Commission des Finances et du Budget

Commissie voor Financiën en Begroting

 

du

 

Mardi 13 décembre 2022

 

Après-midi

 

______

 

 

van

 

Dinsdag 13 december 2022

 

Namiddag

 

______

 

 


Le développement des questions commence à 14 h 47. La réunion est présidée par Mme Marie-Christine Marghem.

De behandeling van de vragen vangt aan om 14.47 uur. De vergadering wordt voorgezeten door mevrouw Marie-Christine Marghem.

 

Les textes figurant en italique dans le compte rendu intégral n’ont pas été prononcés et sont la reproduction exacte des textes déposés par les auteurs.

De teksten die in cursief zijn opgenomen in het integraal verslag werden niet uitgesproken en steunen uitsluitend op de tekst die de spreker heeft ingediend.

 

01 Samengevoegde vragen van

- Wouter Vermeersch aan Eva De Bleeker (Begroting en Consumentenbescherming) over "Het energieakkoord van september 2022 en de begroting" (55030773C)

- Wouter Vermeersch aan Eva De Bleeker (Begroting en Consumentenbescherming) over "De begrotingsinspanning van 4 miljard voor 2023 en 2024" (55030855C)

- Wouter Vermeersch aan Eva De Bleeker (Begroting en Consumentenbescherming) over "Nieuwe en hogere belastingen" (55031020C)

01 Questions jointes de

- Wouter Vermeersch à Eva De Bleeker (Budget et Protection des consommateurs) sur "L'accord énergétique de septembre 2022 et le budget" (55030773C)

- Wouter Vermeersch à Eva De Bleeker (Budget et Protection des consommateurs) sur "L'effort budgétaire de 4 milliards pour 2023 et 2024" (55030855C)

- Wouter Vermeersch à Eva De Bleeker (Budget et Protection des consommateurs) sur "Des impôts nouveaux et plus élevés" (55031020C)

 

01.01  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de voorzitster, we beleven hier een schertsvertoning; ik merk dat de commissieleden stilaan de zaal verlaten, omdat er voor nieuwe inhoud wordt gezorgd. Ik zal alleszins mijn vragen apart behandelen en ze actualiseren. Vanochtend en vannamiddag zijn namelijk nieuwe feiten opgedoken met betrekking tot de energieakkoorden.

 

Mevrouw de staatssecretaris, in een belangrijk artikel over onder andere de energiemaatregelen in Knack – en mijn vraag gaat net over het energieakkoord van september 2022 en de begroting – lezen we het volgende van de begrotingsverantwoordelijke op het kabinet van de eerste minister: "Deze opmerking is niet in lijn met de beslissing." De adjunct-kabinetschef van de eerste minister zegt in een reactie op de opmerking van de begrotingsverantwoordelijke: "De beslissing van de regering was eigenlijk niet als volgt, namelijk de btw-verlaging wordt verlengd tot het eerste kwartaal van 2023. Begin volgend jaar gaan wij kijken hoe de energieprijzen zijn geëvolueerd." Volgens de adjunct-kabinetschef van de eerste minister zijn er dan twee mogelijkheden: "Ofwel blijven de energieprijzen hoog. In dat geval zullen wij vermoedelijk de btw-verlaging verlengen met een kwartaal," dus tot en met het tweede kwartaal van 2023, " en omdat de energieprijzen hoog blijven, zullen wij dit niet compenseren met een accijnsverhoging. Ofwel zijn de energieprijzen voldoende gezakt. In dat geval maken wij de btw-verlaging permanent en beginnen wij met een accijnsverhoging te compenseren."

 

De laatste zin is belangrijk, omdat hierover heel wat discussie geweest is in de commissie. Ik wil daaromtrent graag uw bevestiging krijgen.

 

De laatste zin van de adjunct-kabinetschef van de eerste minister luidt: "Maar dus een permanente btw-verlaging zonder accijnsverhoging, wat hiervoor wordt beschreven, is niet wat beslist is door de regering".

 

Kunt u nogmaals bevestigen aan het Parlement dat er dus nog helemaal geen akkoord is over de permanente btw-verlaging, in tegenstelling tot wat een aantal regeringspartijen steeds voorhield? We leren nu uit opduikende gegevens dat dat helemaal niet beslist werd. Een permanente btw-verlaging zonder accijnsverhoging - er staat zelfs niet accijnshervorming, maar accijnsverhoging -, is niet wat beslist is door de regering. Kunt u die woorden van de adjunct-kabinetschef van de eerste minister bevestigen?

 

Ik had nog een vraag over de begrotingsinspanning van 4 miljard voor 2023 en 2024, maar die wordt vervangen door een over de samenwerking of niet en de begrotingscoördinatie, vraag die nog volgt, en een over nieuwere en hogere belastingen. Die is voor een stuk beantwoord in de algemene toelichting van de begroting.

 

Kunt u duidelijkheid geven over de permanente btw-verlaging?

 

01.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: U had uw vraag op 30 september ingediend en sindsdien heb ik 9 uur lang in de commissie een erg uitgebreide toelichting gegeven en op uw vragen geantwoord. Ik zal u verwijzen naar mijn antwoorden van vorige week. U zult de antwoorden terugvinden in het beknopt verslag van de Kamer.

 

01.03  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, voor uw vuurdoop inzake mondelinge vragen in de commissie had ik toch wat meer uitvoerige antwoorden verwacht. Uw voorganger had daar nochtans een traditie van gemaakt. Ik reken er wel op dat u op toekomstige vragen uitvoerig zult antwoorden.

 

Het is natuurlijk een feit dat u vorige week een hele tijd lang heel gedegen antwoorden hebt geformuleerd, waarvoor wij u dankbaar zijn. U moet mij als parlementslid wel gunnen dat ik, wanneer er nieuwe feiten opduiken, die graag bij u aftoets. In dit geval gaat het erom dat de permanente btw-verlaging niet door de regering werd beslist. Dat is nog eens zwart op wit en door de eerste minister bevestigd. Dat is een heel belangrijk feit, omdat minister Vandenbroucke heel duidelijk en meermaals in de pers heeft verklaard, zowel in De Ochtend als in interviews, dat de btw-verlaging permanent verworven is, terwijl dat in het artikel in Knack zwart op wit wordt ontkend. Dat is een belangrijk feit, dat hier in de commissie helder wordt gesteld.

 

Ik bedank u niet voor het antwoord, omdat het veel te summier was. Ik kijk alvast uit naar uw toekomstige antwoorden op onze vragen.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

02 Samengevoegde vragen van

- Wouter Vermeersch aan Eva De Bleeker (Begroting en Consumentenbescherming) over "De beperking van de torenhoge overheidsuitgaven" (55031012C)

- Wouter Vermeersch aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "Het aanpakken van overheidsuitgaven" (55032580C)

02 Questions jointes de

- Wouter Vermeersch à Eva De Bleeker (Budget et Protection des consommateurs) sur "La limitation des dépenses publiques faramineuses" (55031012C)

- Wouter Vermeersch à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La gestion des dépenses publiques" (55032580C)

 

02.01  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, de opinie van de Europese Commissie over het ontwerpbegrotingsplan van België voor 2023 hebben we hier al uitvoerig besproken. Dat plan werd op 15 oktober ingediend. De Europese Commissie wijst er in dat verband op – ik zal het citaat in het Engels niet herhalen, daarvoor verwijs ik naar de schriftelijke vraag – dat de lopende uitgaven in dit land sterker stijgen dan de potentiële groei.

 

Mevrouw de staatssecretaris, bent u het eens met de moeilijke en vernietigende vaststelling van de Europese Commissie dat de lopende uitgaven in dit land sterker stijgen dan de potentiële groei? Volgens vooruitzichten van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) is België op weg naar de hoogste overheidsuitgaven van alle industrielanden. Bent u zich daarvan bewust?

 

Welke concrete ingrepen ziet u als staatssecretaris noodzakelijk om de torenhoge uitgaven in dit land te beteugelen? Uw voorgangster heeft een aantal voorstellen geformuleerd, en ik had graag even bij u als nieuwe staatssecretaris gepolst wat uw inzichten zijn in de materie en welke concrete maatregelen u voorstelt om die torenhoge uitgaven aan te pakken.

 

02.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Vermeersch, ik zal u opnieuw teleurstellen, maar vorige week in de commissie zei ik u letterlijk dat u in uw vraag nr. 55031012C vraagt naar concrete maatregelen om de overheidsuitgaven te verminderen. Nu stelt u weer exact dezelfde vraag. Ik kan dus herhalen wat ik vorige week zei, maar ik denk dat het efficiënter is voor iedereen als ik gewoon naar de commissie van vorige week verwijs. Nogmaals, ik heb deze vraag dus duidelijk al beantwoord.

 

02.03  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, mijn vraag van vorige week was geënt op de inzichten van het Internationaal Monetair Fonds, dat had vastgesteld dat België de hoogste overheidsuitgaven heeft van alle industrielanden. De Europese Commissie stelde dan weer vast dat de lopende uitgaven sterker stijgen dan de potentiële groei. Dat is natuurlijk problematisch om een begroting onder controle te houden.

 

Ik had verwacht dat u daarop een apart en ander antwoord zou geven dan uw antwoord op de vraag over de hoogste overheidsuitgaven an sich. Ik had ook graag vernomen hoe u concreet zult ingrijpen om bijvoorbeeld ervoor te zorgen dat de lopende uitgaven kleiner blijven dan de groei. Op dat punt bleef ik vorige week wat op mijn honger. Ik kan alleen maar vaststellen dat ik vandaag opnieuw op mijn honger blijf, terwijl dat toch een van de grootste uitdagingen in de Belgische begroting vormt. Het is jammer dat we ook op deze vraag geen antwoord krijgen.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

03 Vraag van Sander Loones aan Eva De Bleeker (Begroting en Consumentenbescherming) over "Het cijfermateriaal van het structureel saldo van de begroting voor 2024" (55031407C)

03 Question de Sander Loones à Eva De Bleeker (Budget et Protection des consommateurs) sur "Les chiffres sur le solde structurel du budget 2024" (55031407C)

 

03.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, ik heb een feitenvraag. Wij hebben heel wat informatie uit uw begroting en uit de toelichting erbij, alsook uit de verslagen van het Monitoringcomité met onder andere de inschatting van het structureel tekort voor verschillende jaren. Alleen de raming van het structureel tekort voor 2024 staat niet in de recentste verslagen van het Monitoringcomité.

 

Ik heb de vraag ook aan de eerste minister gesteld, die mij op 18 oktober 2022 in de commissie voor Binnenlandse Zaken heeft geantwoord dat die simulatie wel is gemaakt door de regering, door de FOD BOSA. Mevrouw de staatssecretaris, Ik kan letterlijk citeren wat de eerste minister daarover heeft verklaard; hij stelde dat u die informatie hebt. Mag ik u vragen die informatie aan het Parlement te bezorgen?

 

03.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, ik dank u voor uw vraag.

 

Het rapport van het Monitoringcomité van 22 september 2022 was gebaseerd op de economische begroting van het Federaal Planbureau van 8 september 2022. Het betrof een actualisatie van de ramingen van het Monitoringcomité van juli 2022 voor de jaren 2022 en 2023, aangezien de economische begroting niet verder gaat dan 2023.

 

Gelet op het feit dat de regering, met het oog op de opstart van het begrotingsconclaaf, ook zicht wou hebben op de impact van die actualisatie in een meerjarenkader, werd aan de FOD BOSA gevraagd om naar best vermogen een meerjarenraming voor entiteit I voor de periode 2024-2027 op te stellen.

 

De FOD BOSA raamde het nominaal saldo voor entiteit I voor 2024 vóór het conclaaf op een tekort van 23,2 miljard euro of -3,9 % van het bruto binnenlands product. Dat cijfer werd hernomen als vertrekpunt voor 2024 tijdens de voorbije begrotingsbesprekingen. U vindt dat cijfer ook terug in tabel 28 van de algemene toelichting.

 

03.03  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, ik dank u voor de informatie over het cijfer vóór het conclaaf, dat het eindcijfer voor 2023 is.

 

Mijn vraag ging echter vooral over de impact van wat is beslist. U hebt immers een begroting gemaakt voor twee jaar.

 

Wat is het precieze geraamde tekort op het einde van 2024? Ik weet niet of u die informatie ook hebt.

 

03.04 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, ik zal het bekijken.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

04 Vraag van Sander Loones aan Eva De Bleeker (Begroting en Consumentenbescherming) over "De spaarquote van de huishoudens" (55031629C)

04 Question de Sander Loones à Eva De Bleeker (Budget et Protection des consommateurs) sur "Le taux d'épargne des ménages" (55031629C)

 

04.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, mijn vraag gaat over spaargeld en belastingen. Uit een rapport van de Nationale Bank blijkt dat de spaarquote van gezinnen afneemt. Anderzijds stijgen de overheidsinkomsten omdat de inkomsten uit directe belastingen, betaald door gezinnen en ondernemingen, stijgen. Dat bevestigt wat we eigenlijk al weten, namelijk dat de belastingdruk onder uw regering toeneemt.  Wat zijn uw bedenkingen daarover als nieuwe staatssecretaris? Meent u dat dit een goede evolutie is of vindt u dat er eerder andere stappen noodzakelijk zijn om de begroting op orde te stellen?

 

04.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, als staatssecretaris voor Begroting zal ik me niet wagen aan voorspellingen over de economische evolutie. We leven in onzekere tijden en de economische parameters veranderen snel. Het is dan ook goed dat we een statistisch apparaat hebben dat toelaat om deze evoluties met een zo klein mogelijke vertraging op te volgen. Voor het opmaken van ramingen kunnen we in België terugvallen op gespecialiseerde instellingen als het Federaal Planbureau en de Nationale Bank.

 

Wat uw tweede vraag betreft, over de door de regering genomen maatregelen om de impact van de stijgende energiefactuur te milderen voor de burger, verwijs ik graag naar de discussie over de begroting voor 2023.

 

04.03  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, dank u voor het antwoord. U hebt geen glazen bol, wat ik ook niet van u verwacht. Ik wou echter vooral weten wat u vindt van de evolutie die tot op heden heeft plaatsgevonden. De Nationale Bank heeft immers bevestigd dat de belastingdruk stijgt, specifiek op de gezinnen en de ondernemingen. Ligt dat volgens u in lijn met de ambities die nogal mondig worden verwoord door uw regering? Ze zegt telkens dat ze de belastingen evenredig zal verlagen en verhogen via een taxshift, met een aantal diverse maatregelen. De Nationale Bank stelt echter vast dat dit niet het geval blijkt te zijn en dat de belastingdruk op gezinnen en bedrijven stijgt. We zullen dat debat in de toekomst zeker nog voeren. Ik vroeg dus niet naar een voorspelling voor volgend jaar, maar naar een erkenning van het feit dat het vandaag niet goed gaat.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

05 Vraag van Sander Loones aan Eva De Bleeker (Begroting en Consumentenbescherming) over "De impact van de negatieve Brusselse begrotingscijfers" (55032138C)

05 Question de Sander Loones à Eva De Bleeker (Budget et Protection des consommateurs) sur "L'incidence des chiffres négatifs du budget de la Région de Bruxelles-Capitale" (55032138C)

 

05.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, deze vraag was gericht aan uw voorgangster, mevrouw De Bleeker. Het komt natuurlijk zeer goed van pas dat u die stoel nu bezet en die vraag moet beantwoorden, want het gaat over de Brusselse begroting. Natuurlijk bent u niet bevoegd voor de Brusselse begroting en ik vraag u niet wat de Brusselse regering zou moeten doen om de cijfers op orde te krijgen. U hebt daarover trouwens een duidelijke visie en mening; wij hebben daar de voorbije jaren in het Brussels Parlement kennis van kunnen nemen.

 

U hebt nu wel een andere rol en ik zou graag willen weten in welke mate de Brusselse impact doorweegt in de rapportage die u aan de Europese Commissie moet doen. Zo kennen we duidelijk de verantwoordelijkheden van elke entiteit.

 

05.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: De begrotingscijfers voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, zoals ze in het Brussels Parlement werden ingediend, stemmen voor 2023 overeen met het bedrag dat was opgenomen in het ontwerpbegrotingsplan. Het Brussels Gewest raamt het tekort voor 2023 op 1,2 miljard euro, rekening houdend met een onderbenutting van 410 miljoen euro.

 

Het spreekt voor zich dat ik als staatssecretaris van Begroting op het federale niveau een coördinerende rol zal spelen in het Belgische begrotingsbeleid. De eerstvolgende oefening hierbij zal de opmaak van het stabiliteitsprogramma worden, waarbij het begrotingstraject voor de komende drie jaren zal worden bepaald. Elke deelregering dient, naargelang van de lasten die ze kan dragen, mee te werken aan de verdere sanering van onze overheidsfinanciën.

 

05.03  Sander Loones (N-VA): Bedankt, vooral voor de laatste zin. Het is belangrijk om te herhalen dat elkeen een verantwoordelijkheid heeft om te bewerkstelligen dat de financiële huishouding beter op orde komt. Dat geldt dus zeker ook voor de Brusselse regering.

 

L'incident est clos.

Het incident is gesloten.

 

La présidente: La question n° 55032385C de M. Josy Arens est transformée en question écrite.

 

06 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De pensioenambitie van de regering" (55032500C)

06 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Les ambitions du gouvernement en matière de pensions" (55032500C)

 

06.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, u bent niet de minister van Pensioenen. Helaas eigenlijk, want ik had liever u op die stoel gezien dan mevrouw Lalieux.

 

Wij hebben vorige week al gedebatteerd over de pensioenen, naar aanleiding van de begrotingsbesprekingen. Maar er is nieuws, want wij hebben kunnen lezen dat er door het kernkabinet gesproken is over uw ambities. Ook is de Europese Commissie te gast geweest bij de regering, om daarover met u van gedachten te wisselen. De details zijn echter nog niet aan het Parlement bezorgd.

 

Ik heb twee vragen voor u. Ten eerste, wat was de analyse van de Europese Commissie? Ik ga ervan uit dat zij nogmaals duidelijk heeft gemaakt dat deze regering een pensioenhervorming, en dus een besparing, had beloofd, maar dat zij die belofte niet naleeft.

 

Ten tweede wil ik graag ook wat meer informatie hebben over wat er vrijdag precies besproken is in het kernkabinet.

 

06.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, het klopt dat wij afgelopen vrijdag in het kernkabinet van de regering gepraat hebben over de pensioenhervorming.

 

Wat de analyse van de Europese Commissie betreft, verwijs ik u door naar mijn collega, Thomas Dermine, die bevoegd is voor de RRF-fondsen.

 

De gesprekken over de pensioenen lopen nog. Zodra er concrete beslissingen zijn, zult u deze uiteraard te horen krijgen.

 

06.03  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, ik meen dat u terecht verwijst naar Thomas Dermine. Ik zal dit debat zeker met hem voeren. Twee weken geleden is dat helaas niet gelukt, omdat er toen een overlap was tussen het bezoek van het Rekenhof aan onze commissie en de bespreking van de beleidsnota van Thomas Dermine in de commissie voor Economie. Dat is de reden waarom ik nogmaals wil herhalen dat Thomas Dermine beter in deze commissie de rapportage zou doen. Zijn beleidsagenda sluit eigenlijk beter aan bij wat u doet, namelijk rapportering en opvolging van wat er gebeurt. Het zou logischer zijn om dat hier te bespreken. Dat is echter niet uw verantwoordelijkheid, maar die van het Parlement.

 

Het is wel een beetje gênant voor Thomas Dermine. De heer Magnette zegt in de Waalse pers dat wij gechanteerd worden door de Europese Commissie, terwijl dat helemaal niet het geval is. Wat er wel gebeurd is, is dat Thomas Dermine met zijn handtekening verantwoordelijk is voor de belofte van een plan om de pensioenen te hervormen. Hij is echter teruggefloten door zijn eigen partijvoorzitter, die mevrouw Lalieux de instructie heeft gegeven dat plan te saboteren. De heer Magnette heeft gekozen voor mevrouw Lalieux en tegen de heer Dermine. Dat is wel een beetje gênant.

 

Ik zal deze vraag natuurlijk aan hem stellen, u kunt daar niet op antwoorden. Zij is echter wel zeer relevant voor u, want als die belofte van Thomas Dermine aan Europa niet wordt ingelost, zult u uw begrotingscijfers nooit op orde kunnen krijgen. Wij hebben al veel gedebatteerd over crisismaatregelen, maar zoals u zelf hebt bevestigd, zit de uitdaging natuurlijk veel dieper, in de eerste plaats bij de vergrijzing en de pensioenen.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

07 Vraag van Wouter Vermeersch aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De onthoudende verklaring van het Rekenhof en het actieplan" (55032465C)

07 Question de Wouter Vermeersch à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La déclaration d’abstention de la Cour des comptes et le plan d'action" (55032465C)

 

07.01  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, gisteren zag het Rekenhof zich genoodzaakt zich te onthouden over de jaarrekening van de volledige federale Staat, net zoals vorig jaar trouwens voor de jaarrekening 2020, omdat het niet voldoende en toereikende controle-informatie kon verkrijgen als basis voor het oordeel. Ze bevat immers, net zoals vorig jaar, te veel significante onzekerheden en tekortkomingen, bijvoorbeeld op het vlak van de fiscale ontvangsten en op het vlak van de regels om de activa te waarderen en die om de onderlinge verrichtingen tussen de diensten en instellingen te elimineren.

 

Sinds het boekjaar 2020 moet het Rekenhof van Europa een certificering uitspreken over de jaarrekening van de federale Staat. Hoe evalueert u de tweede onthouding van het Rekenhof over de jaarrekening van de federale Staat?

 

Welke conclusies trekt u uit die onthoudende verklaring?

 

Welke gevolgen zijn er verbonden aan die onthouding?

 

Op 7 april 2020 kwam uw toenmalige partijgenoot, toenmalig minister van Begroting Clarinval, met een actieplan om de problemen aan te pakken, het zogenaamde actieplan-Clarinval. Zijn opvolgster Eva De Bleeker copy-pastete het plan met een aantal kleine wijzigingen tot het zogenaamde actieplan-De Bleeker. Komt er ook een actieplan-Bertrand om de problemen aan te pakken?

 

Welke concrete beleidsmaatregelen zult u nemen opdat het Rekenhof volgend jaar wel voldoende en toereikende informatie heeft om een oordeel te kunnen vellen en een verklaring met of zonder voorbehoud af te leggen? Het is immers problematisch dat het Rekenhof zelfs niet in staat is om een oordeel te vormen over de jaarrekening van de staat.

 

07.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Vermeersch, het spreekt voor zich dat de onthoudende verklaring niet het verhoopte resultaat is en dat de dienst Federale Accountant, samen met alle betrokkenen, zoals de boekhoudafdelingen van de FOD's en de instellingen, de volgende jaren moet werken aan een verbetering van de rapportering. Er zijn geen directe juridische of financiële gevolgen verbonden aan de onthouding van het Rekenhof, wat uiteraard niet wegneemt dat de aangehaalde problemen opgelost moeten worden. Toch is het misschien nuttig om eraan te herinneren dat die certificatie maar voor het tweede jaar uitgevoerd wordt.

 

In de inleiding van uw vraag haalt u enkele pijnpunten aan waarvan ik de belangrijkste nu zal bespreken. Ik zal eveneens dieper ingaan op de acties die daarvoor ondernomen zullen worden.

 

Allereerst dient opgemerkt te worden dat de geconsolideerde jaarrekening van de federale overheid niet enkel de rekening van het algemeen bestuur bevat, maar ook van alle andere entiteiten van de centrale overheid, geclassificeerd als S13.11, centrale overheid met uitzondering van de openbare instellingen van sociale zekerheid. De verrichtingen van de FOD's en POD's maken echter het overgrote deel uit van de geconsolideerde rekening.

 

In de bijlage bij deel IV van het 179ste Boek van opmerkingen geeft het Rekenhof een overzicht van de belangrijkste afwijkingen in de jaarrekening. In die lijst worden de punten vermeld op basis waarvan het Rekenhof zich onthouden heeft. Voor een aantal van die problemen werd in de tussentijd een oplossing uitgewerkt of wordt er naarstig gewerkt om de oplossing nog te kunnen boeken op boekjaar 2022. Het gaat over een aantal quick wins die globaal gezien echter hoogstwaarschijnlijk niet voldoende zijn opdat het Rekenhof zijn oordeel voor volgend jaar zou wijzigen.

 

Het grootste bedrag vermeld door het Rekenhof, zijnde correcties voor voorzieningen, hebben voornamelijk betrekking op de sanering en de ontmanteling van de kerninstallaties, waarvoor gewacht werd op de spending review 2022. Het is de bedoeling dat de boeking uitgevoerd zal worden voor het nucleair passief, BP, IRE en SCK, aan de hand van de nieuwe schatting van het huidig en toekomstig passief.

 

Andere problemen vergen meer tijd en de rekening voor 2022 zal op die punten nog steeds onvoldoende informatie bevatten. Enkele belangrijke elementen zijn de fiscale ontvangsten, de consolidatieprincipes en de waarderings- en aanrekeningsregels.

 

Voor de boeking van de fiscale ontvangsten op basis van vastgestelde rechten is al heel wat werk verzet in een werkgroep onder leiding van de FOD Financiën, waarin ook het Rekenhof en de FOD BOSA vertegenwoordigd zijn. In 2022 werd een grote stap voorwaarts gezet, maar het eindpunt is op dit moment nog niet in zicht.

 

De consolidatieregels die door de Federal Accountant worden toegepast, worden verduidelijkt in de verantwoordingsbijlage bij de geconsolideerde jaarrekening. Het Rekenhof heeft op de methode en de praktische toepassing ervan enkele opmerkingen geformuleerd. Die opmerkingen worden geëvalueerd door de Federal Accountant en bepaalde correcties werden al in 2021 geïmplementeerd, zonder dat er echter volledig tegemoet kon worden gekomen aan de opmerkingen van het Rekenhof.

 

Voorts zal het gebruik van uniforme waarderings- en aanrekeningregels bij de geconsolideerde entiteiten enkel mogelijk worden mits bijkomende instructies van de Federale Accountant. Die instructies zijn uit te werken op basis van de voorschriften vermeld in het koninklijk besluit houdende vaststelling van het boekhoudplan van 10 november 2009, en in sommige gevallen op basis van de adviezen van de Commissie voor de Openbare Comptabiliteit.

 

Zoals u merkt, heb ik enkele concrete actiepunten gegeven, die op heel korte termijn werden aangepakt. Er zijn echter ook nog een aantal complexere problemen, waarvan de oplossing meer tijd zal vergen. Samen met de administratie wordt daarvoor jaarlijks het concrete stappenplan geactualiseerd, teneinde tegemoet te komen aan de verschillende opmerkingen van het Rekenhof. De actualisering houdt steeds rekening met het recentste opmerkingenboek, de uitgevoerde acties en de eventuele nieuwe problemen.

 

Het stappenplan zal, zoals afgesproken met mijn voorgangers, ter beschikking worden gesteld van de commissie voor Financiën en Begroting.

 

07.03  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, ik dank u voor uw omstandige antwoord. Daarbij moeten we toch enkele feiten benoemen. Het vandaag opgedoken WhatsApp-verkeer en de onthouding door het Rekenhof gisteren betekenen een deuk in de internationale geloofwaardigheid van eerste minister De Croo en uw regering.

 

De structurele problemen, waarop het Rekenhof bij vorige controles reeds meermaals heeft gewezen, hebben niet geleid tot verbeteringen.

 

Wij wisten al dat de begroting een knoeiboel is; sinds gisteren weten we dat ook de jaarrekening een rommeltje is. België wordt stilaan het Griekenland aan de Noordzee, met dat verschil dat het echte Griekenland het vandaag beter doet dan u en uw regering. Een onthoudende verklaring – ik was ooit zelf stagiair-auditor – is nog erger dan een afkeurende verklaring, een zogenaamde verklaring met voorbehoud. Het Rekenhof is vandaag zelfs niet in staat om een oordeel te vellen over de federale jaarrekening en ziet zich dus genoodzaakt om zich te onthouden. Bij een verklaring met voorbehoud zou het Rekenhof wel in staat zijn om een oordeel te vellen.

 

Een jaarrekening is ook het sluitstuk van het hele begrotingsproces. De afgelopen weken, zelfs voor het vertrek van mevrouw de Bleeker, en ook vandaag opnieuw, moesten we vaststellen dat het al van het begin van de oefening fout loopt. Nu is duidelijk dat er niet alleen met de begroting wordt geknoeid, maar uiteindelijk ook met de jaarrekening.

 

Laten wij een kat een kat noemen: de jaarrekening van de Staat is een rommelboel. De structurele problemen waarop het Rekenhof bij vorige controles heeft gewezen, zijn niet in belangrijke mate aangepakt. De jaarrekening van de Staat geeft geen getrouw beeld van de financiële toestand en de vermogenstoestand van de federale Staat. Voor bepaalde rubrieken zijn heel wat verrichtingen niet of onjuist in rekeningen geboekt. Bovendien zorgt het gebrek aan kennis en beheersing van de boekhoudverrichtingen bij de federale departementen ervoor dat geen oplossing kan worden geboden voor de problemen die het Rekenhof aangeeft. Elk jaar – ik heb hier al een paar jaar zitting – horen wij bij de bevoegde staatssecretaris of minister van Begroting dezelfde goede voornemens en de belofte dat de problemen zullen worden aangepakt, maar uiteindelijk slepen wij ons jaar na jaar van goede voornemens naar goede voornemens. Ten gronde wijzigt de situatie echter niet.

 

Daarom wil ik afronden met een oproep. De problemen zijn bekend, mevrouw de staatssecretaris. De oplossingen zijn ondertussen ook bekend. Voer ze nu eindelijk uit. Voer wat ons betreft het actieplan-Clarinval of het actieplan-De Bleeker uit of voor ons part het actieplan-Bertrand, maar voer dat eindelijk uit. Zorg ervoor dat wij niet langer een onthoudende verklaring krijgen.

 

Als er één zaak is waar alle politieke partijen het over de partijgrenzen heen mee eens zijn en waarover geen enkele discussie bestaat in het Parlement, dan is het dat de kwaliteit van de federale rekeningen dringend verbeterd moet worden. Laten we daar werk van maken, los van al het politieke gehakketak af en toe.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

08 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De ambitie van de staatssecretaris op het vlak van de staatsschuld" (55032549C)

08 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Les ambitions de la secrétaire d'État en ce qui concerne la dette publique" (55032549C)

 

08.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, mevrouw De Bleeker was zeer uitgesproken over de staatsschuld, die voor haar, nog meer dan andere zaken in het regeerakkoord, de parameter was om af te meten hoe goed de regering presteerde. De staatsschuld moest minstens worden gestabiliseerd en liefst afgebouwd.

 

Het interesseert me dus wat uw ambitie op dat vlak is. Ik heb u daarover al bevraagd in het kader van de begrotingsbesprekingen, maar u bleef wat op de vlakte. U hebt in een interview de meer directe vraag gekregen of we niet een aantal overheidsparticipaties moeten verkopen. Dat heeft natuurlijk geen structurele impact op de staatsschuld, maar het zou wel kunnen helpen om de massa naar beneden te halen. U leek daar niet meteen voor gewonnen en focuste meer op het feit dat een structurele aanpak nodig is. Ik steun dat volledig, voor alle duidelijkheid. Het ene kan echter wel met het andere gecombineerd worden.

 

Heb ik uw standpunt juist geïnterpreteerd? Wat zijn precies uw ambities? Moeten we ook niet met een open blik kijken naar een grondiger debat over de kerntaken van de overheid?

 

08.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, op basis van de ramingen uit de algemene toelichting becijferde mijn administratie dat er voor 2023 een extra inspanning nodig is van circa 9,7 miljard euro om de schuld voor entiteit 1, uitgedrukt als percentage van het bbp, te stabiliseren op het niveau van 2022. De uitspraak van de heer Wunsch ging daarentegen over de schuld van de gezamenlijke overheid, dus ook de gewesten, de gemeenschappen en de lokale overheden.

 

Uiteraard steun ik het principe van schuldstabilisatie ten volle. Deze regering heeft bij haar aantreden in 2020, toen de coronacrisis nog volop woedde, beslist om niet alleen elk jaar een vaste extra inspanning van 0,2 % van het bbp te leveren, maar ook om met het oog op het economisch herstel en de economische groei een bijkomende variabele structurele inspanning te leveren. De grootte van die variabele inspanning zou elk jaar bij de begrotingsopmaak worden vastgelegd. Net toen de coronacrisis onder controle leek, werden we evenwel met nieuwe macro-economische schokken geconfronteerd. De oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en de torenhoge inflatie leiden tot dalende economische groeicijfers en stijgende crisisuitgaven en bijgevolg ook tot een stijgend overheidstekort.

 

Vandaar het belang van het voeren van een dynamisch begrotingsbeleid. Er moet worden voorkomen dat er boven op de automatische aangroei van het tekort nog extra hypotheken worden gelegd op de overheidsfinanciën. Door de stijgende intresten wordt nieuwe schulden maken immers ook duurder.

 

Wat betreft uw vraag over de privatisering van bepaalde overheidsparticipaties verwijs ik u graag naar mijn collega, minister van Financiën Van Peteghem.

 

08.03  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, ik dank u voor uw antwoord.

 

Ik ben even in de war, want ik dacht dat u zou antwoorden op mijn laatste vraag, omdat de staatssecretaris voor Begroting in het verleden in dat debat ook stelling heeft ingenomen en het niet alleen bij de minister van Financiën liet. Het is dus duidelijk dat ik daarvoor voortaan bij Vincent Van Peteghem moet zijn.

 

Ik ben wel blij dat u in uw antwoord de link legt met de eenmalige crisisuitgaven die voor tekorten en schuld hebben gezorgd. Vandaar ook mijn oproep om met een open blik te kijken naar eenmalige maatregelen om de staatsschuld te helpen drukken, naast de structurele maatregelen.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

09 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De besparingsambities op de instellingen" (55032550C)

09 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Les ambitions en matière d'économies à réaliser dans les institutions" (55032550C)

 

09.01  Sander Loones (N-VA): Ook over mijn volgende vraag hebben we het de laatste weken al gehad. Ze gaat specifiek over de besparingen op de Senaat.

 

De regering heeft verklaard dat er 15 miljoen euro bespaard moet worden, gespreid over twee jaar. U zei vorige week dat u daarover niet al te veel stelling kunt innemen vanwege de autonomie van de instellingen, in casu de Senaat. Ik zal die vraag dus niet herhalen, u hebt ze immers al beantwoord, maar ik wil wel weten wat de impact is geweest van vorige beloften. Het is immers niet de eerste keer dat er gezegd wordt dat er bespaard wordt op de Senaat en op de instellingen. Uw regering deed dat deze legislatuur al een aantal keer. Nu zou ik gewoon eens willen weten in welke mate de instellingen de gevraagde engagementen uit het verleden hebben gerespecteerd. Dat kan namelijk een indicatie zijn voor de toekomst.

 

09.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, ook het antwoord op die vraag moet ik u vandaag schuldig blijven. Mijn administratie is ermee bezig, maar aangezien de vraag pas gisteren werd ingediend, zijn de berekeningen nog niet klaar. Ik bezorg u het antwoord zo snel mogelijk schriftelijk.

 

09.03  Sander Loones (N-VA): Dank u wel, dat is een goed antwoord. Het zou interessant zijn om het antwoord vóór de bespreking van de begroting in het plenaire debat te kunnen ontvangen. Voor volgende week woensdag zou dus schitterend zijn. Het is volgens mij namelijk een thema dat leeft bij de bevolking. Uiteraard heb ik er alle begrip voor als het niet zou lukken. Het zal wellicht ook niet de laatste keer zijn dat het thema aan bod komt.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

10 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De transparantie in het beleid van de staatssecretaris" (55032551C)

10 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La transparence de la politique menée par la secrétaire d'État" (55032551C)

 

10.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de voorzitster, mevrouw de staatssecretaris, het gaat wederom over die WhatsApp-berichten. Een van de grote pijlers in de beleidsnota van mevrouw De Bleeker was meer transparantie, meer duidelijkheid. Ze zei dat dit de grote lijnen voor haar beleid waren. Ook de eerste minister spreekt in zijn beleidsnota zeer duidelijk over meer transparantie en meer integriteit.

 

Het is de moeite om die beleidsnota van de eerste minister eens te lezen: "Vanuit de regering wordt gewerkt aan manieren om de transparantie en integriteit en de verantwoordingsplicht binnen het overheidsfunctioneren te versterken." De eerste minister zegt dat hij gaat werken aan meer transparantie en aan integriteit. Nog een belofte die niet wordt gerespecteerd hier in het Parlement. Dat is toch wel straffe kost.

 

Mevrouw de staatssecretaris, hebt u die WhatsApp-berichten? Kunt u ze bezorgen? Ik weet dat u neen zult zeggen.

 

Op mijn tweede vraag moet u, denk ik, ja zeggen. Er is ook een formele communicatie geweest tussen het kabinet van de eerste minister en uw kabinet. De eerste minister heeft dat bevestigd. Hij heeft gezegd dat er via de geijkte kanalen notificaties en formele communicatie zijn uitgewisseld. Uw partijvoorzitter Egbert Lachaert stelt dat een begroting niet wordt afgeklopt met een WhatsApp-bericht, dat het professioneler gebeurt. Dat is juist. Dat gebeurt ook professioneel. De eerste minister heeft zelf gesproken over de geijkte kanalen.

 

Ik heb die communicatie opgevraagd en ik heb zonet een brief ontvangen van de eerste minister zeggende dat hij mij die niet wil geven. Ik ga ervan uit dat u wel inspiratie gehaald hebt in de beleidsnota van de eerste minister. Ik lees over meer transparantie en integriteit. Kunt u die formele communicatie tussen uw kabinet en het kabinet van de eerste minister bezorgen aan het Parlement?

 

10.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mevrouw de voorzitster, mijnheer Loones, WhatsApp is een heel nuttige tool. Ik had niet verwacht dat ik heel mijn uitleg van vorige week reeds zo snel zou moeten herhalen. Zoals bij elk conclaaf zijn er beslissingen genomen in het kernkabinet. De rol van een staatssecretaris van Begroting is ervoor te zorgen dat de beslissingen van het kernkabinet vertaald worden in de begrotingsdocumenten.

 

Die begrotingsdocumenten – dat heeft de premier al uitgelegd in dit Parlement – bestaan uit de begrotingsnotificaties, de programmawet en de begrotingswet met de middelen- en uitgavenbegroting. Het is cruciaal dat al deze documenten met elkaar overeenstemmen. Dat bleek niet het geval te zijn, zoals ik vorige week al in deze commissie heb uitgelegd. Dat was zo omdat de permanente btw-verlaging in de eerste versie van de algemene toelichting zonder de ontvangsten van de accijnshervorming werd opgenomen. Ik zal u voorlezen wat er in die eerste versie van de algemene toelichtingen stond: "De impact van de voormelde permanente btw-verlaging naar 6 % wordt voor 2023 en 2024 geraamd op 1,3 miljard euro en 1,7 miljard euro. Deze bedragen houden rekening met de raming van het nominaal saldo voor Entiteit 1. Met de  potentiële opbrengst van de eventueel geleidelijke accijnsverhoging wordt geen rekening gehouden." Ik zal niet opnieuw de volledige redenering overlopen. Jullie hebben nu allemaal begrepen dat de permanente btw-verlaging gekoppeld is aan een accijnshervorming.

 

10.03  Wouter Vermeersch (VB): Een accijnsverhoging bedoelt u.

 

10.04 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Alle opties staan open, mijnheer Vermeersch. Er is een notificatie daarover. Het Rekenhof heeft gezegd dat de hervorming twee benen heeft. Met andere woorden was de manier waarop de kosten van de permanente btw-verlaging waren opgenomen in de eerste versie van de algemene toelichting, namelijk zonder één euro in te schrijven voor de accijnshervorming, verkeerd. Dat was niet in overeenstemming met de beslissingen van de kern en bijgevolg ook niet met de notificaties en de begrotingsregels. Het Rekenhof heeft dat bevestigd en ook de Europese Commissie heeft dat gedaan, hetzij onrechtstreeks, door te stellen dat die hervormingen aan elkaar waren gekoppeld.

 

Ik heb net zoals u het artikel in Knack gelezen. Ik heb een hele reeks berichten gezien over een heleboel onderwerpen. Die gingen over farma, de sociale zekerheid, over heel wat. Ik lees vooral dat er bezwaar was tegen de manier waarop de btw-verlaging werd ingeschreven. Ik zie daar geen finaal antwoord, zeker niet wat de btw betreft.

 

Dus, WhatsApps die dit zouden bevestigen, zijn het niet.

 

Het vervolg kent u, mijnheer Loones. De algemene toelichting komt zonder de aanpassing, is niet in overeenstemming met die andere begrotingsdocumenten, en het Rekenhof komt ons uitleggen dat het niet klopt. Maar dat interesseert u eigenlijk niet, want u wou dat eigenlijk ook niet horen, ook vorige week niet, omdat u niet kon verdragen dat u dat technische debat verloren hebt. Misschien is dat technische debat minder sexy op Twitter, maar het is wel de kern. Omdat dat uiteraard niet in uw kraam paste en omdat u daarmee niet de kranten kon vullen, hebt u toch maar geprobeerd iedereen te doen geloven dat er toch iets aan de hand is. U bent bereid om daarvoor op een heel ander niveau aan politiek te doen. U leest wat u wilt lezen.

 

Wij hebben hier uren doorgebracht, nog negen uren in de commissievergadering vorige week, om te luisteren naar de Europese Commissie en het Rekenhof en voor uw vragen en mijn antwoorden. Ik heb uw vragen zo uitgebreid mogelijk beantwoord. Eigenlijk had u uw excuses moeten aanbieden, mijnheer Loones. U had uw excuses moeten aanbieden aan de premier. U had mij gelijk moeten geven, u had moeten toegeven dat het klopt wat ik zei. De opname van de btw, zoals die nu in de begroting staat, klopt. Ook het Rekenhof heeft dat gezegd. In plaats daarvan probeert u een sfeer te creëren.

 

(Applaus van de heer Leysen)

 

De voorzitster: Mijnheer Leysen, alstublieft. Het woord is aan de heer Loones.

 

10.05  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, bedankt voor uw geëngageerde antwoord. Ik wil drie elementen aanhalen.

 

Ten eerste, ik wil u bedanken voor de voorlezing van de passage uit de eerste versie van de algemene toelichting van mevrouw De Bleeker. U doet dat met een ondertoon alsof die niet meer in de finale versie van de algemene toelichting staat. Weet u wat u de facto hebt gedaan? U hebt bevestigd dat het kabinet op de hoogte was van het feit dat er een probleem was met die btw-verlaging. U hebt geïnsinueerd dat die alinea, uit de eerste versie van mevrouw De Bleeker, later geschrapt is, maar dat klopt niet. U hebt er gewoon wat zinnetjes uit verwijderd. Bij dezen hebt u dus eigenlijk bevestigd. Dat is interessant. Daarover zullen we verder debatteren in de plenaire vergadering.

 

Ten tweede, u zegt dat ik aan sfeerschepping doe en een technisch debat heb verloren. Mevrouw de staatssecretaris, met alle respect, ofwel is uw btw-systeem een hervorming, en dan moet u die opnemen in de tabellen zoals u dat doet voor tal van hervormingen die nog niet volledig juridisch zijn vastgeklikt.

 

Het Rekenhof geeft aan dat u dat doet voor 3 miljard euro aan hervormingen die worden beloofd, maar die wettelijk nog niet zijn verankerd. U doet het evenwel voor één hervorming niet, namelijk voor de btw. Op dat punt is uw begroting niet consequent.

 

Indien het geen hervorming is, is het een crisismaatregel, zoals u zelf ook hebt aangegeven vorige week. In dat geval moet ze elk kwartaal opnieuw worden beoordeeld. Die crisismaatregelen kennen wij. Ook die maatregelen hebben wij gedurende twee jaar genomen hier in de commissie. Wat doen wij ten opzichte van crisismaatregelen? Wij schrijven grote provisies in de begroting in, zodat ze kunnen worden geoperationaliseerd. Ook dat hebt u niet gedaan. U bent op beide flanken dus niet consequent met de begrotingsdynamiek van de huidige regering.

 

Mevrouw de staatssecretaris, ik wil eindigen met een andere vraag. U citeert hier uit de WhatsApp-berichten. Ik krijg de indruk dat u ze niet hebt. Ik zou de volgende vraag heel duidelijk aan u willen stellen. Hebt u die WhatsApp-berichten? Hebt u ze?

 

De voorzitster: Mijnheer Loones, er komt geen antwoord. U hebt het laatste woord.

 

10.06  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de voorzitster, mevrouw de staatssecretaris, hebt u die WhatsApp-berichten?

 

10.07 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mevrouw de voorzitster, mijnheer Loones, ik heb niets meer dan wat ik vandaag in Knack heb gelezen.

 

10.08  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de voorzitster, mevrouw de staatssecretaris, ik dank u voor het antwoord.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

11 Samengevoegde vragen van

- Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De opdrachten en taken inzake de begroting" (55032552C)

- Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "Het Monitoringcomité" (55032553C)

- Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "Het ontbreken van een gecoördineerde en gestructureerde aanpak inzake beleidsevaluatie" (55032554C)

- Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De dienst Federale Accountant" (55032555C)

- Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De Commissie Openbare Comptabiliteit" (55032556C)

- Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "Het niet-gecoördineerde begrotingsbeleid binnen België" (55032557C)

11 Questions jointes de

- Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Les missions et tâches liées au budget" (55032552C)

- Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Le Comité de monitoring" (55032553C)

- Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "L'absence d'approche coordonnée et structurée en matière d'évaluation de politique" (55032554C)

- Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Le service Comptable fédéral" (55032555C)

- Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La Commission de la comptabilité publique" (55032556C)

- Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La politique budgétaire non coordonnée en Belgique" (55032557C)

 

11.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de voorzitster, dit zijn een aantal opvolgingsvragen uit de beleidsverklaring van mevrouw De Bleeker. Ze zijn eigenlijk niet consequent behandeld in het Parlement omdat de staatssecretaris voor Begroting normaal gezien niet met een beleidsnota komt. U hebt daarin een uitzonderingsrol ten opzichte van andere ministers. Ik zou bij dezen nogmaals de vraag willen herhalen om dat toch te doen. U zult normaal gezien begin januari naar deze commissie komen met uw beleidsverklaring, maar ik wil u nogmaals uitnodigen om nu al een engagement te nemen om eind 2023 met een beleidsnota naar het Parlement te komen, net zoals alle andere ministers. Ik denk dat daartoe redenen zijn.

 

Als we namelijk naar uw taken kijken, zien we dat de boekhouding van de overheid daarvan een is. We hebben het daarnet ook al gehad over het Rekenhof, de controle, de audit en het integriteitsbeleid. Dat zijn thema's die expliciet in de nota van mevrouw De Bleeker stonden, maar die we nooit in het kader van begrotingsgesprekken kunnen uitdiepen. Er is immers noch de plaats, noch het forum om dat te doen. Dat zijn typische thema's die behandeld worden in het kader van een beleidsnota. Hebt u bij de overdracht van het kabinet daarover voorbereid werk ontvangen waarop u nu verder kunt werken? Hoe ver staan de initiatieven rond de boekhouding van de overheid, rond controle en integriteitsbeleid?

 

Er was ook een belofte om de positie van het Monitoringcomité te verankeren. Dat zal belangrijker worden in het kader van uw aangekondigde dynamische begroting. Mevrouw De Bleeker heeft daarover een aantal beloftes gedaan. Heeft zij u een dossier bezorgd op basis waarvan u nu onmiddellijk aan de slag kunt gaan?

 

Hetzelfde geldt voor een gecoördineerde en gestructureerde aanpak van de beleidsevaluatie. Ook daarover had mevrouw De Bleeker een aantal beloftes gedaan. Heeft zij daarover een dossier aan u bezorgd, zodat u daarmee onmiddellijk aan de slag kunt gaan?

 

De federale boekhouders zijn ook belangrijk aangezien zij een aantal auditfuncties moeten opnemen. Daarover zijn in het verleden eveneens herhaaldelijk beloftes gedaan. Hebt u een dossier ontvangen van mevrouw De Bleeker waarmee u onmiddellijk aan de slag kunt gaan?

 

Hetzelfde geldt ook voor de Commissie voor de Openbare Comptabiliteit. Hebt u een dossier ontvangen waarmee we aan de slag kunnen gaan om de boekhouding van de Belgische Staat preciezer te organiseren?

 

11.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, u stelde verschillende vragen over de projecten die werden opgenomen in de beleidsverklaring van mijn voorgangster. Ik kan u verzekeren dat er geen informatie verloren is gegaan en dat er over elk van deze onderwerpen een dossier beschikbaar is bij mijn administratie. Ik ben volop bezig met mij in te lezen in deze dossiers.

 

Zoals u weet, ben ik nog geen vier weken aangesteld als staatssecretaris. Dit was net voor de bespreking van de begroting 2023 in het Parlement en deze bespreking heeft mijn volledige aandacht gevraagd. Tijdens mijn beleidsverklaring op 10 januari 2023 in deze commissie zullen we verder ingaan op welke projecten behouden blijven in mijn beleidsverklaring en wat hun stand van zaken is.

 

Ik kan u tevens meegeven dat ik tot op vandaag nog geen tijd heb gehad om mijn collega-ministers van de diverse regeringen in dit land te ontmoeten. Ik kijk er wel naar uit om met hen samen te werken, onder andere aan het Stabiliteitsprogramma.

 

11.03  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, ik vind het goed dat we daarover zullen kunnen discussiëren in het kader van uw beleidsverklaring. Wat ik heel interessant vind, is dat u niet alleen een beleidsverklaring zult afleggen voor de toekomst, maar dat u ook zult aangeven wat de stand van zaken van de projecten is. Ik wil u alvast uitnodigen om daarvoor voldoende tijd uit te trekken. Ik denk dat het belangrijk is om dat te doen. Er rest uw regering nog anderhalf jaar, of minder - laat ons hopen minder - om een aantal zaken af te ronden, maar ik wil graag de stand van zaken vernemen van een aantal beloftes die uw voorgangster, mevrouw De Bleeker, heeft gedaan.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

12 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De spending reviews" (55032558C)

12 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "L'examen des dépenses" (55032558C)

 

12.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, ik ga ervan uit dat het antwoord hier gelijklopend zal zijn en dat u zal verwijzen naar de beleidsverklaring. Als dat zo is, lijkt mij dat oké. Als u iets wilt aanvullen, kan dat vanzelfsprekend ook.

 

12.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, zoals ik reeds in mijn antwoorden op de in deze commissie gestelde vragen in verband met de begroting 2023 heb vermeld, werd er onder meer om de parlementairen te informeren over de stand van zaken en de planning van de spending reviews sinds vorig jaar een afzonderlijk hoofdstuk opgenomen in de algemene toelichting. In de algemene toelichting bij de initiële begroting voor 2023 gaat het om hoofdstuk 1, paragraaf 4, spending reviews binnen de federale overheid, pagina 66 tot 73. In dat deel vindt u zowel een korte historiek als een overzicht van de voor 2023 en 2024 geplande spending reviews.

 

Een voorstel om de wet van 2003 aan te passen en de verplichting in te voeren om in de algemene toelichting verslag uit te brengen over de in het lopende jaar afgeronde spending reviews, de acties die hieraan worden gekoppeld en een planning voor de uit te voeren spending reviews, werd opgenomen in het ontwerp van programmawet dat in bespreking is.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

13 Samengevoegde vragen van

- Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De Europese steun voor België" (55032559C)

- Wouter Vermeersch aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De verdeling van de verminderde kredieten van het Europees fonds voor herstel en veerkracht" (55032569C)

13 Questions jointes de

- Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Les aides européennes pour la Belgique" (55032559C)

- Wouter Vermeersch à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La répartition des crédits réduits du Fonds européen de relance et de résilience" (55032569C)

 

13.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, ten eerste heb ik een algemenere vraag over de hervorming van het Europees Stabiliteits- en Groeipact (SGP). Daarover hebt u hier vorige week al een aantal stellingen ingenomen. U gaf toen de indruk het debat zelf te willen aangaan, meer dan de vorige staatssecretaris dat deed. Zij verwees eerder door naar Vincent Van Peteghem, maar ook naar de creatieve rol van Thomas Dermine en Sophie Wilmès, die toen nog op Buitenlandse Zaken zat. Werd over de taakverdeling binnen de regering iets afgesproken? Zult u ook op dat vlak een extra rol opnemen? Dat lijkt mij alvast interessant.

 

Ten tweede heb ik een veeleer technische vraag over het RRF. We hebben de hele politieke discussie al gevoerd. Doordat er geen pensioenhervorming komt, riskeren we 850 miljoen euro te verliezen. In het debat is daarover een onzuiverheid ontstaan. Door een uitspraak van de heer Dermine leek het alsof maar 179 miljoen euro van die lagere inkomsten ten laste van de federale overheid zou komen. Ik heb er de samenwerkingsovereenkomst tussen de federale overheid en de deelstaten nog eens op nagelezen. Daaruit blijkt dat de overheid die verantwoordelijk is voor het falen het verlies zou moeten opnemen. Zo staat het in artikel 10 of 11 van die overeenkomst. Voor de deelstaten is dat natuurlijk beter nieuws. Het feit dat er geen pensioenhervorming komt, zouden zij niet moeten bekopen. Voor uw begroting daarentegen is het slechter nieuws. Het zou namelijk willen zeggen dat u de 850 miljoen euro volledig op het federale conto zou moeten schrijven als verlies. Daarover had ik graag even uw mening gehoord.

 

13.02  Wouter Vermeersch (VB): Ik schets nog even de geschiedenis. Het Europees Herstelfonds werd ingevoerd in 2021. Op 23 juni 2021 formuleerde de Europese Commissie een positief advies over de inhoud van het door België voorgelegde plan. Initieel werd 5,9 miljard euro toegekend, maar op 30 juni 2022 werd dat bedrag verminderd tot 4,5 miljard euro. Dat bevestigde de staatssecretaris, uw voorganger, hier ook in de commissie.

 

In de ministerraad van 8 juli 2022 besliste de federale regering dat de initieel geplande hervormingsprojecten zullen worden uitgevoerd en dat er alternatieve financieringsbronnen zullen worden gezocht om de vermindering van de Europese middelen te compenseren.

 

Ten slotte werd de kwestie van de verdeling van de verminderde kredieten over de Belgische overheden op de agenda geplaatst van het Overlegcomité van 30 november 2022, een tweetal weken geleden dus.

 

Mevrouw de staatssecretaris, ik kreeg graag een grondige toelichting bij de uitkomst van dit Overlegcomité.

 

Houdt de Waalse regering nog steeds vast aan de oproep tot zogenaamde federale solidariteit en de vraag dat de federale regering de minderinkomsten draagt die Wallonië zal moeten incasseren?

 

Van de oorspronkelijke 5,9 miljard euro, overigens slecht onderhandeld, kreeg Vlaanderen slechts 2,25 miljard euro of ongeveer 38 % terwijl de Waalse overheden ruim 34 % of 2 miljard euro en het Brusselse Gewest 395 miljoen euro kregen. Hoe zullen die minderinkomsten over de verschillende entiteiten worden verdeeld? Zal dat evenredig gebeuren of via een andere methode? Welke procedure zal hierbij worden gevolgd? Kan de federale regering haar standpunt over de verdeling van de verwachte minderinkomsten kenbaar maken?

 

Er is een vertraging van 22 % van de voorziene mijlpalen in het herstelplan voor alle Belgische overheden samen tegenover het initieel beoogde tijdschema. Werd ook deze kwestie op het Overlegcomité besproken? Zo ja, kunt u een  toelichting geven bij de opvatting van de verschillende overheden?

 

13.03 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, u hebt vorige week inderdaad gehoord dat ik veel interesse heb in de hervorming van het Stabiliteits- en Groeipact. Dat is natuurlijk verbonden met wat wij hier allemaal bespreken, maar voor deze vraag moet ik u naar minister Van Peteghem doorverwijzen.

 

U had ook vragen over de middelen uit het RRF. Ik ben hier vorige week uitgebreid op ingegaan. Ik heb geen nieuwe elementen sindsdien.

 

13.04  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, ik dank u voor het antwoord.

 

13.05  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, ik had toch graag een verslag gekregen over het Overlegcomité van 30 november. Wij konden hier vorige week nog geen vragen over stellen omdat wij onze vragen voor 30 november hadden ingediend. Dat kon nu wel. Ik had graag een grondige toelichting bij de uitkomst van het Overlegcomité gekregen. Is er een beslissing genomen? Dat is eigenlijk mijn vraag. Werd daar beslist hoe de minderinkomsten worden verdeeld?

 

De voorzitster: Er komt geen antwoord meer van de staatssecretaris. U hebt het laatste woord, mijnheer Vermeersch.

 

13.06  Wouter Vermeersch (VB): Ik stel vast de kwestie over de verdeling opnieuw naar een volgend Overlegcomité wordt doorgestuurd. Dat is al eerder gebeurd. Uw non-antwoord is in die zin wel duidelijk.

 

Dit is wat wij voortdurend zien: een aantal van die heikele dossiers, de zogenaamde interfederale dossiers met significante budgettaire impact, waarvan dit er een is, wordt overgeheveld van het ene naar het andere Overlegcomité, zonder dat er een duidelijke uitkomst is. Dat is nogmaals het bewijs dat de Belgische staat, zoals die nu is georganiseerd, helemaal niet werkt.

 

13.07 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Vermeersch, die discussies lopen nog. Zodra er concrete elementen zijn, zal ik zeker naar u terugkoppelen.

 

13.08  Wouter Vermeersch (VB): Die discussies lopen al maanden. Het is een probleem dat blijft aanslepen. Ik heb uw voorganger daar al sinds het begin van dit jaar over ondervraagd. De ene na de andere vragensessie stel ik vragen over die zogenaamde interfederale dossiers met significante budgettaire impact, maar tot op vandaag is er daaromtrent geen enkele uitkomst, wat nogmaals bewijst dat het zogenaamde samenwerkingsfederalisme, waarvan ik veronderstel dat u er een voorstander van bent, helemaal niet werkt. Ik heb daarover nog enkele andere vragen ingediend die hierna geagendeerd zijn.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

14 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De begrotingsimpact van de fiscale hervorming" (55032560C)

14 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "L'incidence budgétaire de la réforme fiscale" (55032560C)

 

14.01  Sander Loones (N-VA): Dit is opnieuw een factuele vraag. In de notificaties wordt duidelijk gemaakt dat er nog dit jaar een voorstel moet komen van de minister van Financiën voor een bijkomende taxshift. Die wordt ook gekwantificeerd, namelijk het bedrag ter compensatie van de afschaffing van de BBSZ of ongeveer 900 miljoen. Over welk bedrag gaat het juist?

 

Tijdens de gedachtewisseling met de heer Van Peteghem vorige week heb ik de kans niet gehad om het hem te vragen, maar uit zijn antwoorden kon ik afleiden dat hij niet tegen het einde van het jaar, maar pas tegen maart met zijn voorstel tot fiscale hervorming zou komen. Die nieuwe timing wordt nu ook in de pers aangehaald. Kunt u daar wat meer duidelijkheid over verschaffen? Dat kan immers een belangrijke budgettaire impact hebben, los van de impact van nog een ander dossier, namelijk het Europese akkoord over de minimumbelasting.

 

Ik zou dus meer willen weten over het bedrag van de fiscale hervorming en de timing ervan.

 

14.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: U vraagt naar het bedrag dat nodig is om het resterende gedeelte van de BBSZ af te schaffen. Die vraag stelt u het beste aan de heer Van Peteghem.

 

De gesprekken in de regering over de fiscale hervorming lopen. Zodra er concrete beslissingen zijn genomen, zullen wij u daarover informeren.

 

14.03  Sander Loones (N-VA): Het wordt een puzzel om te weten aan wie wat gevraagd kan worden. Ik zal de vraag indienen bij de heer Van Peteghem. Ik ga er natuurlijk wel van uit dat u kennis hebt van de begrotingsimpact, de begrotingsnotificaties en dus ook de kwantificering van de hervorming.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

15 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De begrotingsimpact van de pensioenhervorming" (55032561C)

15 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "L'incidence budgétaire de la réforme des pensions" (55032561C)

 

15.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, u zult wellicht antwoorden dat ik de vraag moet stellen aan minister Lalieux, maar het valt op dat er in de begrotingsnotificaties ook melding wordt gemaakt van de pensioenhervorming. Die is echter totaal niet gekwantificeerd. Dat is wel het geval voor de financiën, de fiscale taxshift en de BBSZ, maar niet voor de pensioenhervorming. Er staat dat die kosten moeten worden beheerst.

 

Het is mij niet helemaal duidelijk wat dat dan precies wil zeggen, dus ik wil u even vragen of u over meer informatie beschikt.

 

15.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, het is niet zo dat de budgettaire grootteorde van het akkoord van juli 2022 niet werd gekwantificeerd zoals u zegt, maar het Federaal Planbureau en in het bijzonder het Kenniscentrum Pensioenen beschikken over de nodige tools om een correctere budgettaire impact te berekenen.

 

15.03  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, de impact van de pensioenhervorming van juli is natuurlijk gekwantificeerd. Dat is duidelijk. Mevrouw De Bleeker heeft daarrond ook initiatieven genomen, maar daarover gaat het nu niet. Mijn vraag is vooral dat in de begrotingsnotificaties voor de toekomst staat dat er extra inspanningen moeten worden geleverd, maar dat er daarop geen bedrag is geplakt, ook geen indicatief getal.

 

15.04 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Hoe ver moeten we gaan, wat de budgettaire doelstellingen van de hervormingen betreft?

 

Zoals ik u vorige week ook heb gezegd, moeten de hervormingen ervoor zorgen dat ons land financieel gezonder wordt en dat onze overheidsfinanciën op lange termijn houdbaar zijn. Dat is veel fundamenteler dan de loutere budgetneutraliteit. De hervormingen moeten ons systeem slimmer, rechtvaardiger en eerlijker maken en in die zin zijn al die hervormingen voor mij ook onlosmakelijk met elkaar verbonden, of het nu gaat over pensioenen, de arbeidsmarkt of de fiscaliteit. Uiteindelijk gaat het erom dat mensen die hun best doen, kunnen vooruitgaan in het leven en dat mensen die pech hebben, geholpen worden. De besprekingen over hoe de regering de vergrijzingsfactuur zal beheersen, lopen nog en ik kan daarover momenteel niets zeggen.

 

15.05  Sander Loones (N-VA): Om zeker te zijn of ik u goed heb verstaan, ik heb de indruk dat u verwijst naar kwaliteits- en kwantiteitscriteria. Dat is interessant. U zegt enerzijds dat er een kwalitatieve hervorming van de pensioenen moet komen, dat het flexibeler moet zijn en op het niveau van vandaag moet worden gebracht, wat interessant is, maar anderzijds hebt u ook een kwantiteitscriterium met betrekking tot de houdbaarheid. Dat betekent de facto geen budgetneutrale kosten, maar een hervorming en dus een versterking van het financiële fundament onder de pensioenbesparing. Mag ik uw antwoord zo interpreteren, dat het zowel een besparing als een kwalitatieve hervorming is?

 

15.06 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Ik bekijk dat vanuit een begroting en vanuit een langetermijnperspectief.

 

U weet dat pensioenhervormingen heel vaak pas een impact hebben op lange termijn. Ik hoop eigenlijk dat alle hervormingen een kwalitatief aspect inhouden.

 

15.07  Sander Loones (N-VA): (…)

 

L'incident est clos.

Het incident is gesloten.

 

16 Question de Marco Van Hees à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "L'austérité variable et la croissance économique" (55032565C)

16 Vraag van Marco Van Hees aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "Het variabele bezuinigingsbeleid en de economische groei" (55032565C)

 

16.01  Marco Van Hees (PVDA-PTB): Madame la présidente, madame la secrétaire d'État, au début de cette législature, ce gouvernement a décidé d’appliquer, chaque année, un effort budgétaire annuel fixe, que j'appelle pour ce qui me concerne austérité fixe, de 0,2 % du PIB majoré, le cas échéant, d’un effort variable dont le niveau, qui se situe entre 0,0 et 0,4 %, serait déterminé par deux critères: le taux de croissance de l’économie et le volume de PIB par rapport à 2019.

 

Selon ces deux critères, le pourcentage relatif à l'effort variable est résumé dans un tableau figurant en page 11 de l’exposé général du budget 2021. La première colonne de ce tableau indique que, si la croissance économique est inférieure à 1 %, l’effort variable est de 0,0 %, autrement dit, nul.

 

Il est indiqué à la page 96 de l’exposé général du budget 2023 qui sera soumis aux parlementaires, en séance plénière, la semaine prochaine, que le taux de croissance pour 2023 est estimé à 0,5 %. Cette croissance étant inférieure à 1 %, l’effort variable devrait donc être nul pour 2023. Cependant, à la page 9 du même exposé général, il est mentionné qu'un effort variable de 912 millions d'euros est prévu, soit 0,16 % du PIB.

 

Madame la secrétaire d'État, je voudrais donc vous poser une question assez logique. Pourquoi le gouvernement viole-t-il sa propre règle?

 

16.02  Alexia Bertrand, secrétaire d'État: Madame la présidente, monsieur Van Hees, je pense vous avoir déjà indiqué, la semaine dernière, quelle était la différence entre l'effort fixe et l'effort variable.

 

Il a effectivement été convenu de consentir un effort variable à hauteur de 0,2 % en 2023 et en 2024. Il s'agit d'une décision du gouvernement qui a été prise, avant mon entrée en fonction, sur la base de différents facteurs dont la croissance économique.

 

Par ailleurs, comme je l'ai largement expliqué, la semaine dernière, il est indispensable de réaliser des économies pour rendre notre dette mais aussi notre système de sécurité sociale à nouveau gérables.

 

16.03  Marco Van Hees (PVDA-PTB): Madame la secrétaire d'État, si je vous pose la question aujourd'hui, c'est parce que je n'ai pas reçu de réponse lors des débats budgétaires.

 

Malheureusement, je n'ai pas non plus reçu de véritable réponse aujourd'hui. Je rappelle que ma question portait  sur la question de savoir pourquoi le gouvernement viole les règles qu'il avait lui-même fixées après sa mise en place en 2020.

 

Bien sûr, vous n'étiez pas là, mais je pense que la question mérite d'être posée. Le gouvernement se fixe des règles budgétaires. Puis, en cours de route, il viole ces règles. Je n'ai toujours pas obtenu de réponse à ce sujet. C'est dommageable parce que cette austérité touche très fortement des services publics qui subissent depuis des années voire des décennies une succession de politiques d'austérité, des services publics qui sont dans un état lamentable aujourd'hui, avec des agents qui sont souvent en nombre insuffisant, qui n'ont plus connu d'augmentation salariale depuis plus de vingt ans et qui manifestent d'ailleurs actuellement toutes les semaines. Non seulement la situation réelle est catastrophique mais en plus, on constate que le gouvernement a violé ses propres règles sans donner d'explication sur ce non-respect.

 

L'incident est clos.

Het incident is gesloten.

 

17 Question de Marco Van Hees à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Le conflit d’intérêts avec Ackermans & van Haaren" (55032566C)

17 Vraag van Marco Van Hees aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "Het belangenconflict met Ackermans & van Haaren" (55032566C)

 

17.01  Marco Van Hees (PVDA-PTB): Madame la secrétaire d'État, d’après les données de la Banque-Carrefour des Entreprises, vous semblez avoir démissionné tout récemment du conseil d’administration d’Ackermans & van Haaren (AvH). Vous appartenez néanmoins à la famille qui est l’actionnaire historique et de référence de ce holding figurant au Bel 20. Cela génère une série de conflits d’intérêts potentiels, dont je vais donner quelques exemples ou quelques catégories.

 

En tant que secrétaire d’État au Budget, vous intervenez sur l’ensemble des questions gouvernementales alors qu’AvH est lui-même un holding actif dans une multitude de secteurs (banque, énergie, construction, immobilier, santé, maisons de repos, dragage, construction marine, agriculture, etc.), un double large spectre particulièrement problématique.

 

Dans une interview à La Dernière Heure toute récente, datant d'il y a trois jours, vous rejetez une taxation des grandes fortunes, alors qu’une telle alternative budgétaire – que le PTB défend avec vigueur – toucherait directement la 19e fortune familiale à laquelle vous appartenez, selon le site derijkstebelgen.be.

 

Vos positions en faveur des mesures dites de compétitivité, comme le blocage salarial à 0 % ou le milliard de réduction de cotisations sociales, profitent directement aux diverses sociétés filiales d’AvH et au holding lui-même évidemment.

 

Enfin, on peut également s’interroger sur votre volonté d’encourager une alternative budgétaire luttant efficacement contre les paradis fiscaux – un sujet sur lequel j'interviens souvent également – vu l’attrait que ceux-ci semblent exercer sur AvH, cité dans des multiples scandales fiscaux tels que l'affaire SBI, Malta Files, Offshore Leaks, Paradise Papers, et possédant au minimum 89 filiales dans 14 paradis fiscaux selon un rapide décryptage des comptes annuels.

 

Voici mes questions. Avez-vous démissionné du conseil d’administration d’AvH? À quelle date? Disposez-vous de mandats parmi les sociétés de la longue chaîne de contrôle allant de la fondation néerlandaise Stichting administratiekantoor "Het Torentje" jusqu’à AvH?

 

Avez-vous évoqué ce problème de conflits d’intérêts avec le premier ministre? Dans l’affirmative, quelles décisions en sont-elles ressorties? Quelles dispositions éventuelles avez-vous prises par rapport à ce problème de conflits d’intérêts potentiels?

 

17.02  Alexia Bertrand, secrétaire d'État: Monsieur Van Hees, j'ai démissionné de tous les postes d'administrateur dans une société et j'ai immédiatement renoncé à tout pouvoir décisionnel. Je l'ai communiqué le soir même lors de ma conférence de presse et je l'ai également communiqué proactivement au premier ministre.

 

S'agissant de votre question sur les conflits d'intérêts, toute personne exerçant un mandat est susceptible de faire face à des conflits d'intérêts dans l'exercice de son mandat. Le conflit d'intérêt, par essence, doit s'apprécier au cas par cas et ne peut être avancé en tant que tel comme postulat général par le simple fait d'une affiliation ou d'une appartenance à un certain secteur professionnel.

 

Je suppose que vous ne me demandez pas de couper mes liens de filiation, monsieur Van Hees!

 

Il est clair que dans l'exercice de mes fonctions, je me laisse guider par l'intérêt public et les lignes directrices du gouvernement. J'exerce aujourd'hui la fonction de secrétaire d'État au Budget et à la Protection des consommateurs et je l'exercerai dans cet état d'esprit plein et entier.

 

17.03  Marco Van Hees (PVDA-PTB): Madame la secrétaire d'État, je prends bonne note de votre démission du conseil d'administration d'Ackermans & van Haaren et peut-être d'autres sociétés, sur lesquelles vous n'avez pas vraiment donné de précisions.

 

J'entends que vous allez juger au cas par cas, ce qui signifie que, proactivement, vous ne prenez aucune disposition pour prévenir ces conflits d'intérêts dont j'ai montré l'intensité à travers les exemples que j'ai donnés. Vous n'avez visiblement pas non plus évoqué ce problème avec le premier ministre, à part la notification de votre démission du conseil d'administration de cette société.

 

Je trouve que c'est problématique. Le problème du conflit d'intérêts est particulièrement aigu ici mais il se pose d'une manière générale à ce gouvernement et à ce pays. Le GRECO a pointé le problème que cela représentait en Belgique. Dans son rapport 2020, le GRECO indique que les membres du gouvernement fédéral ne sont soumis à aucune réglementation visant à prévenir ou à résoudre les conflits d'intérêts. Je trouve que c'est problématique d'une manière générale dans ce gouvernement et particulièrement dans le cas présent.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

18 Vraag van Wouter Vermeersch aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "Het Overlegcomité en het RePowerEU-plan" (55032579C)

18 Question de Wouter Vermeersch à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Le Comité de concertation et le plan RePowerEU" (55032579C)

 

18.01  Wouter Vermeersch (VB): Ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn vraag.

 

De Europese Commissie stelde op 18 mei 2022 het RePowerEU-plan voor. Dat plan zal worden geïntegreerd in de Faciliteit voor herstel en veerkracht (FHV) en beoogt onder meer de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en klimaatdoelstellingen te bereiken door de energiebevoorrading te diversifiëren en de uitrol van hernieuwbare energieën te versnellen.

 

Voor de verwezenlijking van de REPowerEU-doelstellingen is tussen nu en 2027 een extra investering van 210 miljard euro nodig. Ter ondersteuning van REPowerEU is al 225 miljard euro beschikbaar in de vorm van leningen in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit. Daarnaast stelt de Commissie voor om de financiële enveloppe van de herstel- en veerkrachtfaciliteit te verhogen met 20 miljard euro aan subsidies.

 

De beslissing om eventueel een beroep te doen op het RePowerEU-plan en de enveloppe die ervoor zal worden uitgetrokken, zou in principe gefinaliseerd worden na het overlegcomité van 30 november 2022.

 

Graag een grondige toelichting bij de uitkomst van dit overlegcomité.

Werd er beslist om een beroep te doen op het RePowerEU-plan en de financiële enveloppe? Zaten alle overheden hierbij op dezelfde lijn? Wat zijn de standpunten van de verschillende overheden?

Hoe zullen de middelen uit het Reponeren-plan worden verdeeld? Welke verdeelsleutel zal worden gehanteerd?

Van de oorspronkelijke 5,9 miljard euro van het Europees herstelfonds kreeg Vlaanderen slechts 2,25 miljard euro of ongeveer 38 procent. Heeft de Vlaamse regering in het overlegcomité dit keer aangedrongen op een groter aandeel in de middelen?

 

18.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Vermeersch, de Raad van de Europese Unie heeft op 4 oktober 2022 onder meer een standpunt ingenomen inzake de verdeling van bijkomende RRF-subsidies voor de financiering van maatregelen in het kader van het RePowerEU-plan, waarbij België als geheel 282 miljoen euro zou ontvangen. Een verdeling tussen de verschillende entiteiten dient daarbij nog opgemaakt te worden.

 

Op het federale niveau werd er voorts beslist dat er fiches opgesteld dienen te worden voor projecten in het kader van het RePowerEU-plan. Voor verdere vragen met betrekking tot de wijziging van het RRF-plan, verwijs ik u graag naar de bevoegde staatssecretaris.

 

18.03  Wouter Vermeersch (VB): Ik dacht dat ik toch een antwoord zou krijgen op de vraag of er nu al dan niet een beroep wordt gedaan op dat plan en hoe de middelen zullen worden verdeeld tussen de deelstaten.

 

Dat u opnieuw niet antwoordt, doet mij concluderen – ik word daarin bijgetreden door de vaststelling van het Rekenhof – dat ook het aangehaalde dossier terechtkomt op een alsmaar groter wordende stapel dossiers met een significante budgettaire impact waar de verschillende entiteiten in dit land het absoluut niet over eens raken. Ik heb u trouwens ook schriftelijk gevraagd naar een update van alle hangende dossiers, samen met de respectieve bedragen, zoals we er in juni al een kregen van toenmalig staatssecretaris De Bleeker. Opnieuw ben ik niets wijzer geworden, wat mij doet besluiten dat er ook voor dit dossier nog geen verdeling werd overeengekomen.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

19 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De materiële opbrengst per persoon die aan het werk wordt gezet" (55032583C)

19 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "L'impact matériel par personne remise au travail" (55032583C)

 

19.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, u had een communicatief weekend. U gaf onder andere een interessant interview in La Libre. Ik lees een passage voor: "Remettre un demandeur d'emploi au travail, cela rapporterait autour de 20 000 euros par tête, ont calculé Alexia Bertrand et son équipe." Dat is geen citaat van u. Dat is een citaat van de redactie, die duidelijk verwijst naar een berekening die u gemaakt zou hebben met uw kabinet. Iemand aan het werk zetten, zou 20.000 euro opbrengen.

 

Wij hebben daar een discussie over gehad in de commissie. U zei toen: wij houden rekening met een opbrengst van 28.000 euro. Wij hebben erop gewezen dat het Rekenhof zegt dat het 22.000 euro of 20.000 euro is. U hebt toen gezegd dat er ook simulaties zijn die uitgaan van 40.000 euro. Hier staat 20.000 euro. Dat vond ik wel opmerkelijk. Is dat een creatieve lezing van de redactie? Of is dat effectief een becijfering van uzelf?

 

19.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, dank u voor uw vraag. Ik kan u geruststellen, ik heb geen berekeningen gemaakt met mijn team. Het is inderdaad een interpretatie van de redactie. Het terugverdieneffect van een werkloze die opnieuw aan de slag gaat, is, zoals ik vorige week in de commissie heb gezegd, 28.000 euro op jaarbasis. Dit is het bedrag dat sinds de begrotingsopmaak voor 2022 wordt gehanteerd.

 

Zoals u weet, zijn er verschillende scenario's, als het gaat over terugverdieneffecten van terug-naar-werkmaatregelen. Het is de taak van de hele regering bedragen op te nemen die een waarheidsgetrouw beeld schetsen, en dat is ook gebeurd. Er is een studie uit 2016 van het Planbureau waarin 20.000 euro vooropgesteld werd. Er is ook een studie van Dulbea waarin cijfers tot 40.000 euro naar voren werden geschoven.

 

Tijdens het conclaaf in 2020 heeft het Planbureau een analyse gemaakt waarin verschillende scenario's waren opgenomen, met potentieel hogere terugverdieneffecten. Wij zijn echter binnen de range van 20.000 euro gebleven en hebben op basis van deze analyse een terugverdieneffect van 28.000 euro gebruikt.

 

Zoals ik tijdens de commissievergadering al heb aangegeven, zijn wij ambitieus in onze doelstelling. Ik vermoed dat u die doelstelling deelt. Wij zijn wel conservatief in de berekening.

 

19.03  Sander Loones (N-VA): Dank u wel, mevrouw de staatssecretaris. Het gaat inderdaad over iets dat zeer belangrijk is, namelijk het terugverdieneffect van mensen die aan het werk worden gezet, wat een van de hoofddoelstellingen van uw regering is. Voor de duidelijkheid, hebt u niet formeel aan La Libre Belgique gezegd dat er een terugverdieneffect van 20.000 euro is?

 

19.04 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, ik denk dat u niet goed hebt geluisterd.  Ik heb uitgelegd dat er verschillende scenario's zijn. De rol van de regering is het gepastste scenario te gebruiken. Dat scenario, het bedrag dat in de begroting staat, is 28.000 euro, in de range van 20.000 euro. Dat is op basis van studies die van 20.000 euro tot 40.000 euro gaan.

 

19.05  Sander Loones (N-VA): Ik had dat inderdaad zo begrepen. De becijfering gebeurt dus op basis van 28.000 euro, zoals u hebt gezegd, dat is een conservatieve range. Dat was echter mijn vraag niet. Ik vroeg of u aan La Libre Belgique het bedrag van 20.000 euro hebt gecommuniceerd.

 

19.06 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Ik denk dat ik al een antwoord heb gegeven.

 

19.07  Sander Loones (N-VA): Hebt u het bedrag van 20.000 euro gebruikt?

 

19.08 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Ik heb u daarnet een antwoord gegeven, mijnheer Loones.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

20 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De belastingschijven" (55032584C)

20 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Les tranches d'imposition" (55032584C)

 

20.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, in hetzelfde interview in La Libre verwijst u naar de zeer hoge belastingdruk voor alle werkenden, die snel in de hoogste schijf vallen. Het leek erop dat u vond dat dit zou moeten worden aangepakt. Het is formeel niet uw bevoegdheid, maar zult u daarvoor pleiten binnen de regering?

 

20.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, u moet daaronder vooral verstaan dat ik het regeerakkoord steun, dat voorziet in de voorbereiding van een brede fiscale hervorming. Het regeerakkoord en de notificaties vermelden hoe de fiscale hervorming moet bijdragen aan de engagementen van de regering en volgens welke leidende principes die moet gebeuren. De minister van Financiën zal ter zake een voorstel formuleren.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

21 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De budgettaire engagementen voor de periode 2024-2029" (55032589C)

21 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Les engagements budgétaires pris pour la période 2024-2029" (55032589C)

 

21.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, deze vraag werd ingegeven door de uiteenzetting van de heer Wouter Beke vorige week in deze commissie. Hij maakte toen de optelsom van het tekort van vandaag maar ook van dat voor de volgende legislatuur. U verwees naar de gevolgen van een aantal engagementen die uw regering heeft opgenomen, op het vlak van investeringen in Defensie, Justitie en de NMBS.

 

Kunt u een overzicht geven van die cijfers? Als het antwoord is dat dit moet gebeuren via een schriftelijke vraag, dan kan dat voor mij ook op die manier. Voor de openheid van het debat zou het echter goed zijn om daarvan een overzicht te hebben.

 

21.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, het is moeilijk om eenduidig te antwoorden op uw vraag. Hetgeen u soms ziet als budgettaire engagementen die de volgende regering zouden binden, kan door de volgende regering herzien worden, in de mate dat er nog geen formele verbintenissen en contracten zijn ondertekend.

 

Voor een aantal andere uitgavencategorieën waarnaar u verwijst, bijvoorbeeld pensioenen en gezondheidszorg, zullen de uitgaven afhangen van de op dat ogenblik van kracht zijnde wetgeving en demografische factoren.

 

Bovendien zou uit de vraagstelling en het hierna geformuleerde antwoord verkeerdelijk kunnen afgeleid worden dat deze regering een nettofactuur doorschuift naar de volgende regering. In het totaalplaatje moet er uiteraard rekening gehouden worden met de tijdens deze legislatuur geleverde en nog te leveren vaste en variabele inspanningen.

 

Ik wil toch een aantal elementen van antwoord op uw vraag geven.

 

Inzake de NMBS en Infrabel werd bij de opmaak van de begroting, in het kader van de voorbereiding van een nieuwe beheersovereenkomst, in bijkomende middelen voorzien. Voor Infrabel bedragen de bijkomende middelen voor de jaren 2025 tot 2028 705 miljoen euro. Voor de NMBS is dat 515 miljoen euro.

 

Zoals u weet, heeft deze regering zich geëngageerd voor een groeipad voor de uitgaven voor Defensie, zodat die in 2035 zouden oplopen tot 2 % van het bbp.

 

De regering heeft in 2021 de noodzakelijke maatregelen getroffen om de impact van de stijgende energiefactuur voor de gezinnen en de bedrijven draaglijker te maken. Die maatregelen werden voorlopig verlengd tot het eerste kwartaal van 2023.

 

In het regeerakkoord werd het engagement aangegaan om de overheidsinvesteringen voor de gezamenlijke overheid tegen 2030 op te trekken tot 4 % van het bbp. Het federale aandeel in die verhoging werd voor de huidige legislatuur geconcretiseerd in een aantal investeringsimpulsen boven op het RRF. De projecten in het kader van het RRF kunnen tot 2026 lopen.

 

De andere bijkomende investeringsprojecten voorzagen vooral in bijkomende middelen voor de lopende legislatuur.

 

21.03  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de staatssecretaris, mijn vraag was niet partijpolitiek ingegeven. Ik wilde daarmee wel transparantie krijgen over wat op ons afkomt.

 

Van een aantal kosten bij ongewijzigd beleid weten wij wat de gevolgen zullen zijn, zoals inzake de gezondheidszorg en de pensioenen. U hebt ze zelf aangehaald.

 

De regering neemt echter ook al een aantal beslissingen en neemt een aantal engagementen op voor de toekomst, ongeacht of die al dan niet al volledig zijn geformaliseerd. Daarin hebt u volledig gelijk. Sommige zijn meer geformaliseerd dan andere.

 

Niettemin, mevrouw de staatssecretaris, zouden wij de totale potentiële budgettaire kosten van een aantal bijkomende engagementen boven op de kosten die bij ongewijzigd beleid op ons afkomen best eens in kaart brengen, omdat dat een motivator kan zijn om een aantal hervormingen met nog wat meer urgentie op de agenda te krijgen.

 

Ik wil u dan ook graag uitnodigen om een en ander te gepasten tijde te bekijken en daarover een gedachtewisseling te houden met het Parlement, teneinde openheid van zaken te creëren.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

22 Vraag van Sander Loones aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De uitgaven en investeringen onder deze regering" (55032590C)

22 Question de Sander Loones à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "Les dépenses et investissements effectués sous ce gouvernement" (55032590C)

 

22.01  Sander Loones (N-VA): Mevrouw de voorzitster, ik ga ervan uit dat het antwoord hetzelfde is als op de voorgaande vraag. Mogelijk wenst de staatssecretaris nog iets toe te voegen, maar voor mij volstaat dat antwoord.

 

22.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Loones, ik kan eventueel bijkomende elementen geven, maar als u zo al gelukkig bent, zal ik er niet verder op ingaan.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

23 Vraag van Wouter Vermeersch aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De begrotingscoördinatie" (55032593C)

23 Question de Wouter Vermeersch à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La coordination budgétaire" (55032593C)

 

23.01  Wouter Vermeersch (VB): Dit land kent op vandaag geen hiërarchie tussen de verschillende beleidsniveaus en dat is een goede zaak. Volgens het stabiliteitsprogramma wordt de inspanning van de Belgische overheden gespreid op basis van de verdeelsleutel in het jongste advies van de Hoge Raad van Financiën, zijnde 73,5 % ten laste van entiteit I en 26,5 % ten laste van entiteit II.

 

Mevrouw de staatssecretaris, kunt u bevestigen dat alle deelstaten louter akte hebben genomen van het begrotingstraject en dat geen enkele deelstaat het begrotingstraject effectief heeft goedgekeurd?

 

Ten tweede, de Europese Commissie heeft al meermaals het gebrek aan begrotingscoördinatie tussen de Belgische overheden bekritiseerd. Wat is uw visie op de begrotingscoördinatie?

 

Ten derde, uw voorgangster, voormalig staatssecretaris voor Begroting Eva De Bleeker, verdedigde in het kader van de vernieuwingsoperatie Liberaal Vuur de stelling dat er een bindend begrotingstraject moet kunnen worden vastgesteld voor alle niveaus. Bent u daarvoor ook gewonnen?

 

23.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Ten eerste kan ik bevestigen dat de deelstaten enkel akte genomen hebben van het begrotingstraject. Ten tweede heeft de moeilijke begrotingscoördinatie veel te maken met de opbouw van ons federaal systeem. Er is geen verschil op het vlak van hiërarchie tussen de federale overheid en de gefedereerde entiteiten.

 

Er is wel het samenwerkingsakkoord tussen de federale overheid, de gemeenschappen en de gewesten en de gemeenschapscommissies betreffende de uitvoering van artikel 3, paragraaf 1 van het verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur in de Economische en Monetaire Unie. In dat samenwerkingsakkoord staan evenmin hefbomen. In artikel 2, tweede lid staat dat er overlegd moet worden. De akkoordsluitende partijen verbinden zich ertoe een maximale inspanning te leveren om tot een consensus te komen. Die consensus, in de vorm van een vaststelling van de individuele budgettaire doelstellingen van de akkoordsluitende partijen, moet worden goedgekeurd door een beslissing van het Overlegcomité. Uit de bewoordingen van dat artikel blijkt dat het gaat om een inspanningsverbintenis en niet om een resultaatverbintenis.

 

Het valt aan te nemen dat ons land wel zou varen bij meer begrotingscoördinatie en de uitvoering van het samenwerkingsakkoord van 13 december 2013. Zoals ik heb uitgelegd, kan de uitvoering nog niet worden afgedwongen. Voor vragen daarover dien ik u door te verwijzen naar de ministers die bevoegd zijn voor institutionele hervormingen.

 

Ten derde is er meer begrotingscoördinatie nodig. Ter voorbereiding van de verkiezingen van 2024 maken partijen hun standpunten op voor hun verkiezingsprogramma's. Dat staat evenwel los van het werk van de federale regering.

 

23.03  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, u stelt ook vast dat er van begrotingscoördinatie helemaal geen sprake is. Integendeel, er is enkel maar discussie tussen de verschillende overheden, heen- en weergetrek, waarbij bijvoorbeeld heel wat facturen tussen de verschillende entiteiten heen en weer worden geschoven. Dat thema kaart ik ook in een volgende vraag aan.

 

Wij geloven niet in een bindend begrotingstraject, zoals uw voorgangster voorstelde, of in begrotingscoördinatie, want dat werkt vandaag niet. Wij geloven in een staatsstructuur waarin elke deelstaat verantwoordelijk is voor de eigen inkomsten en uitgaven. Eerst moet men de eigen boontjes doppen en dan pas zal sprake zijn van responsabilisering. Op dat punt verschillen we dus duidelijk van mening.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

24 Vraag van Wouter Vermeersch aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De verdeling van de bijdrage voor niet-gerecycleerd plastic verpakkingsafval" (55032599C)

24 Question de Wouter Vermeersch à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La répartition de la contribution pour déchets d'emballage plastique non recyclés" (55032599C)

 

24.01  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, sinds 1 januari 2021 moet België een bijdrage betalen die berust op het niet-gerecycleerd plastic verpakkingsafval. Omdat er nog altijd geen akkoord is, betaalt België de verschuldigde bedragen aan de Europese Unie via een thesaurierekening en rekenen de betrokken overheden die uitgave niet aan op hun respectieve begrotingen.

 

Wat is het standpunt van de federale regering over deze bijdrage? Welk standpunt schuiven de deelstaten naar voor?

 

Is er al een akkoord met de deelstaten? Zo ja, met welke deelstaten? Zo nee, wanneer beoogt de staatssecretaris een akkoord te bereiken?

 

Wat is de budgettaire impact op het vorderingensaldo van respectievelijk entiteit I en entiteit II over 2023?

 

Op welke manier kan deze plastiektaks ook effectief bijdragen aan het verminderen van het in omloop brengen en produceren van plastiek?

 

Over 2021, 2022 en 2023 lijkt het alvast te gaan om een loutere financiële afdracht aan Europa zonder sturend effect, kan de staatssecretaris dat nog eens expliciet bevestigen?

 

Deze plastiektaks kan enkel geld opbrengen voor de Belgische schatkist als er wordt beslist om in dit land meer dan 0,8 euro per kilogram voor niet-gerecycleerd plastiek te heffen.

 

Is dat een optie die wordt overwogen door de regering?

 

24.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Vermeersch, uw vraag heeft te maken met de interfederale dossiers, waarover u het vaak hebt. Volgens de federale overheid – hopelijk niet alleen volgens haar, want dat is overduidelijk – ligt de bevoegdheid om heffingen toe te passen op verpakkingen bij de gewesten en dienen zij dus ook in te staan voor de betaling ervan. Het zou gaan om 148 miljoen euro in 2022, 149 miljoen euro in 2023 en 156 à 158 miljoen euro in de periode 2024-2027. Er is nog geen akkoord gesloten over een eventuele verdeling van de lasten. Die discussies lopen. Voor verdere vragen verwijs ik u graag naar de bevoegde minister.

 

24.03  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, uw bewoordingen zijn opmerkelijk. U hoopt dat iedereen het daarover eens is, maar dat is helemaal niet het geval. Ik wil die hoop dan ook even doorprikken. De Vlaamse regering gaat er niet mee akkoord dat de verpakkingsheffing ten laste van de gewesten valt, maar zegt dat die ten laste van de federale Staat valt.

 

Zolang er geen akkoord is – dat moet u vaststellen als staatssecretaris voor Begroting – worden de middelen uit de federale kas betaald. U betaalt op dit eigenste moment die heffing. Zolang daar geen akkoord over komt – waarom zouden de deelstaten daarover ook een akkoord sluiten – zult u die taks blijven betalen.

 

De heffing moet ook bijdragen aan de vermindering van de productie en circulatie van plasticafval. Eventueel kunt u nog een mark-up nemen, een kleine extra belasting boven op de belasting. De heffing komt vandaag dus neer op een loutere financiële afdracht aan de Europese Unie, zonder enig sturend effect. Met verpakkingsafval heeft dat niets te maken. Er worden miljoenen euro's aan de EU betaald, maar daardoor is er niet minder verpakking. Het zorgt gewoon voor een extra gat in de federale begroting.

 

U moet ook weten dat dit land ondertussen al meer dan 8 miljard euro per jaar afdraagt aan de Europese Unie. Dat staat heel duidelijk in het verslag van het Rekenhof. Ik herinner mij nog dat het 7 miljard was toen ik begon als Kamerlid. Er is sinds 2019 dus weer een miljard aan afdrachten aan de Europese Unie bijgekomen. Zolang u geen akkoord sluit met de deelstaten, zult u daarvoor op federaal niveau moeten opdraaien. Ik begrijp dus uw bewoordingen, dat u hoopt dat er daarover een akkoord komt, maar ik zou mij daar in dit land weinig illusies over maken.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

25 Vraag van Wouter Vermeersch aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De verdeling van de CO2-emissierechten" (55032603C)

25 Question de Wouter Vermeersch à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La répartition des droits d'émission de CO2" (55032603C)

 

25.01  Wouter Vermeersch (VB): De federale ontvangsten afkomstig van de veiling van de CO2-emissierechten worden gedeeltelijk bepaald op basis van de verdeelsleutels die zijn vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomsten die moeten worden gesloten tussen de federale Staat en de verschillende entiteiten (gewesten en gemeenschappen). Die verschillende samenwerkingsovereenkomsten zijn thans nog niet gefinaliseerd (er werd enkel een principieel akkoord gesloten in het dossier van de emissiequota), waardoor die ontvangsten voor 2023 onzeker zijn.

 

Ondanks het ontbreken van definitieve samenwerkingsovereenkomst heeft de regering in het ontwerp van middelenbegroting 2023 de ontvangst in verband met de CO2- emissierechten voor 2023 op nul euro vastgelegd. Voor 2022 blijft 42,5 miljoen euro ingeschreven.

 

Wat is het standpunt van de federale regering over deze veiling? Welk standpunt schuiven de deelstaten naar voor?

 

Is er al een akkoord met de deelstaten? Zo ja, met welke deelstaten? Zo nee, wanneer beoogt de staatssecretaris een akkoord te bereiken?

 

Wat is de budgettaire impact op het vorderingensaldo van respectievelijk entiteit I en entiteit II over 2023?

 

25.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Bij de opmaak van de meerjarenbegroting 2022-2024 werd een bedrag ten belope van 22,5 miljoen euro ingeschreven. Daarnaast werd een principieel akkoord gesloten met de deelstaten over de verdeling van de opbrengst van de veiling van emissierechten met de deelstaten, waarbij een ontwerp van samenwerkingsakkoord in eerste lezing goedgekeurd is door de ministerraad. Hierbij zou 9,05 % van de opbrengsten naar entiteit I vloeien. De uiteindelijke budgettaire impact hangt uiteraard af van de prijs van de emissierechten. Voor verdere vragen verwijs ik u naar de bevoegde minister.

 

25.03  Wouter Vermeersch (VB): U zegt dat er een ontwerp is goedgekeurd door de ministerraad. Ik veronderstel dat u de federale ministerraad bedoelt. Dat is waarschijnlijk een federaal voorstel, dat echter nog niet is goedgekeurd door de deelstaten. Ook inzake de CO2-emissierechten kan ik alleen maar vaststellen dat daar nog geen oplossing is, ook niet in 2022, maar ook niet voor de middelenbegroting van 2023.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

26 Vraag van Wouter Vermeersch aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De verdeling van de UMTS-licenties" (55032604C)

26 Question de Wouter Vermeersch à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La répartition des licences UMTS" (55032604C)

 

26.01  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de voorzitster, ook hier verwijs ik naar de ingediende vraag.

 

De federale ontvangsten afkomstig van de verkoop van de UMTS-licenties worden gedeeltelijk bepaald op basis van de verdeelsleutels die zijn vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomsten die moeten worden gesloten tussen de federale Staat en de verschillende entiteiten (gewesten en gemeenschappen). Die verschillende samenwerkingsovereenkomsten zijn thans nog niet gefinaliseerd (er werd enkel een principieel akkoord gesloten in het dossier van de emissiequota), waardoor die ontvangsten voor 2023 onzeker zijn.

 

Ondanks het ontbreken van definitieve samenwerkingsovereenkomst heeft de regering in het ontwerp van middelenbegroting 2023 een bedrag (39,5 miljoen euro) als federaal deel van de multibandlicenties ingeschreven.

 

1.Wat is het standpunt van de federale regering over de verdeling van deze verkoop? Welk standpunt schuiven de deelstaten naar voor?

 

2.Is er al een akkoord met de deelstaten? Zo ja, met welke deelstaten? Zo nee, wanneer beoogt de staatssecretaris een akkoord te bereiken?

 

3.Wat is de budgettaire impact op het vorderingensaldo van respectievelijk entiteit I en entiteit II over 2023?

 

26.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Vermeersch, in het kader van de opmaak van de meerjarenbegroting 2022-2024 werd in het kader van de multibandveiling een bedrag ten belope van 12,54 miljoen euro in 2022 ingeschreven. Vanaf 2023 wordt dat 31,16 miljoen euro. Daarbij werd uitgegaan van een veiling tegen de reserveprijs, waarbij rekening werd gehouden met een aandeel van 80 % voor de federale overheid. Aangezien er bij de veilingen een zekere concurrentie kon worden vastgesteld, zijn de inkomsten hoger.

 

Bij de opmaak van de nota van het Monitoringcomité werd rekening gehouden met een aandeel van 80 % voor de federale overheid en 20 % voor de gemeenschappen op het aandeel met betrekking tot de reserveprijs, en 50 % voor zowel de gemeenschappen als de federale overheid op het aandeel daarboven. Dat geeft een totale impact van 15,7 miljoen euro in 2022 en 47,2 miljoen euro in 2023 op het saldo van de federale overheid.

 

De uiteindelijke impact op het vorderingensaldo zal natuurlijk afhangen van de exacte verdeling, waarover het Overlegcomité nog een beslissing moet nemen.

 

26.03  Wouter Vermeersch (VB): Dank u wel, mevrouw de staatssecretaris. Uw laatste zin was misschien wel de belangrijkste, namelijk dat ook over dit dossier geen akkoord werd bereikt op 30 november. Wordt dus vervolgd. Ik zal u hierover zeker nog ondervragen tijdens de komende vragensessies. Ik herinner u ook aan mijn schriftelijke vraag om een lijstje van alle dossiers te krijgen.

 

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

 

27 Vraag van Wouter Vermeersch aan Alexia Bertrand (Begroting en Consumentenbescherming) over "De verdeling van de kosten van vaccinatie" (55032606C)

27 Question de Wouter Vermeersch à Alexia Bertrand (Budget et Protection des consommateurs) sur "La répartition des coûts de la vaccination" (55032606C)

 

27.01  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de voorzitster, ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn mondelinge vraag.

 

Er is in de begroting over 2023 een ontvangst van 232 miljoen euro ingeschreven voor de terugbetaling door de gemeenschappen van kosten in verband met de COVID-19-crisis (voornamelijk de betalingen van de in 2021 bestelde vaccins in het kader van de Europese aankoopcontracten). Er ontbreekt evenwel een samenwerkingsakkoord met de gemeenschappen en bijgevolg is er geen wettelijke basis voor de inning van die ontvangsten. Zo werd het in 2022 voorziene bedrag van 426 miljoen euro nog niet gestort. De realisatie van die uitzonderlijke ontvangst in 2023 is dus onzeker.

 

Wat is het standpunt van de federale regering inzake de verdeling van deze met corona gerelateerde kosten? Welk standpunt schuiven de deelstaten naar voor?

 

Is er al een akkoord met de deelstaten? Zo ja, met welke deelstaten? Zo nee, wanneer beoogt de staatssecretaris een akkoord te bereiken?

 

Wat is de budgettaire impact op het vorderingensaldo van respectievelijk entiteit I en entiteit II over 2023?

 

27.02 Staatssecretaris Alexia Bertrand: Mijnheer Vermeersch, het federale standpunt bepaalt dat na de acute fase, die begin maart van dit jaar is afgelopen, alle kosten voor de vaccinaties ten laste van de deelstaten vallen. Aangezien de aankoop van vaccins via Europese contracten verloopt, prefinanciert de federale overheid wel de aankoop van de vaccins. Over het standpunt van de deelstaten kan ik mij niet uitspreken.

 

Deze week vinden er nog bilaterale gesprekken plaats met de ministers-presidenten van de verschillende deelstaat­regeringen. Het is de bedoeling om snel tot een akkoord te komen. Indien het federale standpunt wordt aanvaard, is er geen impact op het saldo van de federale overheid, wel op dat van de deelstaten. Er is echter geen impact op het saldo van de gezamenlijke overheid, aangezien het nu ingeschreven is als een onverdeelde uitgave.

 

27.03  Wouter Vermeersch (VB): Mevrouw de staatssecretaris, u hebt duidelijk gezegd dat de federale staatskas opnieuw prefinanciert. Zolang er geen akkoord is, betaalt u natuurlijk de rekening. Ik heb nieuwe informatie gehoord, namelijk dat er deze week bilaterale gesprekken plaatsvinden. Hopelijk zullen we daarover nieuws vernemen. Ik hoor al sinds maart dat die besprekingen plaatsvinden. Ik hoop, ook voor u, dat er daarover duidelijkheid komt. Het heeft uiteraard geen impact op het vorderingensaldo voor de gezamenlijke overheid, maar natuurlijk wel  op de individuele overheden in dit land. Wij zullen dit samen met u blijven opvolgen.

 

L'incident est clos.

Het incident is gesloten.

 

La réunion publique de commission est levée à 16 h 32.

De openbare commissievergadering wordt gesloten om 16.32 uur.