droit. Votre entêtement ne peut connaître aucune limite, vous persistez; mais ne vous étonnez pas, madame la ministre, que nous persistions également. Nous continuerons à chercher des conséquences juridiques et politiques au fait de donner des instructions illégales et au fait de mentir au Parlement.
01.20 Xavier Dubois (Les Engagés): Madame la ministre, vous annoncez vouloir respecter l'arrêt et retirer vos instructions. C'est évidemment une bonne chose, mais c'est surtout la moindre des choses!
Vous indiquez analyser avec vos services la manière de répondre au mieux à l'arrêt du Conseil d'État. En fait, c'est très simple. Il suffit de transmettre à Fedasil des instructions claires lui enjoignant de se conformer strictement à l'arrêt du Conseil d'État ainsi qu'à celui de la Cour constitutionnelle. Il suffit également de garantir un réel examen et une motivation véritablement individualisée de chaque demande. Enfin, il convient de proscrire toute approche systématique dans le traitement de ce type de dossiers dans l'attente des réponses de la Cour de justice de l'Union européenne et l'arrêt définitif de la Cour constitutionnelle.
Mais attention, ce qui importe, c'est le motif! On ne peut pas simplement se baser sur le motif que la personne qui fait la demande est un statut M pour avoir une motivation individuelle. Le Conseil d'État exige une analyse précise, individualisée, propre à chaque dossier.
Nous attendons de votre part que vous donniez à Fedasil des instructions claires et précises de respecter les deux arrêts concernés. Nous attendons également que vous-même respectiez ces arrêts et les principes qui fondent notre État de droit. C'est le cœur même de votre et de notre engagement à tous. Et nous jugerons sur pièces votre action à venir.
01.21 Francesca Van Belleghem (VB): Ik dank u voor het antwoord, mevrouw
de minister.
Ik kan alleen maar vaststellen dat veel partijen hier een probleem maken over iets wat binnen twee maanden een gangbare praktijk zal zijn.
Waarom vraag ik naar het regeringsstandpunt, mevrouw de minister? Dat is natuurlijk omdat de regeringspartij Les Engagés de rechtszaak tegen u heeft gesteund. Het is belangrijk om te weten of uw nieuwe beleid – laten we het zo noemen – door de voltallige regering wordt gesteund, of zal de partij die twee banken achter mij zit opnieuw een rechtszaak tegen u opstarten of steunen, met dank aan de immigratielobby? Als u een maatregel neemt en er steekt u altijd iemand een stok in de wielen, dan zult u nooit kunnen fietsen, minister. Ik zal het nogmaals zeggen, dat is de prijs die u betaalt als u met linkse partijen samenwerkt. Dit is waarom u een laks beleid moet voeren.
Het gaat dus niet alleen over de M-status, maar ook over de terugkeerhubs. We zullen het er straks nog over hebben. Keer op keer zien we dat u binnen uw eigen regering wordt gesaboteerd. Dat is natuurlijk heel kwalijk, want zo zullen we nog lang bezig zijn om zelfs maar iets kleins te verwezenlijken.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
02.01 Francesca Van Belleghem (VB): Enige tijd geleden stond in de krant dat de veroordeelde terrorist Nizar Trabelsi, regelmatig op hotel verblijft. U hebt zelf al aangehaald dat dat een van de redenen was waarom hij wellicht geen OCMW-hulp kreeg. Het is echter vreemd dat een persoon die hier illegaal verblijft, zomaar op hotel kan gaan.
Mijn vraag gaat dan ook over illegalen in hotels. Hotels zijn verplicht om te vragen naar identiteitsdocumenten, maar volgens mij niet naar verblijfsvergunningen. Kunt u bevestigen dat het voor vreemdelingen die illegaal in België verblijven wettelijk mogelijk is om in hotels te verblijven als zij over identiteitsdocumenten beschikken, zonder dat hun verblijfstatus wordt gecontroleerd? Overweegt u een onderzoek in te stellen om de omvang van dat probleem in kaart te brengen? Welke beleidsmaatregelen zou u nemen om die lacune in de wet te dichten, zoals bijvoorbeeld het uitbreiden van de hotelregistratieplicht met controle op verblijfstitels voor niet-EU-burgers?
In hoeverre zou het Entry/Exit System (EES) daarbij kunnen helpen? Hoe evalueert u de gedeeltelijke inwerkingtreding? Welke financiële of praktische obstakels ziet u voor zo’n controle op verblijfsvergunningen bij hotelgasten? Bent u bereid om met de hotelsector in overleg te treden om een werkbaar systeem uit te werken? Ziet u juridische belemmeringen voor het opleggen van sancties aan hotels die doelbewust gasten huisvesten van wie ze weten dat ze illegaal in het land verblijven? Nizar Trabelsi heeft bijvoorbeeld enige bekendheid gekregen, zodat ik veronderstel dat het hotel waar hij verblijft weet dat het een veroordeelde terrorist huisvest die illegaal in het land verblijft. Dat hotel zou dus op basis van de vreemdelingenwet gesanctioneerd moeten worden omdat het illegalen herbergt en zo illegaliteit faciliteert.
Hoe verhoudt onze regelgeving tot die van andere EU-landen?
02.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Dank u voor uw vraag.
De aandacht die aan de heer Trabelsi schenkt is verwonderlijk; de man zal het graag hebben, want hij houdt van mediabelangstelling.
Het is momenteel inderdaad mogelijk om tijdens een illegaal verblijf op ons grondgebied in hotels te verblijven. De hoteluitbater registreert wie er bij hem of haar verblijft, maar is niet bevoegd om het verblijfsrecht te controleren. De gegevens zijn raadpleegbaar door de politie en worden niet aan de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) bezorgd. Dat is gestoeld op het KB van 27 april 2007 betreffende de registratie en de controle van reizigers die verblijven in een toeristische verblijfsaccommodatie. De geregistreerde gegevens dienen door de logiesverstrekker na het vertrek van de reiziger zeven jaar lang bewaard te worden en na afloop van die termijn te worden vernietigd.
Het is volgens de DVZ ook niet werkbaar dat elke hoteluitbater de gegevens van alle gasten aan de DVZ doorspeelt.
Onderzoeken of iemand hier illegaal verblijft, is een complexe materie. Het lijkt mij moeilijk voor hotels om dat in de praktijk te beoordelen. Volgens de DVZ is het niet werkbaar om die gegevens telkens door te sturen, zoals ik net gezegd heb.
Wat uw laatste vraag betreft, heb ik momenteel geen informatie. Dat vergt bijkomend opzoekwerk, aangezien er geen gegroepeerde informatie voorhanden is. Over het EES komen er straks verschillende vragen aan bod, zoals u zelf aangaf. Daar zal ik dan met veel plezier dieper op ingaan.
02.03 Francesca Van Belleghem (VB): Ik vind het spijtig dat de DVZ stelt dat het niet werkbaar is om verblijfsvergunningen te controleren. Identiteitsdocumenten kunnen blijkbaar wel gecontroleerd worden, maar verblijfsvergunningen niet. Die kunnen nochtans in één beweging worden voorgelegd. Dat zou een gangbare praktijk kunnen worden en dat idee zou verder uitgewerkt kunnen worden.
Het lijkt mij niet onrealistisch dat het hotels verboden wordt om mensen zonder wettig verblijf te huisvesten, omdat daar nog verbetering mogelijk is. Ik zeg dat niet om te saboteren, maar omdat ik daar een hiaat zie. Ik stel die vragen niet voor Nizar Trabelsi, mevrouw de minister. Ik zeg dat omdat hij die verklaring in de pers heeft afgelegd en omdat het bijzonder is dat illegalen hier in het land gewoon op hotel kunnen gaan. Dat lijkt mij een verkeerd signaal.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
03.01 Francesca Van Belleghem (VB): Ik heb deze vraag eind januari ingediend. We zijn ondertussen enkele maanden verder. Misschien kunt u al een evaluatie geven van de situatie in Schilde sinds de opening van het asielcentrum op 14 januari? Volgens een artikel van toen in Het Nieuwsblad was de houding in Schilde eerder dubbel tegenover de 92 asielzoekers en nieuwe inwoners. Tegelijk heeft de bevolking van Schilde zelf zich duidelijk uitgesproken tegen het asielcentrum. De Schildenaar heeft aangegeven het centrum niet te willen.
In Het Nieuwsblad heeft ook de N-VA-burgemeester van Schilde zich daartegen uitgesproken. Hij stelde dat men zich verzet tegen de manier waarop Fedasil te werk is gegaan en nog steeds te werk gaat. Hij gaf aan dat men liever vooraf goede afspraken had gemaakt, maar dat dat door de onbetrouwbare opstelling van Fedasil niet gelukt is. Daarnaast zei hij dat de gerechtelijke procedures verder lopen en dat men die week, in januari, een nieuw vonnis verwachtte. Hij stelde ook vast dat Fedasil zelf in gebreke blijft en dat hij via de krant moest vernemen dat er in eerste instanties maar 92 asielzoekers zouden komen.
Die uitspraken illustreren wat het Vlaams Belang al langer aanklaagt en recent ook juridisch heeft aangebracht bij de Raad van State. Fedasil opereert zonder rekening te houden met de parlementsleden en hun recht op openbaarheid van bestuur en evenmin met lokale besturen die de wensen van hun bevolking willen volgen en dus tegen uw beleid ingaan.
Hoe evalueert u de manier waarop Fedasil te werk is gegaan? Vindt u dat de N-VA-burgemeester van Schilde overdrijft of steunt u Fedasil? Hoe beoordeelt u dat?
Vindt u het bovendien aanvaardbaar dat lokale besturen via de krant moeten vernemen hoeveel asielzoekers in hun gemeente worden geplaatst? Zij moeten namelijk ook voorzien in bijvoorbeeld onderwijs voor de kinderen van die asielzoekers. De impact op een gemeente is dus groot. Het is dan ook opmerkelijk dat men via de krant moet vernemen over hoeveel mensen het gaat.
Een derde vraag betreft de lopende rechtszaken tegen Fedasil die door lokale besturen zijn aangespannen. Hoeveel procedures lopen er momenteel en wat is de kostprijs voor de belastingbetaler?
Werd het vonnis over het asielcentrum in Schilde intussen geveld? Wat is er beslist?
Is de huidige capaciteit nog altijd 92, of is die gestegen naar 178, gedaald of ergens daartussenin?
Er zou ook een probleem geweest zijn met de bouwvergunning van het asielcentrum in Schilde. Graag krijg ik meer informatie daarover.
Ik zie dat mijn spreektijd verstreken is. Voor het overige verwijs ik dus naar de drie daaraan gekoppelde vragen.
03.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Van Belleghem, wat uw eerste vraag betreft, is de opstart van een nieuw opvangcentrum nooit een eenvoudige opdracht en er moet met heel veel zaken rekening worden gehouden. Fedasil tracht zo veel mogelijk rekening te houden met de bezorgdheden en gevoeligheden van de lokale besturen.
Het lokale bestuur van Schilde werd op 26 mei vorig jaar formeel op de hoogte gebracht van de intentie van Fedasil om een medisch opvangcentrum te openen. Een overleg vond plaats ruim vóór de ondertekening van de huurovereenkomst. De Belgische Staat en Fedasil wilden daarmee in alle transparantie het gesprek aangaan met het lokale bestuur om eventuele vragen of bezorgdheden te bespreken.
Ook na de ondertekening van de huurovereenkomst vonden meerdere overlegmomenten plaats, onder meer met het college van burgemeester en schepenen, de veiligheidsdiensten en andere bevoegde ambtenaren, zoals in het kader van het scholenoverleg. Fedasil nam het voortouw en organiseerde een infosessie voor de buurt en stuurde ook infobrochures naar de buurtbewoners. Er is bovendien rechtstreeks contact tussen het centrum en de bewoners. Daarnaast bekijkt Fedasil samen met het lokale bestuur een voorstel tot het afsluiten van een samenwerkingsovereenkomst.
Wat uw tweede vraag betreft, is het lokale bestuur sinds mei op de hoogte dat er een centrum met een capaciteit van 178 bewoners in de gemeente zou komen. Door de lopende procedures en het burgemeestersbesluit van 27 december, dat succesvol werd aangevochten bij de Raad van State, waren een concrete verhuisdatum en het verdere verloop tot het laatste moment onzeker. De burgemeester werd echter telkens vooraf op de hoogte gebracht.
Wat uw derde vraag betreft, lopen er momenteel lopen nog twee rechtszaken die door de gemeente Schilde zijn aangespannen tegen Fedasil, met name een milieustakingsvordering en een vordering tot nietigverklaring van de huurovereenkomst. De totale kostprijs van die procedures is nog niet bekend.
Het vonnis waarnaar de burgemeester verwijst, is nog niet uitgesproken. Het wordt binnenkort verwacht.
Wat de capaciteit betreft, is het de bedoeling van Fedasil om op termijn de volledige capaciteit van het centrum te benutten.
Tot slot kom ik tot uw vraag over de bouwvergunning. Daarover kan ik u meedelen dat die informatie niet klopt. Er werden werken uitgevoerd om het gebouw in orde te brengen met de wettelijke vereisten inzake veiligheid, met inbegrip van de brandveiligheid, de toegankelijkheid en de opvangkwaliteit.
Die werken zijn niet onderworpen aan een omgevingsvergunning. Dat werd bevestigd door de gewestelijke stedenbouwkundige inspecteur, wat de brandtrap betreft, de ingreep waarvoor de burgemeester een stakingsbevel had uitgevaardigd.
Wat uw laatste drie vragen betreft, over de communicatie, kan ik u alleen meedelen dat er allesbehalve verholen gecommuniceerd is. Het lokaal bestuur was, zoals ik eerder al zei, sinds mei vorig jaar op de hoogte van de komst van de asielzoekers. In mijn ogen is er dan ook geen structureel probleem met de opstelling van Fedasil tegenover de lokale besturen.
03.03 Francesca Van Belleghem (VB): Minister, u zegt dat er met veel zaken rekening gehouden moet worden wanneer een asielcentrum wordt geopend, maar met één element wordt keer op keer geen rekening gehouden, namelijk de wil van de bevolking. De mensen hebben duidelijk aangegeven dat ze geen asielcentrum in Schilde willen. Ik denk trouwens dat in elke gemeente waar men aan de bewoners vraagt of zij willen dat er een asielcentrum komt of openblijft, het antwoord vaak negatief zal zijn. Daar wordt dus nooit rekening mee gehouden.
Ik vind het bovendien bijzonder dat Dirk Bauwens, N-VA-burgemeester van Schilde, zegt dat men niet vooraf op de hoogte was, terwijl u hier stelt dat dat wel het geval was. Wie moeten we dan geloven? Op den duur weet ik het ook niet meer. Het enige alternatief is de lokale afdeling van het Vlaams Belang in Schilde, want de N-VA heeft de mensen daar duidelijk in de steek gelaten.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
04.01 Sam Van Rooy (VB): Mevrouw de minister, u herinnert het zich misschien niet meer, maar ik had aangekondigd dat ik u namen zou geven van Iraanse jihadisten die zich op ons grondgebied bevinden en soms zelfs studeren aan onze universiteiten. Hier is er één; ik heb u de naam bezorgd. Hij woont in Antwerpen en studeert farmacie aan de Universiteit Antwerpen. Op zijn socialemediakanalen is te zien dat hij een propagandist is van jihadist ayatollah Khamenei en van diens moorddadige jihadistische terreurleger, de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC). Ik weet niet of dat voor u of voor andere partijen en politici ook zo is, maar voor mij is dat een jihadist, die hier simpelweg niet thuishoort. Meer nog, hij vormt een potentieel gevaar, in de eerste plaats voor vrijheidslievende Iraniërs, maar in feite voor onze hele samenleving.
Hij is helaas slechts een van de vele voorbeelden; ik volg dat dagelijks op. Mijn mailbox puilt uit van berichten van Iraniërs die met dat soort mensen worden geconfronteerd op hun werk, op straat, op sociale media, in het onderwijs of aan een van onze universiteiten of zelfs bij demonstraties en herdenkingen. Minister, vooral hier in Brussel wordt er vrijwel wekelijks een herdenking of demonstratie georganiseerd of soms verboden waar aanhangers van de moorddadige jihadistische Islamitische Republiek zich openlijk manifesteren. Ik zou denken dat dat een buitenkans is voor onze regering om het kaf van het koren te scheiden, wat overigens allang had moeten gebeuren.
Mevrouw de minister, wat is uw reactie daarop? Wordt de persoon die ik u heb doorgegeven, het land uitgezet? Wilt u in de regering ijveren voor een screening van alle Iraniërs op ons grondgebied, niet alleen van degenen die willen binnenkomen, maar ook van wie hier verblijft? Zo kunt u het kaf van het koren scheiden en de regimepropagandisten en marionetten van de Islamitische Republiek het land uitzetten en tegelijk onze samenleving en de mensen beschermen die het goed voorhebben met onze samenleving en onze vrijheid.
04.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer Van Rooy, de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) werd inderdaad op de hoogte gebracht van een post op X en heeft daarop de veiligheids- en inlichtingendiensten geraadpleegd voor meer informatie over de identiteit van de persoon en zijn profiel op het vlak van openbare orde en nationale veiligheid.
De DVZ zal, afhankelijk van de verkregen informatie, bekijken welke maatregelen moeten worden genomen met betrekking tot zijn verblijf.
Voor maatregelen op strafrechtelijk vlak verwijs ik u door naar minister van Justitie Verlinden.
04.03 Sam Van Rooy (VB): Dank u, minister.
Ik heb het al gezegd: het is slechts één geval. Ik hoop dat u niet verwacht dat ik u elke dag opnieuw namen doorgeef, waarop u dan actie onderneemt en de DVZ en de veiligheidsdiensten informeert. Dat is uiteraard een taak van de overheid, mevrouw de minister.
Ik zou denken dat de operaties Roaring Lion en Epic Fury van Israël respectievelijk de Verenigde Staten een buitenkans zijn voor de regering om de agenten en aanhangers van de moorddadige islamonazi's van de Islamitische Republiek Iran eindelijk allemaal het land uit te zetten. Ik heb het immers al gezegd: ze geven zich massaal bloot. Dat doen ze op sociale media, alsook op herdenkingen en demonstraties, vooral in Brussel. Ze bevinden zich soms zelfs aan onze universiteiten. Veel vrijheidslievende Iraniërs voelen zich daardoor terecht geïntimideerd of bedreigd.
Minister, agenten, supporters en aanhangers van de moorddadige islamitische jihad, of het nu Hamas, Hezbollah of de IRGC is, horen hier niet thuis. Ik vraag de regering dan ook om er een topprioriteit van te maken om hen allemaal op te sporen en het land uit te zetten.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
05.01 Sam Van Rooy (VB): Mijnheer de voorzitter, deze vraag gaat over Mohaned al-Khatib, verder op de agenda staat nog een vraag van mij over Mohammed Khatib geagendeerd.
Mevrouw de minister, Griekenland zou de vluchtelingenstatus van Mohaned al-Khatib hebben ingetrokken wegens – hoe kan het ook anders – een bedreiging voor de nationale veiligheid. De reden – u kent het verhaal ondertussen – is het beeldmateriaal waarop hij vierend en juichend te zien is, terwijl op de achtergrond moslimterroristen van Hamas de genocidale, jihadistische massaslachtingen in Israël plegen.
Mevrouw de minister, klopt die informatie? Wat is de stand van zaken met betrekking tot zijn verblijf op ons grondgebied? Wanneer en hoe wordt hij desgevallend uitgezet en naar waar?
Hoe zorgt u ervoor dat die weerzinwekkende jihadfanaticus, die Hamasvriend, zich niet opnieuw legaal of illegaal op Belgisch grondgebied kan bevinden?
05.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer Van Rooy, de Dienst Vreemdelingenzaken werd door de Griekse autoriteiten ondertussen op de hoogte gebracht van het feit dat zij de beschermingsstatus van de heer Al-Khatib inderdaad hebben ingetrokken. De Dienst Vreemdelingenzaken heeft daarop het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen op de hoogte gebracht. Dat dossier wordt nu dus verder opgevolgd.
05.03 Sam Van Rooy (VB): Mevrouw de minister, Mohaned al-Khatib was op 7 oktober vierend en juichend te zien, terwijl op de achtergrond moslimterroristen van Hamas de genocidale jihadistische massaslachting aan het plegen waren. Hij poseerde ook lachend op de foto met Hamaskopstukken, de architecten van 7 oktober. Die gaven de opdracht om in Israël hele gezinnen uit te moorden. Vervolgens liep hij hier vrij rond in België, tot op de kerstmarkt in mijn stad, Antwerpen, waar hij vrolijk Instagramfoto's maakte.
Mevrouw de minister, uw antwoord stelt mij dus helemaal niet gerust. België is een speeltuin, zo blijkt, voor dat soort van jihadverheerlijkers. Dat u nu niet eens kunt zeggen waar dat moordlustig Hamastuig zich bevindt, is natuurlijk weer heel veelzeggend en belooft niet veel goeds voor onze veiligheid.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
06.01 Francesca Van Belleghem (VB): Ik ben een beetje later, want ik had ruzie met de printer.
In het kader van transparantie zou één centrale website voor migratiecijfers een geschenk uit de hemel zijn. Dan zou ik ook niet meer naar de printer hoeven te lopen.
Op dit moment moeten we gegevens raadplegen op de websites van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS), de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ), Statbel, Eurostat, Myria, het Europees Migratienetwerk, Statistiek Vlaanderen, Opgroeien, Onderwijs Vlaanderen, Provincie.incijfers.be en op lokale websites, bijvoorbeeld van de stad Antwerpen. Het is een heel kluwen. Erkent u ook de nood aan een transparante en overzichtelijke website voor migratiecijfers?
Wat is de geraamde kostprijs om de website www.migratie.be alsnog te finaliseren?
06.02 Achraf El Yakhloufi (Vooruit): Mevrouw de minister, een correct en gedragen migratiebeleid staat of valt met transparantie en betrouwbare informatie. Daar ken ik u ook van in uw manier van communiceren. Net daarom kondigde uw voorganger, de heer Mahdi, enkele jaren geleden het project migratie.be aan. Het doel was een toegankelijke evidencebased website waar burgers, media en beleidsmakers correcte cijfers en basisinformatie over asiel en migratie zouden terugvinden, als antwoord op desinformatie en polarisering van verschillende groepen en personen.
Aan het begin van deze legislatuur gaf u aan dat Myria het project nog tot midden 2025 zou voortzetten. Recent liet u dan weten dat het project om budgettaire redenen definitief werd stopgezet. Dat roept vragen op, aangezien eerder bleek dat het project zich in een gevorderd stadium bevond. Er zijn al flink wat centen in gestopt en ik ben benieuwd naar het precieze bedrag. Toegankelijke en correcte cijfers zijn essentieel voor een sereen en correct maatschappelijk debat over migratie.
Kunt u toelichten welke concrete overwegingen hebben geleid tot de stopzetting van migratie.be? In welke mate speelden, naast budgettaire beperkingen, ook inhoudelijke, organisatorische of beleidsmatige factoren een rol?
Klopt het dat de website inhoudelijk en technisch al grotendeels was uitgewerkt? Zo ja, welke elementen ontbraken nog om het project effectief te lanceren? Welke inschatting werd er gemaakt van de middelen die nog nodig zouden zijn geweest om het project alsnog voort te zetten, al dan niet in afgeslankte vorm?
Hoeveel publieke middelen zijn er tot heden in totaal geïnvesteerd in de ontwikkeling en voorbereiding van het project, inclusief de externe opdracht en btw?
Hoe zal de regering ervoor zorgen dat burgers toegang blijven hebben tot duidelijke, objectieve en gecentraliseerde informatie over asiel en migratie, zeker met het oog op het bestrijden van desinformatie en het versterken van een maatschappelijk draagvlak?
06.03 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Van Belleghem, mijnheer El Yakhloufi, gezien de budgettaire krapte werd ervoor gekozen om de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) niet langer in het project migratie.be te laten investeren. Mijn prioriteiten liggen bij het wegwerken van de achterstand van meer dan 60.000 dossiers en het verminderen van de druk op de opvang, niet op het opzetten van een website met gecentraliseerde gegevens.
Op zich ben ik niet tegen dat initiatief gekant, maar het is geen prioriteit. De DVZ publiceert immers sinds jaar en dag transparante en betrouwbare gegevens op zijn website over de onderwerpen die tot zijn bevoegdheid behoren. Mijn kabinet heeft inmiddels van Myria vernomen dat Myria het websiteproject met eigen middelen voortzet. De DVZ, Statbel en Myria hebben altijd al gegevens uitgewisseld en zullen dat blijven doen.
De stand van het project ten tijde van onze beslissing om er niet langer aan mee te werken, beloofde niet op korte of middellange termijn de doelstellingen te kunnen realiseren. Daarom heeft de DVZ ervoor gekozen om zijn beperkte middelen elders in te zetten, bijvoorbeeld voor de implementatie van het Europees Asiel- en Migratiepact. De dashboards werden ontwikkeld op basis van testgegevens. Op het vlak van design moest er nog heel wat worden beslist en het merendeel van de vertalingen moesten nog gemaakt worden. Er moesten nog afspraken gemaakt worden over gegevensbescherming en aansprakelijkheid. De datapipeline die nodig is voor de automatische actualisering van de gegevens was klaar, maar wegens veiligheidsproblemen niet toegankelijk voor de DVZ.
De vraag naar de middelen die nodig zouden zijn geweest om het project alsnog voort te zetten, moet aan Myria gericht worden. Voor de ontwikkeling- en licentiekosten werd 296.095,19 euro inclusief btw betaald. Daar komen de kosten voor de inzet van personeel nog bij, waar we geen exact bedrag op kunnen plakken.
Wat uw laatste vraag betreft, mijnheer El Yakhlouf, zijn alle cijfers raadpleegbaar op de website van elke verantwoordelijke instantie en volledig toegankelijk voor iedereen.
Momenteel wordt er bij de DVZ nagedacht of de presentatie kan worden aangepast zodat ze nog toegankelijker en leesbaarder wordt.
06.04 Francesca Van Belleghem (VB): Minister, als u een leesbare en toegankelijke website wilt, kan ik u alleen aanbevelen om te surfen naar www.immigratiebarometer.be. Ik heb daar in het verleden bloed, zweet en tranen in gestoken. Het heeft uren gekost om zo’n goede website op poten te zetten, aangezien de overheid nalaat om daadkrachtig en op één website goede cijfers te publiceren over asiel en migratie, die trouwens niet polariserend zijn en 100 % correct. Het is dus duidelijk: wat men zelf doet, doet men beter.
06.05 Achraf El Yakhloufi (Vooruit): Dank u wel, mevrouw de minister, voor uw antwoorden.
Ik ben blij dat u toch een duidelijk antwoord geeft. Ik hoor u zeggen dat budgettaire keuzes de doorslag hebben gegeven om bestaande structuren hun werk te laten voortzetten. Dat betwist ik niet. Ik denk dat Myria cruciaal blijft als onafhankelijke speler. Dat blijkt ook.
Ik vind het jammer dat u zegt dat u niet weet hoeveel het zou kosten om het project helemaal uit te voeren. U zegt alleen dat het een budgettaire keuze was. Ik heb een achtergrond als fiscaal analist. Als ik iets niet doe omdat het te veel zal kosten, dan heb ik toch een schatting of een feitelijk bedrag van wat het zou kosten. Ik kan het natuurlijk altijd zelf aan Myria vragen.
Daarnaast hoor ik hier opnieuw over een andere barometer spreken. Dat is juist het probleem. U verwijst me naar de instanties, maar dat zijn er zoveel, voor zo’n moeilijk thema. We moeten aan de mensen een duidelijk en transparant beeld over migratie geven, dat niet wordt gepolariseerd of misbruikt. Laat me u hier een boek tonen van de collega’s. U moet eens zien hoe die grafieken duidelijk worden misbruikt en hoe die cijfers niet correct worden weergegeven.
Ik wil dat er over migratie een intellectueel correct debat wordt gevoerd. U doet dat meestal, mevrouw de minister. U gaat doorgaans een intellectueel correct debat aan. Collega’s, ik heb 'meestal' gezegd.
Die websites kunnen echt een meerwaarde zijn. U verwijst mij naar de instanties, maar ik denk dat juist daar het probleem zit.
Boeken zoals dit boek en bepaalde websites zorgen ervoor dat migratie wordt gepolariseerd en dat leidt ertoe dat mensen zoals u en ik, die het niet over alles eens zijn, maar een juist en correct beleid inzake asiel en migratie willen voeren, worden gesaboteerd en door polarisatie een oneerlijk gevecht moeten voeren. Daarom vraag ik u om te bekijken en te overwegen om migratie.be toch nog voort te zetten, ook al is dat beperkt en met een klein budget.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
07.01 Francesca Van Belleghem (VB): U kent de ontwikkelingen, vooral in Noordoost-Syrië, die zorgen baren. De Koerdisch geleide SDF verliest de controle over de gevangenissen en kampen waar IS-leden, waaronder Belgische staatsburgers, worden vastgehouden. We horen berichten over massale ontsnappingen en het OCAD waarschuwt voor veiligheidsrisico’s in dit land.
Mijn vraag is welke maatregelen u als minister van Asiel en Migratie neemt om te voorkomen dat ontsnapte IS-strijders ongezien naar ons land kunnen terugkeren, zoals trouwens al gebeurd is. Onlangs werd in dit land iemand opgepakt die teruggekeerd was uit Syrië.
Zijn er in het verleden al IS-aanhangers of Syriëstrijders geweest die asiel hebben aangevraagd in ons land? Over hoeveel dossiers gaat het? Welke beslissingen werden genomen? Zijn die mensen op dit moment nog in ons land?
Volgens het jaarverslag van het federaal parket zouden er de afgelopen maanden ook IS-strijders uit ons land naar Syrië vertrokken zijn. Dat is de omgekeerde beweging. Als het gaat over mensen die niet onze nationaliteit hebben, bent u daar deels ook voor bevoegd. Kunt u daar meer toelichting bij geven?
07.02 Sam Van Rooy (VB): Mijnheer de voorzitter, mag ik even vragen of mijn vraag over de nieuwe asielrichtlijn van de EU hieraan gekoppeld is?
De voorzitter: Dit gaat over de jihadisten uit Syrië.
07.03 Sam Van Rooy (VB): Minister, we vernamen dat Al-Hol, het grootste detentiekamp voor jihadisten van Islamitische Staat in Syrië, naar verluidt leegloopt. Er zouden ongeveer 22.000 gevangenen, waaronder meer dan 6.000 afkomstig uit het buitenland, op vrije voeten zijn.
Kunt u dat bevestigen? Over hoeveel jihadisten met een Belgisch paspoort gaat het? Over hoeveel jihadisten afkomstig uit Europa gaat het? Hoe voorkomt de regering dat deze jihadisten een gevaar vormen voor onze samenleving?
07.04 Minister Anneleen Van Bossuyt: In mijn voorbereiding en zoals ook op de website van de Kamer stond, was de vraag van u, mijnheer Van Rooy, die hieraan gekoppeld was, wel degelijk die over nieuwe asielrichtlijn.
Ik zal antwoorden op die vraag, want de andere komt misschien later aan bod.
07.05 Sam Van Rooy (VB): Ik begrijp het eerlijk gezegd ook niet goed, want die vraag is later ingediend.
07.06 Minister Anneleen Van Bossuyt: Ik zal dus nu ook antwoorden op de vraag over de asielrichtlijn.
Mevrouw Van Belleghem en mijnheer Van Rooy, een Syriëstrijder is voor dit antwoord een persoon die naar een jihadistisch conflictgebied is gereisd om er een terreurgroep te vervoegen en die daar nog steeds verblijft.
Wat de niet-Belgische Syriëstrijders betreft, kan ik u meedelen dat de Syriëstrijders die momenteel door het OCAD als FTF-categorie 1 worden beschouwd geen recht op verblijf meer hebben. Volgens de DVZ bevinden die personen zich niet meer op ons grondgebied.
Wat uw vraag over de dossierbehandeling van Syriërs betreft, werden in de periode van 1 november 2025 tot 23 maart van dit jaar door het CGVS 1.511 persoonlijke onderhouden voor Syriërs gepland. Sinds de heropstart van de behandeling van alle Syrische dossiers, begin november, tot 23 maart nam het CGVS een eindbeslissing voor 782 Syriërs. Voor 758 personen betrof het een eindbeslissing en voor 24 personen een ontvankelijkheidsbeslissing. De beschermingsgraad voor Syrië in deze periode, uitgedrukt in dossiers, bedraagt daarmee 9,3 %.
Het CGVS volgt de situatie in het noordoosten en de informatie nauwgezet op en elk dossier wordt individueel behandeld. Bij het CGVS wordt al langer bijzondere aandacht besteed aan het opsporen van indicaties van extremisme of terrorisme. Daarvoor werden specifieke procedures uitgewerkt. In het kader van de hervatting van de behandeling van Syrische dossiers werd een bijkomend instrument ontwikkeld om aanwijzingen voor uitsluiting in Syrische dossiers op te sporen. Dat instrument wordt nu gebruikt bij de screening en door de protection officers.
Wat uw vraag betreft, mevrouw Van Belleghem, over personen die teruggekeerd zijn uit een jihadistisch conflictgebied waar ze een terreurgroep hebben vervoegd en die door het OCAD zo worden gecategoriseerd en momenteel dat statuut nog hebben, gaat het om 13 personen die tijdens hun verblijf in België een verzoek om internationale bescherming ingediend hebben. Sommigen van hen hebben meerdere verzoeken ingediend. Er zijn dus meer beslissingen dan personen.
Er werd slechts één beslissing tot erkenning van de vluchtelingenstatus genomen door het CGVS. In dat geval heeft de Dienst Vreemdelingenzaken het CGVS verzocht om over te gaan tot intrekking van het beschermingsstatuut. Bij twee personen is het verzoek om internationale bescherming nog in behandeling bij het CGVS en voor één persoon bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen.
Zoals eerder vermeld, heeft er al een administratieve missie naar Syrië plaatsgevonden, maar daarop komen we later nog terug.
Mijnheer Van Rooy, wat de nieuwe landengids voor Syrië betreft, waarnaar u verwijst, heeft het Asielagentschap van de Europese Unie (EUAA) al een update op zijn website geplaatst om berichtgeving in een bepaalde pers te nuanceren en te corrigeren.
Er was een misvatting tussen personen met vermeende banden met IS en personen met effectieve banden met IS. Op de website wordt duidelijk gesteld dat de landengids allerminst betekent dat personen met banden met Islamitische Staat recht zouden hebben op internationale bescherming. Daarnaast kan ik u meegeven dat het niet om een richtlijn gaat, maar om een landengids waarmee nationale instanties rekening kunnen houden.
Bovendien doen de bepalingen uit die gids geen afbreuk aan de mogelijkheid om verzoekers uit te sluiten in toepassing van artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag, onder meer omdat ze betrokken zijn bij misdaden tegen de menselijkheid. Er is dus geen specifieke actie vereist vanuit mijn bevoegdheid.
Tot slot kan ik u meegeven dat we als federale regering de strijd tegen terrorisme en tegen personen die banden hebben met terroristische daden willen versterken. Ik verwijs onder meer naar het wetsontwerp over het levenslang inreisverbod dat gisteren in deze commissie werd goedgekeurd.
De voorzitter: Dank u wel en mijn excuses voor de verwarring. De vraag werd wel degelijk ingediend onder de titel "jihadisten uit Syrië". Ik weet niet waarom er een titelverwarring is, want zowel op de website van de Kamer als bij de ingediende mondelinge vraag is de titel dus "jihadisten uit Syrië". Uw eerste zin in de tekst van uw ingediende vraag gaat wel over de EU-richtlijn, maar dat was niet de titel van de vraag.
We gaan over tot de replieken.
07.07 Francesca Van Belleghem (VB): Dank u wel voor uw antwoord.
U hebt een aantal cijfers gegeven en we zullen daar nog verdere vragen over stellen. Als ik het goed heb begrepen, hebt u voor één Syriëstrijder of één IS-aanhanger de asiel- of vluchtelingenstatus ingetrokken. Ik hoop dat ook de verblijfstatus werd ingetrokken en dat er spoedig werk kan worden gemaakt van de verwijdering van die persoon van ons grondgebied, want die heeft hier natuurlijk niets meer te zoeken.
Ik zal dit nog verder herbeluisteren en herlezen en er eventueel bijkomende vragen over indienen.
07.08 Sam Van Rooy (VB): Minister, u bent blijkbaar niet gebonden aan de landengids waarnaar u verwijst, de EU Country Guidance. Ik ben daar blij om. Wat u echter niet hebt vermeld, is dat daarin ook staat dat christenen uit Syrië meestal geen asiel nodig zouden hebben. Dat is natuurlijk totaal van de pot gerukt.
In de hele islamitische wereld worden christenen onderdrukt, verjaagd of uitgemoord. Dat is ook logisch, want de islamitische doctrine schrijft dat voor. Op 29 maart, op Palmzondag, vond nog een slachting plaats op christenen in Syrië en Nigeria.
Moslimterroristen die dergelijke daden plegen, alsook personen die zulke moordpartijen toejuichen of banden hebben met jihadistische groeperingen, moeten uit ons land worden geweerd. Zij verdienen nooit bescherming, ook niet als de EU dat zou dicteren.
Uit een onderzoek in Vlaanderen blijkt dat nu al een op de vijf moslims, dat zijn er 80.000, begrip heeft voor de verkrachters en moordenaars van Islamitische Staat. Minister, 80.000 moslims in ons land hebben begrip voor de jihadisten van Islamitische Staat, en wat doet de regering? Zoals altijd staat ze erbij en kijkt ernaar.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
08.01 Francesca Van Belleghem (VB): Minister, ik heb twee vragen: één van januari die ik nog altijd niet heb kunnen stellen en een recente vraag die deze een beetje overlapt. Intussen zien we dat er gewoon niet genoeg gebeurd is.
Laten we terugkeren naar eind januari. Bij het aantreden van de Duitse minister voor Binnenlandse Zaken, Alexander Dobrindt, begin november, kondigde hij aan dat de gedwongen terugkeer naar Syrië zou hervat worden. Eind december werden die woorden omgezet in daden en werd één criminele Syriër gerepatrieerd. Eerder was dat ook al in Oostenrijk het geval. We weten uit de pers dat er binnenkort nog zo’n vlucht zal plaatsvinden.
Midden december stelde u in deze commissie dat door de Dienst Vreemdelingenzaken en de FOD Buitenlandse Zaken een missie naar Syrië werd gepland. Daarnet zei u dat die intussen heeft plaatsgevonden. Graag krijg ik daar verduidelijking over. Wat is de concrete stand van zaken van die missie naar Syrië?
Zowel in Duitsland als in Oostenrijk worden nu enkele duizenden beschermingsstatuten die in de afgelopen vijf jaar aan Syriërs werden toegekend, geëvalueerd. Bent u van plan dat ook hier te doen? In hoeveel gevallen gebeurde dat al?
We weten dat er op Europees niveau een initiatief is om werk te maken van de terugkeer van illegale Syriërs naar het land van herkomst. U kunt in afwachting van dat initiatief – hoe wenselijk het ook is – daarvan op nationaal niveau zelf al werk maken. Hebt u daarvan intussen werk gemaakt? Heeft die missie van de Dienst Vreemdelingenzaken iets opgeleverd? Werd de kwestie op Europees niveau nog besproken? Wat was het resultaat daarvan?
We hebben enkele dagen geleden in de pers vernomen dat men in Duitsland een grote herevaluatie heeft gepland en dat vele Syriërs zouden moeten terugkeren naar het land van herkomst. Men sprak over een circulair migratiemodel. De ene persoon lijkt de andere daar tegen te spreken. Zult u ook dergelijke gesprekken voeren? Zult u ook massaal werk maken van het terugsturen van illegale Syriërs naar het land van herkomst?
08.02 Sandro Di Nunzio (Anders.): Mijnheer de voorzitter, ik dank u om even op mij te wachten, zodat ik opnieuw naar deze commissie kon komen.
Mevrouw de minister, u kondigde in januari een nieuwe regeling aan voor de vrijwillige terugkeer van Syriërs, met een verhoogde re-integratiesteun tot 5.000 euro voor Syriërs die snel kiezen voor een vrijwillige terugkeer en 3.000 euro voor mensen zonder wettig verblijf. Dat klonk toen heel ambitieus en de opzet was goed, maar vandaag stel ik vast dat het veeleer bij een aankondiging is gebleven en dat de resultaten uitblijven, tenzij u mij kunt tegenspreken.
De cijfers die publiek gekend zijn, lijken niet in uw voordeel te pleiten. Fedasil meldt immers dat in 2025 in totaal 219 Syriërs vrijwillig zijn teruggekeerd vanuit België. Dat is meer dan in 2024, maar nog altijd vrij beperkt. In vergelijking met onze buurlanden is er een aanzienlijk verschil. Nederland begeleidde vorig jaar bijna 1.000 Syriërs bij vrijwillige terugkeer. Duitsland meldde tegen eind december vorig jaar bijna 6.000 aanvragen en 3.600 effectieve terugkeerders naar Syrië. Met andere woorden, de maatregel bestaat nu ook bij ons, maar de vraag is of hij effectief werkt of voldoende effectief is. Daarom heb ik de volgende vragen.
Ten eerste, hoeveel Syriërs hebben zich sinds uw aankondiging begin dit jaar aangemeld voor een vrijwillige terugkeer onder de verhoogde steunregeling?
Ten tweede, hoeveel van hen zijn intussen effectief vertrokken?
Ten derde, wat is uw concrete doelstelling voor dit jaar inzake vrijwillige terugkeer naar Syrië?
Ten vierde, als Nederland en Duitsland hogere aantallen halen, waarom blijft ons land dan zo ver achter?
08.03 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Van Belleghem en mijnheer Di Nunzio, van 23 tot en met 26 februari 2026 heeft, in samenwerking met Buitenlandse Zaken, een ambtelijke missie naar Syrië plaatsgevonden. Voor mijn diensten waren de directeurs-generaal van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) en Fedasil aanwezig. Het hoofdthema van de gezamenlijke missie was migratie, waaronder vrijwillige en gedwongen terugkeer.
Er werden onder meer gesprekken gevoerd met de bevoegde autoriteiten inzake terugkeer. Die contacten vonden plaats met de diensten van Buitenlandse Zaken, Binnenlandse Zaken en de diensten bevoegd voor grenzen en douane. Het opbouwen van relaties met landen van herkomst begint, zoals altijd, met dialoog, om stap voor stap vertrouwen op te bouwen met het oog op een toekomstige samenwerking.
Vanuit mijn diensten kreeg ik de feedback dat de missie naar Syrië op dat vlak een heel goede eerste stap was. Syrië is nog steeds in transitie en heropbouw, maar desondanks was er openheid om stelselmatig een gezamenlijk kader van samenwerking uit te bouwen op het vlak van migratie en terugkeer. In die richting werken we de komende maanden stap voor stap voort, zoals het hoort.
Wat de terugkeer van Syriërs met een statuut betreft, moeten vluchtelingen, subsidiair beschermden en verzoekers om internationale bescherming die een gevaar vormen voor onze openbare orde of nationale veiligheid, hun status of de mogelijkheid op een beschermingsstatuut kunnen verliezen, conform het regeerakkoord. Daarom werd binnen het CGVS een veiligheidscel opgericht, die volop in ontwikkeling is. De veiligheidscel zal, conform de artikelen 49 en 49/2 van de vreemdelingenwet, zoals het CGVS nu al doet, alle vragen tot heroverweging van de beschermingsstatus wegens gevaar voor de openbare orde of de nationale veiligheid behandelen.
De reeds bestaande cel Openbare Orde wordt extra ondersteund door de juridische dienst en bijkomende protection officers. Die zijn eind vorig jaar al aangeworven en zijn nu in opleiding, zodat dit jaar een volwaardige veiligheidscel volledig operationeel kan zijn. De bedoeling is dat die cel zo doeltreffend mogelijk de heroverwegingen en eventueel andere gerelateerde behandelingen coördineert.
Gelet op de huidige historisch hoge werkachterstand van meer dan 60.000 dossiers in de asiel- en migratiediensten ligt onze prioriteit bij het wegwerken daarvan. Daarom voorzien we extra personeel voor onder andere het CGVS. Op vraag van de DVZ worden beschermingsstatuten uiteraard steeds herzien en waar mogelijk ingetrokken door het CGVS, wanneer bijvoorbeeld uit informatie blijkt dat een internationaal beschermde is teruggekeerd naar zijn land van herkomst. Laten we eerst de instroom indijken, de druk op de opvang verlichten en de achterstand wegwerken. Wanneer daarvoor de ruimte is, zullen we ook met die passage uit het regeerakkoord aan de slag gaan.
Ons motto blijft dat we vrijwillige terugkeer willen faciliteren als het kan en gedwongen terugkeer organiseren als het moet. Een effectief terugkeerbeleid is het sluitstuk van een doortastend asiel- en migratiebeleid. Mijnheer Di Nunzio, binnen deze regering maken we van terugkeer een prioriteit. Daarover bestaat eensgezindheid. Tussen januari en februari van dit jaar zijn 17 personen vrijwillig naar Syrië teruggekeerd met een verhoogde re-integratiesteun. De inschatting voor het hele jaar is moeilijk te maken, zeker gelet op de huidige geopolitieke toestand, maar we zijn ervan overtuigd dat de maatregel zijn vruchten zal afwerpen.
Sinds januari lopen er in de opvangcentra informatie- en sensibiliseringscampagnes. Buiten de opvang zijn er ook verschillende acties gepland. Zo staat een aanpassing van de website omtrent vrijwillige terugkeer op de planning, evenals informatieverspreiding via sociale media, specifieke briefwisseling bij een negatieve beslissing van het CGVS of de RVV, het informeren van de diaspora en bij uitbreiding een hervorming van het hele systeem van de vrijwillige terugkeer.
08.04 Francesca Van Belleghem (VB): Dank u wel voor uw uitgebreid antwoord, mevrouw de minister.
Het is intussen al meer dan een half jaar dat we u ondervragen over de gedwongen terugkeer naar Syrië, die u ook hebt aangekondigd. Andere landen hebben effectief al mensen teruggestuurd, maar hier zien we dat u blijft steken bij een missie. U hebt al een missie uitgevoerd, maar er is nog altijd geen gedwongen terugkeer.
Op 5 november zei u dat de prioriteit eerst ligt bij het wegwerken van de werkachterstand en dat in een tweede fase een systematische, periodieke evaluatie van de statussen van Syriërs zal gebeuren. U kunt dus niet zeggen dat het uw prioriteit is om Syriërs terug te sturen, als het eigenlijk uw prioriteit is om eerst de werkachterstand weg te werken. U moet ergens een keuze maken. De woorden die u uitspreekt, stroken niet met de daden die u stelt. U wilt de werkachterstand wegwerken, maar u herevalueert op dit moment niet systematisch de statussen van Syriërs, terwijl dat in andere landen wel gebeurt. In die landen zijn ook al verschillende Syriërs gedwongen teruggestuurd, terwijl u er nog altijd geen hebt teruggestuurd. Dat is, een half jaar later, nog altijd de balans.
Het effectief terugsturen van Syriërs naar het land van herkomst is natuurlijk de beste ontradingscampagne om geen nieuwe Syriërs, die hier eigenlijk niet thuishoren, meer binnen te krijgen. Dat zorgt bovendien voor minder asielaanvragen en zal ook bijdragen tot het verminderen van de werkachterstand, mevrouw de minister. Het is tijd dat u uw woorden omzet in daden.
08.05 Sandro Di Nunzio (Anders.): Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoorden.
Het is heel goed dat u informeert, sensibiliseert en aanzet. Dat is de eerste en heel nuttige stap. Ik kan mij inbeelden dat een en ander nog meer kenbaar moet worden gemaakt, zodat die weg ook kan worden bewandeld.
Mocht ik zelf actief zijn in uw beleidsdomein, dan zou ik toch een grondige analyse maken. Ik neem aan dat u dat ook wilt doen om na te gaan hoe het komt dat er verschillen zijn met de buurlanden. Pakken zij bepaalde zaken anders aan? Heeft het te maken met bekendheid of met andere factoren? Dat heb ik niet meteen gehoord in uw antwoord. Misschien weet u dat op dit moment nog niet, wat uiteraard mogelijk is. Op dat vlak vraag ik u om toch eens grondig te bekijken waaraan dat zou kunnen liggen. U geeft zelf aan dat informeren de eerste stap is. Hopelijk zullen de aantallen van vrijwillige terugkeer stijgen. De geopolitieke context zal daarbij een rol spelen.
In uw antwoorden merk ik ook dat u geen prognoses wilt maken over doelstellingen, omdat het risico bestaat dat u, om welke reden ook, onder de lat blijft en daarop wordt aangesproken. Het is nochtans niet slecht om op een genuanceerde manier bepaalde objectieven na te streven. Ik neem aan dat u dat achter de schermen wellicht probeert te doen. Daarom vroeg ik daarnaar. Het is echter een goede eerste stap. Ik hoop dat het aantal zal stijgen en dat u ook zult kunnen vaststellen waaraan een en ander precies gelegen is.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
09.01 Sam Van Rooy (VB): Mevrouw de minister, ik verwijs naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.
De Europese coördinator van de
jihadistische organisatie Samidoun, Mohammed Khatib, is zaterdag in Griekenland
aangehouden. Hij is zijn Belgische vluchtelingenstatus ondertussen kwijt, maar
wat zal er nu met hem gebeuren? Zal hij worden teruggestuurd naar België? Zal
België hem desgevallend opsluiten en uitzetten? Zo ja, hoe en naar waar?
09.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer Van Rooy, de betrokkene, Mohammed Khatib, heeft een schorsend beroep ingediend tegen de beslissing tot intrekking van zijn vluchtelingenstatus door het CGVS. Dat beroep is nog steeds hangende bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Hij beschikt bijgevolg nog steeds over een Belgische verblijfskaart. Tot op heden heeft de Dienst Vreemdelingenzaken nog geen verzoek uit Griekenland ontvangen om de betrokkene terug te nemen.
09.03 Sam Van Rooy (VB): Mevrouw de minister, hoelang kan zoiets duren? Het is al erg genoeg dat die Mohammed Khatib van het jihadistische Samidoun hier al zoveel jaren zijn antisemitisch en jihadistisch gif heeft kunnen spuien. In een normaal land zou zo iemand nooit de vluchtelingenstatus hebben gekregen, maar dit is natuurlijk België. Iedereen kan hier binnenkomen, legaal of illegaal. Illegalen worden nauwelijks teruggestuurd, zoals we weten.
De vluchtelingenstatus van die Mohammed Khatib werd acht maanden geleden ingetrokken en ondertussen is hij hier nog altijd. Dat is een schande voor een regering die beweert antisemitisme te willen bestrijden, voor een regering die beweert terreur te willen bestrijden. Een jihadist, een antisemiet, wordt hier gewoon getolereerd en kan zo lang op ons grondgebied verblijven. Mevrouw de minister, u moest zich schamen.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
10.01 Sam Van Rooy (VB): Mevrouw de minister, ook voor deze vraag verwijs ik naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.
De Hassan II Stichting voor Marokkanen in
het Buitenland stuurt een delegatie van 320 leden (= predikers) om Marokkanen
in hun gastlanden religieuze en spirituele steun te bieden gedurende de
ramadan. De delegatie vertrekt op 16 februari 2026 (zie: https://www.fh2mre.ma/fondation/espace-presse/ramadan-2026/).
42 daarvan zouden naar België komen.
Kan u dit bevestigen? Waarom is dit nodig en waarom laat u dit toe? Vindt u niet dat het toelaten van buitenlandse, i.c. Marokkaanse imams de integratie tegenwerkt en de islamisering van onze samenleving bewerkstelligt?
10.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer Van Rooy, iedere Marokkaanse onderdaan die naar ons land wil reizen, dient daarvoor de nodige documenten, dus een visum, voor te leggen. Als het gaat over personen die naar ons land komen in het kader van de bediening van een van de erkende erediensten, kunnen zij een aanvraag indienen voor het verkrijgen van het desbetreffende visum. Het geldende kader voor die aanvragen is de visumcode.
Dergelijke aanvragen moeten ook altijd bij de DVZ passeren om het dossier te onderzoeken en al dan niet over te gaan tot de toekenning van het desbetreffende visum. Ze kunnen dus niet worden toegekend door de diplomatieke posten.
De drie veiligheidsdiensten, zijnde de Veiligheid van de Staat, de militaire veiligheidsdienst ADIV en het OCAD, worden ook steeds bevraagd.
U vraagt of ik uw stelling kan bevestigen. Ik kan die noch bevestigen noch ontkennen, aangezien een visumaanvraag persoonlijk moet worden ingediend en u in uw vraag geen namen hebt vernoemd. Ik moet daaraan bovendien toevoegen dat het niet toegelaten is om dergelijke informatie over persoonlijke dossiers van aanvragers zomaar bekend te maken.
Ik kan u wel meegeven dat ik als minister van Asiel en Migratie werk aan een verstrenging van de binnenkomstvereisten. Geestelijke beoefenaars van erkende erediensten zullen bijvoorbeeld ook moeten slagen voor een inburgerings- en taaltest om een gecombineerde vergunning te kunnen krijgen.
10.03 Sam Van Rooy (VB): Mevrouw de minister, Marokko stuurt 42 imams naar België wegens de ramadan en u en deze regering vinden dat blijkbaar prima.
Meent u nu echt dat dat de integratie ten goede komt? Die imams zijn bedoeld om Marokkanen en mensen met een Marokkaanse achtergrond bij de les te houden en om ervoor te zorgen dat zij in de eerste plaats moslim en Marokkaan blijven.
We stellen helaas vast dat dat bij talloze Marokkanen in ons land ook lukt. Daardoor islamiseert onze samenleving en mede daardoor is onze cultuur bezig te verdwijnen.
Mocht u nog eens uitzonderlijk op bezoek komen in Antwerpen, dan raad ik u aan om zeker eens door de wijk Borgerokko te wandelen en u af te vragen of u daar meer of minder van wilt. Voor ons, voor mij, is het antwoord alvast duidelijk.
L'incident est
clos.
Het incident is
gesloten.
De voorzitter: De heer Aouasti en de heer Dubois zijn niet aanwezig.
11.01 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Mevrouw de minister, vier jaar na het begin van de oorlog vragen maandelijks nog ongeveer 1.000 Oekraïners tijdelijke bescherming aan in ons land. Uit cijfers van de Dienst Vreemdelingenzaken blijkt dat ongeveer vier op de tien aanvragen wordt geweigerd. Die weigeringen gebeuren omdat de betrokkenen niet kunnen aantonen dat zij vóór de oorlog effectief in Oekraïne woonden. Sinds augustus worden ook aanvragen geweigerd van personen die elders in Europa al tijdelijke bescherming hebben verkregen.
Volgens Caritas laten de Europese regels ruimte voor een zekere flexibiliteit, maar zou België de regelgeving steeds strikter toepassen. Dat leidt soms tot absurde situaties. Zo vernemen we dat gezinnen met kinderen een weigering krijgen omdat die kinderen na het uitbreken van de oorlog zijn geboren. Die kinderen kunnen dan wel via gezinshereniging een verblijfsrecht verkrijgen, maar die procedure is complex. In sommige gevallen lukt gezinshereniging ook niet omdat ze niet voldoen aan de inkomenseisen. Intussen zou de Dienst Vreemdelingenzaken die inkomenseis in dergelijke gevallen hebben geschrapt.
We vernemen via het middenveld – dat activistische, gevaarlijke middenveld, dat tien jaar geleden blijkbaar met verkozenen in de regering zat, wat ik niet wist – dat er veel hulpvragen komen van Oekraïners. U hebt het toch voor witte, brave mensen zoals de Oekraïners? Dat is toch het type vluchtelingen van wie u geen schrik hebt? Toch is ook voor hen de situatie blijkbaar problematisch. Daarom heb ik de volgende vragen.
Hoe verklaart u dat de criteria steeds strikter worden toegepast? Hoe zit het specifiek met de situatie van kinderen en gezinshereniging? Op welke manier zult u dat oplossen?
11.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer Vandemaele, ik nodig u uit om mij geen woorden in de mond te leggen die ik nooit heb uitgesproken. Daarnet deed u dat al met betrekking tot de rechters, die voor mij snullen zouden zijn. Nu hebt u het over witte, brave mensen. Dergelijke verklaringen moet u vooral voor uw eigen rekening nemen, want u hebt die nog nooit uit mijn mond horen komen en dat zal ook nooit gebeuren. Als u dergelijke zaken wilt zeggen, dient u dat voor uw eigen rekening te nemen en niet toe te schrijven aan anderen, waarvoor dank.
Goed, ik ben echter een vrouw, en wat moest een vrouw ook alweer doen? Een vrouw moet begrijpen dat een neen een neen is.
11.03 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Daar heb ik niets mee te maken. (…)
11.04 Minister Anneleen Van Bossuyt: Neen, dat zei de heer Aouasti. Zulke boodschappen kunnen blijkbaar perfect in deze commissie worden gezegd, dus ik schrik vandaag nergens meer van. Ik ga er niet verder op in.
De situatie van de tijdelijk ontheemden uit Oekraïne is er een die van dichtbij wordt opgevolgd. Eerst en vooral wil ik benadrukken dat er reeds duidelijke en heldere informatie beschikbaar is voor personen die een verzoek om tijdelijke bescherming wensen in te dienen. De website van de Dienst Vreemdelingenzaken bevat een afzonderlijk onderdeel Oekraïne, waarin in heldere bewoordingen de volgende zaken worden uitgelegd: het kort verblijf, het lang verblijf, gezinshereniging met een tijdelijke beschermde en de procedure en criteria voor tijdelijke bescherming.
Ik raad u dus aan om die website te raadplegen. Daarop staat duidelijke informatie. De onderdelen die voor een verzoeker tijdelijke bescherming essentieel zijn in het kader van het verzoek zijn bovendien in het Oekraïens vertaald. Op die manier zijn zij vóór de indiening van hun verzoek op de hoogte van wat er van hen wordt verwacht, zodat zij hun verzoek grondig kunnen voorbereiden.
Een gedeelte van het antwoord is in het Frans voorbereid.
La procédure de protection temporaire est une procédure très rapide dans le cadre de laquelle une décision est obtenue dans un délai très court. La grande majorité des demandeurs reçoivent déjà le jour de l'enregistrement une attestation de protection temporaire avec laquelle ils peuvent se présenter auprès d'une commune, en vue de leur inscription et de la délivrance d'un titre de séjour. Je pense que peu de procédures se déroulent aussi rapidement. Dans la grande majorité des cas, une décision est effectivement prise le jour même lorsque les éléments du dossier sont clairs et que les critères sont manifestement remplis. Pour les cas nécessitant une analyse complémentaire du dossier – parce que les documents présentés ou les déclarations ne permettent pas de trancher – la décision ne peut être rendue le jour-même. Ces situations donnent lieu dans les plus brefs délais, soit à la délivrance d'une attestation de protection temporaire, soit à une décision de refus lorsque les conditions ne sont pas remplies. Mes services s'efforcent de prendre une décision dans le courant de la semaine ouvrable.
Inderdaad, niet alle verzoekers ontvangen een attest van tijdelijke bescherming, aangezien zij niet allen aan de voorwaarden voldoen. De criteria en de motieven om een aanvraag te weigeren zijn gebaseerd op de richtlijn van 2001, het uitvoeringsbesluit van 2022 en de Vreemdelingenwet van 1980. Het kan bijvoorbeeld gaan om een persoon die zijn Oekraïense nationaliteit niet kan bewijzen, een persoon die vóór de invasie van 24 februari 2022 niet in Oekraïne verbleef, of personen die reeds tijdelijke bescherming genieten in een andere lidstaat. Die laatste mogelijkheid werd geboden door het uitvoeringsbesluit van vorig jaar, toen beslist werd om de tijdelijke bescherming met één extra jaar te verlengen.
De dienst Vreemdelingenzaken stelde vast dat naarmate de jaren verstrijken mensen vaker gebruik maken van tijdelijke bescherming om bijvoorbeeld in België te studeren of seizoensarbeid te verrichten en zo de bestaande legale migratieprocedures omzeilen. Ook steeds meer mensen die reeds bescherming in een andere lidstaat genieten, reizen door naar België om hier tijdelijke bescherming te vragen. We passen de weigeringscriteria inderdaad strikt toe. We kiezen ervoor om geen genereuzer systeem in te voeren dan de andere lidstaten, om secundaire bewegingen te vermijden.
En ce qui concerne la situation des enfants nés après l'invasion du 24 février 2022, je souligne qu'ils ne remplissent effectivement pas les critères pour bénéficier de la protection temporaire. Ils ont toutefois la possibilité de recourir au droit au regroupement familial, la situation différant selon qu'ils sont nés en Belgique ou en dehors de la Belgique. S'ils sont nés en Belgique, ils peuvent être inscrits auprès de la commune via une procédure administrative simplifiée, et obtenir un titre de séjour sur la base du droit au regroupement familial étant donné qu'ils sont nés en Belgique d'un parent en situation de séjour légal. Pour les enfants nés en dehors de la Belgique, la possibilité existe d'introduire une demande de regroupement familial.
Mijnheer Vandemaele, u zegt steeds dat de maatregelen in de crisiswet van 18 augustus 2025 onmenselijk zijn. Daarom wil ik u er graag op wijzen dat sinds de inwerkingtreding van voornoemde wet de voorwaarden versoepeld zijn voor gezinshereniging van een ouder met een kind dat niet vergezeld is door de partner. Is dat zo onmenselijk en vreselijk?
Bovendien, in dat geval hoeft de verzoeker
zelfs niet aantonen over voldoende middelen te beschikken. Is ook dat onmenselijk en vreselijk?
Monsieur Dubois, vous m'avez interrogée concernant les communes et la manière dont elles sont informées de la procédure. Les communes disposent de toutes les informations nécessaires sur la plateforme GEMCOM, le site web de l'Office des étrangers destiné aux administrations communales. Toutes les informations utiles y sont disponibles, y compris un FAQ spécifique sur la protection temporaire et les enfants nés après le 24 février 2022. L'Office des étrangers a déjà organisé plusieurs formations à l'intention des administrations communales, au cours desquelles il a été clairement indiqué quelles procédures peuvent ou doivent être suivies. En outre, les administrations communales peuvent contacter un service spécifique par e-mail ou par téléphone, qui se montre très réactif.
Tot slot bespreek ik de situatie na maart 2027. Samen met de verlenging van de tijdelijke bescherming tot maart 2027 werd een raadsaanbeveling aangenomen voor een gecoördineerde aanpak van de uitfasering van de tijdelijke bescherming. Daarmee wil men op Europees niveau tegemoetkomen aan de bezorgdheden over wat er na de stopzetting van de tijdelijke bescherming zal gebeuren en permanente oplossingen vinden. In de raadsaanbeveling wordt enerzijds ingezet op de transitie naar andere statussen en anderzijds op een door de EU gecoördineerde vrijwillige terugkeer.
Nous visons une approche coordonnée au niveau européen, qui mise, d'une part, sur la transition vers d'autres statuts et, d'autre part, sur un retour volontaire coordonné par l'Union européenne. Dans tous les cas, une grande attention devra être portée au retour dans le but de contribuer à la reconstruction de l'Ukraine. Une coopération étroite avec l'Ukraine sera importante dans cette optique.
Concernant le retour, la Commission a élaboré un voluntary return and recovery plan, qui comprend notamment le développement de unity hubs comme points d'information centraux pour les bénéficiaires de la protection temporaire, engagement que la Belgique a déjà pris.
Het is momenteel nog onduidelijk of dit de laatste verlenging zal zijn. Indien er op Europees niveau nog tot een bijkomende verlenging wordt beslist, rijst de vraag voor welke duurtijd, onder welke vorm en onder welke voorwaarden.
We werken intussen samen met de administratie verschillende scenario's uit en streven ernaar om de personen met een tijdelijk beschermingsstatuut tijdig en correct te kunnen informeren. Zoals ik zei, is de overgang naar andere bestaande statuten nu al mogelijk. We zullen uiteraard ook in overleg gaan met de regio's zodra er meer duidelijkheid is.
11.05 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Mevrouw de minister, u spreekt over woorden in de mond leggen, dat vind ik grappig. Als u in mijn uiteenzetting over de Oekraïners het woord "onmenselijk" hebt gehoord, dan ziet u spoken en moet u zich laten behandelen, want ik heb dat woord niet gebruikt. U moet leren luisteren. Daarover gaat het. Iedere keer weer legt u mij woorden in de mond. Herbekijk de beelden eens, ik heb daarnet niet gezegd dat u de mensen van het Grondwettelijk Hof snullen vindt. Ik heb gezegd dat u handelt alsof zij snullen zijn. Dat is iets anders. Dat betreft begrijpend lezen, de luistertoets van vroeger. Gisteren deed u net hetzelfde. U bedoelt "kunnen" en u zegt "moeten", maar dat zijn geen synoniemen. U bent heel onvoorzichtig in uw taalgebruik en ook in de citaten die u aanhaalt. Ik pik het niet dat u dat hier blijft doen.
Elke vraag die wij aan u stellen, doet u af als een grote aanval op u. U kunt ook gewoon antwoorden op vragen die aan u gesteld worden. Ik stel hier geen vragen om u als minister in ongemakkelijke situaties te brengen. Wij worden geïnformeerd door verschillende spelers die ons signalen geven en wij stellen hier gewoon vragen. Blijkbaar is het te veel gevraagd om daarop gewoon te antwoorden. Een parlementslid zou zijn werk moeten kunnen doen, maar elke keer voegt u daar persoonlijke aanvallen aan toe. Ik ben dat echt kotsbeu.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
12.01 Francesca Van Belleghem (VB): Enkele dagen geleden berichtte de pers dat vijf EU-lidstaten, namelijk Duitsland, Nederland, Denemarken, Griekenland en Oostenrijk, een plan uitwerken voor terugkeerhubs voor migranten. België is daar niet bij. Blijkbaar maakt u geen deel uit van de informele werkgroep die het idee van terugkeerhubs zou uitwerken. Dat is bijzonder vreemd, aangezien in enkele persberichten werd onderstreept – in een ervan door u persoonlijk – dat u de terugkeerhubs als een belangrijk instrument zag om illegalen naartoe te sturen.
Waarom maakt België geen deel uit van de groep van landen die zo’n strategisch plan willen uitwerken? Bestaat er in de regering al een akkoord over de terugkeerhubs? Ik kan die vraag wellicht zelf al beantwoorden, aangezien Les Engagés gisteren in de commissie verklaarde dat die fractie de terugkeerhubs niet zal ondersteunen. Is dat het standpunt van een enkel Parlementslid, dan wel van de voltallige regering? Of zal België zich alsnog aansluiten bij de groep van vijf landen? Is daarover intussen een beslissing genomen?
Maken wij nog deel uit van de zogeheten coalition of the willing? België zou daarin een voortrekkersrol moeten spelen, maar België zou niet eens het tempo van de landen die een strenger migratiebeleid nastreven, kunnen volgen, aangezien er nog steeds geen akkoord is over de lijst van veilige landen, laat staan over de terugkeerhubs. België bengelt momenteel achteraan, speelt af en toe mee, maar mag meestal niet meedoen met de andere landen. Graag kreeg ik verduidelijking.
12.02 Sandro Di Nunzio (Anders.): Mevrouw de minister, begin maart werd duidelijk dat Duitsland, Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Griekenland samen werk maken van de zogenaamde return hubs buiten de Europese Unie. Intussen is ook het Europese kader opgeschoven, want het Europees Parlement heeft vorige week zijn positie over return hubs goedgekeurd. Met andere woorden, het voorstel wordt vandaag realiteit. België zit echter niet in de kerngroep van vijf landen en dat is toch opvallend, want u claimt dat u alle pistes onderzoekt om het aantal terugkeerders te verhogen.
Vandaag zoekt u, tevergeefs overigens, uw heil in de externe gevangeniscapaciteit van landen zoals Kosovo, Albanië en Estland, voor illegaal verblijvende criminelen. Dat spoor loopt echter dood. Bovendien is die optie iets anders dan de return hubs, waaraan andere landen nu gezamenlijk werken.
Mevrouw de minister, waar staat ons land vandaag werkelijk? Waarom zit België vandaag niet in de kerngroep die return hubs in derde landen uitwerkt?
Werkt uw regering zelf aan return hubs buiten de Europese Unie, of beperkt België zich voorlopig tot het onderzoeken van externe gevangeniscapaciteit voor illegaal verblijvende criminelen?
Hoe ver staat het met de Belgische piste van gevangeniscapaciteit in Estland, Kosovo en Albanië?
Welke juridische minimumvoorwaarden hanteert België zelf? Is het voor u bindend dat een dergelijk derde land de mensenrechten respecteert?
Het spijt me, ik moet naar een ander vergadering. Ik kijk uit naar uw antwoorden, die ik desgevallend in het verslag zal kunnen lezen.
12.03 Greet Daems (PVDA-PTB): Mevrouw de minister, vorige week werd de terugkeerverordening in het Europees Parlement goedgekeurd. Om een meerderheid te vinden, werd met de extreemrechtse partijen samengewerkt. Via een aparte WhatsAppgroep werden de nodige stemmen geronseld.
De wet is een natte droom voor extreemrechts. Vluchtelingen kunnen tot twee jaar worden vastgehouden, ook al hebben ze geen strafblad en geen veroordeling, alleen omdat ze niet de juiste papieren hebben. Ook kinderen kunnen worden opgesloten. Er wordt voorzien in een inreisverbod dat niet alleen geldt voor terroristen. De enige voorwaarde voor een levenslang inreisverbod is een terugkeerbesluit.
Daarnaast zijn er ook de terugkeerhubs. Ver weg van de Europese bodem worden mensen opgesloten, terwijl ze niets verkeerd hebben gedaan. Ook gezinnen met kinderen kunnen daarheen worden gestuurd. Zolang we hen niet zien, hebben we er geen last van. Dat is de redenering.
De hele verordening is gericht op opsporing, detentie en deportatie. Men verschuift zo de grenzen van wat aanvaardbaar is in een rechtsstaat. Opmerkelijk is dat de N-VA de enige regeringspartij was welke voor heeft gestemd, heel gretig, samen met extreemrechts. Les Engagés, Vooruit en de MR hebben tegengestemd en cd&v heeft zich onthouden.
Het dossier ligt nu bij de Europese Raad. Mevrouw de minister, u zult het standpunt van België bij uw collega-ministers van andere lidstaten moeten verdedigen. Mijn vraag is eenvoudig. Welk standpunt zult u verdedigen, gezien de verdeeldheid bij de regeringspartijen?
12.04 Claire Hugon Lecharlier (Ecolo-Groen): Madame la ministre, "The era of deportations has begun", c'est par ces mots que le représentant du groupe ECR au Parlement européen – le groupe où siège votre parti – a célébré jeudi dernier le vote du texte qui représente la position officielle de cette assemblée sur le règlement Retour.
Ce règlement vise à faciliter la détection, la détention et l'expulsion massive de personnes sans titre de séjour. Enfermement de personnes (y compris des mineurs non accompagnés), centres de retour hors de l'Union européenne, enfermement administratif jusqu'à deux ans (et possiblement pour une durée indéterminée) de personnes n'ayant commis aucun crime, surveillance généralisée qui pourrait mener à du profilage ethnique, obligation pour le personnel soignant de dénoncer des patients en situation irrégulière et collaboration avec les talibans pour permettre le retour forcé des demandeurs d'asile afghans: ceci n'est qu'un aperçu des mesures particulièrement liberticides que ce texte permet.
Ce texte ne doit d'ailleurs son approbation en séance plénière qu'à une collaboration active du groupe PPE avec l'extrême droite, qui a été révélée dans la presse. Cette même extrême droite sabre le champagne aujourd'hui, car ce règlement réalise ce dont elle rêve depuis des décennies. Alternative für Deutschland (AFD), un parti néo-nazi, se félicite ouvertement que la version du règlement Retour qui a été adoptée soit conforme à ce qu'il a proposé.
Madame la ministre, comment réagissez-vous à ce compromis qui a été noué avec l'extrême droite et que votre parti a donc validé au niveau européen? Quel est le calendrier prévu pour la suite du parcours de ce texte puisqu'il entre en phase de négociation (trilogue)? Quelle position la Belgique va-t-elle défendre dans ce trilogue? La position est-elle endossée par l'ensemble du gouvernement?
12.05 François De Smet (DéFI): Madame la ministre, le 26 mars 2026, le Parlement européen a approuvé l'ouverture de négociations avec le Conseil sur un nouveau cadre juridique régissant le retour des personnes ne disposant pas d’un droit de séjour dans l’Union européenne, ouvrant la voie à la création de "hubs de retour" dans des pays tiers et à un durcissement des règles de détention et d’éloignement.
De nombreuses organisations de défense des droits humains dénoncent un risque d’externalisation des responsabilités européennes, d’affaiblissement des garanties procédurales et de création de zones où le respect effectif des droits fondamentaux ne serait pas assuré. Cela a aussi fait grand bruit, car ce vote a été permis par une alliance entre droite et extrême droite. La N-VA, au Parlement européen, a voté en faveur de ces hubs de retour contrairement à vos partenaires.
La position officielle du gouvernement belge mérite une clarification, parce que je ne parviens pas à comprendre aujourd'hui si vous êtes en faveur de ces hubs. J'estime que nous sommes en droit d'avoir une réponse claire à ces questions.
Madame la ministre, quelle est la position officielle du gouvernement belge sur la mise en place de ces hubs de retour hors Union européenne? Quelles garanties concrètes la Belgique entend-elle exiger afin d’assurer le respect du droit international et des droits fondamentaux? La Belgique soutiendra-t-elle activement la mise en œuvre de ce mécanisme lors des négociations avec le Conseil ou, au contraire, s'y opposera-t-elle?
12.06 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer de voorzitter, ik wil eerst een verduidelijking geven. Het is jammer dat mijnheer Di Nunzio net weg is, maar er is een groot verschil tussen enerzijds gevangenen en anderzijds mensen die hier illegaal verblijven en gedwongen worden teruggestuurd. Dat zijn twee volledig verschillende situaties. Uit de vraag van mijnheer Di Nunzio leid ik af dat hij die twee mogelijk verwart. Het is belangrijk om duidelijk te stellen dat terugkeerhubs niets te maken hebben met gevangenissen of gevangenen, maar met mensen die gedwongen worden teruggestuurd.
In het kader van de coalition of the willing bestaat al een werkgroep waarbij wij zijn aangesloten en waarin innovatieve oplossingen, waaronder terugkeerhubs, werden en worden onderzocht. Dat thema wordt in verschillende fora en formats besproken. Op de specifieke bijeenkomst, in de marge van die Europese ministerraad, was ik inderdaad niet aanwezig, zoals ik eerder al heb gezegd. We zijn wel in andere fora betrokken bij de gesprekken over terugkeerhubs.
Wat het regeringsstandpunt betreft, herhaal ik wat ik eerder aangaf. De regering verwelkomt de juridische mogelijkheid die binnen de nieuwe terugkeerverordening zal worden gecreëerd, maar hamert ook op het respect voor het internationaal recht en voor de mensenrechten. Ik ben ervan overtuigd dat dit een belangrijk instrument kan vormen voor een doeltreffend terugkeerbeleid.
Het gaat nog niet om een definitieve tekst. Mijnheer Di Nunzio stelde dat het voorstel nu realiteit wordt. Dat klopt niet. Het gaat voorlopig enkel om het mandaat van de Raad en het mandaat van het Europees Parlement. Nu starten de trialoogonderhandelingen, op basis waarvan de definitieve tekst zal worden vastgesteld.
De lidstaten hebben binnen de Raad en het
Parlement een mandaat aangenomen op basis van een tekst van de
schaduwrapporteur van de Europese Volkspartij, als alternatief voor de tekst
waarover de rapporteur van Renew onderhandelde. Op korte termijn kunnen de
trialoogonderhandelingen dus van start gaan. De tekst kan en zal op basis van
die onderhandelingen nog wijzigen en pas wanneer een definitief juridisch kader
vastligt, kan er over concrete operationalisering worden gesproken. In dit stadium is dit dus nog te voorbarig.
Des questions ont été posées concernant le respect des droits de l'homme dans le cadre des hubs de retour. Si vous relisez le mandat du Conseil et celui du Parlement européen, vous constaterez que des garanties spécifiques y sont prévues en matière de respect du droit international et des droits fondamentaux. Toutefois, comme déjà indiqué, ce texte évoluera encore en fonction des négociations en trilogue.
Des questions ont été posées concernant le mandat de négociation adopté par le Parlement européen et la position de la Belgique à ce sujet. Il n'existe pas de position spécifique sur le mandat du Parlement européen, étant donné qu'il appartient à la présidence du Conseil des ministres de l'Union européenne, assumée par Chypre, de mener les négociations avec le Parlement européen. La base en est le mandat du Conseil adopté en décembre. Lors de ces négociations en trilogue, nous continuerons à nous appuyer sur les positions que nous avons précédemment défendues et qui restent importantes à nos yeux. Le timing du texte final dépendra de la fluidité des négociations en trilogue. Je n'en sais pas plus que vous à ce sujet.
En ce qui concerne l'externalisation de la
procédure d'asile, aucune décision spécifique ou concrète n'a été prise au sein
du gouvernement. Cette
notion peut recouvrir différentes réalités.
Wel werd op Europees niveau het concept van veilig derde land uitgebreid, een aspect dat gezien kan worden als een vorm van externalisering. Die aanpassing zal van toepassing zijn zodra de asielprocedureverordening als onderdeel van het Europees Pact inzake Migratie en Asiel op 12 juni in werking zal treden.
Wat de vraag van de heer Di Nunzio betreft, gaan de onderhandelingen met Estland en Kosovo over gevangenen, niet over mensen die gedwongen worden teruggestuurd. Samen met de minister van Justitie onderzoeken we de concreet te ondernemen stappen en de weg te werken obstakels. Zoals ik altijd heb gecommuniceerd, hadden beide missies een verkennend karakter, met het oog op verdere besprekingen in de toekomst. De analyse van de minister van Justitie in samenwerking met mijzelf is nog aan de gang.
12.07 Francesca Van Belleghem (VB): Enkele dagen geleden verscheen een interessant artikel in De Tijd: "Europese terugkeerwet verdeelt regering-De Wever". Ik heb de titel een beetje moeten aanpassen, want die was niet volledig correct. Het had moeten zijn: "Europese terugkeerwet verdeelt regering-De Wever en N-VA zelf". Assita Kanko verklaarde immers dat die Europese terugkeerwet het belangrijkste migratievoorstel van de afgelopen tien jaar in het Europees Parlement was. Vervolgens zagen we echter dat mevrouw Kanko en ook Johan Van Overtveldt, dus twee van de drie parlementsleden van de N-VA, niet hebben gestemd over de Europese terugkeerwet.
Er is dus niet alleen onenigheid binnen de regering over de terugkeerhubs, waarbij Vooruit, de MR en Les Engagés tegen hebben gestemd en cd&v, niet goed wetend wat te doen en verveeld zittend met de situatie, zich onthield; nee, ook de N-VA zelf onthield zich bij de stemming.
Dat de N-VA zelf niet stemde, is bijzonder pijnlijk, mevrouw de minister. U stelt dat het strengste migratiebeleid ooit wordt gevoerd en dat u stevig wilt doorpakken, maar de praktijk blijkt telkens anders en zwakker. Men zegt altijd dat het anders en beter zal zijn, maar voor de N-VA geldt eerder anders en zwakker.
12.08 Greet Daems (PVDA-PTB): Ik wil hier heel kort op reageren. Besef heel goed wat hier op het spel staat. Die verordening maakt klopjachten op migranten mogelijk. Dat is niet mijn marginale standpunt: 70 hulporganisaties waarschuwen in een gezamenlijke verklaring voor ICE in Europa. Collega's, u kunt niet president Trump veroordelen en tegelijkertijd de schouders ophalen voor een wet die hetzelfde mogelijk maakt in Europa.
Daarnaast waarschuwen 16 VN-rapporteurs dat detentie de regel wordt in plaats van de uitzondering, ook detentie van kinderen. Die wet toont hoever de EU is opgeschoven in de richting van radicaal rechts. Ik roep u hierbij op: wees niet medeplichtig!
12.09 Claire Hugon Lecharlier (Ecolo-Groen): Merci, madame la
ministre, pour vos réponses.
Comme cela a été mentionné, à l’échelon belge, les seuls partis qui ont voté en faveur de cette version du règlement sont votre parti et le Vlaams Belang. Cela soulève de réelles questions quant à la position du gouvernement sur cette version du texte. Je note qu’en tout cas, pour la N-VA, il est possible de travailler main dans la main avec l’extrême droite – autrement dit avec des néonazis, des racistes et des fascistes – au niveau européen pour faire avancer des textes qui contiennent des propositions qui, en réalité, sont conformes à votre propre programme politique.
La société civile dénonce, à juste titre selon moi, les énormes risques pour les droits humains, à savoir l’instauration possible de techniques dignes de l’agence ICE en Europe. Il est impossible de réconcilier ce qui est prévu dans le texte avec les droits humains. On peut faire des sortes de professions de foi affirmant qu’on va respecter les droits humains, mais c’est impossible.
Les hubs de retour sont des zones de non-droit. Il en existe déjà, par exemple en Albanie. Il est documenté que les personnes qui y sont enfermées sont surmédicamentées parce qu’elles ne supportent pas le choc d’un transfert au milieu de nulle part. On y observe des incidents graves, des tentatives de suicide; il s’agit vraiment de zones au sein desquelles le droit ne s’applique plus.
Voilà ce que vous souhaitez mettre en place. Je suis curieuse de savoir quelle position la Belgique défendra officiellement pour ce qui concerne ce règlement.
12.10 François De Smet (DéFI): Madame la ministre, merci pour votre réponse, que j'ai trouvée diplomate.
Ma théorie est que vous êtes plutôt en faveur de ces hubs, mais que vous ne pouvez pas le dire trop fort pour ne pas mettre notamment Les Engagés dans l'embarras, que vous allez attendre que le trilogue fasse gentiment le job pour qu'avec un peu de chance, les hubs se fassent et que le gouvernement belge soit en position de dire: "Bon, ils sont là, nous allons maintenant devoir les accepter." Du reste, je rejoins ma collègue sur le fait que dire qu'on est pour les hubs si les hubs respectent les droits fondamentaux, c'est comme plaider pour l'ouverture de charcuteries végétariennes. À un moment donné, il y aura une contradiction dans les termes, et je pense que c'est ce qui va apparaître de plus en plus nettement.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
13.01 Sandro Di Nunzio (Anders.): We zullen over dit thema uiteraard nog uitgebreid spreken in de commissie, maar ik stel toch al mijn enigszins geactualiseerde vraag.
Begin maart waarschuwden we dat mensensmokkelaars de Belgische westkust begonnen te gebruiken als ontschepingsplek richting het Verenigd Koninkrijk. Vandaag zien we effectief rubberboten, jerrycans, safehouses, arrestaties en onderscheppingen langs een veel groter deel van de kust.
U werd daarover ook bevraagd tijdens de jongste plenaire vergadering, in het vragenuurtje. Naar aanleiding van die vragen antwoordde u dat u liever aan de kant van de doeners staat dan aan de kant van de roepers. Het meest concrete element dat nadien publiek volgde, was uw bezoek tijdens de grote politieactie in De Panne en Koksijde. Dat is op zich nuttig. Ik neem aan dat dat ook een hart onder de riem is. Het beantwoordt echter niet de kernvraag, namelijk of dat volstaat wanneer mensensmokkelaars hun operaties verplaatsen van Noord-Frankrijk naar België. De smokkelroutes schuiven op en de bootjes worden nu ook veel verder van de Franse grens onderschept dan voordien.
Daarom stel ik u enkele vragen, mevrouw de minister.
Erkent u dat het intussen niet langer om losse incidenten gaat, maar om een duidelijke verplaatsing van mensensmokkel naar de Belgische kust?
U kondigde ook een verbindingsofficier aan tussen de Dienst Vreemdelingenzaken en de politie. Wanneer is die operationeel, waar zal die precies worden ingezet en wat moet die concreet veranderen op het terrein?
Welke bijkomende federale middelen zijn op dat vlak vandaag effectief beschikbaar voor de kustpolitiezones en de federale politie?
Tot slot, hoe verloopt de samenwerking met Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk nu de druk op de Franse kust zich zichtbaar meer naar ons land verplaatst?
13.02 Francesca Van Belleghem (VB): Ik citeer de coördinator Mensensmokkel van de FGP: "Smokkelaars zoeken altijd de weg van de minste weerstand."
Dat betekent dat de route via onze kust de weg van de minste weerstand is om naar het Verenigd Koninkrijk te gaan. Dat impliceert dat in Frankrijk strengere controles worden uitgevoerd dan hier en dat al die illegalen op doortocht en die mensensmokkelaars naar hier komen. De weerstand is zo laag dat er elke nacht vijf tot meerdere tientallen illegalen worden aangetroffen en dat er twee taxiboten per nacht vertrekken. Op tien dagen tijd heeft men honderdtwintig illegalen en dertig smokkelaars gezien.
Deelt u de analyse van gouverneur Decaluwé dat de situatie aan de kust aan het escaleren is en dat dringend ingrijpen noodzakelijk is?
Zult u gebruikmaken van de grenscontroles zoals voorzien in het regeerakkoord en zoals ook gevraagd door de gouverneur? Zult u investeren in moderne camerasystemen?
Hoe zult u coördineren met de minister van Binnenlandse Zaken? Het probleem escaleert opnieuw omdat verschillende ministers bevoegd zijn en u duidelijk niet genoeg met elkaar afstemt.
Bent u bereid om een afhandelingscentrum, zoals Decaluwé voorstelde, op te richten?
Hoe verklaart u dat personen die herhaaldelijk worden opgepakt, niet worden verwijderd en evenmin worden vastgehouden?
Ik herinner u aan de verklaring van uw collega Jean-Marie Dedecker.
13.03 Maaike De Vreese (N-VA): Minister, de transmigratieproblematiek is inderdaad een kwestie van de weg van de minste weerstand. Onder de Zweedse regering hebben we daar zeer hard op gewerkt. Die problematiek heeft zich toen volledig verschoven naar de Franse kust, naar Duinkerke en Calais, waar uiteraard ook de kortste afstand naar het Verenigd Koninkrijk een rol speelt. Doordat zo intensief werd opgetreden, heeft zich een verschuiving voorgedaan. Wanneer er vervolgens opnieuw streng wordt opgetreden aan de Franse kust, zien we bij ons de impact daarvan.
We moeten een heel sterk signaal geven, minister, samen met de minister van Binnenlandse Zaken en de minister van Justitie, dat we dit soort bendes aan onze kust niet tolereren. Alle mogelijke pistes moeten worden onderzocht. We moeten nagaan wat nodig is om daaraan een halt toe te roepen. Er moet ook overleg zijn met de collega’s uit Frankrijk en Groot-Brittannië om te bekijken hoe we die problematiek zo efficiënt mogelijk aanpakken. Ik maak me daar grote zorgen over. Gelet op de aard van de georganiseerde criminaliteit is er maar één manier om dit aan te pakken, namelijk alle krachten bundelen en gecoördineerd optreden. Dat moet gebeuren samen met de lokale besturen, de burgemeesters, de korpschefs en het federale niveau, maar ook binnen uw bevoegdheid, mevrouw de minister, met de Dienst Vreemdelingenzaken.
Het is goed dat u intussen een verbindingsambtenaar hebt aangesteld. In het verleden hebben we ook al een afhandelingscentrum in Veurne opgericht, dus die plannen liggen klaar. De vraag is echter of het aantal aangetroffen transmigranten al van dien aard is dat dit de efficiëntste aanpak is. Ik zou liever zien dat u de middelen inzet op het terrein dan dat personeel in een afhandelingscentrum zit te wachten terwijl er gedurende vele uren geen taken zijn.
Ik heb daarover verschillende vragen ingediend en verwijs daarnaar. Onderzoekt u al die verschillende pistes, waaronder een grensafsluiting, zoals we in het verleden hebben gedaan, en een afhandelingscentrum? Gaat u na wat juridisch nodig is voor het geval de situatie escaleert en bijkomende maatregelen vereist zijn?
13.04 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Van Belleghem, mevrouw De Vreese, mijnheer Di Nunzio, enkele weken geleden woonde ik samen met mijn collega-minister Quintin en de Britse minister voor Migratie, Alex Norris, een grote politieactie bij tegen transmigratie en mensensmokkel.
Er wordt, zoals gezegd, vanaf nu een verbindingsofficier ingezet om de samenwerking tussen de Dienst Vreemdelingenzaken en de politiezone Westkust te verbeteren. Daardoor kan de vaststelling van illegaal verblijf veel sneller gebeuren en treden we forser op tegen het fenomeen transmigratie, in tegenstelling tot wat sommigen beweren.
Transmigratie is voornamelijk, maar niet uitsluitend, een problematiek die zich voordoet in de provincie West-Vlaanderen. We blijven inzetten op de aanpak van transmigratie en mensensmokkel. Verder zal de Dienst Vreemdelingenzaken zijn steun blijven verlenen aan acties op andere locaties, zoals bij binnenkomstcontroles of op parkeerterreinen langs snelwegen, waar eveneens transmigranten kunnen worden aangetroffen.
Voor mij blijft de aanpak van transmigratie belangrijk. Daarom zal er, naast de verbindingsofficier, ook extra plaats worden vrijgemaakt in het gesloten centrum van Brugge, met het oog op vasthouding en terugkeer. Het afsluiten van de grens is een maatregel die veel politiemanschappen vergt en enkel kan worden genomen in samenwerking met collega-minister Quintin.
Het aantal arrestaties van transmigranten is de afgelopen maanden licht toegenomen, maar blijft nog steeds aanzienlijk lager dan het aantal arrestaties dat in 2021 werd geregistreerd. In januari en februari samen nam de DVZ in totaal 74 beslissingen met betrekking tot transmigranten. Voor gedetailleerde cijfers van voorgaande jaren verwijs ik naar de activiteitenverslagen van de DVZ.
De acties tegen transmigranten worden georganiseerd en uitgevoerd door de politie, die daarbij soms ondersteuning krijgt van de DVZ. Wat de vragen over de concrete politieacties betreft, nodig ik u uit om die te richten aan de minister van Binnenlandse Zaken, die verantwoordelijk is voor de politie.
13.05 Sandro Di Nunzio (Anders.): Dank u voor uw antwoorden, mevrouw de minister.
Het is positief dat er al acties worden ondernomen en dat u daarmee bezig bent. Wat voor mij op het eerste gezicht nog ontbreekt, is een geïntegreerde aanpak en een duidelijk plan. Ik neem aan dat het voor een deel gaat om een acute of zich aankondigende verplaatsing van de problematiek en dat u daaraan samen met uw collega’s zult werken.
We zullen dat verder bespreken in de commissie en bekijken hoe dat moet worden aangepakt. Ik hoop dat we er snel zicht op zullen krijgen hoe deze regering dat collectief – u samen met al uw collega’s – zal benaderen. Ik vermoed dat u dat niet alleen kunt en dat u uw collega’s daarbij nodig hebt.
Ik dank u en we volgen het verder op.
13.06 Francesca Van Belleghem (VB): Minister, het regeerakkoord voorziet in grenscontroles bij uitzonderlijke omstandigheden. Gouverneur Decaluwé vraagt om die grenscontroles effectief in te voeren. De minister van Binnenlandse Zaken zegt dat er geen grenscontroles zullen komen. Collega De Vreese verwees vorig jaar in het debat over de grenscontroles in Terzake al naar die maatregel, die in het regeerakkoord is opgenomen, maar zei dat het niet de bedoeling is om lange files te veroorzaken voor mensen die op reis gaan.
Waarvoor dienen die grenscontroles dan? Voor situaties zoals tien jaar geleden in Calais, toen transmigranten naar dit land kwamen. U hebt daar toen expliciet naar verwezen. Waar wachten jullie nog op? Dit is precies de reden waarom die grenscontroles in het regeerakkoord staan. Doe er dan ook iets mee. Hebt u dat al op de regeringstafel gelegd? Hebt u dat al besproken? Als die maatregel in het regeerakkoord is opgenomen, moet u er gebruik van maken.
13.07 Maaike De Vreese (N-VA): Minister, het gaat hier om zware, georganiseerde criminaliteit. U en minister Quintin proberen inderdaad alles in het werk te stellen om daar krachtdadig tegen op te treden. Er wordt extra federale politie ingezet en dergelijke meer. We stellen echter vast dat het vanuit Frankrijk soms heel erg gemakkelijk wordt gemaakt. Er rijden gratis bussen tussen Duinkerke en Adinkerke. Dat zijn toch praktische elementen die met de Franse autoriteiten grondig moeten worden besproken.
We horen van de lokale politiediensten dat ze met die bussen effectief naar ons land komen. Het is dus absoluut noodzakelijk om op die trajecten extra controles uit te voeren. Minister Quintin heeft aangegeven dat ook te zullen doen. Er moet ook worden gezorgd voor voldoende plaatsen in de gesloten centra. Enkel en alleen zo kan een krachtig signaal worden gegeven. Het grote probleem blijft echter dat, zodra men op open water is, men de oversteek kan maken. Zolang de bootjes de overkant blijven bereiken, zal het zeer moeilijk zijn om dat fenomeen tegen te gaan. Daarom moeten de krachten worden gebundeld.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
14.01 Maaike De Vreese (N-VA): In de war for talent is studiemigratie een kanaal dat door heel wat topstudenten gebruikt wordt, maar tegelijk zien we misbruiken, niet in het minst vanuit landen als Kameroen. U kondigde een reeks maatregelen aan om dat misbruik aan te pakken en internationale studenten tevens te beschermen tegen financiële katers. Om een studentenvisum te verkrijgen, moet worden voldaan aan een aantal voorwaarden, zoals een blanco strafregister, een medisch attest, een geldig diploma en voldoende bestaansmiddelen. Dat zijn faire maatregelen en logische voorwaarden.
We merken in de praktijk dat het minimumbedrag van 835 euro per maand inderdaad te laag ligt. Om die reden wordt het verhoogd naar 1.062 euro per maand. Op die manier beschermen we studenten en zorgen we ervoor dat we daar als samenleving niet zelf voor moeten opdraaien, wat immers allerminst de bedoeling kan zijn.
Als studenten niet aan dat minimumbedrag komen, bestaan er nog alternatieve mogelijkheden, zoals de garantstelling. Daar wringt net het schoentje, want we merken op het terrein vaak misbruik van dat systeem. We moeten vermijden dat studenten ten prooi vallen aan malafide personen, die op het einde van de rit zelf niet voldoende geld hebben of weigeren de kosten te betalen. De verstrenging van de garantstelling, met onder andere de oprichting van een garantendatabank, is dan ook een zeer terechte stap om dat tegen te gaan.
Ten slotte wordt er misbruik gemaakt van studentenvisa als migratiekanaal om hier te kunnen blijven en onder de radar te verdwijnen. Dat kunnen we niet tolereren.
Kunt u toelichting geven bij de nieuwe maatregelen? Hoe pakt u het misbruik van studentenvisa als migratiekanaal aan? Welke nieuwe binnenkomst- en voortgangsvoorwaarden legt u op? Kunt u toelichten wat de verstrenging van de garantstelling concreet inhoudt? Welke maatregelen werkt u uit om dat misbruik aan te pakken en volgens welk tijdschema? Kunt u toelichting geven over het noodzakelijke overleg daarover met de deelstaten?
14.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Deze regering erkent absoluut de meerwaarde van studiemigratie voor ons land. België moet competitief blijven in de war for talent waar u naar verwijst, om een topniveau inzake onderzoek en innovatie te garanderen en onze kenniseconomie maximaal te ondersteunen. We blijven inzetten op hooggeschoolde studiemigranten en onderzoekers. Zoals afgesproken in het regeerakkoord worden de procedures korter en sneller.
We hebben van meet af aan duidelijk gesteld dat het niet gaat om een ongebreideld migratiekanaal waaraan nauwelijks voorwaarden zijn gekoppeld. De voorlopige cijfers van 2025 tonen aan dat er vorig jaar 2.615 aanvragen in het kader van studiemigratie werden geweigerd, voornamelijk van aanvragers uit Kameroen. De weigeringen hadden verschillende redenen, waaronder de afwezigheid van het juiste diploma.
Ook tijdens de opleiding loopt het vaak mis, waarbij studiemigranten niet naar de les gaan en van de radar verdwijnen. Het kanaal van studiemigratie is niet bedoeld om langer in ons land te blijven. We moeten ook de realiteit in acht nemen. Het bestaansbedrag van 835 euro dat tot nu toe werd gevraagd, blijkt in de meeste gevallen onvoldoende om een maand rond te komen. Dat leidt ertoe dat sommige studiemigranten een beroep doen op onze sociale bijstand, iets wat binnenkort sowieso moeilijker wordt, wanneer de wetgeving rond de wachttijd van vijf jaar in werking treedt. Een verhoging van het bedrag dat gevraagd wordt voor de bestaansmiddelen van studiemigranten van buiten de Europese Unie is dus meer dan gerechtvaardigd. Bovendien staan de universiteiten in ons land volledig achter zo’n verhoging en hanteren ze die in de praktijk al enkele jaren.
Daarnaast zorg ik ook voor een verscherping van de garantstelling, zoals voorzien in het regeerakkoord.
Op die manier wil ik onder meer het misbruik aanpakken dat zich vandaag voordoet, waarbij mensen zich via bijvoorbeeld Facebookgroepen voordoen als garant voor de studiemigrant, maar wanneer puntje bij paaltje komt onvoldoende middelen hebben of weigeren te betalen. Dat is een situatie die zowel voor de student als voor de overheid verre van ideaal is.
Kortom, met de hervorming zorgen we niet alleen voor een betere situatie en meer zekerheid voor de studiemigrant of de kandidaat-studiemigrant, maar bestrijden we ook het misbruik dat zich vandaag voordoet.
14.03 Maaike De Vreese (N-VA): Bedankt, mevrouw de minister, voor uw zeer duidelijk antwoord.
Enerzijds moeten we wie misbruik pleegt en misbruik maakt van de situatie aanpakken. Anderzijds is het belangrijk dat we voor onderzoek, innovatie en dergelijke meer hoge profielen kunnen aantrekken. Onze universiteiten vinden dat ook heel belangrijk. Vaak ontstaan de problemen bij de privéscholen. Daar moeten dus extra controles worden uitgevoerd. Ik wens u veel succes in die strijd.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
15.01 Maaike De Vreese (N-VA): Mevrouw de minister, over onze luchthaven en de e-gates is al heel veel gezegd. Het was inderdaad de bedoeling om het EES gradueel uit te bouwen, met als doel de inwerkingtreding tegen 10 april 2026 te realiseren. Jammer genoeg zijn er tijdens de vorige legislatuur onvoldoende voorbereidingen getroffen. Nochtans is het belangrijk dat de e-gates en de preregistratiekiosken performant werken, omdat dat essentieel is om grenscontroles vlot, veilig en efficiënt te organiseren.
De Europese Unie heeft bepaald dat de invoering in verschillende fases zou gebeuren. Zo zou er kunnen worden ingegrepen als er zich technische problemen voordoen. In uitzonderlijke omstandigheden, zoals zeer lange wachttijden, kunnen lidstaten beslissen het systeem tijdelijk op te schorten.
Mevrouw de minister, ik heb aan u en aan minister Quintin al eerder gevraagd om dat te overwegen. Grenscontroles moeten uiteraard op een degelijke manier worden voortgezet, maar het is niet aanvaardbaar dat er aan onze grenzen lange wachtrijen ontstaan. Dat leidt enkel tot chaos en komt de grenscontrole niet ten goede.
Kunt u een concreet overzicht geven van de mijlpalen die nog moeten worden afgerond om EES op Brussels Airport volledig operationeel te maken? Kunt u een toelichting geven bij het overleg op Europees niveau inzake een gezamenlijke en realistische timing voor de volledige implementatie?
Wat is de stand van zaken van het gebruik van e-gates door reizigers uit onder meer het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Canada en Singapore?
Hoe verklaart u dat e-gates vandaag vooral bij vertrek worden gebruikt en binnen welke termijn voorziet u in een volwaardige uitrol bij aankomst? Dat is immers belangrijk om mensen in overstay te detecteren.
Wordt een uitbreiding naar bijkomende laagrisicolanden voorbereid en op basis van welke criteria zal daarover worden beslist? Ik geef eerlijk toe dat ik voorstander ben van een zo ruim mogelijk gebruik van het EES voor alle landen, op voorwaarde dat het op een vlotte manier kan verlopen.
Welke indicatoren zult u hanteren om de effectiviteit van de uitrol van het EES op te volgen, onder meer inzake wachttijden, doorstroming en betrouwbaarheid?
15.02 Kjell Vander Elst (Anders.): Mevrouw de minister, het is nog niet zo lang geleden dat we het hierover hebben gehad in de plenaire vergadering. We hebben allemaal het bericht over het uitstel van het EES gezien. Ik ben ervan overtuigd dat niemand gebaat is bij de invoering van een systeem dat niet honderd procent klaar is. Laat dat duidelijk zijn. We kunnen geen systeem invoeren dat kinderziektes, groeipijnen of andere problemen vertoont. Dat zou het probleem alleen maar vergroten. Het probleem van de ellenlange wachtrijen en wachttijden bij de grenscontroles op de luchthaven van Zaventem is groot. Het is niet nieuw, maar wel ernstig. We kunnen het ons niet permitteren dat een entry/exitsysteem dat wordt opgelegd nog niet op punt staat en de problemen verder vergroot.
Mijn eerste reeks vragen gaat daarover. Wat zijn de exacte problemen met het EES? Wat is de reden van het uitstel van de volledige implementatie? Wat is de nieuwe streefdatum voor de volledige inwerkingtreding van het EES op Brussels Airport? Welke infrastructurele aanpassingen of operationele wijzigingen zijn nog nodig om ervoor te zorgen dat het EES zo snel mogelijk voor honderd procent kan worden ingevoerd? Dat is ook in het belang van effectieve en goede grenscontroles op de luchthaven van Zaventem.
Mijn tweede reeks vragen gaat over de lange wachttijden. Dat heeft niet alleen te maken met het EES. Het is een breder probleem dat al jaren aansleept. Het gaat van politietekorten over grenscontroles die spaak lopen tot e-gates die af en toe problemen vertonen op het vlak van operationaliteit.
Ik ben ervan overtuigd – ik heb u dat ook al gezegd – dat de e-gates een deel van de oplossing zijn. Ze moeten uiteraard goed functioneren, maar ze kunnen helpen om die bottleneck weg te werken. Ik heb u al gevraagd om de nationaliteiten die toegang hebben tot de e-gates – dus burgers van niet-Europese landen zoals het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Canada en Singapore, die bij vertrek een tijdelijke uitzonderingsmaatregel hebben gekregen – structureel te verankeren en ook te bekijken of dat naar andere landen kan worden uitgebreid.
We hebben het al gehad over Japan, Nieuw-Zeeland en Australië. Dat zijn geen landen waarvan de onderdanen hier asiel komen aanvragen. Ze komen hier niet asielshoppen, maar komen naar hier om te reizen of om bedrijfsredenen.
We hebben het ook al gehad over grote bedrijven die hun medewerkers via andere luchthavens naar Brussel laten komen. Zij landen bijvoorbeeld op Schiphol, Charles de Gaulle of in Frankfurt en reizen vervolgens met een ander vervoermiddel naar Brussel. De reden daarvoor zijn de lange wachttijden die zo problematisch zijn, waardoor men meer tijd verliest aan de grenscontrole op de luchthaven dan wanneer men landt in een buurland en dan een ander vervoermiddel naar Brussel neemt. Het is dus echt een groot probleem, mevrouw de minister.
Ik heb ook vernomen dat die uitzonderingsmaatregel is afgelopen. Wanneer zult u die heractiveren? Bent u van plan die uitzonderingsmaatregel structureel te verankeren?
Bent u ook van plan om de lijst van landen of nationaliteiten die gebruik mogen maken van de e-gates, de lijst met laagrisicolanden, uit te breiden? Ik weet dat er geen exacte definitie bestaat, maar er zijn toch landen waarvan we kunnen aannemen dat, als we hun burgers via e-gates laten passeren, dat geen massale instroom van asielaanvragen zal teweegbrengen. Bent u van plan om het aantal nationaliteiten dat gebruik kan maken van de e-gates uit te breiden, zowel bij vertrek als bij aankomst?
Ik kijk uit naar uw antwoord en met mij de hele luchthavengemeenschap.
15.03 Francesca Van Belleghem (VB): Minister, op 10 maart zei u tijdens de bespreking van de beleidsnota dat in het kader van de progressieve aanpak, samen met de minister van Binnenlandse Zaken, de uitrol van het Entry/Exit System (EES) waar nodig regelmatig wordt bijgestuurd. België streeft naar een volledige implementatie vanaf 9 april 2026, conform de verordening, al merkte u ook op dat heel wat lidstaten hebben aangegeven dat het moeilijk zal zijn om de implementatie volledig te verwezenlijken tegen die datum.
Toen u dat drie weken geleden zei, leek er geen vuiltje aan de lucht wat de implementatie in ons land betreft. Die loopt blijkbaar echter ook hier mank. Enkele dagen geleden vernamen we via de media dat u de verplichte registratie van biometrische gegevens uitstelt wegens onaanvaardbare wachtrijen op de luchthaven: 600 passagiers misten de voorbije dagen hun vlucht door grenscontroles op Brussels Airport. Terwijl er drie weken geleden geen vuiltje aan de lucht leek, vraagt u nu plots uitstel.
Waarom is, ondanks die permanente bijsturing waar nodig, pas enkele dagen geleden duidelijk geworden dat de vooropgestelde datum van 9 april niet haalbaar is? Wat zijn de voornaamste problemen waarmee u geconfronteerd wordt, naast het feit dat passagiers hun vlucht missen? Waarom hebt u niet eerder contact opgenomen met de Europese Commissie en zweeg u daarover tijdens de commissievergadering op 10 maart?
Als u op dat moment meegaf dat sommige lidstaten al aangegeven hadden dat het moeilijk zou zijn, stelde u daarmee impliciet dat dat voor België niet het geval was. Wist u het toen niet of hebt u er over gezwegen? Over welke lidstaten gaat het? Welke andere lidstaten zullen op 9 april wel klaar zijn? Wat ziet u zelf als een realistische datum: 10 april, 15 april of 15 juni? Ik krijg graag een concrete datum.
Welke maatregelen zult u nemen om te verhinderen dat vreemdelingen na het verlopen van hun visum illegaal in het land of in de Europese Unie blijven?
15.04 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw De Vreese, mijnheer Vander Elst, mevrouw Van Belleghem, eerst en vooral kan ik aan de heer Vander Elst zeggen dat mijn kabinet elke week samenzit met Brussels Airport Company (BAC) om dat van heel nabij op te volgen.
Verordening EU 2025/1534 met betrekking tot de geleidelijke ingebruikname van het EES vereist een registratie van 100 % in dat EES vanaf 30 maart 2026. Vanwege een aantal technische en infrastructurele uitdagingen, zoals de problemen rond de fotoafname, waar de politie afhankelijk is van de inzet van een externe firma, hebben minister Quintin en ikzelf vorig weekend beslist om de afname van biometrische gegevens tijdelijk op te schorten om de diensten in staat te stellen een oplossing te vinden voor de technische problemen.
Zoals u terecht opmerkt, mijnheer Vander Elst, werden tot vorige vrijdag 60 % van de registraties verricht. Door onze tijdelijke maatregel willen we voorkomen dat er tijdens de drukke paasperiode onredelijk lange wachtrijen bij aankomst en vertrek ontstaan. Intussen zet de politie uiteraard alle inspanningen voort om zo snel mogelijk tegemoet te komen aan de vereisten van de verordening.
Mevrouw Van Belleghem, indien u meer informatie wenst over de operationele obstakels, verwijs ik u naar mijn collega-minister Quintin, die bevoegd is voor de uitvoering van de grenscontroles.
Ik benadruk dat de alfanumerieke registraties aan 100 % gebeuren. Elke derdelander wordt dus wel degelijk geregistreerd in het EES, zodat de verblijfsduur kan geverifieerd worden.
Uiteraard worden alle binnenkomstvoorwaarden gecontroleerd, zoals de Schengengrenscode voorschrijft. Onderdanen van de VS, Canada, het Verenigd Koninkrijk en Singapore mochten bij vertrek uit de Schengenzone tot en met 29 maart gebruikmaken van de e-gates, met een navolgende controle met uitreisstempel door een grenscontroleur. De e-gates van de federale politie registreren met hun huidige programmatie niet in het EES. De huidige werkwijze kan daarom niet zomaar worden voortgezet. Er kan wel een alternatieve werkwijze worden opgestart zodra dat technisch mogelijk is bij de federale politie. Daarvoor werd in december 2025 op mijn vraag een conceptnota opgesteld door de Dienst Vreemdelingenzaken. De technische implementatie daarvan ligt bij de federale politie.
We hebben specifiek de opdracht gegeven om te onderzoeken of alle derdelanders bij vertrek op elektronische wijze via de e-gates kunnen passeren. In december hebben we dat afgerond en sindsdien ligt de technische implementatie bij de federale politie. De nieuwe methode voor de uitreiscontrole zal bestaan uit een combinatie van kiosken met e-gates. Er is momenteel nog geen zicht op de concrete startdatum, maar de politie werkt eraan.
De nieuwe werkwijze heeft de volgende uitgangspunten. De kiosk zal op basis van objectieve criteria bepalen of de vertrekkende onderdaan van een derde land zich direct naar de e-gate mag begeven om aldus in het EES geregistreerd te worden, dan wel zich moet aanmelden bij de grenscontroleur voor de uitreiscontrole. De grenscontroleur kan beslissen om betrokkenen niet in het EES te registreren, bijvoorbeeld wanneer er een geldige verblijfskaart is.
Voor de aankomstcontrole extra-Schengen wordt door Brussels Airport Company en de federale politie gewerkt aan de ingebruikname van kiosken waarin onderdanen van derde landen bepaalde handelingen zelf kunnen verrichten en hun reisdocument kunnen inlezen bij wijze van preregistratie. Vervolgens wordt die informatie op een beveiligde wijze doorgestuurd naar de grenscontroleur die zich in de controlebox bevindt. Dat moet de totale tijd aan de controlebox gemiddeld doen dalen, omdat het grootste deel van de registratie al in de kiosk gebeurt. Dat systeem, dat wordt beheerd door de federale politie, bevindt zich momenteel nog in de testfase en is nog niet geïmplementeerd.
In de huidige werkwijze worden de e-gates uitsluitend ingezet voor de aankomstcontrole van EU-burgers en burgers van Schengenlidstaten. Ik heb de Dienst Vreemdelingenzaken gevraagd om te onderzoeken onder welke omstandigheden bepaalde onderdanen van derde landen ook bij de aankomstcontrole door de combinatie van een kiosk en een e-gate kunnen worden gecontroleerd conform de vereisten van het Schengenacquis. Die analyse door de Dienst Vreemdelingenzaken is intussen afgerond en werd vertaald naar een concreet plan voor de automatisatie van de aankomstcontrole voor derdelanders bij wie het risico op illegale migratie laag tot onbestaande is.
Het plan ligt nu ter validatie voor bij mijn collega-minister Quintin, waarna de technische uitwerking kan gebeuren.
Het betreft geenszins een versoepeling van de binnenkomstvoorwaarden. De voorwaarden zullen voor bepaalde nationaliteiten echter op geautomatiseerde wijze worden gecontroleerd.
15.05 Maaike De Vreese (N-VA): Mevrouw de minister, bedankt voor uw antwoord.
Het is belangrijk dat we dat EES uitgerold krijgen. Op een bepaald moment dient het ook voor 100 % te werken. Uitstel mag absoluut geen afstel zijn. De diensten hebben nog heel wat belangrijk werk om alles in werking te kunnen stellen. Dat zal dus nog vervolgd worden.
15.06 Kjell Vander Elst (Anders.): Mevrouw de minister, bedankt voor uw zeer duidelijke antwoord.
Ik denk dat we zelfs op dezelfde lijn zitten. Ik heb u een maand geleden in de plenaire vergadering gevraagd om de opening bij vertrek en aankomst te bekijken voor de laagrisicolanden. Daarvoor bestaat weliswaar geen definitie, maar we weten allemaal over welke landen het gaat. Het gaat niet over Syrië, maar wel over Australië of Nieuw-Zeeland bijvoorbeeld. Ik heb gevraagd om dat te bekijken en om die e-gates daarvoor stelselmatig te gebruiken. Als ik uw antwoord goed heb begrepen, hebt u laten onderzoeken om dat mogelijk te maken, zowel bij vertrek als bij aankomst, zodat men automatisch dan wel semiautomatisch gebruik kan maken van die e-gates. Dat is een goede zaak. Die e-gates moeten 24/7 kunnen draaien. Het zijn geen automatische poortjes die voor iedereen opengaan. Het is ook een detectiesysteem, een controlesysteem. Het is misschien zelfs een beter controlesysteem dan het blote oog. Het fabeltje dat men met die e-gates de poorten letterlijk openzet voor migranten, mogen we niet volgen. Het is net een controlesysteem om migratie en grenscontroles beter te beheren.
Mevrouw de minister, ik ben deels tevreden met uw antwoord. Ik zal zeker een opvolgvraag stellen aan minister Quintin, bevoegd voor Binnenlandse Zaken, omdat een groot deel van de uitrol bij de federale politie ligt. We moeten koste wat het kost vermijden dat de luchthaven van Zaventem een bottleneck wordt. Bedrijven en reizigers laten tegenwoordig de luchthaven van Zaventem links liggen en gebruiken andere luchthavens, omdat de ellenlange wachttijden niet opgelost geraken. Ik krijg niet uitgelegd dat het politietekort niet opgelost wordt. Ik weet wel dat het allemaal complexer is dan daar gewoon wat extra politieagenten in te zetten.
Er zijn echter systemen voorhanden en ik ben ervan overtuigd dat die e-gates een deel van de oplossing kunnen zijn, zodat die lange wachttijden verkort worden en de luchthaven van Zaventem, een van de grootste economische poorten van ons land, opnieuw performant kan functioneren en opnieuw veel jobs en welvaart kan creëren voor Vlaanderen en voor België. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
15.07 Francesca Van Belleghem (VB): Mevrouw de minister, dank u wel voor uw antwoord.
Het is bijzonder dat u zegt dat u elke week met de mensen van Brussels Airport samenzit, want op 10 maart was er nog geen vuiltje aan de lucht, en nu plots, enkele dagen geleden, zegt u dat het EES zal moeten worden uitgesteld. Er is dus ergens iets fout gelopen in de communicatie. Op 10 maart hebt u niet gezegd dat er heel wat misliep en dat het systeem nog niet op punt stond. Dat is wat er fout gelopen is: u hebt er niet over gecommuniceerd, waardoor we nu, enkele dagen voor 9 april, plots tot de vaststelling komen dat het EES niet volledig ingevoerd zal worden. Dat is spijtig.
We hebben ook geen antwoord gekregen, behoudens vergissing, over wanneer u het wel volledig zult invoeren.
Kortom, we blijven eigenlijk op onze honger.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
16.01 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Mevrouw de minister, ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn vraag.
In 2025 beschikte fedasil over een
totaalbudget van 956 miljoen euro, dat omvat zowel de middelen van de
basisdotatie als bijkomende middelen uit de interdepartementale provisie. Voor
2026 wordt dit budget teruggebracht tot slechts 702 miljoen euro. Het agentschap
staat dus voor een gigantische besparingsopdracht in een bijzonder moeilijke
context. Momenteel staan nog zo'n 1.400 personen op de wachtlijst voor toegang
tot opvang.
Het aantal verzoekers om internationale
bescherming dat opvang zal nodig hebben, is onmogelijk te voorstellen en hangt
sterk af van de internationale context. Het Rekenhof benadrukte dat het onzeker
is of fedasil met de beschikbare middelen zijn toekomstige verplichtingen kan
nakomen.
Tegelijkertijd moet fedasil, in lijn met
de beleidsnota, voldoende kleinschalige opvang met aangepaste begeleiding
voorzien voor kwetsbare groepen, zoals niet-begeleide minderjarigen. Daarnaast
moet fedasil ook voldoende bufferplaatsen voorzien om schommelingen op te
vangen.
Minister Van Peteghem heeft laten weten
dat fedasil uiterlijk tegen de begrotingscontrole van 19 maart een concreet
afbouwplan moet voorleggen. Ook op vragen van het Rekenhof heeft uw Kabinet
meegedeeld dat in het eerste kwartaal van 2026 een becijferd plan zal worden
voorgelegd. Mijn vragen zijn:
Zal u de deadline van 19 maart halen? Op
welke manier zal het afbouwplan met het Parlement worden gedeeld?
Kan u al meer toelichting geven bij de
hoofdlijnen van het afbouwplan?
Hoe rijmt u de bijkomende beleidsambities
rond kleinschalige opvang en voldoende bufferplaatsen met de forse
besparingsopdracht?
Hoe reageert u op het oordeel van het
Rekenhof dat het onzeker is of fedasil met de beschikbare middelen zijn
toekomstige verplichtingen kan nakomen?
Acht u het nog steeds realistisch om deze
besparingen door te voeren zonder de continuïteit en kwaliteit van de opvang in
gevaar te brengen?
16.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer Vandemaele, wat uw eerste en tweede vraag betreft, heeft Fedasil een plan opgemaakt dat verschillende initiatieven omvat waarbij rekening wordt gehouden met de output van de asielinstanties en met de implementatie van het Migratiepact, en dat met het oog op de geleidelijke afbouw van het netwerk en een efficiëntere interne werking van het agentschap. Dat plan wordt in het kader van de begrotingscontrole van dit jaar in de regering besproken. Het resultaat daarvan en dus de beslissingen daarrond zullen worden opgenomen in de begrotingscontrole van dit jaar, die aan het Parlement zal worden voorgelegd.
Ten derde vraagt u hoe we de extra beleidsambities rond kleinschalige opvang en voldoende bufferplaatsen rijmen met de aanzienlijke besparingsopdracht. Ik herhaal dat het agentschap moet beschikken over voldoende bufferplaatsen. Ik ondersteun initiatieven om kleinschalige opvang te behouden. Daarvoor zal in voldoende middelen worden voorzien.
In verband met het oordeel van het Rekenhof kan ik eveneens antwoorden dat er altijd in voldoende middelen zal worden voorzien, zodat het agentschap zijn wettelijke verplichtingen kan nakomen.
Om het besparingstraject te realiseren, is het noodzakelijk dat de inspanningen die momenteel worden geleverd om de instroom te beperken en de output van de asielinstanties te verhogen, worden aangehouden. Op die manier is de continuïteit van de opvang gegarandeerd en wordt de kwaliteit van de opvang behouden en bij voorkeur nog verbeterd.
16.03 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Dank u wel, mevrouw de minister.
Het afbouwplan wilt u wellicht niet met ons delen. Dat is jammer, maar ik wilde het toch vragen.
De bufferplaatsen zullen ook geld kosten. Ik kan mij niet voorstellen dat er ergens ruimte beschikbaar is om extra instroom op te vangen en dat die niks kost. Dat zal bestaande ruimte zijn met een functie. U zult die ruimte toch moeten huren en daarvoor in personeel voorzien. Kunt u daar al meer duidelijkheid over geven? Het blijft allemaal zeer schimmig.
De besparingen blijven eveneens moeilijk. Ik herinner mij dat Fedasil vóór het aantreden van de arizonaregering het moest doen met het plan Fix the Basics. Met alle respect, maar hoe we dat met het vooropgestelde budget zullen realiseren, is mij niet duidelijk, tenzij u opnieuw een beroep zult doen op de provisie en aanvankelijk laag begroot om later extra middelen te vragen. Dat lijkt mij echter geen goed financieel beleid.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
17.01 Sam Van Rooy (VB): Mevrouw de minister, afgelopen zondag 22 maart werd een vermoedelijke agent van de Islamitische Republiek Iran op het Luxemburgplein, waar vrijheidslievende Iraniërs en aanhangers van Reza Pahlavi aan het demonstreren waren, door de politie opgepakt. Zijn doel was allicht om het islamitische regime in Iran in te lichten over de identiteit van de demonstranten om hen te intimideren of erger. Dat is immers de modus operandi van dat soort jihadisten. Het regime heeft de afgelopen maanden ook herhaalde malen dreigende taal gesproken ten aanzien van vrijheidslievende Iraniërs en aanhangers van Reza Pahlavi in het Westen.
Er zijn op ons grondgebied steeds meer conflicten, zowel online als op straat, doordat agenten of aanhangers van de Islamitische Republiek Iran vrijheidslievende Iraniërs intimideren, bedreigen of zelfs aanvallen. Fatsoenlijke Iraniërs worden bang, komen daarmee tot bij mij en dienen soms ook een klacht in bij de politie, maar de verwachting is dat daar helaas weinig of geen gevolg aan wordt gegeven. Een Iraanse dame vertelde me dat de politie haar klacht over jihadistische bedreigingen door agenten van de Islamitische Republiek Iran niet serieus nam. Ondertussen werd in Nederland een jihadistische aanslagpleger opgepakt die een Iraanse man, een dissident, had neergeschoten.
Mevrouw de minister, bent u goed op de hoogte van die groeiende conflictueuze toestand op ons grondgebied? Kunt u de informatie aangaande 22 maart bevestigen en desgevallend toelichten?
Vindt u dat zulke agenten van de Islamitische Republiek Iran het land moeten worden uitgezet en zult u daartoe actie ondernemen? Zo neen, waarom niet?
Worden personen die op dit moment vanuit Iran naar België komen extra gescreend op banden met of sympathie voor de Islamitische Republiek Iran? Ik krijg graag een toelichting, want ik kan u toch zeggen dat heel veel Iraniërs echt bang zijn door de beelden van honderden demonstranten op straat. Bovendien zien ze via de sociale media dat aanhangers van de Islamitische Republiek zich gewoon op ons grondgebied bevinden.
17.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer Van Rooy, voor de eerste vraag over de conflictueuze situatie op ons grondgebied en de casus van 22 maart verwijs ik u naar de minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken, die bevoegd is voor de politie.
Spionagebestrijding – uw tweede vraag – valt evenmin onder mijn bevoegdheid. Daarvoor moet u zich richten tot de minister van Justitie.
Wat uw derde vraag betreft, worden bij de registratie van een verzoeker om internationale bescherming verschillende veiligheidscontroles uitgevoerd in samenwerking met onze veiligheids- en inlichtingendiensten. De DVZ voert systematisch een zoekopdracht uit in het Schengeninformatiesysteem om na te gaan of de persoon gesignaleerd staat voor weigering van toegang. Bij een volgende aanvraag wordt bovendien ook een zoekopdracht uitgevoerd in de ANG. De DVZ kan ook op elk moment tijdens en na de procedure contact opnemen met de partnerdiensten om hen op de hoogte te brengen van een problematisch profiel. Indien nodig kunnen de bevoegde diensten dan een grondiger onderzoek instellen.
17.03 Sam Van Rooy (VB): Minister, u verwijst mij door naar andere ministers. Ik stel de vragen uiteraard ook aan de minister van Justitie en aan de minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken. Dat doe ik trouwens al maanden, maar ik zie dat het probleem alleen maar erger wordt. Er zijn op ons grondgebied alsmaar meer conflicten, zowel online als op straat, doordat agenten of aanhangers van de Islamitische Republiek Iran vrijheidslievende Iraniërs intimideren, bedreigen of zelfs aanvallen. Fatsoenlijke Iraniërs worden bang en dienen soms ook een klacht in bij de politie, maar de verwachting is helaas – ik kan hen geen ongelijk geven – dat daar weinig of geen gevolg aan wordt gegeven. Klachten worden doorgaans niet ernstig genomen en als ze al ernstig worden genomen, worden de daders niet opgespoord, laat staan gestraft. Zo gaat dat in dit land.
In Nederland werd een jihadistische aanslagpleger opgepakt die een Iraanse man, een dissident, heeft neergeschoten. In het licht van al die gebeurtenissen vind ik het compleet waanzinnig dat levensgevaarlijke supporters van de islamitische jihad niet alleen in dit land kunnen blijven, maar ook vrij kunnen demonstreren en intimideren. Dat is de realiteit in België en het is exact voor dat soort jihadistisch tuig, dat intimideert, bedreigt en mensen aanvalt, dat wij de term remigratie gebruiken, minister.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
18.01 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Mevrouw de minister, ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn vraag.
In de zomer van 2025 oordeelde de
Nederlandse Raad van State dat asielzoekers met een Dublinclaim niet langer
naar België mogen worden teruggestuurd. Volgens de rechter zijn de
tekortkomingen in opvang en rechtsbescherming zo structureel dat deze personen
bij terugkeer een reëel risico lopen om op straat terecht te komen. Daarbij
werd ook gewezen naar de onverschilligheid van de Belgische autoriteiten om de
tekortkomingen op te lossen.
Op 18 maart kondigde de Nederlandse
regering aan dat zij de terugkeer van asielzoekers naar België opnieuw zullen
hervatten. Ze zouden van België de verzekering hebben gekregen dat de
opvangsituatie verbeterd is.
Vandaag staan nog steeds meer dan 1.300
verzoekers om internationale bescherming op de wachtlijst voor opvang. Zij
hebben bovendien geen automatische toegang tot daklozenopvang binnen de
zogenaamde Brussels Deal, aangezien deze plaatsen niet specifiek voor
asielzoekers worden voorbehouden. De uitspraken dat geen enkele asielzoeker met
recht op opvang op straat moet slapen, zijn pertinent onwaar.
Mijn vragen zijn:
Heeft u hierover samengezeten met de
Nederlandse Minister van migratie? Wat zijn de voornaamste conclusies van dit
gesprek?
Welke garanties heeft u aan de
Nederlandse regering gegeven dat de opvangsituatie verbeterd zou zijn?
Zal u opvangplaatsen specifiek
voorbehouden voor asielzoekers die vanuit Nederland worden teruggestuurd?
Neemt u uw eerdere uitspraken terug dat
asielzoekers met recht op opvang altijd toegang krijgen tot opvang?
18.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer Vandemaele, ik herinner u graag aan uw woorden tijdens de commissie van 24 maart jongstleden. Toen zei u dat ook gezinnen die recht hebben op opvang, op straat moeten slapen. Vandaag is dat in uw vraag al afgezwakt tot verzoekers om internationale bescherming. Ik denk dus dat u op de goede weg bent.
Ten gronde, ik heb met de Nederlandse minister geen specifiek overleg over de problematiek gehad, noch heb ik welke garanties dan ook geboden. Ook reserveer ik geen plaatsen in de opvang voor die specifieke doelgroep. Er vindt, zoals dat bij goed nabuurschap gaat, periodiek overleg tussen beide landen plaats, bijvoorbeeld tussen administraties of met de ambassade van Nederland. In het kader van een dergelijk overlegmoment werd de problematiek besproken en werd gevraagd of het mogelijk zou zijn om meer informatie te geven over de stand van zaken. Dat zou hen toelaten om in te schatten of een hervatting van Dublintransfers vanuit Nederland naar België volgens hen opportuun is.
Vervolgens heeft Fedasil een feitelijke weergave gegeven van de gerichte maatregelen die de federale regering heeft genomen en het effect ervan op de instroom, van het samenwerkingsakkoord "Brussels Deal" en van de beschikbare plaatsen en de omvang van de doorstroomlijst. Die informatie werd op 5 februari aan Nederland bezorgd. Op 18 maart deed Nederland de aankondiging dat het op basis van die informatie de Dublintransfers naar België zou hervatten. Het is een beslissing van de Nederlandse regering, waarin wij als Belgische federale overheid uiteraard niet kunnen tussenkomen.
18.03 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Mevrouw de minister, ik kan uw humor wel smaken. Voortschrijdend inzicht, ik kan het iedereen aanbevelen, over de opvang van M-statussen bijvoorbeeld. Daarop gaan we morgen in de plenaire vergadering wel verder in.
Bedankt voor uw antwoord.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
19.01 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Ik verwijs opnieuw naar de schriftelijke versie van mijn vraag.
Deze regering zou de strijd tegen
mensenhandel- en smokkel opvoeren. De aanbevelingen van de bijzondere commissie
vormen hierbij een belangrijke leidraad. Aangezien de strijd tegen mensenhandel
en mensensmokkel een transversale bevoegdheid betreft, zijn meerdere ministers
betrokken. Ik heb enkele schriftelijke vragen gesteld over de uitvoering van de
aanbevelingen van de bijzondere commissie en de overige plannen in het
regeerakkoord.
Van Minister Verlinden kreeg ik een
uitgebreid overzicht met verschillende stappen die zijn ondernomen en
maatregelen waar ze deze legislatuur nog werk van wil maken. Van u kreeg ik
minder dan een halve pagina met weinig informatie en doorverwijzingen naar
Minister Verlinden. Daarom wil ik graag een meer uitgebreide toelichting van de
plannen die u heeft in de strijd tegen mensenhandel- en mensensmokkel. Mijn
vragen zijn:
U zou onderzoeken hoe artikel 13, 4° van
de Europese sanctierichtlijn kan worden omgezet in nationale wetgeving. Wanneer
zal u dit onderzoeken en wanneer mogen we een concreet voorstel verwachten? Zal
u werk maken van een verblijfsrecht voor slachtoffers van zware economische
uitbuiting die niet voldoen aan de voorwaarden van het slachtofferstatuut?
Op welke manier bent u betrokken bij het
actieplan mensenhandel 2026-2030? Welke maatregelen die onder uw bevoegdheid
vallen, worden daarin opgenomen?
Bent u van plan om de reflectieperiode
van vermoedelijke slachtoffers mensenhandel te verlengen tot drie maanden
(artikel 61/2, § 2 vreemdelingenwet)? Bent u het eens met de analyse
van Myria dat de huidige periode voor veel slachtoffers te kort is?
Zal u werk maken van een vereenvoudigde
toekenningsprocedure wanneer de procedure eindigt, zonder veroordeling
(STOP-procedure)? Waarom wel of niet?
Zal u het begrip “direct of indirect
vermogensvoordeel", zoals bedoeld in artikel 77bis van de vreemdelingenwet
aan een analyse onderwerpen? Waarom wel of niet?
Welke andere maatregelen van de bijzondere commissie zal u uitvoeren?
19.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mijnheer Vandemaele, u hebt veel vragen.
Wat uw eerste vraag betreft, heb ik u onlangs, in antwoord op uw schriftelijke vraag, meegedeeld dat we onderzoeken hoe artikel 13, vierde lid, van de Europese sanctierichtlijn kan worden omgezet in Belgisch recht. Het studiebureau van de Dienst Vreemdelingenzaken buigt zich momenteel over die kwestie. Eind 2025 heeft daarover ook overleg plaatsgevonden met de Europese Commissie. We onderzoeken dat dus wel degelijk grondig.
Wat uw tweede vraag betreft, maken mijn diensten actief deel uit van de Interdepartementale Coördinatiecel ter bestrijding van de mensensmokkel en mensenhandel. Deze week komt die cel bijvoorbeeld samen om de nieuwe actieplannen mensenhandel en mensensmokkel te bespreken, met het oog op goedkeuring in juni. Ik zal toelichten welke actiepunten binnen mijn beleid zullen worden uitgewerkt zodra de actieplannen gevalideerd zijn.
Wat uw derde vraag betreft, ben ik het niet helemaal eens met de analyse van Myria met betrekking tot de reflectieperiode. In de praktijk merken we niet dat die voor grote problemen zorgt. Als die periode niet zou volstaan, is dat eerder om praktische redenen. We zullen evenwel onderzoeken of het nodig is om die in sommige uitzonderlijke gevallen te verlengen.
Wat uw vierde vraag betreft, is er geen uitbreiding van de STOP-procedure voorzien. Vandaag kan de STOP-procedure al worden toegepast bij een seponering door de bevoegde magistraat of bij buitenvervolgingstelling door de raadkamer. In die gevallen kunnen de betrokkenen in aanmerking komen voor een definitieve regularisatie om humanitaire redenen.
Wat uw vijfde vraag betreft, over een direct of indirect vermogensvoordeel, verwijs ik u naar minister Verlinden. De artikelen 77bis tot en met 77sexies en 80 van de vreemdelingenwet zijn immers ingetrokken via de wet van 3 maart van dit jaar, die tegelijk met het nieuwe Strafwetboek in werking zal treden, namelijk op 1 september.
Wat uw zesde vraag betreft, zullen we, zoals ook beschreven in mijn beleidsnota’s, samen met de gemeenschappen een crisisplan ontwikkelen voor momenten waarop grote groepen potentiële slachtoffers van mensenhandel worden aangetroffen. Daarnaast zetten we in op een optimalisering van de opvang van minderjarige potentiële slachtoffers van mensenhandel, in overleg met Fedasil en de al bestaande gespecialiseerde opvang op regionaal niveau.
Mijn kabinet en Fedasil namen samen het initiatief tot verschillende overlegmomenten met jeugdhulppartners als Minor-Ndako in Vlaanderen en Esperanto in de Franse Gemeenschap. Ook gespecialiseerde organisaties inzake mensenhandel, zoals PAG-ASA, Payoke en Sürya, namen daaraan deel. Een belangrijke conclusie uit die overlegmomenten is de nood aan aangepaste oplossingen voor jongeren zonder expliciete hulpvraag of met een complex slachtoffer-daderprofiel. In de komende maanden zullen we de vaststellingen uit het werkveld vertalen naar concrete initiatieven die die bijzonder kwetsbare doelgroep beter moeten beschermen.
Uiteraard blijven we ook inzetten op het opleiden van de eerstelijnsdiensten en ontwikkelen we een aantal sensibiliseringscampagnes voor potentiële migranten om hen bewust te maken van de gevaren en hen te wijzen op veilige, legale alternatieven.
19.03 Matti Vandemaele (Ecolo-Groen): Dank u voor uw antwoorden, mevrouw de minister.
Ik heb eigenlijk bij bijna elke vraag dezelfde terugvraag: wanneer zult u dat onderzoeken en wanneer zullen wij concrete voorstellen krijgen? Wanneer zullen bijvoorbeeld de actieplannen worden gevalideerd? Wanneeer zult u de reflectieperiode onderzoeken en wanneer wordt daarover beslist? Wanneer zal het crisisplan met de gemeenschappen klaar zijn?
Het is een goede zaak dat er extra aandacht is voor jongeren. Ik heb daar een zwak voor, dus ik vind het belangrijk dat dat gebeurt. De vraag blijft echter telkens: wanneer, wanneer, wanneer? Dat is een beetje de samenvatting van de vragen waarmee ik blijf zitten.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
De voorzitter: De samengevoegde vragen nrs. 56014575C van mevrouw Hugon Lecharlier en 56014770C van de heer El Yakhloufi worden uitgesteld. Vraag nr. 56014592C van mevrouw Hugon Lecharlier wordt eveneens uitgesteld.
20.01 Greet Daems (PVDA-PTB): Mevrouw de minister, de oorlog van de VS en Israël tegen Iran dreigt te zorgen voor een grote golf van mensen die voor het geweld op de vlucht slaan. Nu al zijn er 3,2 miljoen Iraniërs tijdelijk ontheemd in Iran. Er wonen ook heel wat Afghaanse vluchtelingen in Iran, waardoor ook hun toekomst onzeker is. Verschillende Europese leiders, waaronder commissievoorzitster Ursula von der Leyen en de premier van ons land Bart De Wever, hebben al onderstreept dat ze er alles aan willen doen om te voorkomen dat Iraniërs op de vlucht tot in Europa geraken.
Deelt u die mening en wat vindt u van die uitspraken? Ik vind dat toch wel cynisch. De redenering is dat, zolang ze niet tot bij ons geraken, wij er geen last van hebben.
Hoe zal men het aanpakken als men er alles aan wil doen om te voorkomen dat Iraniërs op de vlucht tot in Europa geraken? Komen er nog meer pushbacks? Zal men nog meer rekenen op de Libische kustwachten? Zal men schieten op mensen aan de buitengrenzen? Zal men bootjes terugslepen naar open water en mensen laten verdrinken? Die zaken gebeuren vandaag al. Dat is verschrikkelijk en misdadig.
Mevrouw de minister, welke opvangcapaciteit is er om een eventuele toename van vluchtelingen op te vangen? Zult u de opvangcapaciteit verhogen om te voorkomen dat mensen op straat moeten slapen?
20.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Daems, voor uw eerste vraag verwijs ik naar de eerste minister.
Wat uw tweede vraag betreft, volgen wij de geopolitieke situatie in de wereld op de voet en houden die op het vlak van asiel zowel op nationaal als op Europees niveau nauwlettend in de gaten. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat in België het aantal verzoeken om internationale bescherming als gevolg van de huidige conflicten in het Midden-Oosten voor bepaalde nationaliteiten toeneemt.
Mijn beleid is erop gericht opvang te bieden aan wie daar recht op heeft. Daarnaast heb ik maatregelen genomen om de instroom te verminderen. Sinds eind vorig jaar is die instroom overigens al aanzienlijk afgenomen. Die dalende trend zet zich in 2026 voort.
20.03 Greet Daems (PVDA-PTB): Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord, al was dat heel kort.
Ik hoop dat de regering de mensen die vluchten voor bommen, die onze minister van Defensie zelfs volledig gerechtvaardigd vindt, niet de rug toekeert. Zogezegd voor de democratie wordt een land aangevallen, worden straten in brand gezet en moeten mensen noodgedwongen op de vlucht slaan. Het feit is dat de oorlog helemaal niet bedoeld is om democratie te brengen. Minister Francken was daar heel duidelijk over. Hij wil in Iran een prowesters regime waar we goedkoop olie en gas kunnen aankopen om onze industrie aan te zwengelen, in plaats van een regime dat energie verkoopt aan onze vijanden. Dat zei hij letterlijk. Kortom, sommige regeringsleden steunen de bommen die mensen op de vlucht doen slaan, terwijl ze dezelfde mensen de rug toekeren, als die om internationale bescherming vragen. Ik hoop dat u dat niet zult doen, mevrouw de minister.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
21.01 Francesca Van Belleghem (VB): Een half jaar geleden stuurde u de Europese Commissie, gesteund door twintig lidstaten, een brief in verband met gedwongen terugkeer van Afghanen. Toen ik u de laatste keer ondervroeg over de stand van zaken betreffende de terugkeer van illegalen naar Afghanistan, antwoordde u dat u discreet voortwerkte aan verschillende opties. Voorts onderstreepte u dat we in afwachting van een antwoord van de Europese Commissie op nationaal niveau konden onderzoeken hoe we de terugkeer naar Afghanistan zouden organiseren en dat sommige denksporen concreter werden. Heeft dat volgens uw eigen woorden baanbrekende Europese initiatief ondertussen al iets concreets opgeleverd?
Bent u van plan om op korte termijn zelf concrete initiatieven te nemen? Welke pistes worden onderzocht? Wordt het denkspoor van Nicole de Moor nog verder bewandeld?
Hoe concreet zijn uw denksporen ondertussen?
Werd een en ander al besproken in de regering?
Duitsland heeft al meer dan honderd Afghanen gedwongen teruggestuurd. Wat is de situatie in België?
Duitsland heeft ook twee Afghaanse consulaire agenten laten inreizen om de terugkeer te ondersteunen. Is dat in België ook het geval?
21.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Van Belleghem, ik kan kort antwoorden. Wij werken in de luwte zowel in België in de regering als via Europese contacten aan een duurzame oplossing. Ik zal het Parlement daarover te gepaste tijd inlichten.
Ik verwijs bijvoorbeeld ook graag naar het terugkeerakkoord dat gisteren met Algerije werd ondertekend. Daaraan werd ook maandenlang in de luwte gewerkt en met resultaat.
21.03 Francesca Van Belleghem (VB): U werkt al maandenlang in de luwte voort, maar andere landen hebben inzake de terugkeer naar Afghanistan al concrete resultaten kunnen verwezenlijken. Wij stellen u nu al maandenlang vragen daarover, want we zien dat er concreet niets verandert en krijgen altijd opnieuw hetzelfde antwoord. Dat is heel teleurstellend.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
22.01 Francesca Van Belleghem (VB): Mevrouw de minister, de titel van mijn vraag klinkt heel saai, maar het is eigenlijk heel interessant.
Vorig jaar concludeerde de Europese Commissie dat Griekenland opnieuw volwaardig kan deelnemen aan het Dublinsysteem. Dat betekent echter niet noodzakelijk dat het land dat ook effectief doet. Ook Italië weigert mee te doen aan de Dublinregels.
In eerdere vragen over de niet-naleving van de Dublinregelgeving, in samenhang met de Europese solidariteitspool, hebt u meermaals aangegeven dat u probeert de Belgische bijdrage, die ongeveer 13 miljoen euro bedraagt, te verlagen door de historische solidariteit die België heeft getoond in rekening te brengen.
Enkele weken geleden stelde u dat de toepassing van de Dublinregels door Griekenland en Italië nog steeds moeilijk verloopt. Wat is de concrete stand van zaken? Hoeveel Dubliners hebben Italië en Griekenland vorig jaar en tijdens de afgelopen drie maanden overgenomen? Welke vooruitgang is er geboekt met betrekking tot de historische solidariteit? Aangezien juni zeer nabij is, zou er intussen toch een akkoord moeten zijn.
22.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Van Belleghem, met betrekking tot uw eerste vraag kan ik meedelen dat in 2025 één transfer naar Griekenland heeft plaatsgevonden en geen enkele naar Italië. In 2026 hebben er geen transfers naar Italië of Griekenland plaatsgevonden. Het is dus duidelijk dat de Dublinregels nog niet integraal worden toegepast. Beide landen hebben aangegeven dat zij dat vanaf 12 juni wel integraal zullen doen. In mijn contacten met hen hamer ik daar ook steeds op.
Wat uw tweede vraag betreft, werd er een common understanding ondertekend door de Griekse secretaris-generaal voor migratie en de Belgische directeur-generaal van de Dienst Vreemdelingenzaken. Daarin werd afgesproken dat historische Dublincases en M-statuscases waarvoor België verantwoordelijk werd, als historische solidariteit worden beschouwd. Tegelijk heeft Griekenland zich ertoe verbonden de Dublinregels vanaf 12 juni integraal toe te passen. Met Italië lopen de onderhandelingen nog.
Wat de effectieve impact zal zijn op de Belgische bijdrage en in welke mate die kan of zal worden verminderd, kan momenteel nog niet worden vastgesteld.
De volledige solidariteitsoefening loopt immers nog, waarbij een centrale rol is weggelegd voor de solidariteitscoördinator binnen de Europese Commissie. Die moet een complexe puzzel leggen, waarbij rekening wordt gehouden met de noden van de ontvangende lidstaten, de toezeggingen van de bijdragende lidstaten en de eventuele verminderingen op de bijdragen. Dat proces is nog gaande.
22.03 Francesca Van Belleghem (VB): In de pers kondigde u aan dat de Belgische bijdrage van 13 miljoen euro verlaagd zou worden en dat u zich daarvoor tot het uiterste zou inspannen, maar intussen treedt het EU-migratiepact bijna in werking en hebben we daar nog altijd geen uitsluitsel over. U kunt nog altijd niet zeggen hoeveel we zullen moeten betalen om asielzoekers niet op te vangen. Het systeem op zich is al absurd: de Europese Unie verplicht ons te betalen, of anders moeten we nog meer asielzoekers opvangen. Het schrijnendste is dat die som die we moeten betalen, allicht nog lager uitkomt dan de kostprijs van de opvang van die asielzoekers.
Het EU-migratiepact is een absurd systeem, een slecht pact waarvan ook u voor de verkiezingen zei dat het onwerkbaar, perfide en gedoemd tot mislukken is. Als de Dublinverordening al niet werkt, dan zal het EU-migratiepact nooit werken. Dublin functioneert nog altijd niet en nu bent u zo trots op dat pact en op uw wetsontwerp dat u er binnenkort snel wilt doorduwen, terwijl ik begin te twijfelen of u dat nog op tijd kunt realiseren, zeker als nog de nodige adviezen moeten worden ingewonnen.
Het feit dat de Europese Unie steeds meer bevoegdheden van ons afneemt, zodat we zelf minder over asiel en migratie kunnen beslissen, is een verkeerde evolutie. Zelfs al worden er op Europees niveau soms goede beslissingen genomen, toch blijf ik er voorstander van dat we alles op nationaal niveau zelf kunnen bepalen en alleen vrijwillig zaken uit handen geven die we later ook terugkrijgen. Op dit moment gebeurt dat eigenlijk nooit.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
Volgens de persberichten maakt u zich sterk dat op korte termijn 250 illegale gedetineerden zouden worden verwijderd. Wat is ‘korte termijn’? Naar welke landen zouden die gestuurd worden? Op lange termijn zouden er 2.000 illegale criminelen gedwongen terugkeren. Wat is ‘lange termijn’? Hoelang zal dat inreisverbod gelden? Hoeveel illegale criminelen denkt u vanuit de gevangenissen naar de gesloten terugkeercentra over te brengen? Wat is de stand van zaken met betrekking tot de detentiecapaciteit in het buitenland?
23.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Van Belleghem, het bereikte akkoord bevat verschillende maatregelen die een voortzetting zijn van wat in het regeerakkoord is afgesproken. De belangrijkste doelstelling is het stevig opdrijven van de terugkeer van illegale gedetineerden. Iedereen binnen de regering moet en zal daartoe zijn steentje bijdragen: het kabinet-Quintin door te voorzien in de aanwerving van voldoende escorteurs, het kabinet-Matz door de noodzakelijke infrastructuur- en herstellingswerken in de gesloten centra snel uit te voeren, het kabinet-Prévot door in te zetten op de 'rule of government' en het samen sluiten van terugnameakkoorden, en het kabinet-Verlinden door het faciliteren van een goede samenwerking tussen het gevangeniswezen en de DVZ en door het overbrengen van illegale gedetineerden om in het land van herkomst hun straf uit te zitten.
Daarnaast werken we uiteraard zelf ook hard verder. De verschillende maatregelen die we nemen heb ik al voldoende toegelicht in eerdere commissievergaderingen. We zitten dus niet stil. Dat bewijst ook het feit dat we in 2025 het hoogste aantal verwijderde gedetineerden hebben gerealiseerd in zeven jaar. Zoals al gezegd ligt mijn ambitie en die van de volledige regering echter nog hoger.
Daarom werden er in het akkoord binnen ieders bevoegdheid ook engagementen aangenomen ter ondersteuning van de strijd tegen de overbevolking. Binnen mijn bevoegdheid willen we verder werken op de goede cijfers van 2025 en tussen maart en eind april minstens 250 illegale criminelen verwijderen. Finaal willen we een maandelijks gemiddelde bereiken van minstens 150 verwijderde illegale gedetineerden.
Minister Verlinden zal bijvoorbeeld maximaal inzetten op de overbrenging van gedetineerden naar hun land van herkomst om aldaar hun straf uit te zitten om finaal te komen tot minstens 10 overbrengingen per maand. Daarvoor rekenen minister Verlinden en ikzelf op de andere ministers om onze diensten daarin te ondersteunen en de engagementen na te komen. Dat zijn de streefcijfers die ik durf uit te spreken, maar wel onder de voorwaarde dat iedere partner zijn engagementen nakomt.
Inzake het inreisverbod kreeg de DVZ de opdracht de inreisverboden maximaal op te trekken. In het kader van de bespreking van het wetsontwerp betreffende het levenslang inreisverbod gaf ik daarover al concrete duiding en cijfers. Wilt u dat ik ze nogmaals vermeld? Tot februari 2025 gaf de DVZ inreisverboden van maximaal 20 jaar. Bij de start van deze regering heb ik de DVZ de opdracht gegeven om de duur van de inreisverboden te maximaliseren waar mogelijk.
In 2025 stelden we al de volgende evolutie vast. In 2023 werden 15 inreisverboden van meer dan 20 jaar opgelegd, in 2024 waren dat er 33 en in 2025 ging het om 42 inreisverboden. In 2023 werden 130 inreisverboden van meer dan 15 jaar uitgevaardigd, in 2024 ging het om 161 inreisverboden en in 2025 waren dat er 183. In 2023 werden 396 inreisverboden van meer dan 10 jaar opgelegd, in 2024 waren dat er 404 en in 2025 waren er 467. Daarnaast werden er in 2025 drie inreisverboden opgelegd van 40, 35 en 3 jaar voor mensen die zich in het buitenland bevinden en zo dus niet op een reguliere manier de Schengenzone kunnen inreizen.
Met betrekking tot de verwijdering via gesloten centra tracht de DVZ maximaal de terugkeer rechtstreeks vanuit de gevangenis te organiseren. Door wijzigingen van de wet over de externe rechtspositie moet dat mogelijk worden.
Inzake de buitenlandse detentiecapaciteit onderzoeken we samen met de minister van Justitie verschillende pistes na de eerste verkennende bilaterale gesprekken met andere landen die daarover hebben plaatsgevonden.
23.03 Francesca Van Belleghem (VB): De realiteit is dat er 150.000 tot 200.000 illegalen in dit land zijn. Wanneer een illegale crimineel wordt teruggestuurd naar het land van herkomst, vanuit de gevangenis of niet vanuit de gevangenis, worden de gevangenissen gewoon onmiddellijk opnieuw gevuld met nieuwe illegale criminelen. De groep illegale criminelen in dit land lijkt wel onverzadigbaar. Als er sommigen worden teruggestuurd – wat natuurlijk moet gebeuren – zien we dat de gevangenissen gewoon opnieuw gevuld worden, doordat er jarenlang gewoon steeds meer mensen bijkwamen die eigenlijk geen recht op verblijf hadden en die hier nooit hadden mogen zijn.
We zien dat dit ook nu nog steeds het geval is. We zien dat er nog steeds veel te veel mensen naar dit land komen die hier eigenlijk niet thuishoren. Zolang dat het geval is, zullen onze gevangenissen vol zitten met illegale criminelen. Het is goed dat u er werk van maakt ze terug te sturen, maar misschien moet u er eens over nadenken om ze niet in het land binnen te laten.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
24.01 Greet Daems (PVDA-PTB): Mevrouw de minister, deze regering wil het strengste migratiebeleid ooit voeren, zelf als haar beleid geschrapt word door het Grondwettelijk Hof en de Raad van State.
Om dat beleid voor te bereiden, nam Bart De Wever als formateur samen met de onderhandelende partijen het nooit geziene initiatief om in alle discretie Koen Lenaerts, de Belgische voorzitter van het Hof van Justitie, uit te nodigen voor een gesprek. We konden dat allemaal lezen in een artikel in De Tijd. Tot twee keer toe zou de voorzitter de juridische implicaties en de limieten van een strenger migratiebeleid zijn komen toelichten. Vorig jaar hebt u uw beleid toegelicht op een bijeenkomst van het Hof van Justitie.
Waarom werden die gesprekken stiekem gevoerd? Wat werd er toen allemaal gezegd en kan dat worden gedeeld met het Parlement?
Wat was de inhoud van uw uiteenzetting voor het Hof van Justitie? Waarom was het nodig dat u uw beleid ging toelichten bij het Hof van Justitie?
Brengt dat de positie van de heer Lenaerts als Belgische voorzitter van het Europees Hof van Justitie niet in gedrang, met name als hij moet oordelen over prejudiciële vragen over uw beleid?
24.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Daems, voor uw eerste twee vragen verwijs ik u naar de eerste minister.
Inzake mijn uiteenzetting voor het Hof van Justitie werd ik vorig jaar uitgenodigd om een inleidende speech te geven op het expertenforum, dat jaarlijks wordt georganiseerd door de Duitse leden van het Europees Hof van Justitie. Ik gaf daarbij de uitdagingen weer waar ons land voor staat op het vlak van asiel en migratie en mijn visie op de impact van Europese regels en rechtspraak. Ik heb die toelichting digitaal gegeven en was niet fysiek aanwezig, aangezien ik door problemen met mijn vlucht vanuit München, waar ik een eerder overleg had, niet tijdig in Luxemburg geraakte.
Vorig jaar was asiel en migratie het onderwerp van dat forum. Er waren verschillende mensen aanwezig, zowel rechters, advocaten-generaal als academici en experts van op het terrein. Ik heb zelf een achtergrond in Europees recht. Ik heb daar zes jaar onderzoek rond gedaan en boeken over geschreven, dus ik denk dat het niet zo uitzonderlijk is dat men daar mensen uitnodigt die enige kennis van zaken hebben.
Ik zie dan ook helemaal niet in waarom dat de positie van de heer Lenaerts in het gedrang zou brengen. Uw insinuaties vind ik eerlijk gezegd getuigen van zeer weinig respect voor het Hof van Justitie van de Europese Unie. Mogen wij volgens u dan niet in gesprek gaan met leden van de rechterlijke macht?
24.03 Greet Daems (PVDA-PTB): Mevrouw de minister, dank u wel voor uw antwoord.
Ik mag dat alles toch wel wat raar vinden, niet? U wordt teruggefloten door het Grondwettelijk Hof, maar u trekt zich daar niets van aan. Ik herinner mij dat u hebt gezegd dat u er vertrouwen in had dat het Hof van Justitie van de Europese Unie u gelijk zou geven. In eerste instantie begreep ik niet goed waarom u zo zelfzeker was, maar intussen begin ik dat beter te begrijpen. U mag dan verontwaardigd zijn over wat ik hier vertel en zeggen dat het om insinuaties gaat, maar u moet toch begrijpen dat dat niet helemaal koosjer lijkt, sorry.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
25.01 Greet Daems (PVDA-PTB): Ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn vraag.
Op 27 maart werd op de ministerraad het
governancemodel van de nieuw op te richten Federale Overheidsdienst Migratie
goedgekeurd.
Zal dit een wetswijziging vereisen?
Wanneer plant u met een wetsontwerp te komen naar het federaal parlement
De conclusie van de ministerraad spreekt
over bilaterale contacten met de leidinggevenden van de vier betrokken
instanties.
Wanneer vond elk contact plaats? - Wat is
het standpunt van het CGVS, de RVV, de DVZ en Fedasil over hun toekomst binnen
1 FOD?
25.02 Minister Anneleen Van Bossuyt: Mevrouw Daems, om een nieuwe FOD op te richten, wordt een zogenaamd oprichtings-KB uitgevaardigd. Het KB tot oprichting bevat een opsomming van de kernopdrachten en een organogram met het aantal mandaathouders. Een wetswijziging voor de oprichting van de nieuwe FOD is dus niet nodig. Wat wel een wetswijziging zal vergen, is de schrapping van verwijzingen naar de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ), het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) en Fedasil in bestaande wetteksten. Die teksten worden eerst in kaart gebracht en daarna wordt bekeken hoe we dat op de meest eenvoudige en transparante manier kunnen doen.
Wat de contacten met de leidinggevenden van de vier betrokken instanties betreft, werd specifiek voor de FOD Migratie een programmastructuur opgezet, met ten eerste een sponsorgroep waarin de leidinggevenden van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV), Fedasil, het CGVS en de DVZ zetelen, samen met de voorzitster van de FOD Binnenlandse Zaken en mijn kabinet. Ten tweede is er een programmagroep met vertegenwoordigers uit de vier instanties, de FOD Binnenlandse Zaken en mijn kabinet. Ten derde zijn er ook verschillende thematische werkgroepen met vertegenwoordigers uit de vier instanties en de FOD Binnenlandse Zaken.
Voorts vonden er bilaterale gesprekken plaats over het governancemodel: op 9 februari voor de RvV, de DVZ en Fedasil en op 10 februari voor het CGVS. Op 13 februari werd een strategische denkdag georganiseerd over de fundamenten en leidende principes van de FOD Migratie, met de vier leidinggevenden en onder begeleiding van Lumen, de afdeling coaching en ontwikkeling van de FOD Beleid en Ondersteuning (BOSA).
Bovendien organiseert mijn kabinet wekelijks overleg met de leidinggevenden van zowel de DVZ, het CGVS als Fedasil. Ook daar kwam en komt de FOD Migratie zeer regelmatig op de agenda.
U vroeg ook naar het standpunt van het CGVS, de RvV, de DVZ en Fedasil over een toekomst bij die FOD. Het idee om de asiel- en migratiediensten onder één FOD onder te brengen, is geen nieuw idee. Verschillende studies en audits in het verleden, ook onder de vorige legislatuur, wezen al op een gebrek aan samenwerking en geharmoniseerde procedures. Ook het regeerakkoord bevat daar een zeer duidelijke passage over.
Een hervormingsproces gaat altijd gepaard met enige onzekerheid. Daarom was en is het zo belangrijk om niet alleen de leidinggevenden, maar ook breder in de organisatie de medewerkers te betrekken bij het hele project. Een hervorming biedt ook kansen en creëert opportuniteiten. De komende maanden wordt voortgewerkt aan het optimaliseren van de informatiedeling en de procedures, aan de coördinatie van de keten en aan het centraliseren van de ondersteunende diensten.
Ik heb niet de gewoonte om in naam van iemand anders te spreken en al zeker niet in algemene termen wanneer het over volledige organisaties gaat. Over het specifieke standpunt van het volledige CGVS, Fedasil, de DVZ en de RvV inzake hun toekomst bij de FOD kan ik zelf geen uitspraken doen.
25.03 Greet Daems (PVDA-PTB): Hartelijk dank voor uw antwoorden.
Het incident is gesloten.
L'incident est
clos.
De voorzitter: Dank aan iedereen die nog aanwezig is en dank aan mevrouw de minister voor de snelle en efficiënte afhandeling van de vragen.
De openbare commissievergadering wordt gesloten om 17.20 uur.
La réunion publique de commission est levée à 17 h 20.