...

Bulletin nr : B134 - Schriftelijke vraag en antwoord nr : 2132 - Zittingsperiode : 54


Auteur Sophie De Wit, N-VA
Departement Minister van Justitie, belast met de Regie der Gebouwen
Sub-departement Justitie en Regie der Gebouwen
Titel Kalender met onopgeloste zaken in de gevangenissen.
Datum indiening27/09/2017
Taal N
Publicatie vraag     B134
Publicatiedatum 07/11/2017, 20172018
Status vraagAntwoorden ontvangen
Termijndatum24/05/2019

 
Vraag

Sinds begin 2017 heeft de Nederlandse overheid als proef een kalender uitgedeeld in vijf Nederlandse gevangenissen. Hierop staat wekelijks een onopgeloste moord- of verdwijningszaak, alsook de beloning voor een gouden tip. Het proefproject bleek een succes. Er kwamen veel meer tips binnen dan normaal en er raakten twee zaken door deze tips opgelost. Aan het begin van de zomervakantie rolde de Nederlandse overheid dit proefproject dan ook uit in alle Nederlandse gevangenissen. Met deze eenvoudige kalender hoopt de Nederlandse overheid 52 onopgeloste zaken alsnog op te lossen. In Nederland zijn er circa 1.500 cold case-zaken. Ook voor BelgiŽ zou de kalender een meerwaarde kunnen betekenen. Al bleek twee jaar geleden wel dat het Belgisch gerecht geen statistieken heeft van het aantal opgeloste of onopgeloste moordzaken. In het antwoord op een parlementaire vraag van Els Van Hoof bleek dat er van 2010 tot 2014 855 moorden in BelgiŽ werden geregistreerd. Hoeveel daarvan onopgelost bleven kon dus niet worden meegedeeld. In de commissie Justitie ondervroeg ik u over dit thema. U vond dat het initiatief nader moest onderzocht worden door het openbaar ministerie, de rechterlijke macht, de politiediensten en het gevangeniswezen. Er zijn namelijk juridische en operationele aspecten aan verbonden. 1. Hoe beoordeelt u het Nederlandse proefproject met de kalender? Zal er ook in BelgiŽ daartoe een initiatief worden genomen? Werden het openbaar ministerie, de rechterlijke macht, politiediensten en het gevangeniswezen hierover reeds bevraagd? Zo ja, wat was hiervan het resultaat? Zo neen, zal dit nog gebeuren? 2. Hoeveel moorden werden in BelgiŽ de voorbije jaren geregistreerd? Graag een opdeling per jaar en per regio. 3. Worden er ondertussen wťl cijfers bijgehouden van het aantal moordzaken dat onopgelost blijft? Zo ja, hoeveel % van de geregistreerde moordzaken werd ondertussen opgelost? Zo neen, waarom wordt hier geen werk van gemaakt? 4. Hoeveel cold case-zaken zijn er op dit ogenblik in BelgiŽ?


 
Status 1 rťponse normale - normaal antwoord - Nieuwe antwoord
Antwoord

1. De Minister van Justitie beschikt over te weinig elementen om het Nederlandse project te beoordelen en naar waarde in te schatten. 2. Het is niet mogelijk om via de gegevensbank van het College van procureurs-generaal het aantal vermoorde personen te bepalen. Het aantal verschilt immers van het aantal zaken geopend onder de tenlastelegging moord aangezien in eenzelfde dossier meerdere slachtoffers te betreuren kunnen zijn. In de statistieken wordt enkel het aantal zelfmoorden en de optie 'andere' bijgehouden. Het aantal moorden is geen element dat afzonderlijk wordt genoteerd. 3. en 4. De noties 'onopgeloste zaak' en 'cold case' van de derde en vierde vraag zijn geen juridische concepten. Het is niet mogelijk om via de gegevens geregistreerd door de parketten en rechtbanken na te gaan hoeveel van de in de parketten ingestroomde zaken kunnen worden beschouwd als 'onopgelost' of 'cold case'. De notie 'onopgehelderde' zaak is immers geen juridisch concept en wordt derhalve niet specifiek geregistreerd zodat statistieken zouden kunnen worden opgemaakt. Het gebruik van de uitdrukkingen 'onopgehelderde zaak', 'onopgeloste zaak' en 'cold case' is bijzonder problematisch. Op grond van welke criteria kan worden bepaald of een zaak opgehelderd is, dan wel als onopgehelderd kan worden beschouwd? De uitdrukking 'onopgehelderde of onopgeloste zaak' behoort tot de omgangstaal of het politionele taalgebruik maar stemt niet overeen met een juridisch concept. Een opgehelderde criminele zaak betekent, in gewone taal, een zaak waarvan het onderzoek de mogelijkheid heeft geboden het mechanisme toe te lichten dat de dood van een persoon heeft veroorzaakt en het tegelijkertijd ook mogelijk heeft gemaakt de identiteit van de dader te ontdekken en desgevallend te vervolgen. Zoals vermeld zijn de uitdrukkingen opheldering of oplossing geen juridische concepten. In het Belgische strafrecht is er pas sprake van 'opheldering' of 'oplossing' wanneer door een definitieve rechterlijke beslissing, meestal van een hof van assisen, wordt vastgesteld dat een welbepaalde persoon schuldig is verklaard aan bijvoorbeeld moord of doodslag. Vůůr deze rechterlijke beslissing wordt de verdachte, inverdenkinggestelde of beschuldigde juridisch gezien voor onschuldig gehouden. Kortom, de uitdrukkingen 'opheldering' en 'oplossing' stemmen niet overeen met de juridische concepten die worden gebruikt in het strafrecht en in het strafprocesrecht in BelgiŽ. Deze vaststelling is geen 'puristische' opmerking maar houdt in dat het openbaar ministerie geen antwoord kan geven op een dergelijke vraag aangezien de gebruikte concepten verschillen en dubbelzinnig kunnen zijn. Als voorbeeld kan worden verwezen naar de 'buitenvervolgingstelling': hoe moet een door de raadkamer gewezen beslissing tot buitenvervolgingstelling worden geÔnterpreteerd bij de regeling van de rechtspleging? De 'buitenvervolgingstelling' kan worden gemotiveerd door het gegeven dat de dader van de moord onbekend is (onopgehelderde of onopgeloste zaak) maar ook doordat er onvoldoende bezwaren waren verzameld tegen de aangehouden verdachte (opgehelderde zaak of niet?) of nog doordat de inverdenkinggestelde, dader van de moord, die heeft bekend, overleden is (opgehelderde zaak maar stopzetting van de vervolgingen), of nog doordat de feiten verjaard zijn (opgehelderde zaak maar stopzetting van de vervolgingen). Een zaak kan dus ook als 'opgehelderd' worden beschouwd op politioneel niveau maar toch leiden tot een vrijspraak voor het hof van assisen. Het is dus voor het openbaar ministerie onmogelijk de gevraagde gegevens te verstrekken. Wel dient er ten slotte op gewezen te worden dat nieuwe elementen of nieuwe (wetenschappelijke) inzichten er altijd toe kunnen leiden dat de zaak wordt heropend, op politioneel of gerechtelijk vlak.

 
Eurovoc-hoofddescriptorSTRAFRECHT
Eurovoc-descriptorenSTRAFRECHT | STRAFGEVANGENIS | CRIMINALITEIT | GERECHTELIJK ONDERZOEK