CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
CRABV 53 PLEN 027
CRABV 53 PLEN 027
C
HAMBRE DES REPRÉSENTANTS
DE
B
ELGIQUE
B
ELGISCHE
K
AMER VAN
VOLKSVERTEGENWOORDIGERS
C
OMPTE
R
ENDU
A
NALYTIQUE
B
EKNOPT
V
ERSLAG
S
ÉANCE PLÉNIÈRE
P
LENUMVERGADERING
Mercredi
Woensdag
06-04-2011
06-04-2011
Après-midi
Namiddag
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
N-VA
Nieuw-Vlaamse Alliantie
PS
Parti Socialiste
MR
Mouvement réformateur
CD&V
Christen-Democratisch en Vlaams
sp.a
socialistische partij anders
Ecolo-Groen!
Ecologistes Confédérés pour l'organisation de luttes originales ­ Groen!
Open Vld
Open Vlaamse Liberalen en Democraten
VB
Vlaams Belang
cdH
centre démocrate Humaniste
LDD
Lijst Dedecker
INDEP-ONAFH
Indépendant - Onafhankelijk
Abréviations dans la numérotation des publications :
Afkortingen bij de nummering van de publicaties :
DOC 53 0000/000 Document parlementaire de la 53
e
législature, suivi du n° de
base et du n° consécutif
DOC 53 0000/000
Parlementair stuk van de 53
e
zittingsperiode + basisnummer en
volgnummer
QRVA
Questions et Réponses écrites
QRVA
Schriftelijke Vragen en Antwoorden
CRIV
Version provisoire du Compte Rendu Intégral (couverture verte)
CRIV
Voorlopige versie van het Integraal Verslag (groene kaft)
CRABV
Compte Rendu Analytique (couverture bleue)
CRABV
Beknopt Verslag (blauwe kaft)
CRIV
Compte Rendu Intégral, avec, à gauche, le compte rendu
intégral définitif et, à droite, le compte rendu analytique traduit
des interventions (avec les annexes)
(PLEN: couverture blanche; COM: couverture saumon)
CRIV
Integraal Verslag, met links het definitieve integraal verslag en
rechts het vertaalde beknopt verslag van de toespraken (met
de bijlagen)
(PLEN: witte kaft; COM: zalmkleurige kaft)
PLEN
Séance plénière
PLEN
Plenum
COM
Réunion de commission
COM
Commissievergadering
MOT
Motions déposées en conclusion d'interpellations (papier beige)
MOT
Moties tot besluit van interpellaties (op beigekleurig papier)
Publications officielles éditées par la Chambre des représentants
Commandes
:
Place de la Nation 2
1008 Bruxelles
Tél. : 02/ 549 81 60
Fax : 02/549 82 74
www.lachambre.be
e-mail : publications@lachambre.be
Officiële publicaties, uitgegeven door de Kamer van volksvertegenwoordigers
Bestellingen :
Natieplein 2
1008 Brussel
Tel. : 02/ 549 81 60
Fax : 02/549 82 74
www.dekamer.be
e-mail : publicaties@dekamer.be
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
i
SOMMAIRE
INHOUD
Excusés
1
Berichten van verhindering
1
COMMISSION SPÉCIALE
1
BIJZONDERE COMMISSIE
1
Rapport de la commission spéciale relative au
traitement d'abus sexuels et de faits de pédophilie
dans une relation d'autorité, en particulier au sein
de l'Église (520/1-2)
1
Verslag van de bijzondere commissie betreffende
de behandeling van seksueel misbruik en feiten
van
pedofilie
binnen
een
gezagsrelatie,
inzonderheid binnen de Kerk (520/1-2)
1
Discussion
1
Bespreking
1
Orateurs:
Renaat
Landuyt,
rapporteur,
Sophie De Wit, Marie-Christine Marghem
Sprekers: Renaat Landuyt, rapporteur,
Sophie De Wit, Marie-Christine Marghem
Ordre du jour
21
Agenda
21
Retour au débat
21
Hervatting van de bespreking
21
Orateurs: Raf Terwingen, rapporteur, Valérie
Déom, Sophie De Wit, Daniel Bacquelaine
,
président du groupe MR, Renaat Landuyt,
Stefaan Van Hecke, Carina Van Cauter, Bert
Schoofs, Christian Brotcorne, Laurent
Louis, Tanguy Veys, Daphné Dumery, Jean
Marie Dedecker, Marie-Christine Marghem,
Olivier Deleuze
, président du groupe Ecolo-
Groen!, Siegfried Bracke, Karine Lalieux
Sprekers: Raf Terwingen, rapporteur, Valérie
Déom, Sophie De Wit, Daniel Bacquelaine
,
voorzitter van de MR-fractie, Renaat Landuyt,
Stefaan Van Hecke, Carina Van Cauter, Bert
Schoofs, Christian Brotcorne, Laurent
Louis, Tanguy Veys, Daphné Dumery, Jean
Marie Dedecker, Marie-Christine Marghem,
Olivier Deleuze
, voorzitter van de Ecolo-
Groen!-fractie, Siegfried Bracke, Karine
Lalieux
Motion
55
Motie
55
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
1
SÉANCE PLÉNIÈRE
PLENUMVERGADERING
du
M
ERCREDI
06
AVRIL
2011
Après-midi
______
van
W
OENSDAG
06
APRIL
2011
Namiddag
______
La séance est ouverte à 14 h 21 par M. André
Flahaut, président.
De vergadering wordt geopend om 14.21 uur en
voorgezeten door de heer André Flahaut.
Le président: Une série de communications et de
décisions doivent être portées à la connaissance de
la Chambre. Elles seront reprises sur le site web de
la Chambre et insérées dans l'annexe du compte
rendu intégral de cette séance.
De voorzitter: Een reeks mededelingen en
besluiten moet ter kennis gebracht worden van de
Kamer. Zij worden op de website van de Kamer en
in de bijlage bij het integraal verslag van deze
vergadering opgenomen.
Excusés
En mission: Juliette Boulet, Filip De Man, Anthony
Dufrane, Theo Francken, Karolien Grosemans,
Meryame Kitir, Bert Maertens, Annick Ponthier
Berichten van verhindering
Met zending: Juliette Boulet, Filip De Man, Anthony
Dufrane, Theo Francken, Karolien Grosemans,
Meryame Kitir, Bert Maertens, Annick Ponthier
Commission spéciale
Bijzondere commissie
01 Rapport de la commission spéciale relative au
traitement d'abus sexuels et de faits de
pédophilie dans une relation d'autorité, en
particulier au sein de l'Église (520/1-2)
01 Verslag van de bijzondere commissie
betreffende de behandeling van seksueel
misbruik en feiten van pedofilie binnen een
gezagsrelatie, inzonderheid binnen de Kerk
(520/1-2)
Discussion
Bespreking
Le texte adopté par la commission sert de base à la
discussion. (Rgt 85, 4) (520/2)
De door de commissie aangenomen tekst geldt als
basis voor de bespreking. (Rgt 85, 4) (520/2)
La discussion est ouverte.
De bespreking is geopend.
Le président: Je souhaiterais saluer le travail
accompli en commission spéciale par ces quelques
mots.
De voorzitter: Ik wil kort het woord nemen om mijn
waardering uit te spreken voor het werk van de
bijzondere commissie.
Un problème de société qui a fait de nombreuses
victimes durant bien des années est ainsi enfin
apparu au grand jour.
Een maatschappelijk probleem dat jarenlang vele
slachtoffers heeft gemaakt, is eindelijk in de
openbaarheid gekomen.
Les attentes des victimes d'abus sexuels et de faits
de pédophilie étaient importantes. Au vu du rapport,
des constatations qu'il établit, des propositions qu'il
De slachtoffers van seksueel misbruik en pedofilie
hadden hooggespannen verwachtingen. Gelet op
de
vaststellingen,
de
voorstellen
en
de
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
2
énonce et des recommandations qu'il formule, ces
attentes ont été comblées. La voix des victimes a
été entendue par les parlementaires, tous partis
confondus.
aanbevelingen in het verslag kunnen we stellen dat
die verwachtingen werden ingelost. Over de
partijgrenzen heen hebben de parlementsleden de
stem van de slachtoffers gehoord.
Les membres de la commission spéciale ont adopté
à l'unanimité le rapport, les propositions et les
recommandations. Cette unanimité reflète le travail
collectif mené tambour battant par la commission
durant cinq mois.
De leden van de bijzondere commissie hebben het
verslag, de voorstellen en de aanbevelingen
eenparig aangenomen. Die eenparigheid is een
weerspiegeling van het collectieve werk dat de
commissie vijf maanden lang tegen een hoog
tempo heeft geleverd.
La qualité du travail accompli est en premier lieu la
conséquence de l'investissement total de tous les
membres de la commission spéciale, toutes
sensibilités confondues. Ils y ont consacré toutes
leurs forces et tout leur temps, convaincus de la
nécessité de répondre aux attentes des victimes, et
cela sans délai.
La qualité du travail accompli est également la
conséquence de l'investissement total de toutes
celles et tous ceux qui ont participé à l'encadrement
des travaux de la commission spéciale. Deux
experts de très grande qualité, MM. Martens et
Aertsen, ont guidé ses travaux. Les services de la
Chambre
aussi:
secrétaires,
interprètes,
traducteurs, imprimeurs, huissiers et tous ceux qui
contribuent à l'intendance et ­ on ne le dira jamais
assez ­ qui ont investi leurs forces et leurs
compétences. Qu'ils en soient vivement remerciés.
De kwaliteit van het verrichte werk is in de eerste
plaats het resultaat van de algehele inzet van alle
leden van de bijzondere commissie, ongeacht hun
opvattingen. Ze hebben al hun energie en tijd aan
deze opdracht gewijd, in de vaste overtuiging dat de
verwachtingen van de slachtoffers onverwijld
moesten worden ingelost.
De kwaliteit van het verrichte werk is eveneens het
resultaat van de algehele inzet van allen die aan de
werkzaamheden van de bijzondere commissie
hebben bijgedragen. Twee bijzonder onderlegde
deskundigen, de heren Martens en Aertsen, hebben
de werkzaamheden begeleid. Laten we ook de
diensten van de Kamer niet vergeten: secretarissen,
tolken, vertalers, drukkers, bodes en alle personen
die een en ander in goede banen hielpen leiden, die
­ dat wordt niet vaak genoeg gezegd ­ hieraan hun
energie en bekwaamheid hebben gewijd. We
danken hen allen van harte.
Je félicite également la présidente de cette
commission, Mme Karine Lalieux, pour l'excellente
tenue des réunions, coordonnées avec sérieux et
professionnalisme, cela dit sans flatterie aucune.
Ik wil de voorzitter van de commissie, mevrouw
Lalieux, feliciteren voor de goede organisatie en de
ernstige en professionele coördinatie van de
vergaderingen, dit zonder enige vleierij.
Il reste encore à assurer le suivi des propositions et
des recommandations, qui ne peuvent en aucun
cas rester lettre morte. Nous devons veiller à ce
que les solutions proposées soient effectivement
mises en oeuvre. C'est une pure question de devoir.
Nu wacht er nog de opvolging van de voorstellen en
de aanbevelingen. Die mogen immers geen dode
letter blijven. Wij moeten ervoor zorgen dat de
geboden
antwoorden
daadwerkelijk
worden
uitgevoerd. Dat is niets minder dan onze plicht.
Face à ces crimes odieux, face au silence qui les a
entourés, il fallait une voix. Ce fut celle des
représentants de la Nation.
De slachtoffers van deze afschuwelijke misdaden ­
waarover zo lang het stilzwijgen werd bewaard ­
moesten een stem krijgen. De vertegenwoordigers
van de Natie hebben die rol op zich genomen.
01.01 Renaat Landuyt, rapporteur: Cent-soixante
jours après l'instauration de cette commission
spéciale, le rapport est enfin prêt. Il convient, pour
commencer, de mettre l'accent sur le sérieux du
travail réalisé mais aussi sur la gravité des faits
incriminés. Notre mission consistait à investiguer
les abus sexuels dans le cadre d'une relation
d'autorité et en particulier au sein de l'Église
catholique.
01.01 Renaat Landuyt, rapporteur: Honderdzestig
dagen na de oprichting van de bijzondere
commissie is het verslag klaar. We moeten vooral
de ernst van ons werk en van de feiten
benadrukken. Onze opdracht was om seksueel
misbruik in gezagsrelaties, in het bijzonder binnen
de katholieke Kerk, te onderzoeken.
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
3
Nous avons auditionné 112 personnes. Les quatre
rapporteurs ont pris en charge, chacun dans leur
style, une partie du travail qui a conduit au rapport
final de 450 pages. Je m'attarderai pour ma part sur
le volet "Église et État", Mme De Wit parlera des
autres
volets
et
des
recommandations,
Mme Marghem de la problématique des auteurs et
M. Terwingen de la problématique des victimes.
La qualité de ce rapport et de notre travail est en
grande partie le fruit de la direction efficace de notre
présidente et de l'aide que nous ont apportée les
deux experts, le président honoraire de la Cour
constitutionnelle et le professeur Ivo Aertsen,
spécialiste en victimologie.
Wij hebben 112 mensen gehoord. De vier
rapporteurs hebben in het eindverslag van
450 pagina's elk in hun eigen stijl een deel van het
werk op zich genomen. Ikzelf zal het hebben over
Kerk en Staat, mevrouw De Wit over de andere
sectoren en over de aanbevelingen, mevrouw
Marghem over de daderproblematiek en de heer
Terwingen over de slachtofferproblematiek.
De kwaliteit van dit verslag en van ons werk is
grotendeels te danken aan de krachtige leiding van
onze voorzitster en van de twee deskundigen die
ons hebben bijgestaan, de erevoorzitter van het
Grondwettelijk Hof en professor Ivo Aertsen,
specialist in slachtofferproblematiek.
La séparation entre l'Église et l'État n'exonère pas
le
Parlement
du
devoir
d'examiner
les
dysfonctionnements
présents
au
sein
d'organisations comme l'Église, susceptibles d'avoir
des effets nuisibles sur les personnes et finalement
sur l'ensemble de la société. Les institutions liées
de près ou de loin à l'Église ont été soumises à une
analyse chronologique et structurelle.
Je commencerai par l'analyse chronologique. En
1992, le prêtre Rik Devillé a publié De laatste
dictatuur
. Cet ouvrage marque un tournant dans
notre pays. L'auteur a été rapidement contacté par
de nombreuses victimes d'abus sexuels au sein de
l'Église. Avec son confrère le prêtre Bethune, il a
consacré les années qui ont suivi à convaincre les
responsables de l'Église de la gravité des faits. Des
dizaines de dossiers ont été collectés. Chacun
d'entre eux contenait une lettre d'information
adressée aux autorités ecclésiastiques. Leur
réponse n'a pas toujours été claire et allait plutôt
vers un rejet de la requête d'examen. Il a fallu
attendre la fin de la commission Dutroux pour que,
comme à l'étranger, l'Église prenne des initiatives
pour quelque peu tenter de prendre ce problème en
considération. Une permanence téléphonique a été
installée en 1997 et au cours de la période 1997-
1999 elle a enregistré une plainte par semaine. Les
suites réservées à ces plaintes ne sont pas très
claires.
De scheiding tussen Kerk en Staat ontslaat ons als
Parlement niet van de plicht om disfuncties binnen
organisaties als de Kerk, disfuncties die een nefast
effect hebben op individuen en uiteindelijk op de
hele maatschappij, te onderzoeken. Er werd een
chronologische en structureel-inhoudelijke analyse
gemaakt van de instellingen die op een of andere
wijze verband houden met de katholieke Kerk.
Ik begin met de chronologische aanpak. In 1992
schreef priester Rik Devillé De laatste dictatuur. Dit
betekende een keerpunt in ons land. Priester
Devillé werd prompt gecontacteerd door vele
slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Kerk.
Samen met priester Bethune heeft hij zich de
daaropvolgende
jaren
ingezet
om
de
verantwoordelijken binnen de Kerk te overtuigen
van de ernst van de feiten. Tientallen dossiers
werden verzameld. In elk dossier zat een
informatiebrief voor de kerkelijke autoriteiten. Het
antwoord was niet altijd duidelijk, eerder afwijzend.
Pas na de commissie-Dutroux werden in de Kerk ­
zoals in het buitenland ­ initiatieven genomen om
aan deze problematiek enigszins tegemoet te
komen. In 1997 werd een centraal telefonisch
meldpunt opgericht. In de periode 1997-1999 werd
wekelijks een klacht gemeld. Het is echter
onduidelijk wat daarmee uiteindelijk is gebeurd.
En 1999, la conférence épiscopale a décidé de
mettre sur pied une commission interne chargée
d'examiner ce problème de plus près. L'approche
de la présidente de la commission Halsberghe s'est
avérée clairement différente de celle des autorités
catholiques, ce qui a finalement débouché sur un
immense conflit. La présidente estimait les
dommages concrets, dossier par dossier, tandis
que les autorités ecclésiastiques penchaient plutôt
pour une forme de réparation et d'accompagnement
des intéressés. Sur ces entrefaites, une nouvelle
In 1999 besliste de bisschoppenconferentie om een
interne commissie op te richten om het probleem
nader te bekijken. De voorzitster van de commissie-
Halsberghe benaderde de zaken duidelijk anders
dan de katholieke autoriteiten en dat leidde
uiteindelijk tot een immens conflict. Zij becijferde de
schade concreet, zaak per zaak, terwijl de kerkelijke
autoriteiten eerder opteerden voor een vorm van
herstel en begeleiding van de betrokkenen. Daarop
werd in 2010 een nieuwe commissie opgericht
onder leiding van de heer Adriaenssens. Deze
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
4
commission a été créée en 2010 et placée sous la
direction de M. Adriaenssens. Dès le 23 avril 2010,
date à laquelle l'évêque de Bruges en exercice est
passé aux aveux, la commission s'est trouvée
submergée de déclarations d'abus sexuels. Après
les perquisitions du 24 juin 2010, les travaux de la
commission Adriaenssens ont été clôturés. Le
19 mai 2010, la conférence épiscopale a rédigé une
lettre pour demander pardon aux fidèles.
Pour les besoins de notre analyse de fond
structurelle, nous avons examiné le droit canonique
afin de tenter de saisir le mode de raisonnement
des milieux religieux. Le droit canonique peut-il être
d'un quelconque secours dans ce contexte? Il
apparaît clairement que, dès l'instant où l'Église
s'est penchée sur ce problème, elle a toujours
décidé de transférer les pédophiles en question
vers des postes dans lesquels le contact avec les
enfants était réduit au maximum. Nous n'avons pas
connaissance d'autres mesures qu'aurait prises
l'Église.
commissie werd vanaf 23 april 2010, de datum
waarop de toenmalige bisschop van Brugge
bekentenissen aflegde, overspoeld door aangiftes
van seksueel misbruik. Na de huiszoekingen van
24 juni 2010 werden de werkzaamheden van de
commissie-Adriaenssens stopgezet. Op 19 mei
2010 heeft de bisschoppenconferentie per brief
vergiffenis gevraagd aan de gelovigen.
Voor onze structureel-inhoudelijke analyse hebben
wij het canoniek recht nader bekeken om te
proberen te vatten hoe men binnen kerkelijke
kringen redeneert. Kan het canoniek recht wel van
nut zijn in deze context? Het werd duidelijk dat,
zodra de Kerk aandacht voor deze problematiek
had, zij steeds besliste om de betrokken pedofielen
over te plaatsen naar plaatsen waar zo weinig
mogelijk kinderen zijn. Andere maatregelen zijn ons
niet bekend.
Les autorités ecclésiastiques attendaient ensuite
qu'un juge impose des mesures probatoires puis les
appliquaient scrupuleusement. La question des
indemnisations a toujours été renvoyée aux
tribunaux civils. Le droit canon n'a dès lors jamais
joué un rôle à part entière dans ce problème. Les
tribunaux canoniques n'ont jamais dû intervenir
pour poursuivre des faits pénaux.
Une directive confidentielle, Crimen sollicitationis,
aurait été édictée en 1962 par le Vatican en ce qui
concerne le traitement à réserver aux pédophiles.
Aucun évêque n'a été en mesure de nous donner
davantage de précisions à ce sujet. En 2001, le
Vatican a ordonné, par le biais d'une nouvelle
directive, que les faits d'abus sexuels commis par
des prêtres soient déclarés à un organe spécifique
du Saint-Siège. La commission n'est pas parvenue
à savoir précisément quand et comment cette
directive a été appliquée en Belgique.
En France, le problème du secret de la confession
et du secret professionnel a mené à des
discussions relatives aux éléments que l'autorité
catholique est tenue de transmettre aux autorités
judiciaires. Notre analyse a montré que le secret de
la confession ne constituait pas le noeud du
problème, au contraire de la "paternité spirituelle"
entre un évêque et ses prêtres, un lien de confiance
que peu d'intéressés sont enclins à rompre.
De kerkelijke autoriteiten wachtten vervolgens op
gerechtelijke probatiemaatregelen, die nauwgezet
werden
opgevolgd.
De
kwestie
van
de
schadevergoedingen werd steeds doorverwezen
naar de burgerlijke rechtbank. Het canoniek recht
heeft dus eigenlijk nooit een echte rol gespeeld in
deze problematiek. Men liet de canonieke
rechtbanken nooit optreden om strafrechtelijke
feiten te vervolgen.
In 1962 zou er nochtans een geheime richtlijn van
het Vaticaan zijn geweest, Crimen sollicitationis,
inzake de behandeling van pedofielen. Geen enkele
bisschop heeft ons daarover enige uitleg kunnen
geven. In 2001 beval een nieuwe Vaticaanse
richtlijn dat feiten van seksueel misbruik door
priesters moeten worden aangegeven aan een
specifiek orgaan binnen het Vaticaan. Alleen is het
de commissie niet duidelijk geworden wanneer of
hoe die richtlijn ooit in België werd toegepast.
De problematiek van het biechtgeheim versus het
beroepsgeheim leidde in Frankrijk tot discussies
over wat een katholieke autoriteit moet doorgeven
aan de gerechtelijke autoriteiten. Uit onze analyse
bleek dat niet het biechtgeheim zelf het probleem is,
wel het zogenaamde spirituele vaderschap tussen
een bisschop en zijn priesters. Dat blijkt een
vertrouwensband te zijn die men niet graag
doorbreekt.
Le droit canon et surtout la nature des relations liant
évêques et prêtres expliquent pourquoi ces
problèmes ont toujours été réglés en interne et ont
In het canoniek recht, en vooral in de verhouding
tussen bisschoppen en priesters, ligt dus de reden
voor het feit dat deze problemen steeds intern
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
5
généralement
entraîné
le
déplacement
de
l'intéressé.
La commission formule deux recommandations
dans ce contexte. La première est basée sur le
principe de l'obligation naturelle conformément au
Code civil. Ce principe porte sur les obligations
morales qui, en cas de conflit ou de litige, peuvent
entraîner de véritables obligations, décidées par un
juge. La commission suggère que, si les autorités
religieuses se sentent moralement responsables,
elles prouvent cette responsabilité morale en
collaborant à l'arbitrage dans des dossiers
individuels. La commission propose que les
autorités religieuses renoncent à la prescription et
se déclarent prêtes à soumettre chaque dossier à
une procédure d'arbitrage. Après avoir examiné le
dossier, l'arbitre évalue les mesures à prendre. La
décision d'un arbitre peut même être soumise pour
homologation au tribunal pour obtenir effectivement
force de chose jugée et pour être effectivement
exécutée.
werden behandeld, wat meestal leidde tot de
overplaatsing van de betrokkene.
De commissie doet in deze context twee
aanbevelingen. De eerste is gebaseerd op het
principe van de natuurlijke verbintenis in het
Burgerlijk Wetboek. Dat handelt over morele
verplichtingen die bij conflicten of geschillen kunnen
leiden tot echte verbintenissen, uitgesproken door
een rechter. De commissie suggereert dat, indien
de
kerkelijke
autoriteiten
zich
moreel
verantwoordelijk
voelen,
zij
die
morele
verantwoordelijkheid hard maken door mee te
werken aan de arbitrage in individuele dossiers. De
commissie stelt voor dat de kerkelijke autoriteiten
afstand doen van de verjaring en zich bereid
verklaren om zaak per zaak te onderwerpen aan
een arbitrageprocedure. De arbiter oordeelt na
onderzoek van de zaak over de te nemen
maatregelen. De uitspraak van een arbiter kan zelfs
ter homologatie worden voorgelegd aan de
rechtbank om effectief kracht van gewijsde te
krijgen en om effectief te kunnen worden
uitgevoerd.
La commission propose également de créer une
commission parlementaire de suivi afin de garantir
l'exécution des recommandations et de proposer
des modifications légales là où cela s'avère
nécessaire. En outre, il s'agira de nommer des
experts afin de constituer un collège arbitral. La
commission ne s'est
pas prononcée sur
l'opportunité de prévoir des possibilités spécifiques
d'indemnisation car elle estime qu'il appartient à des
experts de se saisir de cette question, experts qui
devront toutefois ­ estime-t-elle ­ être encadrés par
la commission de suivi, l'objectif étant de soumettre
une proposition concrète à la conférence
épiscopale, à des évêques individuels ainsi qu'aux
supérieurs d'ordres et de congrégations. Celles et
ceux qui voudront assumer leurs responsabilités
morales auront donc concrètement l'occasion de le
faire.
La deuxième recommandation a trait au problème
de la dénonciation d'abus sexuels dans le cadre de
relations d'autorité au sein de l'Église et en dehors
de celle-ci. La commission a constaté que la
deuxième mission de Child Focus, à savoir faire
office de point de contact national pour les
dénonciations d'abus sexuels, a été jetée aux
oubliettes. La commission souhaite rappeler cette
mission quelque peu oubliée.
Troisièmement, la commission recommande de
faire toute la clarté sur la question, réglée à
l'article 1384, 3°, du Code civil, de la responsabilité
de quiconque exerce une relation d'autorité et s'est
De commissie stelt ook voor een parlementaire
opvolgingscommissie op te richten om de uitvoering
van de aanbevelingen te verzekeren en waar nodig
wetswijzigingen voor te stellen. Anderzijds moeten
ook deskundigen worden aangesteld om een
arbitragecollege te vormen. De commissie sprak
zich
niet
uit
over
de
specifieke
schadevergoedingsmogelijkheden. Dat is werk voor
de deskundigen onder begeleiding van de
opvolgingscommissie, zodat een concreet voorstel
kan
worden
gedaan
aan
de
bisschoppenconferentie,
aan
individuele
bisschoppen en aan oversten van ordes of
congregaties. Wie zijn morele verantwoordelijkheid
wil hard maken, krijgt dus een concrete kans om
dat te doen.
De tweede aanbeveling houdt verband met de
problematiek van de aangifte van seksueel misbruik
in gezagsrelaties in en buiten de Kerk. De
commissie stelde vast dat de tweede opdracht van
Child Focus, namelijk een nationaal aanspreekpunt
te zijn voor aangiftes van seksueel misbruik, in de
vergeethoek is geraakt. De commissie wil die wat
vergeten opdracht opnieuw in herinnering brengen.
Ten derde beveelt de commissie aan om klaarheid
te scheppen in de problematiek van de
aansprakelijkheid in artikel 1384, 3°, van het
Burgerlijk Wetboek, van wie een gezagsrelatie
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
6
rendu coupable d'abus sexuels dans le cadre de
cette relation. La jurisprudence n'est pas claire à ce
sujet. La commission propose de résoudre ce
problème par des initiatives législatives.
uitoefent en zich in die relatie schuldig heeft
gemaakt aan seksueel misbruik. Die problematiek
is in de rechtspraak niet duidelijk. De commissie
stelt voor dit via wetgevend werk op te lossen.
Nous avons parallèlement approfondi l'examen des
relations entre l'Église et l'État et des relations entre
les commissions au sein de l'Église et les autorités
judiciaires. Nous avons plus particulièrement
concentré notre analyse sur le document intitulé
"Régulation des flux d'informations entre, d'une part,
une commission instituée par l'Église catholique et,
d'autre part, le ministère public."
Daarnaast hebben wij ook de verhouding tussen
Kerk en Staat en de verhouding tussen de
commissies binnen de Kerk en de gerechtelijke
autoriteiten nader bekeken. In het bijzonder
concentreerde ons onderzoek zich op het document
met de titel 'Régulation des flux d'informations
entre, d'une part, une commission instituée par
l'Église catholique et, d'autre part, le ministère
public
.'
Nous avons procédé à une analyse de l'historique
et du contenu de la communication entre la
commission Adriaenssens et la justice.
L'initiative émane du ministre de la Justice qui, dans
un courrier du 3 mai 2010, suggère à la commission
Adriaenssens d'élaborer une méthode de manière à
transmettre et à dénoncer à la justice les plaintes
reçues par la commission. Une série de réunions
ont suivi, parmi lesquelles une importante réunion le
18 mai 2010 avec le Collège des procureurs
généraux,
le
ministre
de
la
Justice
et
M. Adriaenssens. Le Collège des procureurs
généraux a rédigé une note à l'issue de cette
réunion. Le titre de cette note du 7 juin 2010 a
changé à plusieurs reprises et reprenait, à en croire
le ministre, les accords intervenus entre la
commission et le Collège. Le procureur général n'a
jamais informé le procureur du Roi de Bruxelles de
ce document. Le 24 juin 2010, une perquisition a
finalement été organisée, rendant la note superflue.
We hebben een historische en inhoudelijke analyse
gemaakt van de communicatie tussen de
commissie-Adriaenssens en het gerecht.
Het initiatief kwam van de minister van Justitie die
de commissie-Adriaenssens in een brief van 3 mei
2010 voorstelde een werkmethode op te stellen om
de klachten die de commissie ontving over te
dragen en aan te geven aan Justitie. Daarop
volgden een aantal vergaderingen, waaronder een
belangrijke op 18 mei 2010 met het College van
procureurs-generaal, de minister van Justitie en de
heer Adriaenssens. Die leidde tot een nota van het
College van procureurs-generaal. Die nota van
7 juni 2010 heeft verschillende benamingen
gekregen en bevatte volgens de minister de
afspraken tussen de commissie en het College. De
procureur des Konings van Brussel heeft van zijn
procureur-generaal nooit bericht gekregen van dit
document. Uiteindelijk kwam er op 24 juni 2010 een
huiszoeking, die de nota overbodig heeft gemaakt.
(En français) On peut donner deux interprétations
au document. Dans la première, on décrit les
principes et la façon dont les dossiers doivent être
transmis; on parle d'une sorte de "portail".
(Frans) Het document kan op twee manieren
gelezen worden. In de eerste lezing beschrijft men
de principes en de wijze waarop de dossiers
moeten worden overgezonden; er is sprake van een
soort portaal.
(En néerlandais) La première lecture parle de la
commission comme d'une sorte de portail par
lequel les dossiers devaient être transférés à la
Justice.
(Nederlands) In de eerste lezing zegt men dat de
commissie een soort portaal was, waardoor de
dossiers
naar
Justitie
moesten
worden
getransfereerd.
(En français) Une autre lecture parle d'un filtre.
(Frans) In een andere lezing heeft men het over een
`filter'.
(En néerlandais) Dans la seconde lecture, il est
indiqué que la commission juge elle-même si les
dossiers sont prescrits ou non et s'il y a lieu de faire
une déclaration ou pas. La seule conclusion que
l'on peut en tirer est qu'il ne faut pas rédiger des
documents qui peuvent donner l'impression que le
ministère public confère une compétence à une
(Nederlands) In de tweede lezing staat dat de
commissie zelf beoordeelt of dossiers al dan niet
verjaard zijn of al dan niet tot aangifte zullen leiden.
Men kan er alleen uit concluderen dat men geen
documenten mag opstellen die de indruk wekken
dat het openbaar ministerie een bevoegdheid
doorgeeft aan een privé-instelling. Die indruk is
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
7
institution privée. Cette impression est générée par
la formulation utilisée: s'agit-ils d'accords ou d'un
protocole? C'était donc un document équivoque, ce
qui est à éviter.
Une première recommandation qui découle de ceci
est qu'il faut être plus soigneux dans la rédaction de
tels documents. Une deuxième est que l'on a
besoin d'une politique pénale plus active en matière
d'abus sexuels dans les relations d'autorité. Enfin,
nous plaidons en faveur de la tenue d'un débat sur
toute la problématique des abus sexuels, et ce,
dans le cadre d'une conférence interministérielle
Bien-être et Justice qui se pencherait tant sur le
volet répression que sur le volet prévention. Étant
donné que les Communautés ont de nombreuses
compétences en matière de prévention, nous
demandons que tous les niveaux de pouvoir se
rassemblent et s'engagent activement dans la lutte
contre les abus sexuels. (Applaudissements)
gewekt door de gebruikte bewoordingen: gaat het
over afspraken of over een protocol? Het was een
onduidelijk document, niet voor herhaling vatbaar.
Een eerste aanbeveling die hieruit voortvloeit is dat
men beter moet waken over de redactie van zulke
documenten. Een tweede is dat er nood is aan een
actiever strafbeleid inzake seksueel misbruik in
gezagsrelaties. Tot slot pleiten we voor een
bespreking van de hele problematiek van seksueel
misbruik in een interministeriële conferentie Welzijn
en Justitie, zowel wat repressie als preventie betreft.
Omdat de Gemeenschappen veel bevoegdheden
inzake preventie hebben, vragen wij dat alle niveaus
samen zich actief achter de strijd tegen seksueel
misbruik zouden scharen. (Applaus)
01.02 Sophie De Wit, rapporteuse: Le travail de
cette commission s'est assez logiquement focalisé
sur l'Église parce que l'affaire Vangheluwe en a été
le déclencheur. Heureusement, la journaliste Nina
Verhaeghe et Peter Adriaenssens ont attiré notre
attention sur le fait que le danger se dissimulait
aussi ailleurs: dans les associations de jeunes et les
clubs sportifs, dans le monde médical, à l'école et
surtout à la maison. Cet avertissement n'a pas été
ignoré. Nous avons entendu des représentants de
tous les milieux où se créent des relations de
confiance ou d'autorité. Leur message a fait
mouche. Leurs témoignages sont apparus comme
essentiels pour les travaux et les recommandations
définitives de cette commission.
Parallèlement aux opinions des spécialistes, les
chiffres fournis par les parquets et les travailleurs
sociaux montrent que le problème se présente
ailleurs qu'au sein de l'Église et surtout partout où il
existe une relation de confiance et d'autorité. Là
aussi, le silence est aussi assourdissant qu'il l'a été
pendant plusieurs décennies au sein de l'Église.
Il est également apparu que l'abus sexuel présente
des caractéristiques universelles: les attitudes et les
processus typiques des relations pastorales se
retrouvent dans d'autres relations d'autorité. Les
auteurs abusent non seulement de leur position
dominante, mais également de leur relation de
confiance avec leurs victimes. Ils repoussent
progressivement les limites avant de les franchir. À
partir de ce moment, ils exercent sur leurs victimes
un terrorisme mental qui incitent celles-ci au
silence. Non seulement les victimes ne portent pas
plainte, mais bien souvent, elles ne parlent à
personne de leur calvaire et ne recherchent aucune
01.02 Sophie De Wit, rapporteur: De focus van
deze commissie lag logischerwijs bij de Kerk omdat
de zaak-Vangheluwe de trigger is geweest.
Gelukkig waren er journaliste Nina Verhaeghe en
Peter Adriaenssens die ons erop wezen dat het
gevaar
ook
elders
loert:
in
jeugd-
en
sportverenigingen, in de medische wereld, op
school en vooral thuis. Die waarschuwing hebben
wij niet in de wind geslagen. We hebben
vertegenwoordigers gehoord van alle andere
omgevingen waar gezags- en vertrouwensrelaties
ontstaan. Hun boodschap kwam aan. Hun
getuigenissen zijn van essentieel belang gebleken
voor de werkzaamheden en de uiteindelijke
aanbevelingen van deze commissie.
Naast het oordeel van de specialisten leren ook de
cijfers van de parketten en de hulpverleners dat het
probleem zich inderdaad elders voordoet dan in de
Kerk, namelijk overal waar een vertrouwensband en
een gezagsrelatie voorkomen. Ook daar is de stilte
even oorverdovend als ze tientallen jaren in de Kerk
is geweest.
Ook blijkt dat seksueel misbruik universele
kenmerken heeft: attitudes en processen in
pastorale relaties vinden we terug in andere
gezagsrelaties. De daders misbruiken niet alleen
hun
machtspositie,
maar
ook
hun
vertrouwensrelatie met hun slachtoffers. Ze
schuiven langzaam op naar een grens om die dan
uiteindelijk te overtreden. Vanaf dan oefenen ze een
mentale terreur uit op hun slachtoffer en dat is de
voedingsbodem voor het stilzwijgen van het
slachtoffer. Ze dienen niet alleen geen klacht in, ze
praten er vaak met niemand over en zoeken geen
hulp.
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
8
aide.
Les organisations au sein desquelles les abus ont
lieu réagissent également de cette façon: elles
minimalisent et nient les faits. Elles ne disposent
que très rarement de chiffres. L'intérêt de
l'association prime souvent celui de la victime parce
que l'on craint le scandale et le préjudice. Les
préjudices pour la victime sont dès lors sous-
estimés.
Les représentants de l'appareil judiciaire ont rappelé
à la commission que les plaintes, quelle que soit la
nature de la relation d'autorité, sont traitées de la
même façon. Cela semble évident mais certains
éléments semblent pourtant indiquer que toutes les
plaintes ne sont pas actées par la police, surtout
celles qui relèvent de la sphère familiale. La
commission a dès lors été amenée à recommander
que la police et la Justice prennent toutes les
plaintes au sérieux et les consignent toutes, même
si les faits semblent prescrits. Les services de
police doivent encore davantage se spécialiser, afin
que les victimes soient accueillies correctement. La
constitution de partie civile doit être plus uniforme et
gratuite pour les personnes insolvables.
Les organisations d'aide ont attiré l'attention de la
commission sur le fait que les victimes considèrent
que la Justice est trop inaccessible et trop peu
fiable pour les victimes. Les victimes ne peuvent
pas évaluer les conséquences de leur déclaration.
La commission souhaite dès lors une amélioration
de l'accueil des victimes au parquet et dans les
maisons de justice et une spécialisation des
magistrats. L'amélioration de l'accessibilité de la
Justice et de l'aide est d'ailleurs le fil rouge du
processus décisionnel de notre commission. Il faut
par exemple promouvoir davantage Child Focus en
tant que point de signalement et d'intermédiaire.
Les intervenants doivent être mieux formés. Par
ailleurs, la commission veut une nouvelle définition
du secret professionnel et suggère également la
création d'un code de signalement et d'un plan par
étapes pour les intervenants. La commission
espère ainsi maintenir la confidentialité alors que
les intervenants peuvent signaler de graves
dangers.
Nous avons été frappés par l'absence de chiffres au
sein des organisations concernées. Les plaintes ne
sont malgré tout pas encore suffisamment prises au
sérieux. Les victimes continuent dès lors à
rencontrer des difficultés lorsqu'elles cherchent de
l'aide et veulent s'adresser à la Justice.
Les instances du monde sportif n'ont pas pu
présenter de données claires. Aux Pays-Bas, le
De organisaties waarbinnen het misbruik zich
afspeelt,
reageren
ook
gelijkaardig:
ze
minimaliseren en ze ontkennen. Ze houden heel
zelden cijfers bij. Er wordt vaker gekozen voor het
belang van de vereniging dan voor het slachtoffer
omdat men vreest voor schande en schade. De
schade bij het slachtoffer wordt daardoor
verwaarloosd.
De vertegenwoordigers van het gerechtelijke
apparaat hielden de commissie voor dat klachten,
ongeacht de aard van de gezagsrelatie, op
gelijkaardige wijze worden behandeld. Dat lijkt
evident, maar toch zijn er aanwijzingen dat niet alle
klachten worden geacteerd door de politie, vooral
dan die in de familiale sfeer. Dat heeft de
commissie tot de aanbeveling gebracht dat politie
en Justitie alle klachten ernstig moeten nemen en
ze allemaal moeten acteren, ook als de feiten
verjaard lijken. Politiediensten moeten zich nog
meer specialiseren, zodat de slachtoffers correct
worden opgevangen. De burgerlijke partijstelling
moet uniformer worden en gratis zijn voor wie
onvermogend is.
De
hulpverleningsorganisaties
hebben
de
commissie
erop
gewezen
dat
Justitie
te
hoogdrempelig en te weinig betrouwbaar is voor de
slachtoffers. De slachtoffers kunnen de gevolgen
van hun aangifte niet inschatten. Daarom wenst de
commissie
een
verbetering
van
het
slachtofferonthaal bij parket en justitiehuizen en
specialisatie door magistraten. Drempelverlaging is
trouwens de rode draad in de besluitvorming van
onze commissie, drempelverlaging zowel bij Justitie
als in de hulpverlening. Child Focus moet
bijvoorbeeld beter bekend worden gemaakt als
meldpunt en doorgeefluik. Hulpverleners moeten
beter worden opgeleid. Verder wil de commissie het
beroepsgeheim anders gedefinieerd zien en
suggereert ze ook de creatie van een meldcode en
van een stappenplan voor de hulpverleners. De
commissie hoopt zo de vertrouwelijkheid te
behouden terwijl de hulpverleners ernstig gevaar
kunnen signaleren.
Ons frappeerde het ontbreken van cijfergegevens
bij de betrokken organisaties. Ondanks alles
worden klachten nog altijd onvoldoende ernstig
genomen. De zoektocht van slachtoffers naar
hulpverlening en Justitie blijft daardoor moeilijk.
Instanties uit de sportwereld konden geen duidelijke
gegevens voorleggen. In Nederland krijgt het
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
9
point de signalement enregistre de 80 à
100 plaintes provenant de ce secteur chaque
année. L'absence de plaintes en Belgique a en tout
cas éveillé des soupçons dans l'esprit des membres
de la commission. Le professeur Vanden Auweele a
révélé dans la presse l'existence d'abus sexuels
dans le monde du sport. Il a examiné le phénomène
de façon académique et est arrivé à d'étonnantes
constatations. Pour un échantillon normal, 7,3 %
des personnes interrogées ont fait état d'avances
sexuelles explicites; environ la moitié des
personnes interrogées indique avoir été confrontée
au moins une fois à du harcèlement sexuel. Les
abus sexuels ne sont donc pas exceptionnels dans
le sport.
meldpunt 80 tot 100 klachten per jaar vanuit die
sector. Het gebrek aan meldingen in België wekte
alleszins
een
zekere
argwaan
bij
de
commissieleden op. Professor Vanden Auweele
heeft in de pers de klok geluid over seksueel
misbruik in de sport. Hij heeft het fenomeen
academisch onderzocht en kwam tot merkwaardige
vaststellingen. Bij een gewone steekproef kon
7,3 procent van de ondervraagden expliciete
seksuele avances melden, ongeveer de helft van de
ondervraagde groep geeft aan op zijn minst
eenmaal met ongewenste intimiteiten te zijn
geconfronteerd. Seksueel misbruik is dus geen
uitzondering in de sport.
Lorsqu'il a soumis les résultats aux différents clubs
de sport, le professeur s'est heurté à chaque fois à
un mur. Le problème qu'il évoquait n'était pas pris
au sérieux. Les responsables sportifs avaient
presque instinctivement tendance à mettre l'étude
en cause. Or les chiffres oscillent autour de 10 %
sur le plan international aussi.
Une autre ligne de défense psychologique n'est pas
sans rappeler le discours tenu précédemment au
sein de l'Église. Chaque fédération sportive a sa
propre manière de "régler les problèmes en toute
discrétion". Dans le milieu sportif aussi, des
victimes n'osent pas ou ne veulent pas déposer une
plainte en justice. Elles souhaitent uniquement
s'adresser à une personne de confiance. Les
raisons de leurs réticences ou de leurs hésitations
ont suscité une cruelle impression de déjà entendu.
Pour elles aussi, la prise de conscience qu'il
s'agissait d'un abus était très pénible. Elles
n'avaient pas confiance dans les structures
possibles. Les jeunes victimes avaient peur des
effets négatifs vis-à-vis de leurs parents, d'elles-
mêmes et de leur future carrière sportive. Elles
étaient dévouées à leur entraîneur. Souvent, les
personnes de confiance au sein d'un club sont
précisément les entraîneurs. Il est apparu qu'une
grande majorité des personnes interrogées ne
connaissent pas les canaux d'aide.
Toen de professor de verschillende sportclubs
confronteerde met de resultaten, botste hij overal
op een muur. De problematiek die hij aankaartte
nam men niet ernstig. Sportverantwoordelijken
hadden bijna instinctief de neiging om het
onderzoek ter discussie te stellen. Nochtans liggen
de cijfers ook internationaal rond de 10 procent.
Een andere mentale verdedigingslinie deed ons
denken aan het vroegere discours binnen de Kerk.
Elke sportfederatie heeft haar eigen manier om
zaken `discreet af te handelen'. Ook in het
sportmilieu zijn er slachtoffers die geen klacht bij
Justitie durven of willen indienen. Zij willen zich
enkel wenden tot een vertrouwenspersoon. De
redenen voor hun weerwil of aarzeling klonken
pijnlijk bekend in de oren.
Ook voor hen was het heel moeilijk om te beseffen
dat het om misbruik ging. Zij hadden geen
vertrouwen in mogelijke structuren. De jongere was
bang voor negatieve effecten ten aanzien van de
ouders, zichzelf en de verdere sportcarrière. Ze
waren toegewijd aan hun trainer. Uitgerekend veel
van de vertrouwenspersonen binnen een club zijn
nu die trainers. De grote meerderheid van de
ondervraagden bleek niet op de hoogte te zijn van
de hulpverleningskanalen.
Le professeur Vanden Auweele conclut malgré tout
sur une note positive. Heureusement, on prend
aujourd'hui des mesures concernant ce problème.
Des associations ont été créées et des initiatives
ont été prises en Flandre sur le plan décrétal. Il
existe également toute une série de directives.
En ce qui concerne les faits d'abus au sein du
monde médical, on remarque également un
manque total de données chiffrées, ainsi qu'une
tendance de l'Ordre des médecins à escamoter le
Toch besloot professor Vanden Auweele met een
positieve noot. Gelukkig worden er op dit ogenblik in
verband met deze problematiek maatregelen
genomen. Er zijn verenigingen, Vlaamse decretale
initiatieven en allerlei richtlijnen.
Bij de feiten van misbruik binnen de medische
wereld viel eveneens het totaal gebrek aan
cijfermateriaal op, alsook de neiging bij de Orde van
geneesheren om de problematiek zonder meer uit
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
10
problème sans autre forme de procès. Nous avons
entendu Mme Mertens de la Medical Women's
Association
, ainsi que le docteur Tony Van Loon, de
l'ASBL UilenSpiegel, qui se préoccupe du sort des
victimes des thérapeutes, psychiatres et médecins
au comportement abusif. Il est pour le moins
étrange que les deux intervenants aient dû se baser
sur des données chiffrées étrangères. Celles-ci
démontrent que jusqu'à 17 % des professionnels
ont, au cours de leur carrière, déjà eu des contacts
sexuels avec un patient confié à leurs soins. Par
ailleurs, nous n'avons nous-mêmes qu'à grand-
peine pu obtenir de l'Ordre des informations
concernant des plaintes.
Mme Mertens a connaissance de très nombreuses
plaintes. Or, la victime est, pour ainsi dire, à
nouveau victime mais, cette fois, de la manière dont
l'Ordre traite sa plainte. Il est courant que des
plaintes soient classées sans suite.
L'Ordre des médecins ne s'est pas étendu
davantage sur la question et a surtout insisté sur
l'importance du secret professionnel. Dans une
première réaction, il ne nous a pas mentionné
l'existence de plaintes. Ce n'est qu'après quelque
insistance que l'on nous a parlé de 50 plaintes
avec, en sus, 10 dossiers de pédophilie. L'Ordre n'a
placé ce sujet à l'ordre du jour qu'après l'éclatement
des scandales au sein de l'Église.
de weg te gaan. We hebben mevrouw Mertens
gehoord van de Medical Women's Association en
dokter Tony Van Loon van vzw UilenSpiegel die
zich bekommert om slachtoffers van therapeuten,
psychiaters en dokters met overschrijdend gedrag.
Bizar was dat beide sprekers zich op buitenlands
cijfermateriaal moesten baseren. Daaruit bleek dat
tot 17 procent van de professionals tijdens hun
carrière ooit seksueel contact heeft gehad met een
aan hun zorg toevertrouwde patiënt. Anderzijds
konden we zelf maar zeer moeizaam gegevens
over klachten verkrijgen van de Orde.
Mevrouw Mertens heeft kennis van heel wat
klachten, maar het slachtoffer wordt bij wijze van
spreken nog een tweede maal slachtoffer door de
manier waarop de klacht bij de Orde wordt
behandeld. Vaak worden klachten geseponeerd.
De Orde van geneesheren ging niet verder in op
deze problematiek. Ze had het vooral over het
belang van het beroepsgeheim. In een eerste
reactie had men geen kennis van klachten, maar na
enig aandringen had men het toch al over
50 klachten,
met
bijkomend
nog
eens
10 pedofiliedossiers. Pas na het uitbreken van de
schandalen binnen de Kerk is het thema ook bij de
Orde op de agenda geplaatst.
En dépit d'une politique très sévère, des zones
d'ombre subsistent en ce qui concerne les abus
commis
dans
le
secteur
des
personnes
handicapées. Des campagnes de prévention
intensives ont été menées ces cinq dernières
années et une formation est dispensée au
personnel. Il nous a été rapporté que grâce à ces
mesures, les incidents auraient pratiquement
disparu. Ces affirmations sont démenties par les
résultats d'une étude européenne. Parmi les
intervenants interrogés, 50 % affirment avoir
connaissance d'abus commis entre personnes
handicapées et 24 % déclarent connaître des cas
d'abus entre une personne valide et une personne
handicapée. La crainte d'une mise en cause de leur
responsabilité ou du scandale n'ont très
certainement pas favorisé la discussion des cas
d'abus sexuels au sein des institutions. Il apparaît
en outre que dans ce secteur également, de
nombreux dossiers n'ont pas eu de suites. Les
preuves sont très difficiles à établir et il est inouï de
constater que le témoignage d'une personne
souffrant d'un handicap continue à être moins
crédible.
Pour ce qui concerne les abus sexuels en milieu
scolaire,
le
message
était
heureusement
Ook over het misbruik in de gehandicaptensector
blijft, ondanks een zeer strikt beleid, onduidelijkheid
bestaan. De voorbije vijf jaar werden er intensieve
preventiecampagnes gevoerd en er wordt in
opleiding van het personeel voorzien. Men houdt
ons voor dat er daardoor bijna geen incidenten
meer zouden zijn geweest. Dat staat schril in
contrast met de resultaten van Europees
onderzoek. Zo zegt 50 procent van de bevraagde
hulpverleners weet te hebben van misbruik tussen
gehandicapten onderling en 24 procent zegt
misbruikzaken te kennen tussen een valide en een
mindervalide. De angst van de instellingen voor de
aansprakelijkheid of een schandaal hebben de
bespreekbaarheid van het seksueel misbruik niet
bevorderd. Bovendien blijkt ook hier aan veel zaken
geen gevolg te worden gegeven. De bewijsvoering
is zeer lastig. Het is ongehoord dat er nog steeds
minder gewicht wordt gegeven aan een getuigenis
van een persoon met een handicap.
Inzake het seksueel misbruik in het onderwijs was
de boodschap gelukkig al iets hoopvoller. Wij
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
11
légèrement plus optimiste. Nous avons auditionné
le PMS et la CLB. Les représentants du secteur
affirment qu'ils manquent également de matériel
statistique, mais qu'ils ont toutefois le sentiment
d'entendre moins de plaintes qu'auparavant. Ils
constatent aussi que les mineurs victimes d'abus
dans
le
cadre
d'une
relation
d'autorité
développeront toujours une forme de sentiment de
culpabilité, cultivé par l'auteur des abus pour
contraindre sa victime au silence.
Les CLB assument un rôle de plate-forme et elles
recueillent ainsi l'essentiel des plaintes. Elles
entretiennent une excellente coopération avec les
centres de confiance pour maltraitance d'enfants
qui peuvent également intervenir et représentent un
premier filtre avant le passage vers la justice. Il est
fondamental dans ce cadre que tout fait explicite
soit transmis aux autorités judiciaires. Les PMS et
CLB se considèrent en effet comme les
interlocuteurs uniquement soucieux des intérêts de
l'élève. Ils ne sont heureusement pas liés par la
réputation d'un établissement scolaire.
La commission a également entendu des
représentants des mouvements de jeunesse. Une
fois encore, les chiffres précis font défaut. Les
responsables affirment clairement et laconiquement
que "si de tels faits surviennent dans la société, ils
existent probablement aussi au sein des
mouvements de jeunesse". Dès que des signaux
apparaissent, il y a intervention. Les victimes sont
orientées vers l'assistance et la justice. Par mesure
de précaution, les membres de la direction visés
par une instruction judiciaire sont suspendus.
Les relations avec la justice ne sont pas toujours
exemplaires. Après le dépôt d'une plainte, la
transmission des informations s'avère difficile. Dans
ce domaine également, il semble que les filières
d'aide et les possibilités d'assistance demeurent
méconnues.
hebben het PMS en het CLB gehoord. De
vertegenwoordigers van de sector zeggen dat ze
ook niet over veel statistisch materiaal beschikken,
maar de indruk hebben dat er hen minder klachten
bereiken dan vroeger. Zij stellen ook vast dat
minderjarigen in een misbruiksituatie waar
tegelijkertijd een gezagsrelatie speelt, altijd zelf een
vorm van schuldgevoel zullen ontwikkelen. Dat
schuldgevoel wordt ook hier door de dader
aangeboord om zijn slachtoffer te doen zwijgen.
De CLB's hebben de opdracht om als draaischijf te
fungeren, zodat de meeste klachten via hen worden
geformuleerd. Daarbij hebben de CLB's een goede
samenwerking
met
vertrouwenscentra
voor
kindermishandeling. Die centra kunnen ook
tussenbeide komen en vormen de eerste filter
vooraleer naar justitie wordt gestapt. Zeer belangrijk
hier is dat bij elk ondubbelzinnig feit de gerechtelijke
autoriteiten worden verwittigd. PMS en CLB zien
zichzelf immers als degenen die enkel het belang
van de leerling voor ogen hebben. Het is een
lichtpunt dat zij niet gebonden zijn door de reputatie
van een school.
De commissie heeft ook geluisterd naar
vertegenwoordigers van de jeugdbewegingen.
Opnieuw
ontbreken
duidelijke
cijfers.
De
verantwoordelijken zeggen duidelijk en laconiek dat
'als het in de samenleving voorkomt, het ook in de
jeugdbeweging zal bestaan'. Wel wordt er
ingegrepen, zodra men signalen krijgt. Men verwijst
door naar de hulpverlening en naar justitie.
Wanneer er een gerechtelijk onderzoek loopt tegen
leden van de leiding, worden die leden uit voorzorg
geschorst.
De contacten met justitie verlopen niet altijd even
positief. Er is een moeilijke informatiedoorstroming
na de indiening van een klacht. Ook hier blijkt dat
de kanalen en de mogelijkheden van de
hulpverlening onvoldoende bekend zijn.
Bien que les abus sexuels dans le cercle
intrafamilial ne relevaient pas explicitement de la
mission de la commission, celle-ci s'est heurtée,
qu'elle l'ait voulu ou non, à la forme d'abus sexuels
la plus délicate et, en même temps, la plus
répandue et la plus occultée. À en croire les
experts, 85 % des abus se produisent au sein de la
famille. La relation au sein du ménage et/ou de la
famille est une relation d'autorité, voire la relation
d'autorité par excellence. Comme le confirment de
nombreux témoins, le problème est très délicat.
Quelques traitements cruels qu'ils aient parfois à
subir, les enfants font preuve d'une grande loyauté,
y compris à l'égard de leurs abuseurs. Si, en
Het seksueel misbruik in intrafamiliale relaties was
niet uitdrukkelijk opgenomen in de opdracht van
onze commissie, maar willens nillens zijn wij
gestoten op die allicht meest delicate vorm van
seksueel misbruik. Het is vandaag tegelijk de meest
voorkomende en de meest verborgen vorm.
Experts hebben verklaard dat 85 procent van de
misbruiken gebeurt binnen de familie. De
gezinsrelatie en/of familiale relatie is misschien wel
dé gezagsrelatie bij uitstek. Veel getuigen hebben
bevestigd dat het een delicaat gegeven is. Hoe
gruwelijk ook de mishandeling die kinderen moeten
doorstaan, toch zijn ze zeer loyaal, zelfs ten aanzien
van hun misbruikers. Als er inzake seksueel
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
12
matière d'abus sexuels, on peut sans aucun doute
parler de chiffres noirs, ceux-ci se situeront
précisément dans le cadre des abus sexuels
intrafamiliaux.
En dépit des bonnes intentions de beaucoup, il
arrive encore beaucoup trop souvent que l'on
décèle trop tard des cas dramatiques d'abus sexuel
et de maltraitance d'enfants. Les dispensateurs de
soins médicaux négligent trop souvent l'un ou
l'autre indice. L'absence de statistiques auprès de
l'Ordre des médecins en dit long à cet égard. Les
autres services d'accueil et d'encadrement ne sont
pas mieux lotis. Le professeur Adriaenssens affirme
depuis des années que d'énormes progrès doivent
être réalisés dans ce domaine. Il y a donc pas mal
de pain sur la planche.
La commission souhaite formuler quelques
recommandations supplémentaires. Une prise de
conscience accrue et une campagne de prévention
sont plus que jamais d'actualité. Les abus sexuels
doivent rester une priorité de la politique criminelle.
Les
recherches
scientifiques
doivent
être
multipliées. L'établissement de statistiques et
l'actualisation des chiffres doivent faire l'objet d'une
attention toute particulière. La communication d'un
jugement à un employeur, un organe disciplinaire,
une association constitue par ailleurs un moyen
d'information utile.
misbruik al zonder enige twijfel sprake kan zijn van
de zogenoemde dark numbers, dan is dat zeker zo
bij intrafamiliaal misbruik.
Ondanks de goede intenties van zeer velen,
gebeurt het nog te veel dat schrijnende gevallen van
seksueel misbruik en kindermishandeling veel te
laat worden opgemerkt. Medische hulpverleners
laten vaak het een en ander ongemerkt
voorbijgaan. Het gebrek aan cijfermateriaal bij de
Orde van geneesheren is in dat verband sprekend.
Ook andere opvangs- en begeleidingsdiensten
blijven in gebreke. Professor Adriaenssens beweert
reeds jaren dat er op dat punt veel moet worden
verbeterd. Er ligt dus veel werk op de plank.
De commissie wenst een aantal bijkomende
aanbevelingen te doen. Het is duidelijk dat een
verdere
bewustmaking
en
een
verdere
preventiecampagne aan de orde zijn en blijven.
Seksueel misbruik moet een prioriteit zijn van het
strafrechtelijk beleid. Er is nood aan meer
wetenschappelijk onderzoek. Er moet meer
aandacht gegeven worden aan de opmaak van
statistieken en het bijhouden van cijfergegevens.
Daarbij kan een kennisgeving van vonnissen aan
een werkgever, aan een tuchtorgaan, aan een
vereniging een nuttig informatiekanaal zijn.
Nous préconisons que toute personne appelée à
entrer en contact avec des enfants dans une école
ou dans une association, y compris sur une base
volontaire, soit tenue de produire un certificat de
bonnes vie et moeurs "modèle 2", et nous
proposons qu'un point de contact central serve de
passerelle vers les autorités compétentes, ce qui
devra aller de pair avec l'organisation d'une
campagne d'information dénuée de toute ambiguïté.
Il est ressorti de nos travaux que dans les abus
commis dans le cadre de relations d'autorité,
s'enclenche un mécanisme analogue à celui que
l'on observe dans une relation pastorale. Nous
devons tirer les leçons du passé. Il s'agit d'éviter à
tout prix que ce qui s'est produit dans le cadre de la
relation pastorale se reproduise dans le contexte de
ces autres relations d'autorité.
Les innombrables orateurs qui sont intervenus ont
fait comprendre à la commission qu'il importe
d'inverser le phénomène des abus sexuels commis
dans le cadre d'une relation d'autorité et le silence
qui entoure ce phénomène dans une société
civilisée, cette inversion étant sensée aboutir à ce
que
les
écoles,
les
clubs
sportifs,
les
établissements
pour
handicapés
ou
les
Wij suggereren het voorleggen van een model 2-
getuigschrift van goed zedelijk gedrag voor al wie
met kinderen in contact komt in een school of in een
vereniging, zelfs op vrijwillige basis. Een centraal
meldpunt moet dienen als verder doorgeefluik naar
bevoegde
instanties,
met
een
duidelijke
voorlichtingscampagne.
Uit onze werkzaamheden is gebleken dat er bij
misbruik in gezagsrelaties een gelijkaardige
systematiek optreedt als bij misbruik in een
pastorale relatie. Wij moeten lessen trekken uit het
verleden. Wat zich voordeed binnen de pastorale
relatie mag zich niet langer herhalen binnen die
andere gezagsrelaties.
De talloze sprekers hebben de commissie duidelijk
gemaakt dat het fenomeen van seksueel misbruik
binnen een gezagsrelatie en het stilzwijgen erover
in een beschaafde samenleving moet worden
omgekeerd. Die omkering moet ertoe leiden dat
scholen,
sportclubs,
instellingen
voor
gehandicapten of jeugdbewegingen op een open
wijze omgaan met deze problematiek. Een
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
13
mouvements de jeunesse appréhendent ce
problème sans se voiler ni voiler la vérité. Cette
inversion devrait en outre permettre aux structures
d'aide et à la justice de réagir adéquatement au
bénéfice de chaque victime. (Applaudissements)
omkering die de hulpverlening en justitie in staat
moet stellen om adequaat te reageren en dit ten
behoeve van elk slachtoffer. (Applaus)
01.03 Marie-Christine Marghem, rapporteuse:
Cette partie du rapport concerne le traitement des
auteurs et la façon dont l'État belge les appréhende.
De nombreuses recommandations s'adressent au
ministre de la Justice.
Après avoir abordé l'élaboration de la politique
criminelle, le rapport s'attache au parcours de
l'auteur. Une partie est également consacrée aux
banques de données diverses et non coordonnées.
Concernant la politique criminelle, la commission a
constaté qu'il n'existe pas de directive écrite de
politique de recherche et de poursuite du Collège
des procureurs généraux concernant les infractions
à caractère sexuel. Par contre, certaines circulaires
existent au sujet de la traite des êtres humains ou
de la maltraitance familiale, par exemple. Il n'y a
pas non plus de politique de classement sans suite
systématique de la part des parquets et le plan
national de sécurité 2008-2011 (PNS) ne contient
aucun programme spécifique relatif aux infractions
à caractère sexuel commises sur mineurs.
Nos recommandations 22 et 23 demandent de
constituer une priorité de politique criminelle à
inscrire dans les directives que le ministre de la
Justice arrête aux termes de l'article 143quater du
Code judiciaire.
01.03 Marie-Christine Marghem, rapporteur: Dit
deel van het verslag gaat over de behandeling van
de daders en de wijze waarop de Belgische Staat
met hen omgaat. Tal van aanbevelingen zijn gericht
aan de minister van Justitie.
In het verslag wordt er eerst een beeld geschetst
van de evolutie van het strafrechtelijk beleid.
Vervolgens volgt men het traject van de dader. Een
deel van het verslag is ook gewijd aan de diverse
databanken, die niet op elkaar zijn afgestemd.
Wat het strafrechtelijk beleid betreft, heeft de
commissie vastgesteld dat er geen schriftelijke
richtlijn
bestaat
over
het
opsporings-
en
vervolgingsbeleid van het College van procureurs-
generaal in verband met seksuele misdrijven.
Daarentegen wordt in verscheidene circulaires wel
ingegaan op bijvoorbeeld mensenhandel en
huiselijk geweld. De parketten voeren evenmin een
stelselmatig seponeringsbeleid en het Nationaal
Veiligheidsplan 2008-2011 bevat geen specifiek
programma met betrekking tot seksuele misdrijven
tegen minderjarigen.
In onze aanbevelingen 22 en 23 vragen we dat de
strijd tegen seksueel misbruik en pedofilie een
prioriteit moet zijn van het strafrechtelijk beleid die
moet worden opgenomen in de richtlijnen die de
minister krachtens artikel 143quater van het
Gerechtelijk Wetboek uitvaardigt.
Nous avons également demandé d'insérer un
programme et un plan d'action concernant les
infractions à caractère sexuel dans le plan national
de sécurité, qui devra impérativement, après 2011,
être précédé d'une note cadre de sécurité intégrale.
Ce plan devra comporter un volet auteurs et un
volet victimes, auquel il devra accorder autant
d'attention.
En ce qui concerne le traitement des auteurs, les
premiers intervenants à nous parler du profil des
délinquants sexuels et de leur typologie nous ont dit
que les catégories d'abuseurs étaient très
hétérogènes et que la plus grande partie des abus
sexuels est commise dans la sphère familiale, ce
qui comprend, outre la famille au sens strict, le
voisinage et l'école.
Pour le traitement, il y a évidemment autant de
traitements possibles que de délinquants au profil
We hebben er tevens op aangedrongen dat er een
actieprogramma en een actieplan inzake seksuele
misdrijven zouden worden opgenomen in het
Nationaal Veiligheidsplan, dat na 2011 moet worden
voorafgegaan door een Kadernota Integrale
Veiligheid. Dat plan moet zowel een onderdeel
'daders' als een onderdeel 'slachtoffers' bevatten,
die allebei evenveel aandacht verdienen.
Wat de behandeling van de daders betreft, hebben
de eerste sprekers die het profiel en de typologie
van de seksuele delinquenten hebben beschreven,
ons gezegd dat de categorieën van misbruikers
zeer heterogeen zijn en dat het seksueel misbruik
meestal binnen de familiale sfeer gebeurt. Die
familiale sfeer is breder dan het gezin stricto sensu
en omvat ook de buurt en de school.
Er
zijn
natuurlijk
evenveel
verschillende
behandelingen mogelijk als er delinquenten met een
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
14
différent. Le vrai problème, c'est que le type de
traitement est fonction du profil. Il y a lieu de les
utiliser ­ ce qui n'est pas fait ­ et, par ailleurs,
d'avoir toujours en vue l'équilibre entre le traitement
prodigué à l'intéressé en ambulatoire et la
protection de la société.
De nombreux intervenants ont signalé à ce sujet
que la contrainte judiciaire peut représenter un
appui pour le thérapeute, mais également constituer
une chance d'évolution et d'amendement pour
l'auteur. Ceci devait être rappelé.
En ce qui concerne le Centre pénitentiaire de
recherche et d'observation clinique (CEPROC), le
premier manquement en termes de mise en oeuvre
est qu'il n'a pas encore été mis en place, alors que
l'arrêté royal qui le crée date du 19 avril 1999. De
manière générale, il a pour mission d'effectuer des
expertises et des examens cliniques de personnes,
qui posent des problèmes particuliers en matière de
diagnostic, de pronostic, de risque de récidive et de
traitement, compte tenu de la nature des faits.
Par conséquent, le Centre doit également procéder,
à la demande du ministre de la Justice, à des
recherches scientifiques en appui à la politique
pénitentiaire et proposer des stages dans le cadre
de formations. Tout ceci nous serait grandement
nécessaire, monsieur le ministre!
C'est la raison pour laquelle nous appelons de nos
voeux, dans la recommandation n° 31, la libération
des moyens budgétaires suffisants pour la création
effective de ce centre pénitentiaire.
specifiek profiel zijn. Het echte probleem is dat het
soort behandeling afhangt van het profiel. We
moeten gebruik maken van de behandelingen die
voorhanden zijn ­ wat momenteel niet altijd wordt
gedaan ­ en er steeds op toezien dat het evenwicht
tussen de ambulante behandeling van de dader en
de bescherming van de samenleving wordt
verzekerd.
Veel sprekers hebben er in dat verband op
gewezen dat gerechtelijke dwang niet alleen een
steun kan betekenen voor de therapeut, maar de
dader ook de mogelijkheid kan bieden om te
groeien en zich te beteren. Dat moest nogmaals in
herinnering worden gebracht.
Het
Penitentiair
Onderzoeks-
en
Klinisch
Observatiecentrum (POKO), dat in het leven werd
geroepen bij koninklijk besluit van 19 april 1999, is
nog steeds niet operationeel. Algemeen bestaat de
opdracht van dat centrum in het verrichten van
expertises en klinische onderzoeken op personen
die bijzondere problemen doen rijzen inzake
diagnose, prognose, terugvalrisico en behandeling,
rekening houdend met de aard van de hen ten laste
gelegde feiten.
Dientengevolge moet het centrum op verzoek van
de minister van Justitie ook wetenschappelijk
onderzoek verrichten ter ondersteuning van het
penitentiair beleid, en stageplaatsen aanbieden in
het kader van opleidingen. Al die maatregelen zijn
echt noodzakelijk, mijnheer de minister!
Daarom dringen we er in aanbeveling nr. 31 op aan
dat er voldoende begrotingsmiddelen zouden
worden uitgetrokken om het POKO effectief te
kunnen oprichten.
En 1998, des accords de coopération sont passés
entre l'État fédéral, la Région wallonne et la
Communauté flamande et, en 1999, entre l'État
fédéral, la Région wallonne, la Communauté
flamande, la Cocom et la COCOF. Il convient de les
affiner dans un objectif de prévention, de guidance
et de traitement des auteurs d'infraction à caractère
sexuel. Il a été proposé d'intégrer les auteurs
mineurs dans ces accords de coopération.
Concernant l'internement, la loi du 21 avril 2007
n'est pas encore entrée en vigueur, au regret de
plusieurs orateurs. Or, elle contient des avancées
comme l'interdiction pour l'auteur des faits de
participer à des activités en contact avec des
mineurs ou le transfert de la compétence de
In 1998 werden er samenwerkingsakkoorden
gesloten tussen de federale Staat, het Waalse
Gewest en de Vlaamse Gemeenschap en in 1999
tussen de federale Staat, het Waalse Gewest, de
Vlaamse Gemeenschap, de Gemeenschappelijke
Gemeenschapscommissie
en
de
Franse
Gemeenschapscommissie. Die akkoorden zouden
moeten worden aangescherpt met het oog op
preventie, begeleiding en behandeling van daders
van seksueel misbruik. Er werd voorgesteld de
minderjarige
daders
in
die
samenwerkingsakkoorden op te nemen.
De wet van 21 april 2007 betreffende de internering
van personen met een geestesstoornis is nog niet
van kracht geworden, wat diverse sprekers
betreuren. Die wet omvat een aantal verbeteringen,
zoals het verbod voor daders van seksueel misbruik
om deel te nemen aan diverse activiteiten waarbij zij
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
15
libération anticipée au tribunal d'application des
peines.
Notre recommandation 21 demande au ministre de
la Justice de prendre des mesures pour mettre en
oeuvre ces lois et d'en communiquer au Parlement
le calendrier. En effet, outre la loi sur l'internement,
il y a la loi de principe du 12 janvier 2005 relative à
l'administration pénitentiaire et au statut juridique
des détenus, la loi du 17 mai 2006 relative au statut
juridique externe des personnes condamnées à une
peine privative de liberté et aux droits reconnus à la
victime, la loi du 17 mai 2006 qui instaure les
tribunaux d'application des peines, la loi du 21 avril
2007 que je viens d'épingler et la loi du 26 avril
2007 relative à la mise à disposition du tribunal
d'application des peines.
in contact komen met minderjarigen of de
overheveling van de bevoegdheid voor vervroegde
vrijlating naar de strafuitvoeringsrechtbank.
In aanbeveling 21 wordt de minister van Justitie
verzocht maatregelen te nemen om deze wetten in
werking te stellen en aan het Parlement een tijdpad
voor de inwerkingtreding mee te delen. Naast de
wet betreffende de internering zijn er de basiswet
van
12 januari
2005
betreffende
het
gevangeniswezen en de rechtspositie van de
gedetineerden, de wet van 17 mei 2006 betreffende
de externe rechtspositie van de veroordeelden tot
een vrijheidsstraf en de aan het slachtoffer
toegekende rechten in het raam van de
strafuitvoeringsmodaliteiten, de wet van 17 mei
2006
houdende
oprichting
van
strafuitvoeringsrechtbanken, de reeds vermelde wet
van 21 april 2007 en de wet van 26 april 2007
betreffende de terbeschikkingstelling van de
strafuitvoeringsrechtbank.
Je rappelle au ministre que toutes ces lois devraient
être mises en oeuvre incessamment, ne l'ayant pas
été depuis toutes ces années.
La commission spéciale a constaté qu'en Belgique
aucun suivi n'est assuré dès l'incarcération jusqu'au
moment où les conditions sont réunies pour une
libération anticipée. Il en va autrement au Canada,
où des structures spécialisées prennent les détenus
immédiatement en charge avant de les diriger vers
des
établissements
spécifiques
après
une
évaluation de trois mois.
Selon un intervenant, la contrainte et la motivation à
s'inscrire dans un projet thérapeutique peuvent
constituer un important instrument thérapeutique.
De nombreuses dispositions (la loi du 12 janvier
2005) ne sont pas entrées en vigueur, ce qui
empêche la mise en oeuvre de ces programmes
dans le meilleur intérêt de la société.
L'Unité de psychopathologie légale organise une
expérience de traitement gratuit pendant six mois;
cela ne coûte donc pas cher.
D'autres intervenants ont également signalé qu'une
pré-thérapie pourrait et devrait être menée en
prison, en vue de motiver à suivre une thérapie à la
sortie de prison. Cela ne se fait que très peu.
Al die wetten, waarvan de tenuitvoerlegging al jaren
uitblijft, moeten dringend in praktijk worden
gebracht.
De bijzondere commissie heeft vastgesteld dat er in
België geen enkele follow-up is tussen het ogenblik
waarop de veroordeelde in de gevangenis wordt
opgesloten en dat waarop hij aan de voorwaarden
voldoet om in aanmerking te komen voor
vervroegde vrijlating. In Canada daarentegen
worden de gedetineerden meteen opgevangen door
gespecialiseerde instanties en worden ze na een
evaluatie van drie maanden doorverwezen naar
specifieke instellingen.
Een van de sprekers meent dat dwang en motivatie
om in een therapeutisch project te stappen, factoren
zijn die een therapeutische werking kunnen hebben.
Heel wat bepalingen, onder meer uit de wet van
12 januari 2005, zijn niet in werking getreden,
waardoor die programma's ­ die zo belangrijk zijn
voor de maatschappij ­ niet kunnen worden
uitgevoerd.
De Unité de psychopathologie légale organiseert
een experiment waarbij gedetineerden gedurende
zes maanden gratis worden behandeld; dat is dus
niet duur.
Andere sprekers wezen er eveneens op dat in de
gevangenis een pretherapie zou moeten worden
gevolgd om de gedetineerden ertoe aan te zetten
een therapie te volgen wanneer ze de gevangenis
verlaten. Dat is echter zeer zelden het geval.
Compte tenu du manque de moyens, les équipes Door het gebrek aan middelen kunnen de
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
16
de soins ne peuvent s'investir dans ce type
d'initiatives.
Pour le traitement et la pré-thérapie en prison, nous
avons deux recommandations (60 et 61) qui
demandent de mettre en place, dans quelques
établissements pénitentiaires pilotes, une unité
spécialisée dans le traitement des délinquants
sexuels et de mettre du personnel spécialisé à la
disposition de ces unités.
Pour les services psychosociaux, nous avons
également une recommandation qui précise que "là
où elles existent, ces équipes doivent pouvoir
réaliser les objectifs auxquels elles sont assignées".
Les équipes psychosociales ont relevé diverses
difficultés, notamment celle de trouver un
intervenant acceptant de suivre le délinquant sexuel
en dehors de la prison.
Ces équipes subiront aussi un problème de turn-
over: les gens qui y travaillent quittent souvent la
prison pour une autre carrière et rien ne les attire à
travailler dans ces équipes alors que le besoin de
les étoffer est important.
La scission des missions d'expertise et de soins a
été instaurée pour la première fois par la loi qui
établit une distinction claire entre soins aux détenus
et missions d'expertise permettant d'identifier, de
"typologiser" ces détenus pour commencer avec
eux un travail de réflexion sur leur personne et leur
parcours.
Plusieurs critiques ont été formulées. Les équipes
psychosociales nous disent que la scission entre les
soins et l'expertise a été peu préparée et a été
accueillie de manière plutôt vigoureuse parce
qu'elle est susceptible d'influencer la qualité des
expertises vers le bas.
Cette scission a provoqué un nombre de confusions
important. C'est pourquoi la mission pré-
thérapeutique dont j'ai parlé plus tôt et que nous
appelons de nos voeux a été malheureusement
désinvestie considérablement par rapport à la place
de plus en plus grande de l'expertise, ce qui est un
problème.
Pour le suivi en dehors de la prison ­ la mise en
liberté sous conditions ­ dans le cadre de la
détention préventive, le juge d'instruction peut
zorgequipes zich niet op dergelijke initiatieven
toeleggen.
Wat de behandeling en pretherapie in de
gevangenis
betreft,
formuleren
wij
twee
aanbevelingen (60 en 61) die erin bestaan dat er bij
wijze van proefproject in enkele strafinrichtingen
een eenheid wordt opgericht die gespecialiseerd is
in de behandeling van seksuele delinquenten,
alsook dat er gespecialiseerd personeel ter
beschikking wordt gesteld van die eenheden.
Wij hebben ook een aanbeveling met betrekking tot
de psychosociale diensten, namelijk dat deze
teams, op plaatsen waar ze bestaan, de hen
toegewezen
doelstellingen
moeten
kunnen
verwezenlijken.
De psychosociale teams hebben op diverse
problemen gewezen, bijvoorbeeld het probleem om
iemand te vinden die bereid is de seksuele
delinquent buiten de gevangenis te volgen.
Deze teams krijgen ook te maken met een
probleem op het vlak van personeelsverloop: leden
van de teams geven hun werk in de gevangenis
vaak op en kiezen voor een andere loopbaan. Het
werk in deze teams wordt niet aantrekkelijk
gemaakt, hoewel er een grote behoefte aan is.
De opsplitsing van de expertise- en zorgtaken werd
voor de eerste maal ingevoerd bij de wet die een
duidelijk onderscheid maakt tussen de zorg voor de
gedetineerden en expertisetaken. Daardoor kunnen
deze gedetineerden worden geïdentificeerd en kan
er een typologie van worden opgesteld, zodat er
samen met hen een reflectieproces over zichzelf en
over hun traject kan worden aangevat.
Er werden verschillende kritische opmerkingen
geformuleerd. De psychosociale teams vertelden
ons dat de opsplitsing tussen zorg en expertise
nauwelijks werd voorbereid en op vrij krachtig
verzet is gestoten, omdat zij de kwaliteit van de
deskundigenonderzoeken
negatief
kan
beïnvloeden.
De opsplitsing heeft aanzienlijke verwarring
gezaaid. Daarom heeft de pretherapeutische taak,
waarover ik het eerder heb gehad en die hoog op
onze verlanglijst staat, jammer genoeg sterk aan
belang ingeboet, ten voordele van de expertise die
steeds meer aan belang wint. Dat is een probleem.
Wat de follow-up buiten de gevangenis ­ de vrijheid
onder
voorwaarden
­
betreft,
kan
de
onderzoeksrechter bij een voorlopige hechtenis de
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
17
laisser l'intéressé en liberté en lui imposant de
respecter une ou plusieurs conditions pendant le
temps qu'il détermine et pour une durée maximale
de trois mois renouvelable une fois. Il peut
notamment lui interdire d'exercer une activité qui le
mette en contact avec des mineurs ou demander à
l'intéressé de suivre un traitement ou une guidance.
betrokkene in vrijheid laten, mits hij voldoet aan een
of meer voorwaarden, gedurende de tijd die de
onderzoeksrechter bepaalt en voor een periode van
maximaal drie maanden, eenmaal verlengbaar. Hij
kan meer bepaald verbieden dat de betrokkene
deelneemt aan activiteiten waarbij hij met
minderjarigen in contact kan komen of aan de
betrokkene vragen om een behandeling of
begeleiding te volgen.
Il existe trop peu de services spécialisés en
délinquance sexuelle. Deux recommandations à ce
titre. Du point de vue spécifique de l'internement,
l'article 5, § 2, de la loi du 21 avril 2007 doit être
pleinement mis en oeuvre. D'un point de vue
général, les experts auxquels le ministère public ou
les juridictions pénales s'adressent pour examiner
les auteurs ou les victimes doivent être de qualité et
bien formés.
La suspension du prononcé ou le sursis peuvent
aussi être assortis de conditions probatoires,
comme la guidance ou le traitement, qui sont alors
contrôlés par un assistant de justice et la
commission de probation. Lorsqu'on constate que le
condamné n'observe pas le suivi thérapeutique, un
rapport est transmis à son assistant de justice, qui
en avise la commission de probation. Cette
commission convoque le justiciable, l'entend et s'il
s'avère que la reprise du suivi est impossible, le
procureur du Roi est averti et peut révoquer la
mesure probatoire. Cela signifie qu'il y a un
parcours délicat entre l'assistant de justice, le
procureur du Roi, le juge de l'application des peines
et les services de police qui peuvent être confrontés
à des auteurs en probation qui ne suivent pas les
conditions qui leur ont été imposées.
Il est évident qu'il faut commencer à étudier ces
parcours
et
ces
transferts
d'informations,
notamment sous l'angle du secret professionnel.
Er bestaan te weinig in zedenmisdrijven
gespecialiseerde diensten. In dat verband doen we
twee aanbevelingen. Vanuit het specifieke oogpunt
van de internering moet artikel 5, § 2, van de wet
van 21 april 2007 ten volle worden uitgevoerd.
Vanuit een algemeen oogpunt moeten de experts
tot wie het openbaar ministerie of de strafgerechten
zich voor het onderzoek van daders of slachtoffers
richten, voldoen aan specifieke eisen inzake
kwaliteit en opleiding.
Aan de opschorting van de uitspraak of aan het
uitstel kunnen ook probatievoorwaarden worden
gekoppeld, zoals begeleiding of een behandeling,
die
dan
worden
gecontroleerd
door
een
justitieassistent en de probatiecommissie. Als men
vaststelt dat de veroordeelde de therapeutische
begeleiding niet in acht neemt, wordt een rapport
overgezonden aan de justitieassistent, die daarvan
de probatiecommissie op de hoogte brengt. Die
commissie convoceert de rechtsonderhorige, hoort
hem en, als blijkt dat de therapeutische begeleiding
niet kan worden hervat, waarschuwt ze de
procureur des Konings, die de probatiemaatregel
kan herroepen. Dat betekent dat er een hachelijk
proces plaatsvindt tussen de justitieassistent, de
procureur des Konings, de strafuitvoeringsrechter
en de politiediensten, die te maken kunnen krijgen
met aan probatie onderworpen daders die de hen
opgelegde voorwaarden niet naleven.
Uiteraard is het nodig die processen en die
informatiedoorstroming te gaan bestuderen, meer
bepaald in het licht van het beroepsgeheim.
Le tribunal d'application des peines n'est compétent
pour l'instant que pour les condamnations de plus
de trois ans, puisqu'on n'a mis en oeuvre qu'une
partie de la loi. Il peut assortir une libération
conditionnelle de conditions qui ont le même suivi
que celui que je viens d'évoquer. Le tribunal
d'application des peines se voit confronté à certains
problèmes, notamment le secret professionnel
partagé. Ne faudrait-il pas y réfléchir, car un
assistant de justice pourrait retenir certaines
informations qu'il aurait obtenues dans le cadre de
sa vie privée, par exemple en croisant un des ses
condamnés dans un lieu où celui-ci ne devrait pas
De strafuitvoeringsrechtbank is momenteel enkel
bevoegd voor de veroordelingen tot straffen van
meer dan drie jaar, omdat maar een deel van de
wet werd uitgevoerd. Ze kan bepaalde voorwaarden
opleggen voor de voorwaardelijke invrijheidstelling,
met de follow-up die ik eerder schetste. De
strafuitvoeringsrechtbank wordt echter voor een
aantal problemen geplaatst, onder meer met
betrekking tot het gedeeld beroepsgeheim. Ik meen
dat een reflectie hierover op zijn plaats is. Zo zou
een justitieassistent bepaalde informatie kunnen
achterhouden die hij in het kader van zijn privéleven
te weten is gekomen, bijvoorbeeld wanneer hij een
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
18
se trouver.
Deuxième problème qui va se poser au tribunal
d'application des peines, lorsqu'il sera chargé de
l'application des peines inférieures à trois ans. Il
arrive souvent qu'un tribunal condamne à une peine
inférieure à trois ans, surtout pour une première
condamnation.
van zijn veroordeelden tegenkomt op een plaats
waar deze zich eigenlijk niet zou mogen bevinden.
Ik kom tot het tweede probleem waarmee de
strafuitvoeringsrechtbank
kan
worden
geconfronteerd wanneer ze verantwoordelijk wordt
voor de toepassing van de straffen van minder dan
drie jaar. Het gebeurt vaak dat een rechtbank een
straf van minder dan drie jaar oplegt, zeker wanneer
het om een eerste veroordeling gaat.
À ce moment, il y aura un problème évident de
surpopulation carcérale. Tant les directeurs de
prison
que
les
magistrats
des
tribunaux
d'application des peines, que les membres des
commissions de probation et les représentants de
maisons de justice ont souligné ce fait.
J'ai déjà parlé des maisons de justice. Selon moi, il
serait utile de se pencher sur leur fonctionnement.
Ne faudrait-il pas que leur mission d'appui social et
de soutien à la personne soit distinguée de leur
mission de contrôle, comme pour les équipes
psychosociales dans les prisons? Je profite de
l'occasion qui m'est donnée pour le signaler, mais
là, je sors de ma mission de rapporteur.
J'en arrive ainsi aux centres d'appui mis en place en
application des accords de coopération. Ces
accords sont très importants. Ils ont trait à la
guidance et au traitement des auteurs. Ces centres
nous ont présenté leur travail ainsi que quelques
chiffres intéressants.
Dan zal de overbevolking in de gevangenissen
duidelijk een probleem vormen. Zowel de
gevangenisdirecteurs als de magistraten van de
strafuitvoeringsrechtbanken, de leden van de
probatiecommissies en de vertegenwoordigers van
justitiehuizen hebben daarop gewezen.
Ik heb al over de justitiehuizen gesproken. Volgens
mij zou het nuttig zijn dat men zich over hun
werking buigt. Zou er geen onderscheid moeten
worden gemaakt tussen hun opdracht van sociale
ondersteuning en persoonlijke bijstand en hun
controleopdracht, zoals voor de psychosociale
teams in de gevangenissen? Ik maak van deze
gelegenheid gebruik om het te signaleren, maar dat
valt eigenlijk niet binnen het bestek van mijn taak
als rapporteur.
Daarmee kom ik bij de steuncentra, die werden
opgericht
met
toepassing
van
de
samenwerkingsakkoorden. Die akkoorden zijn
uitermate belangrijk. Ze hebben betrekking op de
begeleiding en de behandeling van de daders. Die
centra hebben ons uitgelegd wat ze doen en enkele
interessante cijfers voorgelegd.
À l'issue de ces auditions, les constats suivants ont
été posés. Il n'est pas utile de mettre en place un
circuit de soins particuliers pour les prêtres. Les
centres ne peuvent assumer toutes leurs missions,
vu le manque de moyens.
En ce qui concerne le contrôle, nous connaissions
l'existence d'un article important, mais nous ne
savions pas qu'il n'était pas appliqué. Il s'agit de
l'article 98, § 1
er
, au sujet de la structure de
concertation relative à l'application de la loi. Cette
structure a pour mission de réunir régulièrement les
instances concernées par l'exécution de la loi afin
d'évaluer leur collaboration. Cette concertation n'a
été organisée qu'une seule fois. Elle doit pouvoir
être mise en oeuvre.
Les
recommandations
concernant
l'échange
d'informations sont nombreuses. Par exemple, la
concertation entre la police, le parquet, l'assistant
Na afloop van deze hoorzittingen werden de
volgende vaststellingen geformuleerd. Het is niet
nodig een afzonderlijk zorgcircuit voor priesters uit
te bouwen. Gelet op het gebrek aan middelen
kunnen de centra niet al hun taken volbrengen.
Wat het toezicht betreft, bestaat er een belangrijk
artikel, dat, naar we vernomen hebben, echter niet
wordt toegepast. Het gaat om artikel 98, § 1, met
betrekking tot de overlegstructuur inzake de
toepassing van deze wet. Deze overlegstructuur
heeft tot taak om de instanties die betrokken zijn bij
de uitvoering van deze wet, geregeld samen te
brengen teneinde hun samenwerking te evalueren.
Dat
overleg
werd
nog
maar
een
keer
georganiseerd. Er zou werk van moeten worden
gemaakt.
Er werden heel wat aanbevelingen met betrekking
tot de informatieuitwisseling geformuleerd. Zo moet
het overleg tussen de politie, het parket, de
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
19
de justice et le tribunal d'application des peines doit
être structurée.
justitieassistent en de strafuitvoeringsrechtbank
worden gestructureerd.
En ce qui concerne la santé mentale, encore une
fois, des moyens supplémentaires doivent être
libérés pour augmenter la capacité des réseaux de
soins visés à l'article 107 de la loi du 10 juillet 2008.
Le suivi après l'exécution des peines est une
question centrale. Plusieurs orateurs ont évoqué le
problème des condamnés qui vont au bout de leur
peine et qui sont remis en liberté sans aucun
contrôle. La libération conditionnelle a un effet
limitatif sur la récidive. Il est regrettable que certains
condamnés aillent à fond de peine et donc ne
profitent pas des possibilités d'une libération
conditionnelle. Pour une partie de ceux-ci, il s'agit
d'un choix pour échapper à tout contrôle post-
pénitentiaire. Heureusement, ils ne constituent pas
la majorité. Mais le fond de peine n'est pas toujours
un choix du délinquant. Les conditions mises à une
libération conditionnelle peuvent être trop lourdes.
Cela peut aussi être la conséquence de ne pas
trouver de centres spécialisés disponibles pour
remplir les conditions de libération.
Le délinquant sexuel manque de compréhension de
lui-même et de son problème, selon les équipes
psychosociales. Souvent, il ne veut pas que les
autres détenus apprennent la raison de sa
condamnation et ne veut pas se rendre aux
entretiens.
Wat de geestelijke gezondheid betreft, dringen we
er nogmaals op aan dat er bijkomende middelen
zouden worden uitgetrokken teneinde de capaciteit
van de zorgnetwerken, bedoeld in artikel 107 van de
wet van 10 juli 2008, uit te breiden.
Ook de opvolging na de strafuitvoering is een
fundamentele kwestie. Meerdere sprekers hebben
gewezen op het probleem van veroordeelden die,
nadat ze hun straf volledig hebben uitgezeten,
zonder enig toezicht worden vrijgelaten. De
voorwaardelijke invrijheidstelling houdt de recidive
binnen de perken. Helaas zitten sommige
zedendelinquenten hun straf volledig uit en genieten
ze daardoor niet de mogelijkheden die een
voorwaardelijke invrijheidstelling biedt. Een aantal
van die veroordeelden kiest evenwel bewust voor
strafeinde, om zich aldus definitief aan elke
postpenitentiaire controle te onttrekken. Gelukkig
zijn ze niet in de meerderheid. Strafeinde is echter
niet altijd een bewuste keuze van de delinquent.
Soms zijn de voorwaarden van de voorwaardelijke
invrijheidstelling gewoonweg te zwaar, of zijn er
geen
gespecialiseerde
centra
voorhanden,
waardoor de betrokkene niet eens in aanmerking
komt voor voorwaardelijke invrijheidstelling.
In andere gevallen heeft de zedendelinquent
volgens de psychosociale teams geen inzicht in
zichzelf en al evenmin in zijn probleem. Vaak wil hij
niet dat de andere gedetineerden de reden van zijn
veroordeling achterhalen en wil hij niet op gesprek
komen.
Toutes ces raisons sociologiques expliquent
pourquoi une partie des condamnés vont à fond de
peine et sortent sans avoir pu profiter d'un
traitement et d'un encadrement spécifique.
Pour ce qui est de la mise à disposition du
gouvernement, la loi du 26 avril 2007 relative à la
mise à disposition du tribunal d'application des
peines a été publiée au Moniteur belge le 13 juillet
2007, mais son entrée en vigueur a été reportée au
1
er
janvier 2012. Elle n'est pas beaucoup prononcée
en raison de la réticence des magistrats à donner
carte blanche à l'exécutif. Si l'on veut promouvoir
cette mesure, il conviendrait d'utiliser la mise à
disposition du tribunal d'application des peines.
Plusieurs orateurs ont constaté qu'au niveau du
suivi des condamnés, il y a encore beaucoup de
possibilités d'amélioration. Tous les intervenants ont
Om al die sociologische redenen zitten sommige
gedetineerden hun straf volledig uit en verlaten ze
de gevangenis zonder enige behandeling of
specifieke omkadering.
Wat de terbeschikkingstelling van de regering
betreft, werd de wet van 26 april 2007 betreffende
de
terbeschikkingstelling
van
de
strafuitvoeringsrechtbank bekendgemaakt in het
Belgisch Staatsblad van 13 juli 2007, maar de
inwerkingtreding ervan is uitgesteld tot 1 januari
2012. De terbeschikkingstelling van de regering
wordt niet vaak opgelegd omdat de rechters
terughoudend zijn de uitvoerende macht vrij spel te
geven. Als men die maatregel wil bevorderen, moet
men gebruik maken van de terbeschikkingstelling
van de strafuitvoeringsrechtbank.
Op het vlak van de opvolging van de veroordeelden
zijn er volgens vele sprekers nog veel
mogelijkheden tot verbetering. Alle sprekers hebben
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
20
constaté que le suivi des délinquants était tout à fait
déficient dans notre pays.
La Banque de données nationale générale (BNG)
permet un contrôle inopiné, à chaque fois qu'on
l'interroge, sur l'ensemble de la population des
condamnés. Elle pourrait permettre un suivi plus
actif et un contrôle des conditions par la police.
Plusieurs orateurs ont constaté que des problèmes
peuvent se poser dans le cadre de l'enregistrement
des conditions dans la BNG. Nous recommandons
d'envisager de mettre en place une concertation
entre les services de police et les assistants de
justice.
vastgelegd dat de follow-up van delinquenten in ons
land volledig tekortschiet.
Telkens
men
de
Algemene
Nationale
Gegevensbank (ANG) raadpleegt, krijgt men een
controlemogelijkheid over alle veroordeelden.
Dankzij deze databank zou de politie werk kunnen
maken van een actievere follow-up en van een
controle
van
de
opgelegde
voorwaarden.
Verscheidene sprekers hebben vastgesteld dat er
problemen kunnen ontstaan in het kader van de
registratie van de voorwaarden in de ANG. In een
van de aanbevelingen wordt gevraagd overleg op
gang te brengen tussen de politie en de
justitieassistenten.
Nous recommandons que lorsqu'un auteur est
condamné pour des faits de pédophilie ou d'abus
sexuels et qu'il est en contact, en raison de son état
ou de sa profession, avec des enfants ou d'autres
personnes vulnérables et qu'un employeur, un
organe représentatif ou une autorité qui exerce le
pouvoir disciplinaire est connu, le juge du fond qui
le condamne doit pouvoir ordonner la transmission
du jugement qui le condamne à cet employeur, cet
organe représentatif ou ce pouvoir disciplinaire.
Nous recommandons de rechercher un mécanisme
judiciaire permettant au procureur du Roi de
prendre, après l'intervention d'un juge d'instruction,
les mesures de prévention qui s'imposent, sans
devoir nécessairement ouvrir une instruction
judiciaire.
Nous recommandons que les organisations dans
lesquelles des personnes majeures entretiennent
des contacts avec des mineurs soient invitées à
demander régulièrement à leurs membres de
produire un certificat de bonnes vie et moeurs
modèle 2.
We bevelen aan dat wanneer een dader wordt
veroordeeld wegens feiten van pedofilie of seksueel
misbruik, hij door zijn hoedanigheid of beroep in
contact staat met kinderen of andere kwetsbare
personen en er een werkgever, een representatief
orgaan of een overheid met tuchtrechtelijke
bevoegdheid bekend is, de feitenrechter die hem
veroordeelt zou kunnen opleggen dat het vonnis
waarbij hij wordt veroordeeld, wordt overgezonden
aan die werkgever, dit representatief orgaan of die
tuchtoverheid.
We bevelen aan dat er wordt gezocht naar een
gerechtelijk mechanisme om de procureur des
Konings
na
tussenkomst
van
een
onderzoeksrechter, de mogelijkheid te bieden de
nodige preventieve maatregelen te treffen, zonder
dat er noodzakelijkerwijze een gerechtelijk
onderzoek dient opgestart te worden.
We bevelen aan dat de organisaties waar
meerderjarigen met minderjarigen in contact
komen, verzocht worden, hun leden regelmatig te
vragen om een getuigschrift van goed zedelijk
gedrag, model 2, voor te leggen.
Notre système ne permet pas une exploitation
qualitative des statistiques.
Les banques de données ne sont pas articulées de
manière à pouvoir suivre tout le parcours du
délinquant, pour éviter la récidive. Il y a là des
politiques d'avenir à mettre au point; ceci dit, le
rapport en reste au niveau du simple constat de la
dispersion des banques de données.
Il nous a été particulièrement pénible de constater
la façon dont on travaille dans ce pays en ce qui
concerne le suivi et le traitement des délinquants.
Ons systeem is niet geschikt om statistische
gegevens kwalitatief te verwerken.
De databanken zijn onvoldoende op elkaar
afgestemd, waardoor het traject van de delinquent
niet volledig kan worden gevolgd met het oog op het
voorkomen
van
recidive.
Er
moet
een
toekomstgericht beleid worden ontwikkeld. In het
verslag gaat men echter niet verder dan de
vaststelling dat er een versnippering van de
databanken is.
Het was bijzonder pijnlijk om vast te stellen hoe
men in dit land te werk gaat met betrekking tot de
opvolging en de behandeling van de delinquenten.
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
21
Des lacunes doivent être comblées, tant en mise en
oeuvre de législations existantes qu'en réflexions
sur
des
législations
pour
l'avenir.
(Applaudissements)
Er moeten hiaten worden opgevuld, zowel bij de
uitvoering van de bestaande wetgeving als bij de
reflectie over de wetgeving van de toekomst.
(Applaus)
Ordre du jour
Agenda
Le président: Conformément à l'avis de la
Conférence des présidents du 6 avril 2011, je vous
propose d'inscrire demain 7 avril 2011 le point 6 de
l'ordre du jour, c'est-à-dire le projet de loi modifiant
la loi du 1
er
février 2011 portant la prolongation de
mesures de crise et l'exécution de l'accord
interprofessionnel, et exécutant le compromis du
gouvernement
relatif
au
projet
d'accord
interprofessionnel (n
os
1322/1 à 5) immédiatement
après les questions orales et de voter sur ce point
dès que son examen sera terminé.
Nous reprendrions ensuite l'ordre du jour
initialement prévu.
De voorzitter: Overeenkomstig het advies van de
Conferentie van voorzitters van 6 april 2011, stel ik
u voor morgen 7 april 2011 punt 6 van de agenda,
wetsontwerp houdende aanpassing van de wet van
1 februari 2011 houdende verlenging van de
crisismaatregelen
en
uitvoering
van
het
interprofessioneel akkoord, en tot uitvoering van het
compromis van de regering met betrekking tot het
ontwerp van interprofessioneel akkoord (nrs 1322/1
tot 5) onmiddellijk na de mondelinge vragen te
behandelen en eveneens hierover te stemmen.
Daarna hernemen wij de oorspronkelijke agenda.
Pas d'observation? (Non)
Il en sera ainsi.
Geen bezwaar? (Nee)
Aldus zal geschieden.
Retour au débat
Hervatting van de bespreking
01.04 Raf Terwingen, rapporteur: Mon
intervention concerne les victimes, probablement
l'élément le plus important dans ce dossier. Bien
que je serai bref, il ne faut pas en conclure que je
souhaite minimiser l'intérêt de ce volet.
Les autres rapporteurs ont déjà amplement parlé
des chiffres et des statistiques. Le professeur
Aertsen a accompli un travail remarquable à ce
sujet en rassemblant les chiffres disponibles. Nous
avons constaté que bon nombre de chiffres
manquaient et que les chiffres disponibles ne sont
souvent pas suffisamment nuancés. L'une des
recommandations plaide dès lors en faveur d'un
aperçu plus large et de la collecte de données
chiffrées
supplémentaires
qui
doivent
être
rassemblées en un endroit central.
La prise en charge des victimes s'effectue par le
truchement de deux canaux, l'assistance et la prise
en charge par les services de police et de la justice.
Le rapport dresse un tableau du champ de travail
au sein des services d'aide. En commission, de
nombreux intervenants, y compris le professeur
Adriaenssens, ont plaidé pour la mise en place d'un
point de contact centralisé.
Il s'est avéré que les victimes ont souvent le
sentiment qu'elles ne sont pas prises au sérieux par
la police et la justice. La spécialisation est
nécessaire et elle peut être réalisée notamment en
01.04 Raf Terwingen, rapporteur: Ik zal het
hebben over de slachtoffers, misschien wel het
belangrijkste in dit dossier. Hoewel ik kort zal zijn,
wil dat zeker niet zeggen dat ik het belang hiervan
wil minimaliseren.
De andere verslaggevers hebben al uitgebreid
gesproken over de cijfers en de statistieken.
Professor Aertsen heeft op dat vlak goed werk
verricht en heeft de bestaande cijfers verzameld.
Wij hebben vastgesteld dat heel wat cijfers
ontbraken en dat de bestaande cijfers vaak niet
genuanceerd
genoeg
zijn.
Een
van
de
aanbevelingen is dan ook een pleidooi voor een
groter overzicht en het verzamelen van meer
cijfermateriaal, dat op een centraal punt moet
worden bijgehouden.
De opvang van de slachtoffers gebeurt langs twee
kanalen, de hulpverlening en de politionele en
gerechtelijke opvang. In het verslag werd een
overzicht van het werkveld binnen de hulpverlening
opgenomen. In de commissie hebben velen,
waaronder ook professor Adriaenssens, gepleit
voor een centraal aanspreekpunt.
Het bleek dat slachtoffers vaak het gevoel hebben
dat ze niet ernstig genomen worden door politie en
gerecht. Er is nood aan specialisatie, die ook
verkregen
kan
worden
door
een
betere
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
22
améliorant la coopération entre la police et la
justice. Plusieurs victimes se sont plaintes du fait
que la police n'a pas dressé de procès-verbal
lorsqu'elles ont déposé plainte.
Le rapport consacre par ailleurs beaucoup
d'attention au déroulement de l'enquête menée par
la police et à la demande de coopération entre la
police locale et fédérale. Cette partie du rapport est
constituée de citations. La commission a exprimé
son opinion par le biais des recommandations.
samenwerking tussen politie en gerecht. Een aantal
slachtoffers klaagde dat de politie geen proces-
verbaal opstelde toen een klacht werd ingediend.
Verder wordt in het verslag uitgebreid aandacht
besteed aan het verloop van het onderzoek door de
politie en het verzoek naar samenwerking tussen de
lokale en federale politie. Het verslag hierover werd
samengesteld uit citaten. De opinie van de
commissie zal blijken in de aanbevelingen.
Toutes les victimes ne revendiquent pas une
réparation identique du préjudice subi. La réparation
peut être pécuniaire, mais les victimes demandent
également souvent des services ou une aide
curative. Les membres de la commission ont
entendu un exposé sur l'estimation du préjudice
subi, d'où il ressort que le préjudice psychique peut
être établi de manière objective à l'aide de scanners
cérébraux. La possibilité d'un accord à l'amiable a
également été citée et l'exposé s'est aussi penché
sur les fondements juridiques qui permettent à une
victime de s'adresser au tribunal.
Le volet consacré à la politique en faveur des
victimes observe que les abus sexuels ne figurent
manifestement pas parmi les priorités de la police et
de la justice. Le problème de la coordination et de
l'opportunité d'accords de coopération entre la
police et la justice, mais également entre les
différentes Communautés et l'État fédéral est
clairement pointé du doigt.
La partie essentielle traite de la prévention. À
l'avenir, prévenir valant mieux que guérir, l'objectif
poursuivi est la prévention. Le rapport énumère une
série de suggestions, notamment en ce qui
concerne la prévention des abus sexuels sur
l'internet. Le problème des casiers judiciaires et de
l'utilisation du modèle 2 a également été abordé.
Niet alle slachtoffers willen hun schade op dezelfde
manier vergoed krijgen. Een schadevergoeding kan
pecuniair zijn, maar vaak wordt ook verlangd naar
dienstverlening of curatieve hulp. In de commissie
werd een uiteenzetting gehouden over de
schadebegroting, waaruit bleek dat psychische
schade objectief kan worden vastgesteld met
hersenscans. Er werd ook gewezen op de
mogelijkheid tot minnelijke schikkingen en er wordt
ingegaan op de gerechtelijke gronden waarop een
slachtoffer zich tot de rechtbank kan wenden.
In het gedeelte over slachtofferbeleid wordt
opgemerkt dat seksueel misbruik blijkbaar geen
prioriteit is voor politie en gerecht. Er wordt
uitdrukkelijk gewezen op de problematiek van de
coördinatie
en
de
wenselijkheid
van
samenwerkingsakkoorden tussen politie en gerecht,
maar
ook
tussen
de
verschillende
Gemeenschappen en de federale overheid.
Het belangrijkste deel handelt over preventie. Het
doel voor de toekomst moet het voorkomen zijn,
wat altijd beter is dan genezen. In het verslag staat
een aantal suggesties, onder andere over de
preventie van seksueel misbruik op het internet.
Ook de problematiek van de strafregisters en het
gebruik van model 2 wordt aangekaart.
La commission formule les recommandations
suivantes: rendre obligatoire les enregistrements
audiovisuels en cas d'audition de mineurs et de
personnes vulnérables; porter le délai de
prescription à quinze ans; autoriser les victimes à
se constituer partie civile et optimaliser cette
procédure; uniformiser les cautions; rendre la
procédure gratuite pour les personnes bénéficiant
du système pro deo; prévoir la possibilité légale de
défense collective des intérêts par des associations
et ­ enfin ­ prévoir un point de contact central.
De commissie beveelt aan om: bij het verhoor van
minderjarigen en kwetsbare personen audiovisuele
opnames te verplichten; de verjaringstermijn te
verlengen tot vijftien jaar; de slachtoffers toe te laten
zich burgerlijke partij te stellen en deze procedure te
optimaliseren; de borgsommen uniform te maken;
de procedure kosteloos te maken voor wie van het
pro-Deosysteem geniet; wettelijk te voorzien in de
mogelijkheid tot het behartigen van collectieve
belangen door verenigingen en ­ ten slotte ­ te
voorzien in een centraal meldpunt.
01.05 Valérie Déom (PS): Je souhaite d'abord
féliciter les rapporteurs pour la qualité de leur
travail. Le groupe PS se félicite de l'esprit
constructif qui a présidé aux travaux de la
01.05 Valérie Déom (PS): Eerst wil ik de
rapporteurs feliciteren met de kwaliteit van hun
werk. De PS-fractie is blij dat de werkzaamheden
van de bijzondere commissie in een constructieve
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
23
commission spéciale. C'est au nom des victimes
que nous avons mené ce travail, leur calvaire nous
a forcés à reconnaître l'ampleur du drame qu'ils ont
vécu et l'on peut dire que le rapport Adriaenssens a
provoqué une secousse dans la société, obligeant
le Parlement à réagir.
C'est le fonctionnement de l'Église dans son
ensemble qui a été mis en évidence plutôt que des
responsabilités individuelles. Toute l'institution a
failli. Une responsabilité morale pèse sur ceux qui
ont admis ou participé à la culture du silence.
La Justice établira les responsabilités individuelles
et les poursuites éventuelles, notamment sur la
base de la non-assistance à personne en danger.
Pour notre groupe, la commission spéciale devait
répondre à trois questions: l'Église a-t-elle une
responsabilité dans les événements, la commission
Adriaenssens et le protocole conclu avec les
procureurs
généraux
constituaient-ils
une
privatisation de la justice, et quelles leçons tirer
pour l'avenir, quelle recommandations adopter pour
protéger les victimes d'abus et de pédophilie dans
tous les secteurs?
geest zijn verlopen. We hebben deze opdracht
uitgevoerd in naam van de slachtoffers; hun
lijdensweg dwong ons ertoe de omvang van het
drama dat ze hebben meegemaakt te erkennen.
We kunnen wel stellen dat het rapport-
Adriaenssens een schokgolf door de samenleving
heeft gejaagd, en dat het Parlement bijgevolg
moest reageren.
Niet zozeer de verantwoordelijkheid van individuele
personen maar de werking van de Kerk in haar
geheel werd blootgelegd. Het hele instituut heeft
gefaald. Een morele verantwoordelijkheid rust op de
schouders van wie de cultuur van het stilzwijgen liet
bestaan of eraan deelnam.
Het
gerecht
zal
de
individuele
verantwoordelijkheden blootleggen en eventueel
vervolging instellen, met name op grond van het
niet verlenen van bijstand aan een persoon in nood.
Wat onze fractie betreft, moest de bijzondere
commissie drie vragen beantwoorden: is de Kerk
medeverantwoordelijk voor de feiten; maakten de
commissie-Adriaenssens en het met de procureurs-
generaal gesloten protocol een privatisering van het
gerecht uit; en welke lering kan er worden
getrokken voor de toekomst, welke aanbevelingen
moeten we aannemen om in alle sectoren de
slachtoffers
van misbruik
en pedofilie te
beschermen?
La commission a établi que les autorités
catholiques n'ont abordé que très tardivement les
cas d'abus sexuels et de pédophilie dont elles
avaient eu connaissance.
Trois périodes sont à distinguer dans cette prise de
conscience. D'abord celle des décennies avant l'an
2000, marquées par la culture du silence; on
déplaçait simplement les prêtres abuseurs pour
protéger la morale et la réputation de l'Église. Au
cours de la deuxième période apparut une lente
prise de conscience; on déplaça les prêtres
abuseurs vers des fonctions sans contact avec des
enfants et l'on créa une commission de réparation
dont la présidente décida de dédommager
financièrement les victimes, ce qui amena une
détérioration de ses relations avec la hiérarchie.
Dans un troisième temps, enfin, l'Église créa la
commission Adriaenssens, dont l'objectif était la
réconciliation des parties; et c'est la conclusion d'un
protocole entre cette commission et le Collège des
procureurs généraux qui suscita la mise sur pied de
notre commission.
Aujourd'hui, nous appelons les autorités catholiques
De commissie stelde vast dat de katholieke
overheden de gevallen van seksueel misbruik en
pedofilie waarvan zij op de hoogte waren, pas vele
jaren later onder ogen hebben willen zien.
Er kunnen drie fasen in die bewustwording
onderscheiden worden. Ten eerste de decennia
vóór het jaar 2000, die gekenmerkt werden door de
zwijgcultuur; de priesters die seksueel misbruik
pleegden, werden eenvoudigweg overgeplaatst om
de moraal en de reputatie van de Kerk te
beschermen. In de tweede periode groeit het besef
rond seksueel misbruik in de Kerk langzaam; de
misbruikende priesters kregen een andere functie
waarin ze niet in contact kwamen met kinderen en
er werd een commissie voor herstel opgericht
waarvan de voorzitster besliste om de slachtoffers
een financiële vergoeding toe te kennen, waardoor
haar
betrekkingen
met
de
hiërarchie
verslechterden. In de derde fase richtte de Kerk de
commissie-Adriaenssens op, die ernaar streefde de
partijen met elkaar te verzoenen. Het protocol
tussen die commissie en het College van
procureurs-generaal vormde de aanleiding voor de
oprichting van onze commissie.
Vandaag roepen wij de katholieke autoriteiten op
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
24
à s'excuser formellement, à reconnaître les faits, à
assumer leurs responsabilités.
Lors des auditions, certains ecclésiastiques ont
demandé une solution juridique pour assumer leurs
responsabilités. La commission spéciale propose
un tribunal arbitral indépendant et multidisciplinaire,
qui traitera des cas d'abus sexuels ­ prescrits ou
non ­ commis au sein de l'Église.
om zich formeel te verontschuldigen, de feiten te
erkennen en hun verantwoordelijkheid op zich te
nemen.
Tijdens de hoorzittingen vroegen sommige
geestelijken om een juridische oplossing om hun
verantwoordelijkheid op zich te nemen. De
bijzondere commissie stelt een onafhankelijk en
multidisciplinair scheidsgerecht voor, dat de al dan
niet verjaarde gevallen van seksueel misbruik
binnen de Kerk zal behandelen.
Il sera ainsi possible de donner suite aux demandes
d'indemnisation, mais aussi à toute forme de
réparation. C'est donc une main tendue vers
l'Église, à laquelle elle n'a cependant toujours pas
réagi, pour qu'elle entre dans une procédure
judiciaire afin d'assumer une responsabilité, si pas
civile, du moins morale. Espérons que cet appel
sera entendu et que les survivants verront reconnu
par l'Église leur statut de victime.
La deuxième question importante est de savoir s'il y
a eu privatisation de la Justice. La commission ne
conteste pas la bonne foi et l'intention des parties
dans l'élaboration du protocole entre le Collège des
procureurs
généraux
et
la
commission
Adriaenssens.
Néanmoins,
le
Collège des
procureurs généraux a entériné l'existence d'une
commission privée de filtrage et lui a délégué une
des missions essentielles du pouvoir judiciaire. De
plus, les multiples interprétations du ministre et des
procureurs généraux ont montré que ce document
n'était pas clair.
La commission a donc décidé que ce type de
document ne pourra plus être conclu. C'est un
rappel à l'ordre et à des principes fondamentaux. Il
faut protéger les missions essentielles de la Justice,
que la loi réserve au ministère public.
Enfin, la commission a proposé un ensemble de
recommandations pour aider les victimes, qui
souvent ne savaient même pas à qui s'adresser en
premier lieu. Elles peuvent le faire à Child Focus.
Zo wordt het mogelijk om gevolg te geven aan de
aanvragen tot schadeloosstelling, maar kan ook
werk worden gemaakt van elke vorm van herstel.
De Kerk wordt dus uitgenodigd om deel te nemen
aan een gerechtelijke procedure en om zo een, zo
niet burgerrechtelijke, op zijn minst morele
verantwoordelijkheid op te nemen. Ze is echter nog
niet op die uitnodiging ingegaan. Laten we hopen
dat die oproep niet in dovemansoren valt en dat de
overlevenden door de Kerk als slachtoffer zullen
worden erkend.
De tweede belangrijke vraag is of er sprake is van
een privatisering van Justitie. De commissie twijfelt
niet aan de goede trouw en de goede bedoelingen
van de partijen bij de totstandkoming van het
protocol tussen het College van procureurs-
generaal en de commissie-Adriaenssens. Het
College van procureurs-generaal erkende op die
manier echter een privécommissie die een 'filterrol'
vervulde en waaraan ze essentiële opdrachten van
de rechterlijke macht toevertrouwde. Uit de
uiteenlopende interpretaties van de minister en van
de procureurs-generaal blijkt bovendien dat dat
document onvoldoende duidelijk was.
Daarom besliste de commissie dat dit soort protocol
niet meer mag worden gesloten. Het gaat om een
terechtwijzing, waarbij de aandacht wordt gevestigd
op de fundamentele principes. De essentiële
opdrachten van Justitie, die de wet aan het
openbaar ministerie voorbehoudt, moeten worden
beschermd.
Ten slotte heeft de commissie een reeks
aanbevelingen geformuleerd om de slachtoffers te
helpen, die vaak zelfs niet wisten tot wie ze zich in
eerste instantie moesten wenden. Child Focus is
hun eerste aanspreekpunt.
La police devra être mieux formée à l'accueil des
victimes d'abus. Toutes les plaintes devront être
actées dans un procès-verbal et transmises au
parquet, pour lequel les abus sexuels devront
devenir une priorité.
De politie zal beter moeten worden opgeleid op het
stuk van het onthaal van slachtoffers van misbruik.
Alle klachten zullen moeten worden genoteerd in
een proces-verbaal en zullen moeten worden
overgezonden aan het parket, dat seksueel
misbruik met voorrang zal moeten behandelen.
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
25
La levée du secret professionnel sera facilitée
lorsqu'un risque sérieux existe de voir l'auteur faire
de nouvelles victimes. L'article 422bis du Code
pénal est applicable au secret de la confession, et
constitue une dérogation au secret professionnel
garanti par l'article 458 du Code pénal.
La responsabilité des supérieurs hiérarchiques pour
les dommages causés par les ministres du culte
pourra être traitée dans le cadre de la réforme du
financement public des cultes.
La possibilité de mise à disposition du tribunal
d'application des peines devra être mise en oeuvre
rapidement.
La prise en charge psychologique et psychiatrique
du détenu sera favorisée.
Dans le domaine de la prévention, trois
recommandations: les secteurs en contact avec des
mineurs demanderont à leurs membres la
production du "modèle 2" d'extrait de casier
judiciaire lors de leur entrée en fonction, une charte
de bonne conduite devra être instaurée auprès de
chaque secteur, et ces secteurs devraient aussi
élaborer une feuille de route sur l'action à tenir en
cas de signalement d'abus sexuels.
Ce
rapport
est
fouillé
et
cohérent,
les
recommandations précises et pragmatiques. Nous
espérons qu'elles seront rapidement concrétisées.
Nous voterons donc ce rapport ainsi que ses
recommandations. (Applaudissements)
De opheffing van het beroepsgeheim zal worden
versoepeld als er een ernstig risico bestaat dat de
dader nieuwe slachtoffers maakt. Artikel 422bis van
het Strafwetboek is van toepassing op het
biechtgeheim en voorziet in een afwijking van het
beroepsgeheim dat door artikel 458 van het
Strafwetboek wordt gewaarborgd.
De aansprakelijkheid van de hiërarchische oversten
voor wat betreft de schade veroorzaakt door
bedienaars van de eredienst zal aan bod kunnen
komen in het kader van de hervorming van de
openbare financiering van de erediensten.
Van de mogelijkheid om iemand ter beschikking te
stellen van de strafuitvoeringsrechtbank moet snel
gebruik worden gemaakt.
De psychologische en psychiatrische follow-up van
de gedetineerde zal worden bevorderd.
Op het stuk van de preventie werden er drie
aanbevelingen gedaan: sectoren die in contact
komen met minderjarigen zullen hun leden bij de
indiensttreding vragen een uittreksel uit het
strafregister (model 2) voor te leggen; elke sector
zal een handvest van goed gedrag moeten
vastleggen; die sectoren zullen tevens een
stappenplan moeten uitwerken over hoe men moet
omgaan met meldingen van seksueel misbruik.
Dit rapport is doorwrocht en samenhangend, de
aanbevelingen zijn nauwkeurig en pragmatisch. We
hopen dat ze snel handen en voeten zullen krijgen.
We zullen dit rapport en de erin opgenomen
aanbevelingen dan ook goedkeuren. (Applaus)
01.06 Sophie De Wit (N-VA): Le rapport est prêt! Il
est l'aboutissement d'un travail titanesque. Aussi le
groupe N-VA lui apporte-t-il son soutien. Nous en
sommes d'abord satisfaits parce qu'il constitue une
solution de nature à résoudre les problèmes du
passé. Nous tendons la main à l'Église et lui
donnons un instrument en espérant qu'elle
acceptera notre main tendue.
Nous
sommes
en
outre
satisfaits
des
recommandations et des mesures politiques qui
sont orientées vers l'avenir et qui pourront être
utiles à toutes les victimes d'abus sexuels. Cette
approche large revêtait à nos yeux une grande
importance parce que nous voulions éviter que des
faits analogues puissent se reproduire. S'ils se
reproduisaient néanmoins, nous devrions éviter que
les victimes se taisent et ne trouvent pas le chemin
de la justice ou des structures d'aide.
Nous devons venir en aide aux victimes pour
01.06 Sophie De Wit (N-VA): Het rapport is er! Het
is het resultaat van heel veel werk en de N-VA-
fractie steunt het. We zijn er in de eerste plaats
tevreden mee omdat het een oplossing aanreikt
voor het verleden. Wij reiken de Kerk de hand en
geven haar een instrument in de hoop dat de hand
wordt aangenomen.
In de tweede plaats zijn we tevreden over de
aanbevelingen en beleidsmaatregelen die gericht
zijn op de toekomst en kunnen dienen voor elk
slachtoffer van seksueel misbruik. Die ruime
benadering was voor ons heel belangrijk omdat wij
willen vermijden dat zulke feiten zich nog kunnen
voordoen. Doen ze zich toch nog voor, dan moeten
we vermijden dat slachtoffers zwijgen en dat ze de
weg naar het gerecht of de hulpverlening niet
vinden.
We moeten slachtoffers helpen opdat ze niet jaren
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
26
qu'elles ne continuent pas des années durant à
porter seules un si lourd fardeau. Je pense que
c'est
ce
que
nous
faisons
avec
nos
recommandations. Pendant nos travaux, nous
avons été l'objet d'une certaine suspicion de la part
de l'Église, des victimes d'abus, du Sénat et de la
presse. Deux articles de presse récents ont porté
un regard critique sur nos activités. L'un a assimilé
la commission d'arbitrage à une "boîte vide" et
l'autre a parlé à son propos de "coup d'épée dans
l'eau". Or c'est précisément ce qu'il faut éviter coûte
que coûte.
Notre rapport est prêt mais le vrai travail ne fait que
commencer. Rédiger des recommandations est une
chose, les exécuter et les convertir en actions
concrètes en est une autre. Nous devons relever ce
défi dès aujourd'hui et je vous appelle tous à vous
serrer les coudes, à légiférer avec justesse et à
élaborer une politique ciblée. Je vous demande
instamment de nous y aider et j'adresse la même
demande à la Justice, aux structures d'aide, aux
associations et à l'Église. N'attendons pas qu'un
miracle se produise mais réalisons nous-mêmes ce
miracle. (Applaudissements)
alleen een dergelijke zware last zouden blijven
dragen. Ik denk dat we dat met onze aanbevelingen
doen. Tijdens onze werkzaamheden werden wij met
argusogen gevolgd door de Kerk, door de
slachtoffers, door de Senaat en door de pers. Twee
recente persartikelen waren kritisch. Het ene dacht
dat de arbitragecommissie 'een lege doos' zou
worden en het andere noemde de commissie 'een
maat voor niets'. Dat is echter nu net wat niet mag
gebeuren.
Ons rapport is er, maar het echte werk begint nu
pas. De aanbevelingen schrijven is een zaak, ze
uitvoeren en ze omzetten in actie is een andere. De
opdracht begint vandaag en ik roep iedereen op om
de handen in elkaar te slaan, de juiste wetgeving te
maken en een doelgericht beleid uit te stippelen. Ik
doe tegelijkertijd ook een oproep aan u allen, aan
Justitie, aan de hulpverlening, aan de verenigingen
en aan de Kerk om ons daarbij te helpen. Laat ons
niet wachten op een wonder, maar laat het ons nu
zelf waarmaken. (Applaus)
01.07 Daniel Bacquelaine (MR): Cette
commission était nécessaire. Il fallait faire en sorte
que notre corpus législatif et le fonctionnement de
nos institutions permettent de prendre en
considération ces crimes ignominieux et de
réaffirmer des principes fondamentaux. Il faut, dans
les années à venir, améliorer notre corpus législatif
afin de prévenir des comportements aussi
monstrueux et de mieux faire face aux besoins de
victimes.
Notre objectif n'a pas été de faire de procès
d'intention mais bien une mise au point au sujet de
principes fondamentaux parmi lesquels il y a la
séparation des pouvoirs et aussi la séparation de
l'Église et de l'État.
01.07 Daniel Bacquelaine (MR): Deze commissie
was noodzakelijk. We moesten ervoor zorgen dat
onze wetgeving en de werking van onze instellingen
het mogelijk maken om deze schandelijke
misdaden in overweging te nemen en om daarbij
bepaalde grondbeginselen opnieuw te bevestigen.
In de komende jaren zullen we onze wetgeving
moeten verbeteren om zulke vreselijke gedragingen
te voorkomen en om beter in te spelen op de noden
van de slachtoffers.
Het was niet onze bedoeling om wie dan ook
vermeende bedoelingen toe te schrijven. Ons doel
bestond er wel in om bepaalde grondbeginselen,
waaronder de scheiding der machten en de
scheiding van Kerk en Staat, klaar en duidelijk te
herbevestigen.
Le message essentiel qui doit ressortir, c'est que
l'indépendance de la justice est si importante qu'il
ne doit jamais y avoir matière à confusion. Or ici, le
protocole pose un certain nombre de questions. Il a
d'ailleurs été l'objet d'interprétations très variées. Il
faut faire en sorte de ne plus jamais connaître ce
type de situation. Je ne crois pas qu'il y ait lieu à
exaspération mais que doit plutôt prévaloir le
sentiment qu'on peut mieux faire à l'avenir. Les
victimes ont pu avoir l'impression qu'en s'adressant
à la commission Adriaenssens, elles avaient affaire
à une structure possédant un caractère officiel.
Cela n'est pas acceptable car ce n'était pas vrai.
De
kernboodschap
moet
zijn
dat
de
onafhankelijkheid van justitie dermate belangrijk is
dat er daarover nooit onduidelijkheid mag bestaan.
Het protocol doet echter een aantal vragen rijzen.
Het heeft bovendien aanleiding gegeven tot zeer
uiteenlopende interpretaties. Wij moeten ervoor
zorgen dat dit soort situaties zich nooit meer
voordoet. Ik geloof niet dat er reden tot bitterheid is.
Volgens mij moeten wij vooral beseffen dat het in
de toekomst beter kan. De slachtoffers die zich tot
de commissie-Adriaenssens hebben gewend,
hadden de indruk kunnen krijgen dat dit een
officiële organisatie was. Dat is onaanvaardbaar,
want dat was niet het geval.
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
27
Ce n'était pas une passerelle vers la justice, bien au
contraire!
Les victimes ne doivent jamais être mises dans une
situation entraînant pour elles une difficulté
d'interprétation. Rien ne doit prêter à confusion en
cette matière. Le recours à la justice existe et nous
devons en améliorer l'accès en évitant toute
construction allant à l'encontre de cet objectif.
Concernant le délai de prescription, nous avons
finalement opté pour l'allonger de dix à quinze ans,
après l'âge de dix-huit ans. Ce délai de prescription
est
déjà
utilisé
pour
les
crimes
non
correctionnalisables.
Er was geen sprake van een doorstroming naar het
gerecht, wel integendeel!
Slachtoffers
mogen nooit in een situatie
terechtkomen die voor hen onduidelijk kan zijn. In
deze materie mag niets aanleiding geven tot
verwarring. Men kan zich tot het gerecht richten; wij
moeten de toegankelijkheid van het gerecht
verbeteren en elke constructie die deze doelstelling
doorkruist vermijden.
Uiteindelijk hebben we ervoor gekozen de
verjaringstermijn op te trekken van tien tot
vijftien jaar na de leeftijd van achttien jaar. Die
verjaringstermijn wordt reeds gehanteerd voor niet-
correctionaliseerbare misdrijven.
Cette demande émane des victimes et s'explique
du fait de la difficulté de s'exprimer, de se faire
entendre.
En ce qui concerne le droit de signalement, on s'en
est tenu au principe général du secret
professionnel, le droit de signalement étant une
exception à celui-ci. Pour ma part, je pense qu'il
aurait été préférable de se rapprocher du droit
français. Lorsqu'un évêque, payé par les
contribuables belges, a connaissance de faits
extrêmement graves perpétrés par des prêtres de
son diocèse, il me semble que la moindre des
choses est de ne pas en rester là.
De slachtoffers waren vragende partij voor de
verlenging van de verjaringstermijn, omdat het voor
hen erg moeilijk is om over de feiten te praten en
om gehoor te vinden.
Wat de meldingsplicht betreft, bleef het algemene
principe van het beroepsgeheim behouden. De
meldingsplicht vormt daarop een uitzondering. Zelf
geef ik de voorkeur aan de regeling zoals die in het
Franse recht bestaat. Wanneer een bisschop, die
betaald wordt door de Belgische belastingbetaler,
kennis heeft van uitermate ernstige feiten die
gepleegd werden door een van de priesters van zijn
diocees, moet hij op zijn minst daarop reageren.
L'obligation que nous avons de prêter assistance
aux personnes vient tempérer l'article 458. Peut-
être qu'il aurait été souhaitable d'aller un peu plus
loin dans l'obligation de signalement.
Notre commission a décidé d'élargir la portée de
l'article 458bis et de faire en sorte qu'on aille au-
delà de la notion de mineur, vers les personnes
vulnérables. Il y a donc des améliorations qui
permettront une plus grande protection des victimes
à l'avenir. (Applaudissements)
De verplichting tot bijstand aan personen die in
gevaar verkeren, zwakt artikel 458 af. Het was
wellicht wenselijk geweest om de meldingsplicht te
verscherpen.
Onze commissie heeft beslist de werkingssfeer van
artikel 458bis te verruimen zodat dit niet langer
enkel op minderjarigen, maar ook op kwetsbare
personen van toepassing zou worden. Er worden
dus verbeteringen voorgesteld waarmee de
slachtoffers in de toekomst beter zullen kunnen
worden beschermd. (Applaus)
01.08 Raf Terwingen (CD&V): Lorsque cette
commission spéciale fut créée, j'avais formulé le
voeu qu'elle ne fasse pas le procès de l'Église
catholique. J'avais également souligné qu'il nous
faudrait tirer les enseignements de tous ces travaux
et ouvrir également le débat aux autres relations
d'autorité. Nous y sommes parvenus. L'Église a été
durement ébranlée, mais à raison. Malgré l'émotion
suscitée par des récits atroces, la sérénité a fini par
s'imposer. Les mesures concrètes témoignent de la
manière rationnelle dont nous avons traité la
01.08 Raf Terwingen (CD&V): Bij de oprichting
van deze bijzondere commissie heb ik de wens
uitgedrukt dat deze commissie niet het proces van
de katholieke Kerk zou maken. Ik heb ook
benadrukt dat we uit dit alles lessen zouden trekken
en de zaak ook zouden opentrekken naar de
andere gezagsrelaties. Dat is gelukt. De Kerk werd
hard, maar rechtvaardig aangepakt. Ondanks de
emotie bij de afschuwelijke verhalen heeft de
sereniteit het uiteindelijk gehaald. Uit de concrete
maatregelen blijkt dat we rationeel met de zaken
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
28
question.
Il est également crucial que nous adoptions une
décision unanime. Crucial d'un point de vue
politique, mais surtout d'un point de vue social, par
égard pour les victimes. Il a fallu que chacun mette
de l'eau dans son vin. Nous avons collaboré avec
beaucoup d'empathie.
zijn omgegaan.
Het is ook belangrijk dat we unaniem tot een besluit
kwamen. Politiek is dat belangrijk, maar het is
vooral maatschappelijk belangrijk ten aanzien van
de slachtoffers. We hebben allemaal water bij de
wijn moeten doen. Er is met veel empathie
samengewerkt.
(En français) Chère Karine Lalieux, nous n'avons
pas toujours été sur la même longueur d'ondes,
mais il nous a été très agréable de travailler avec
vous.
(Frans) Geachte Karine Lalieux, wij zaten niet altijd
op dezelfde golflengte, maar het was zeer
aangenaam om met u samen te werken.
(En néerlandais) J'en ai terminé avec la séquence
émotion. (Rires)
Parmi les recommandations, trois éléments ont
particulièrement retenu l'attention de mon groupe.
L'allongement du délai de prescription à quinze ans
revêt une valeur symbolique pour les victimes. Il
s'agit d'un choix rationnel et justifié sur le plan
juridique. Le délai de prescription des délits sexuels
compte à présent parmi les délais de prescription
les plus longs existant dans le droit pénal. Ce délai
de quinze ans vise à ne pas donner de fausses
espérances aux victimes. En effet, dans le cas de
délits sexuels, ce n'est pas tant le délai de
prescription qui pose problème que la preuve.
(Nederlands) Tot zover het emo-moment. (Gelach)
Mijn fractie vindt vooral drie zaken belangrijk in de
aanbevelingen.
De
verhoging
van
de
verjaringstermijn tot vijftien jaar heeft een
symbolische waarde ten aanzien van de
slachtoffers. Het is een rationeel en juridisch
verantwoorde keuze. De verjaringstermijn voor
seksuele misdrijven komt op de hoogte van de
hoogst mogelijke verjaringstermijn in het strafrecht.
De einddatum van vijftien jaar is erop gericht om de
slachtoffers geen valse hoop te geven. Bij seksuele
misdrijven is immers het bewijs het probleem, niet
zozeer de verjaringstermijn.
En ce qui concerne le secret professionnel,
l'obligation et le droit de signalement, nous n'avons
pas opté pour le modèle français d'obligation de
signalement. La commission a écouté les
travailleurs sociaux et les prestataires de soins. Ces
derniers mettent en garde contre un blocage de la
part des victimes qui n'oseront peut-être plus
s'exprimer à cause de l'automatisme de la phase
judiciaire ou policière du dossier. Ici également, le
bon sens doit rester prioritaire.
Le système d'arbitrage proposé qui reste à
approfondir peut être une bonne chose, même pour
l'Église catholique. Nous offrons en effet des
possibilités de réhabilitation s'inscrivant dans un
critère objectif bien défini.
Je tiens à remercier sincèrement les experts de
cette commission pour leur excellente collaboration.
Les quelques divergences de vue ont toujours
trouvé une issue constructive. Toute notre gratitude
va également au professeur Adriaenssens pour
avoir été le facteur déclenchant de l'ensemble de
ces travaux. Au début de cette commission, bien
des critiques, souvent imméritées, ont été émises
notamment sur le protocole. Il me semble qu'il a
toujours essayé d'agir en son âme et conscience.
Bij de kwestie van het beroepsgeheim, de
meldplicht en het meldrecht hebben we niet
geopteerd voor een meldplicht naar Frans
voorbeeld. De commissie heeft geluisterd naar de
maatschappelijke
hulpverleners
en
zorgverstrekkers. Zij waarschuwden voor een
blokkering in hoofde van de slachtoffers, die zich
misschien niet meer zullen durven uiten wegens het
automatisme van een gerechtelijke of politionele
fase in het dossier. Het gezond verstand heeft ook
hier geprimeerd.
Het voorgestelde arbitragesysteem dat nog verder
moet worden uitgedokterd, kan een goede zaak
zijn, ook voor de katholieke Kerk. We bieden
immers een mogelijkheid om tot een rehabilitatie te
komen binnen een bepaald objectief criterium.
Ik wil de deskundigen van deze commissie heel
hartelijk bedanken voor de fijne samenwerking. Er
waren wel eens meningsverschillen, maar we zijn er
altijd heel goed uitgeraakt. Ik denk ook dat we
allemaal professor Adriaenssens moeten bedanken
om het begin te zijn van dit hele verhaal. Bij de start
van de commissie is hij heel kritisch aangepakt,
over onder meer het protocol. Dat was niet altijd
gepast. Ik denk dat hij altijd in eer en geweten heeft
getracht om goed te doen.
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
29
Je
remercie
également
ma
collaboratrice
personnelle qui, en tant que néophyte, a été
chargée de rédiger une grande partie du rapport.
Elle a accompli un travail remarquable.
Le travail ne fait que commencer à présent. Mon
groupe collaborera par tous les moyens au suivi de
ce rapport et aux propositions de loi qui seront
déposées. (Applaudissements)
Ik bedank ook mijn persoonlijke medewerkster, die
als nieuwkomer de pen moest vasthouden voor een
groot deel van het rapport. Zij heeft dat zeer goed
gedaan.
Het werk begint nu pas. Mijn fractie zal met alle
mogelijke middelen verder meewerken aan de
opvolging en de wetsvoorstellen die zullen worden
ingediend. (Applaus)
01.09 Renaat Landuyt (sp.a): Je souhaite
également remercier chacun pour l'agréable
coopération, et plus particulièrement nos deux
secrétaires de commission, Sébastien et Christine.
J'espère que nous pourrons poursuivre ensemble
notre travail de lutte contre les abus sexuels. Des
signaux, qui indiquent qu'il reste nécessaire d'être
attentif à ce phénomène, ont malgré tout été lancés,
au sein et en dehors de la commission.
L'attitude adoptée par l'Ordre des médecins m'a
particulièrement irrité et était inquiétante. Nous
avons vu des personnes qui ignorent plutôt le
problème au lieu de vouloir le reconnaître. Les
chiffres qui nous ont finalement été transmis
confirment cette impression. Affirmer qu'un
problème ne se pose qu'une fois par an avec un
médecin ne correspond pas au sentiment des gens
et en aucun cas à ce que les avocats vivent au
quotidien.
01.09 Renaat Landuyt (sp.a): Ik wil ook iedereen
bedanken voor de aangename samenwerking, in
het bijzonder onze twee commissiesecretarissen,
Sébastien en Christine.
Ik hoop dat wij met zijn allen verder kunnen werken
aan het bestrijden van seksueel misbruik. Er zijn
toch wel signalen geweest, binnen en buiten de
commissie, die erop wijzen dat het noodzakelijk
blijft om aandacht te blijven hebben voor dit
fenomeen.
De houding van de Orde van geneesheren heeft mij
bijzonder gestoord en was bepaald onrustwekkend.
We kregen een beeld van mensen die het probleem
eerder negeren dan willen zien. Dat bleek ook uit de
cijfers die we uiteindelijk ontvingen. Zeggen dat
men een probleem heeft met één dokter per jaar
stemt niet overeen met het aanvoelen van de
mensen en zeker niet met wat advocaten weten uit
de praktijk.
Il reste beaucoup à faire pour convaincre d'autres
secteurs de prendre ce phénomène au sérieux.
Aujourd'hui, il ne peut plus être question de douter
de la gravité du phénomène des abus et du fait que
les victimes d'abus sexuels subissent un dommage
durable, en particulier dans le cadre des relations
d'autorité.
La position du secteur du bien-être me préoccupe
aussi. Je constate à quel point ce secteur plaide
pour le secret professionnel. Je comprends qu'il
souhaite préserver sa relation de confiance avec
différents intervenants. Cependant, je refuse
d'admettre qu'il considère la justice comme une
voie à éviter.
Il convient de créer dans le pays un esprit de
coopération entre la justice et le secteur du bien-
être. La conférence interministérielle Justice et
Bien-être
doit
faire
passer
un
message
fondamental, à savoir qu'à certains moments les
collaborateurs du secteur du bien-être doivent aussi
collaborer en matière de justice.
Er is nog werk aan de winkel om andere sectoren
ervan te overtuigen dat zij het fenomeen ernstig
moeten nemen. Vandaag mogen wij niet langer
twijfelen aan het feit dat het misbruikfenomeen
ernstig is en dat er blijvende schade is bij
slachtoffers van seksueel misbruik, in het bijzonder
in gezagsrelaties.
Ook de houding van de welzijnssector baart mij
enige zorgen. Ik stel vast op welke wijze die sector
het beroepsgeheim verdedigt. Ik begrijp dat de
sector zijn vertrouwensrelatie met verschillende
mensen wil behouden. Ik wil echter niet begrijpen
dat de sector de weg van justitie veeleer als een te
mijden weg ziet.
Wij moeten in ons land tot een sfeer van
samenwerking tussen justitie en welzijn komen. De
interministeriële conferentie Justitie en Welzijn moet
het basissignaal geven dat op bepaalde momenten
medewerkers
van
de
welzijnssector
ook
medewerkers van justitie moeten worden.
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
30
Il arrive également que des juges qui souhaitent
faire appel à des institutions sociales, par exemple
dans le cadre de l'organisation du droit de visite, se
heurtent au secret professionnel. Ce principe ne
devrait plus bloquer la société lorsque l'on pressent
un danger, et cela vaut également pour le secteur
du bien-être. Je me réjouis de l'accord intervenu au
sein de la commission en ce qui concerne la
modification technique de la législation, mais cela
ne suffit pas: il faut une concertation approfondie
entre la Justice et le secteur du bien-être, dont
l'objectif commun est de protéger les gens contre
les abus sexuels.
Certains signes extérieurs montrent également la
nécessité
d'un
changement
drastique
des
mentalités. Dans le dossier du rapatriement des
jeunes filles roumaines abusées, nous avons suivi
un raisonnement certes correct au plan juridique,
mais le dossier n'a pas été examiné dans sa totalité
sous l'angle du droit à la protection contre les abus
sexuels. Si cela avait été le cas, ces jeunes filles
seraient toujours en sécurité dans notre pays. Par
ailleurs, j'ai entendu, hier encore, que le procureur
du Roi d'Anvers avait argumenté, dans le cadre de
la prescription d'une affaire bien précise, que les
plaignants
concernés
avaient volontairement
fréquenté l'institution incriminée et ne pouvaient dès
lors se poser en personnes lésées. Cette mentalité,
qui a été prédominante durant de nombreuses
années à l'égard des victimes d'abus sexuels, est
tout à fait exemplative du problème. Cette
déclaration a sans doute choqué les victimes. Je
suis par conséquent très satisfait que nous ayons
plaidé pour davantage de formation, et ce, jusque
dans les rangs mêmes de la magistrature.
Par ailleurs, c'est avec beaucoup d'amertume que
nous avons dû constater que si le nombre de
déclarations a augmenté lors des travaux de la
commission, ces déclarations étaient aussitôt
suivies d'avis de classement sans suite. Ceci
montre que le travail ne fait que commencer.
J'espère que nous pourrons rapidement, au sein
d'une commission de suivi, commencer à rédiger la
législation effective et élaborer une proposition
concrète destinée aux responsables de l'Église
catholique en vue d'une reconnaissance effective
du passé, condition préalable à une guérison.
Ik hoor ook hoe rechters, bijvoorbeeld bij de
regeling van het bezoekrecht een beroep willen
doen op welzijnsinstellingen, maar dan botsen op
het beroepsgeheim. Ook in de welzijnssector mag
dit principe de maatschappij niet meer blokkeren
wanneer gevaar dreigt. Ik ben blij met het akkoord
binnen de commissie over een technische
aanpassing van de wetgeving, maar dat volstaat
niet, want een grondig overleg tussen Justitie en de
welzijnssector is nodig. Het gemeenschappelijke
doel is: de bescherming van mensen tegen
seksueel misbruik.
Signalen van buitenaf tonen ook aan dat een
mentale ommekeer nodig is. Zo hebben we met de
repatriëring van de misbruikte Roemeense kinderen
weliswaar een juridisch correcte redenering
gevolgd, maar de hele kwestie werd niet bekeken
vanuit het recht op bescherming tegen seksueel
misbruik, anders zaten die kinderen nu nog veilig in
ons land. Voorts hoorde ik gisteren nog de
procureur des Konings van Antwerpen, in het raam
van de verjaring van een welbepaalde zaak,
argumenteren dat de betrokken klagers toch
vrijwillig naar de bewuste instelling waren geweest
en dus geen schadelijders konden zijn. Juist die
gedachtegang, gedurende vele jaren ten opzichte
van slachtoffers van seksueel misbruik, illustreert
net het probleem. Deze uitspraak heeft de
slachtoffers wellicht geschokt. Ik ben dan ook zeer
blij dat wij hebben gepleit voor meer vorming, tot en
met bij de magistratuur.
Overigens was het zeer wrang om te moeten
vaststellen dat er tijdens het commissiewerk meer
aangiften waren, maar dat er onmiddellijk daarna
weer berichten kwamen over het seponeren van
zaken. Het toont aan dat het werk nog maar pas
begint.
Hopelijk
kunnen
we
in
een
opvolgingscommissie snel starten met het opstellen
van de effectieve wetgeving en met een concreet
aanbod ten aanzien van de leiders van de
katholieke Kerk om het verleden daadwerkelijk te
erkennen en dus verwerking mogelijk te maken.
01.10 Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen!): Grâce à
l'acte de courage de la victime de l'évêque
Vangheluwe, un secret bien gardé par des
centaines de victimes a finalement été éventé. Je
me joins à M. Terwingen pour lui témoigner ma
profonde reconnaissance à cet égard.
01.10 Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen!): Door
het moedige optreden van het slachtoffer van
bisschop Vangheluwe is een duister geheim, dat
honderden slachtoffers heeft gemaakt, eindelijk aan
het licht gekomen. Ik sluit me aan bij de heer
Terwingen dat we hem daarvoor zeer erkentelijk
mogen zijn.
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
31
Les abuseurs d'enfants tentaient de mettre leurs
victimes sous pression et, si les faits étaient avoués
malgré tout, une pression était alors exercée sur
l'entourage ou sur les supérieurs hiérarchiques pour
ne pas révéler les faits au grand jour et ceci, sous le
fallacieux prétexte de préserver l'image de
l'institution. Très souvent aussi, l'entourage ou la
propre famille des victimes restait incrédule.
C'est ainsi que ces délits ont été occultés pendant
plusieurs décennies. Il s'agissait, en partie, d'un
secret de polichinelle vu le nombre de faits commis
dans les collèges et les internats. Des centaines de
victimes sont restées incomprises et ont souvent vu
leurs plaintes mises en question, leurs motivations
mises en doute et ont été rongées par un sentiment
de culpabilité. Même lors des auditions des
évêques, des nuances déplacées ont été notées.
Kindermisbruikers trachtten hun slachtoffers onder
druk te zetten en kwam er toch een bekentenis, dan
werd druk uitgeoefend door de omgeving of
hiërarchische oversten om geen ruchtbaarheid te
geven aan de feiten en dit vanuit een verkeerd
begrepen bezorgdheid over het imago van een
instelling. Vaak onthaalden de omgeving of de
eigen familie de slachtoffers ook op ongeloof.
Zo zijn de misdrijven vele decennia geheim
gebleven. Deels was het een publiek geheim,
gezien de vele toespelingen in colleges en
internaten. Honderden slachtoffers werden aldus
miskend, hun klachten dikwijls in vraag gesteld, hun
motieven in twijfel getrokken, soms werden ze zelf
opgezadeld met een schuldgevoelen. Zelfs tijdens
de hoorzittingen met de bisschoppen vielen er nog
misplaatste nuanceringen te noteren.
En matière d'abus sexuels, il a très longtemps été
de mise de ne pas voir, de ne pas entendre et
surtout de se taire! Nous espérons enfin pouvoir
briser ce silence grâce au travail fourni par cette
commission, à l'affaire Vangheluwe et au rapport
Adriaenssens. Groen! et Ecolo espèrent que les
recommandations du rapport permettront d'ouvrir
une brèche dans le mur de la dénégation.
Les autorités ecclésiastiques n'ont pas agi
adéquatement à l'égard des prêtres qui ont commis
des délits sexuels sur des mineurs. Les
responsables de l'Église ont tu et minimisé les faits.
Les évêques n'ont pas pris assez de mesures de
précaution envers les prêtres car même les prêtres
condamnés n'ont pas été démis de leurs fonctions.
D'aucuns ont même admis avoir tenté d'étouffer
certaines affaires en déplaçant systématiquement
l'abuseur. Ce fut souvent une mesure néfaste parce
que l'abus se poursuivait tout simplement ailleurs.
Le rapport est criant de vérité à ce sujet et conclut
que les autorités ecclésiastiques ont toujours fait
primer leur propre intérêt sur celui des victimes.
En formulant ces recommandations, la commission
veut lever certains obstacles pour les victimes,
notamment par le biais d'une prolongation de la
prescription des délits sexuels, de la création d'un
point de contact central au sein de Child Focus et
de
l'instauration
de
procédures
judiciaires
collectives.
La commission a constaté que les victimes ne
peuvent accepter le refus de l'Église de reconnaître
les faits, de présenter ses excuses et de procéder
volontairement au dédommagement. Pendant les
auditions, nous avons constaté que certains
évêques ont de réelles difficultés à ce sujet. Ils ont
Heel lang gold voor seksueel misbruik: niet zien,
niet horen en vooral zwijgen! Hopelijk kunnen we
met het geleverde werk van deze commissie, met
de zaak-Vangheluwe en met het rapport-
Adriaenssens die stilte eindelijk doorbreken. Met de
aanbevelingen van het verslag hopen Groen! en
Ecolo dat we een bres kunnen slagen in de dam
van ontkenning.
De kerkelijke overheid is niet adequaat opgetreden
tegen geestelijken die seksuele misdrijven pleegden
op minderjarigen. De kerkverantwoordelijken
zwegen en minimaliseerden de feiten. De
bisschoppen
namen
onvoldoende
voorzorgsmaatregelen tegenover priesters, want
zelfs veroordeelde priesters werden niet uit het
priesterambt ontzet. Men gaf zelfs doofpotoperaties
toe, via de systematische overplaatsing van de
overtreder. Dit was vaak een nefaste maatregel,
omdat het misbruik dan elders gewoon werd verder
gezet. Het rapport is op dit vlak pijnlijk eerlijk, waar
het concludeert dat de kerkelijke overheid steeds
voorrang gaf aan het eigenbelang boven dat van de
slachtoffers.
Met haar aanbevelingen wil de commissie een
aantal obstakels uit de weg ruimen voor de
slachtoffers en dit onder meer via een verlenging
van de verjaring van een seksueel vergrijp, de
instelling van een centraal meldpunt bij Child Focus
en het invoeren van collectieve gerechtelijke
procedures.
De commissie stelde vast dat de slachtoffers
problemen hebben met de weigering van de Kerk
om de feiten te erkennen, haar excuses aan te
bieden en vrijwillig tot schadeloosstelling over te
gaan. We moesten tijdens de hoorzittingen ervaren
dat sommige bisschoppen het hiermee bijzonder
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
32
fait démesurément étalage de leur décalage par
rapport au monde.
moeilijk hadden. Ze konden ongeremd hun
wereldvreemdheid tentoon spreiden.
Les évêques qui sont venus témoigner devant la
commission avaient également été mis en garde
contre l'obligation de faire leur récit en public et
certains se sont montrés réticents. À cet égard, la
commission suggère de mettre sur pied un tribunal
d'arbitrage afin que, dorénavant, les hommes
d'église puissent également être tenus civilement
responsables.
Men heeft de bisschoppen die naar de commissie
kwamen, ook wel bang gemaakt om daar een open
relaas te komen brengen en sommigen zijn op de
rem gaan staan. De commissie suggereert in dit
verband om een arbitragerechtbank op te richten of
om de kerkleiders voortaan ook burgerlijk
aansprakelijk te kunnen stellen.
Président: Ben Weyts.
Je tiens également à remercier plusieurs
personnes: mes collègues, pour l'atmosphère de
travail constructive, la présidente, pour la direction
des débats, les experts, pour toute la connaissance
qu'ils nous ont apportée et, enfin, les services de la
Chambre, qui sont restés à notre disposition jusque
tard dans la nuit.
Voorzitter: Ben Weyts.
Ik wil hier ook een aantal mensen bedanken: de
collega's voor de constructieve sfeer waarin wij
hebben gewerkt, de voorzitter voor haar leiding van
de debatten, de experts, die ons veel hebben
bijgebracht, en ook de diensten van de Kamer die
ook tot een stuk in de nacht voor ons klaarstonden.
L'essentiel est que le rapport ait été adopté à
l'unanimité ce qui permet d'envoyer un signal fort.
Les 70 recommandations formulées constituent un
solide fil rouge pour les futurs travaux
parlementaires et pour les futurs gouvernements.
Les abus de pouvoir se manifestent partout et donc
pas uniquement au sein de l'Église. Ils sont
également présents dans le milieu sportif où le
sentiment d'urgence ne semble pas encore
prévaloir. Le déphasage des dirigeants sportifs est
effarant. J'espère que dans quelques années nous
ne devrons pas créer une commission spéciale
pour nous demander comment les choses ont pu
aller aussi loin dans ce milieu.
Il est important de pouvoir désormais aborder la
question des abus sexuels en toute sérénité et dans
un esprit d'ouverture. Notre travail a pour but
d'adresser un signal aux enfants et de leur donner
le courage de parler: ils ont un interlocuteur.
Nous venons de vivre une année charnière, de
l'affaire Vangheluwe au rapport de la commission
spéciale en passant par le rapport Adriaenssens.
Espérons que dans dix ans, nous parlerons de
l'avant et de l'après ce moment charnière. Notre
mission ne sera réussie que si cet objectif est
atteint.
L'enfance doit être un moment d'insouciance
émaillé d'un minimum de soucis et de peines. Une
civilisation se mesure au degré de protection qu'elle
garantit à ses enfants. Espérons que les victimes
ne devront pas se contenter d'un "allez raconte"
méprisant, mais pourront "parler et être entendues".
Belangrijk is dat het rapport unaniem is
goedgekeurd. Daarmee geven wij een stevig
signaal. Onze 70 aanbevelingen zijn een krachtige
leidraad voor het komende parlementaire werk en
voor de volgende regeringen.
Machtsmisbruik beperkt zich niet tot de Kerk, het
komt overal voor. Ook in de sportwereld, waar er
ogenschijnlijk nog geen enkele sense of urgency
bestaat. De wereldvreemdheid van de sportbobo's
is ontstellend. Ik hoop dat we over enkele jaren
geen bijzondere commissie moeten oprichten over
de vraag hoe het daar zo ver is kunnen komen.
Belangrijk is dat er nu sereen en open kan worden
gepraat over seksueel misbruik. Met ons werk
willen wij nu een signaal geven opdat kinderen de
moed moeten vinden om te spreken: zij hebben
iemand tot wie zij zich kunnen richten.
Wij hebben een scharnierjaar achter de rug, vanaf
de
zaak-Vangheluwe,
over
het
rapport-
Adriaenssens, tot nu het verslag van de bijzondere
commissie. Laten we hopen we over tien jaar zullen
spreken over `voor' en `na' het kantelmoment. Pas
als dat gebeurt, zijn we geslaagd in onze taak.
De kindertijd moet een tijd zijn van zo weinig
mogelijk zorgen en pijn. Een beschaving kan men
meten aan de mate waarin ze haar kinderen
beschermt. Laten we hopen dat de slachtoffers
geen minachtend 'zeg ne keer' moeten horen, maar
een oprecht 'Spreekt en ge zult gehoord worden'.
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
33
(Applaudissements)
(Applaus)
01.11 Carina Van Cauter (Open Vld): Après le
scandale des abus sexuels au sein de l'Église, nous
avons pris conscience que ce problème ne se pose
pas
uniquement
dans
les
institutions
ecclésiastiques. Des abus sexuels sont en effet
commis dans le cadre d'autres relations d'autorité.
Notre commission a appris que les abus de ce type
présentent certaines caractéristiques universelles.
Par exemple, ils sont souvent liés à un abus de
pouvoir ou de confiance. Les victimes sont
dépendantes des auteurs et de ce fait, elles ont
peur de parler.
Comme nous voulions en premier lieu permettre
aux victimes de faire entendre leur voix ­ voix que
nous avons enfin entendues ­, nous avons veillé
dans notre commission à donner d'abord la parole à
leurs représentants. Nous avons fait tout ce qui était
en notre pouvoir dans le cadre de notre mission et
dans les limites de nos possibilités pour apporter
des solutions aux problèmes qui ont été mis au jour
pendant nos travaux de commission, et cela tant
sur le plan juridique que sur le plan législatif, tant en
ce qui concerne l'aide aux victimes que pour ce qui
regarde le traitement à réserver aux auteurs d'abus
sexuels. Nous n'avons poursuivi qu'un seul but:
améliorer les choses pour l'avenir.
01.11 Carina Van Cauter (Open Vld): Na het
losbarsten van het schandaal rond het seksueel
misbruik in de Kerk werd duidelijk dat dit probleem
niet beperkt is tot de Kerk alleen. Ook in andere
gezagsrelaties komt seksueel misbruik voor.
Seksueel misbruik heeft een aantal universele
kernmerken, zo heeft de commissie geleerd. Het is
vaak verweven met machtsmisbruik en misbruik
van vertrouwen. De slachtoffers zijn afhankelijk van
de daders en bang om te praten.
Omdat wij in de eerste plaats de slachtoffers een
stem wilden geven, een stem die eindelijk werd
gehóórd, hebben wij in de commissie de
vertegenwoordigers van de slachtoffers als eersten
aan het woord gelaten. Wij hebben alles gedaan
wat binnen onze opdracht en onze mogelijkheden
lag om oplossingen te zoeken voor de problemen
die in de commissie naar boven kwamen, zowel op
juridisch als op wetgevend vlak, zowel wat de zorg
voor de slachtoffers als de behandeling van de
daders betreft. Wij hadden maar één doel: in de
toekomst moet het beter zijn.
Les dommages subis par les victimes ­ corporels,
émotionnels mais aussi financiers du fait de la perte
de rémunération et des frais de thérapie ­ ne
peuvent être effacés. Mais ils peuvent être
indemnisés. Vu l'ancienneté des faits et le long
silence des victimes, celles-ci ne peuvent plus
intenter d'action pour obtenir réparation des
dommages causés. Les autorités ecclésiastiques
sont toutefois disposées à assumer leur
responsabilité morale. La commission leur propose
d'instaurer
une
commission
d'arbitrage
indépendante chargée d'examiner les demandes et
habilitée à octroyer une éventuelle indemnité.
L'Église montre ainsi qu'elle ne se réfugie pas
derrière les délais de prescription, qu'elle traite les
victimes avec respect et reconnaissance.
Comme l'a constaté la commission, les cours et les
tribunaux n'évaluent pas le dommage de la même
façon et les victimes jugent l'indemnité souvent
insuffisante. C'est pourquoi nous demandons la
réalisation d'une étude universitaire décrivant les
dommages corporels causés par les abus sexuels
et proposant une indemnisation sur la base d'un
tableau spécifique unique.
De schade die de slachtoffers hebben opgelopen ­
lichamelijke en emotionele schade, maar ook
financiële
schade
door
loonverlies
en
therapiekosten ­ kan niet worden uitgewist. Ze kan
wel enigszins worden vergoed. Omdat de feiten
vaak lang geleden zijn gebeurd en de slachtoffers
zo lang hebben gezwegen, kunnen zij geen
rechtsvorderingen meer instellen. De kerkelijke
autoriteiten hebben zich evenwel bereid betoond
hun morele verantwoordelijkheid op te nemen. De
commissie stelt hen voor om een onafhankelijke
arbitragecommissie op te richten die zich buigt over
de vorderingen en die ook kan instaan voor de
toekenning van de eventuele vergoeding. De Kerk
toont op die manier dat ze zich niet verschuilt achter
verjaringstermijnen en dat ze de slachtoffers met
erkenning en respect benadert.
De commissie heeft vastgesteld dat de rechtbanken
en hoven de schade van misbruik op verschillende
wijzen berekenen en dat de slachtoffers de
vergoeding vaak ontoereikend vinden. Daarom
vragen wij een universitaire studie die de
letselschade door seksueel misbruik beschrijft en
die via een unieke specifieke tabel een
schaderegeling voorstelt.
La persistance des abus sexuels au sein de l'Église De hardnekkigheid waarmee het seksueel misbruik
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
34
s'explique, dans une large mesure, par leur
occultation. Même si le secret de la confession
relève de la cuisine interne de l'Église, il ne peut
être au-dessus de la loi et il a trop souvent servi de
prétexte pour garder le silence.
C'est la raison pour laquelle nous introduisons une
nouvelle notion: celle du droit de parole. Les
médecins, les prêtres, les prestataires de soins
bénéficient du droit de faire une déclaration si une
victime ou un tiers s'adresse à eux. Le droit de
parole ne s'exerce pas seulement par rapport aux
mineurs, mais à l'égard de toutes les personnes
vulnérables. Quiconque ne fait pas usage de ce
droit de parole ferait preuve d'abstention coupable.
Dans la foulée, nous recommandons au secteur
des soins de santé, de l'enseignement, de l'accueil
de la petite enfance, de l'aide à la jeunesse et de
l'aide sociale de rédiger un code de signalement ou
une feuille de route visant à mieux détecter les abus
sexuels. Dans certains secteurs, le silence est aussi
assourdissant qu'il l'était au sein de l'Église. Nous
devons tenter de prévenir ce fléau en se
préoccupant ouvertement du problème dans toutes
les sphères de la société.
binnen de Kerk kon blijven voortbestaan, is voor
een groot deel te verklaren door de geheimhouding
ervan. Hoewel het biechtgeheim tot de interne
keuken van de Kerk behoort, staat het niet boven
de wet. Te vaak heeft het als alibi gediend om te
zwijgen.
Daarom voeren wij een nieuw begrip in: het
spreekrecht. Artsen, priesters, hulpverleners krijgen
het recht om aangifte te doen wanneer een
slachtoffer of een derde zich tot hen richt. Het
spreekrecht geldt niet alleen ten aanzien van
minderjarigen, maar ten aanzien van alle kwetsbare
personen. Wie van dat spreekrecht geen gebruik
maakt, kan zich bezondigen aan schuldig verzuim.
Daarnaast bevelen wij de gezondheidszorg, het
onderwijs, de kinderopvang, de jeugdzorg en de
welzijnssector aan om een meldcode op te stellen
of een stappenplan waarmee seksueel misbruik
beter kan worden gedetecteerd. De stilte in
sommige sectoren is net zo oorverdovend als ze in
de Kerk was. We moeten het onheil proberen voor
te zijn door in al die geledingen van de samenleving
open met de problematiek om te gaan.
L'allongement du délai de prescription n'a pas fait
l'unanimité. La commission a toutefois trouvé un
compromis, à savoir l'allongement du délai de
prescription à 15 ans, à dater de la majorité.
Personnellement, j'estime que la prolongation aurait
pu être plus importante ­ ceci vaut d'ailleurs aussi
pour tous les autres crimes contre la vie et l'intégrité
physique des personnes. Le plus important est
cependant d'avoir pu aboutir à un compromis. C'est
la meilleure garantie de voir la recommandation
mise en oeuvre et d'aboutir à un changement dans
l'intérêt des victimes.
Si tout est mis en oeuvre pour renforcer la
prévention et l'accès à l'aide et à la Justice,
l'allongement des délais de prescription ne devrait
plus avoir d'utilité à l'avenir. D'où l'importance d'un
point de contact unique et indépendant, Child Focus
par exemple, qui dispose du savoir-faire
nécessaire.
Je remercie toutes les victimes et leurs associations
pour leur courage à oser s'exprimer, tous les
experts pour leur collaboration, leur patience et
leurs avis pointus, tous les membres de la
commission pour leur attitude consensuelle ainsi
que la présidente Mme Lalieux pour la façon dont
elle a dirigé les travaux de cette commission.
Over de verlenging van de verjaringstermijn was er
geen eensgezindheid in de commissie. Het
compromis is dat de verjaringstermijn op 15 jaar
wordt gebracht, vanaf de meerderjarigheid. Voor mij
had het wat meer mogen zijn ­ dat geldt trouwens
ook voor alle andere misdaden tegen het leven en
de fysieke integriteit van mensen. Het belangrijkste
is echter dat er een compromis is. Dat is de beste
garantie voor de uitvoering van de aanbeveling,
voor een verandering in het voordeel van de
slachtoffers.
Als tegelijkertijd ingezet wordt op preventie en
toegankelijkheid van hulp en Justitie, dan zullen die
ruime verjaringstermijnen in de toekomst trouwens
niet meer nodig zijn. Vandaar het belang van één
onafhankelijk meldpunt, bijvoorbeeld bij Child
Focus, dat de juiste expertise bezit.
Ik bedank alle slachtoffers en hun verenigingen
voor hun moed om te durven spreken, alle
deskundigen voor hun medewerking, hun geduld en
hun uitgesproken standpunten, alle commissieleden
voor hun consensuele opstelling en voorzitter
Lalieux voor de wijze waarop zij de commissie heeft
geleid.
Les travaux de la commission spéciale n'ont pas été De klassieke tegenstellingen tussen vrijzinnigen en
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
35
marqués par les clivages classiques entre libres
penseurs et croyants et entre néerlandophones et
francophones. Il reste à présent à avoir le courage
de
concrétiser
les
recommandations.
La
commission de suivi ne relâchera certainement pas
sa vigilance. (Applaudissements)
gelovigen
en
tussen
Nederlandstaligen
en
Franstaligen hebben in de bijzondere commissie
niet gespeeld. Nu moeten we nog de moed hebben
om de aanbevelingen in de praktijk om te zetten. De
opvolgingscommissie zal ons in elk geval alert
houden. (Applaus)
01.12 Bert Schoofs (VB): La commission spéciale
a commencé ses travaux sous une mauvaise étoile.
En 2010, d'innombrables abus sexuels commis par
des ecclésiastiques ont été révélés. L'affaire
Vangheluwe, la commission Adriaenssens et
l'opération Calice ont presque fait oublier que
3 680 plaintes pour abus sexuels dont les auteurs
n'appartenaient pas à l'Église avaient été déposées
en 2009. Je craignais dès lors au départ que les
débats se concentrent trop sur les abus commis au
sein de l'Église. De plus, de nombreux faits étaient
déjà prescrits. Certains ont peut-être voulu
transformer la commission en une sorte de cénacle
pour régler leurs comptes avec l'Église.
Les auditions des évêques ont été un véritable
spectacle médiatique rarement égalé, dont le seul
enseignement a été que jusqu'à présent l'Église
n'avait accordé que peu d'attention au phénomène
et que, comme quasi tout le monde, elle était à
peine consciente des atrocités endurées par les
victimes.
Un revirement est cependant intervenu à un
moment donné. Les travaux ont connu une
évolution plus équilibrée, même s'il me semble que
la part réservée aux abus commis au sein de
l'Église soit restée trop importante. La commission
présente un rapport valable et a produit une série
de recommandations pertinentes. L'opération ne
s'est pas transformée en un règlement de comptes
avec l'Église qui est honorablement invitée à ne pas
se dérober à ses responsabilités.
01.12 Bert Schoofs (VB): De bijzondere
commissie startte onder een slecht gesternte. In
2010 kwamen tal van seksuele misdrijven door
geestelijken aan het licht. De zaak-Vangheluwe, de
commissie-Adriaenssens en de operatie-Kelk
deden bijna vergeten dat er in 2009 3.680 klachten
werden ingediend wegens seksueel misbruik, met
daders die niet tot de Kerk behoorden. Aanvankelijk
vreesde ik dan ook dat er te veel gefocust zou
worden op misbruik in de Kerk. Bovendien waren
veel feiten al verjaard. Sommigen wilden de
commissie misschien gebruiken als forum om af te
rekenen met de Kerk.
De hoorzittingen met de bisschoppen werden een
zelden geziene mediashow, maar leerden ons enkel
dat de Kerk tot op heden weinig aandacht heeft
geschonken aan het fenomeen en dat ze zich net
als vrijwel iedereen nauwelijks bewust was van de
gruwelen die de slachtoffers moeten ondergaan.
Op een bepaald moment is er echter een kentering
gekomen. Hoewel het misbruik in de Kerk naar mijn
gevoel nog te veel nadruk kreeg, is alles uiteindelijk
toch evenwichtig verlopen. De commissie heeft een
degelijk
rapport
en
een
reeks
zinvolle
aanbevelingen afgeleverd. Het is geen afrekening
geworden met de Kerk, die op een eervolle wijze
wordt
uitgenodigd
om
haar
morele
verantwoordelijkheid niet uit de weg te gaan.
Mon groupe ne voulait pas d'un simulacre de pugilat
entre libres penseurs et catholiques, mais nous ne
voulions pas non plus que des auteurs de faits
punissables au sein de l'Église ne soient pas
inquiétés. Nous tenions aussi à ce que ceux qui les
auraient couverts soient mis face à leurs
responsabilités. Nous estimons en revanche qu'il
était justifié de ne toucher ni au secret de la
confession, ni au droit canon, et de veiller au
respect de la séparation entre l'Église et l'État.
Heureusement, les milliers de victimes de faits
commis par des personnes extérieures à l'Église
n'ont pas été oubliés par la commission. Après les
auditions sur la part des actes imputables à l'Église,
les débats ont fait place à davantage de sérénité.
Tout le monde était convaincu que toutes les
Mijn fractie had geen zin in een rondje
schaduwboksen tussen vrijzinnigen en katholieken,
maar we wilden evenmin dat daders binnen de Kerk
vrijuit zouden gaan. We stonden erop dat diegenen
die deze daders lieten begaan op hun
verantwoordelijkheid gewezen zouden worden. Wij
vinden het wel terecht dat het biechtgeheim en het
canoniek recht ongemoeid zijn gelaten en dat de
scheiding tussen Kerk en Staat gerespecteerd
wordt.
Gelukkig werden de vele duizenden slachtoffers van
daders buiten de Kerk niet vergeten door de
commissie. Na de hoorzittingen over het aandeel
van de Kerk, kwam er meer ruimte voor sereniteit.
Iedereen was ervan overtuigd dat alle slachtoffers in
de toekomst de grootst mogelijke kans op herstel
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
36
victimes devraient à l'avenir se voir offrir les
meilleures chances de rétablissement possibles et
qu'il était nécessaire de mettre en oeuvre une
prévention.
Étant donné que de tels délits sont souvent commis
sur des personnes faibles, qui ne s'expriment pas
encore bien et qui restent aux prises avec des
sentiments d'angoisse et de honte longtemps après
les faits, les délits de ce genre ne sont souvent
jamais révélés. À cela s'ajoute le fait qu'on ne prête
pas toujours foi aux dires des victimes.
Notre groupe estime qu'un certain nombre de
recommandations auraient pu encore aller plus loin,
mais nous estimons que le compromis conclu au-
delà des clivages des partis politiques est un bon
compromis.
moeten krijgen en dat preventie nodig is.
Omdat dergelijke misdrijven gepleegd worden op de
zwakkeren, die nog niet mondig genoeg zijn en die
nog lang na de feiten gebukt gaan onder angst en
schaamte, komt dit soort misdrijven vaak niet aan
de oppervlakte. Bovendien worden de slachtoffers
niet altijd geloofd.
Een aantal aanbevelingen had volgens ons nog
verder mogen gaan, maar er is een goed
compromis bereikt over de partijgrenzen heen.
Il manque dans ce rapport une référence à la
révolution sexuelle qui a marqué la fin des
années 60. Naturellement, des abus étaient déjà
commis avant cela, mais cette période a donné lieu
à une évolution sociale qui fait encore des victimes
aujourd'hui. Ce sont ceux-là mêmes qui se
réjouissaient alors ­ et ensuite ­ de la mentalité du
"tout est possible, tout est permis" qui sont
aujourd'hui les plus virulents envers l'Église. Aussi
sûrement que les pédophiles qui se sont réfugiés
dans le clergé, ce sont les courants sociaux
progressistes qui ont mis à mal la famille
traditionnelle et nous en subissons aujourd'hui les
conséquences. Il est édifiant de constater que 75 à
85 % des abus sexuels sont commis au sein même
de la famille. Je m'interroge sur la fréquence des
abus dans les familles recomposées. Cet aspect
devrait également être étudié.
Notre groupe plaide pour que le Code pénal
reprenne la qualification d'"inceste" comme un délit
distinct. À nos yeux, cela ne génère aucune
confusion et empêche les auteurs des faits de se
soustraire à leur peine si le délit est commis par un
parent éloigné ou un beau-parent. Nous entendons
démontrer que le noyau familial est intouchable et
nous regrettons de nous retrouver seuls face à
cette entreprise.
In dit rapport ontbreekt een verwijzing naar de
seksuele revolutie van eind jaren 60. Uiteraard
vonden er daarvoor ook al misbruiken plaats, maar
die
periode
heeft
gezorgd
voor
een
maatschappelijke evolutie die tot op heden nog
slachtoffers maakt. Het zijn diegenen die toen en
later de alles-kan-en-alles-mag-mentaliteit hebben
toegejuicht, die vandaag fel uithalen naar de Kerk.
Net zo goed als pedofielen hun toevlucht zochten
tot de clerus, zijn het de progressieve
maatschappelijke stromingen die het traditionele
gezin hebben gedecimeerd, en daarvan zien wij nu
de gevolgen. Het is ontnuchterend dat 75 tot
85 procent van het seksueel misbruik zich voordoet
binnen het gezin. Ik vraag mij af in hoeveel van de
nieuwsamengestelde
gezinnen
er
misbruik
plaatsvindt. Ook dat moet onderzocht worden.
Onze fractie blijft voorstander van het opnemen van
de kwalificatie `incest' als een apart misdrijf in het
Strafwetboek. Dat schept volgens ons geen
verwarring en daders kunnen hun straf niet ontlopen
als het misbruik gepleegd wordt door een ver
familielid of door een stiefouder. We willen
aantonen dat het kerngezin onaantastbaar is en wij
betreuren dat wij hierin alleen staan.
Nous sommes d'accord avec l'allongement du délai
de prescription à 15 ans, mais nous ne renonçons
pas pour autant à notre proposition de loi tendant à
porter ce délai à 50 ans et nous comprenons que
des
groupes
politiques
préconisent
l'imprescriptibilité.
Nonobstant le débat sur l'affaire Salduz, qui risque
de générer une distorsion à l'avantage du suspect,
on peut lire dans les recommandations que la partie
Wij kunnen ons vinden in een verlenging van de
verjaringstermijn tot 15 jaar, maar wij doen geen
afstand van ons wetsvoorstel om de termijn op
50 jaar te brengen en hebben begrip voor de
fracties die voor onverjaarbaarheid pleiten.
Ondanks de discussie over de zaak-Salduz,
waardoor een scheeftrekking dreigt te ontstaan in
het voordeel van de verdachte, werd toch in de
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
37
civile doit être entendue autant que possible.
Il est important que l'on ne touche pas au secret
professionnel et que la confidentialité reste
possible, en faveur des victimes bien entendu. Nous
ne pouvons pas accepter le principe de l'obligation
de signalement, mais nous approuverons d'autant
plus celui du droit de parole. Nous adhérons au
plaidoyer des experts pour la subsidiarité du droit
pénal. Contraindre une victime à porter plainte
pourrait faire en sorte qu'elle soit victime une
deuxième fois et c'est inacceptable. Nous devons
faire confiance aux centres de confiance et aux
services d'aide. Il convient d'améliorer la
coordination entre ces institutions. Concernant le
droit de réparation des victimes, les professionnels
sont le mieux placés pour savoir quelle voie il
convient de suivre à cet effet. L'indemnisation
financière n'est pas la seule forme de réparation
envisageable.
Une initiative législative doit effectivement être prise
concernant l'âge de la minorité sexuelle, pour
supprimer la différence anormale entre l'attentat à
la pudeur et le viol. Nous espérons que les mineurs
bénéficieront d'une protection maximale et que l'âge
fixé pour la majorité sexuelle sera aussi tardif que
possible.
aanbevelingen opgenomen dat de burgerlijke partij
zo veel mogelijk gehoord moet worden.
Het is belangrijk dat er aan het beroepsgeheim niet
geraakt wordt en dat er ruimte blijft voor
vertrouwelijkheid, ten voordele van de slachtoffers
vanzelfsprekend. Wij kunnen niet leven met een
meldplicht, maar met spreekrecht des te meer. Wij
zijn het eens met het pleidooi van de deskundigen
voor de subsidiariteit van het strafrecht. Een
slachtoffer dat gedwongen wordt om een klacht in
te dienen, zou voor een tweede keer slachtoffer
kunnen worden en dat is onaanvaardbaar. Wij
moeten vertrouwen hebben in de vertrouwenscentra
en de hulpverlening. Deze instellingen moeten beter
op elkaar afgestemd worden. Het slachtoffer heeft
recht op herstel en de professionelen weten het
best welke weg daarvoor het best gevolgd wordt.
Een financiële tegemoetkoming is niet de enig
denkbare vorm van herstel.
Er moet in verband met de leeftijd van de seksuele
minderjarigheid inderdaad een wetgevend initiatief
komen om het onlogische verschil tussen de
aanranding van de eerbaarheid enerzijds en
verkrachting anderzijds weg te werken. Hopelijk
zullen de minderjarigen zo veel mogelijk beschermd
worden en wordt de seksuele meerderjarigheid dus
zo hoog mogelijk gehouden.
Nous souscrivons aux recommandations en matière
de signalement des jugements à des personnes
tierces, à savoir aux autorités disciplinaires et aux
employeurs. Nous voulons en effet éviter que des
pédophiles condamnés puissent encore entrer
régulièrement en contact avec des mineurs ou
d'autres personnes vulnérables après le jugement
et l'exécution de la peine.
Je ne comprends pas pourquoi aucune interdiction
de résidence n'est imposée aux pédophiles
condamnés. Les victimes sont ainsi contraintes de
déménager avec leurs parents, frères et soeurs. Un
pédophile peut en effet à nouveau habiter dans le
voisinage de sa victime après avoir purgé sa peine.
Si la victime devient réellement une priorité, il est
clair que seul le condamné doit supporter les
conséquences de son délit. La victime a le droit
d'exiger que l'auteur des faits soit banni de son
voisinage. Je continuerai dès lors à défendre le
principe de l'interdiction de résidence pour les
pédophiles. S'il ne devait y avoir qu'une victime qui
grâce à l'interdiction de résidence pourrait retrouver
un certain sentiment de sécurité, il serait immoral
que le législateur ne saisisse pas cette opportunité.
Wij staan achter de uitvoering van de
aanbevelingen inzake de kennisgeving van
vonnissen
aan
derden,
met
name
aan
tuchtrechterlijke overheden en werkgevers. We
willen immers beletten dat veroordeelde pedofielen
ook na de uitspraak en de strafuitvoering nog
veelvuldig in contact zouden kunnen komen met
minderjarigen of andere kwetsbare personen.
Ik begrijp niet waarom er geen woonverbod wordt
opgelegd aan veroordeelde pedofielen. Daardoor
worden de slachtoffers eigenlijk gedwongen om zelf
te verhuizen met hun ouders, broers en zussen.
Een veroordeelde pedofiel kan immers na het
uitzitten van zijn straf opnieuw in de buurt komen
wonen. Als het slachtoffer werkelijk op de eerste
plaats komt, dan moet alleen de veroordeelde alle
gevolgen dragen van zijn misdrijf. Het slachtoffer
heeft het recht om te eisen dat de dader uit zijn of
haar buurt blijft. Ik zal dan ook het woonverbod voor
pedofielen blijven verdedigen. Als er ook maar één
slachtoffer zou zijn dat dankzij een woonverbod
opnieuw wat geborgenheid vindt, dan zou het
immoreel zijn om als wetgever die kans niet te
grijpen.
Outre
les
recommandations concernant
la Naast
de
aanbevelingen
inzake
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
38
circulation de l'information, la collecte de données,
le soutien et le développement des banques de
données, l'incitation à la spécialisation et à accorder
une attention particulière au problème auprès de la
police et de la justice, je me félicite de la mise en
place d'un point de contact centralisé. J'espère
toutefois que les nombreuses petites associations
qui ont déjà effectué du travail utile ne seront pas
absorbées par Child Focus.
La recommandation relative au code de
signalement devrait être complétée par l'obligation
pour toute personne majeure travaillant en tant que
professionnel ou volontaire pour une quelconque
organisation ou association et qui entre en contact
avec des mineurs, de présenter un certificat de
bonnes vie et moeurs. Nous ne comprenons pas
pourquoi d'aucuns ne veulent pas nous suivre dans
cette voie. Cette obligation offrirait en effet la
garantie à de nombreuses organisations qu'ils ont
affaire à des personnes fiables. Les réunions de
commission nous ont permis d'apprendre que les
pédophiles ne sont absolument pas des vieux
vicelards qui attirent les enfants avec des friandises.
Il s'agit souvent de jolies personnes très sociales, le
genre de faux jetons qui passent facilement à
travers les mailles du filet. C'est précisément la
raison pour laquelle nous voulons imposer ce
certificat.
La commission a effectué un travail sérieux et
équilibré. Elle a créé la base pour de nombreuses
améliorations législatives à l'avenir. Le Parlement a
même tenu compte en l'occurrence de certaines
aspirations du Vlaams Belang en adoptant un
amendement. C'est également la raison pour
laquelle nous adopterons les recommandations. Un
texte adopté à l'unanimité constitue un signal fort.
Les
victimes
méritent
un
tel
signal.
(Applaudissements)
informatiedoorstroming, gegevensverzameling, het
ondersteunen en ontplooien van databanken, het
stimuleren van specialisatie en bijzondere aandacht
voor de problematiek bij politie en Justitie, is het
oprichten van een centraal meldpunt positief. Ik
hoop echter dat de vele kleine verenigingen die al
nuttig werk leverden, niet zullen worden opgeslokt
door Child Focus.
De aanbeveling van de meldcode zou moeten
worden aangevuld met de verplichting dat elke
meerderjarige die als professioneel of als vrijwilliger
in contact komt met minderjarigen, in welke
organisatie of vereniging ook, een attest van goed
zedelijk gedrag moet voorleggen. Wij begrijpen niet
waarom sommigen ons daarin niet willen volgen.
Deze verplichting zou immers veel verenigingen de
garantie geven dat zij met bonafide personen
werken. Uit de commissievergaderingen leerden wij
dat pedofielen absoluut geen oude engerds zijn die
kinderen lokken met snoep. Het gaat dikwijls om
heel sociale en knappe mensen, het soort
gladjanussen dat gemakkelijk door de mazen van
het net glipt. Precies daarom willen wij dat attest
verplicht maken.
De commissie heeft degelijk, evenwichtig werk
gedaan. Ze heeft de basis gelegd voor heel wat
toekomstige wetgevende verbeteringen. Dit keer
heeft
het
Parlement
zelfs
met
sommige
verzuchtingen van Vlaams Belang rekening
gehouden door een amendement te aanvaarden.
Ook daarom zullen wij de aanbevelingen
goedkeuren. Een unaniem goedgekeurde tekst is
een krachtig signaal. De slachtoffers verdienen dat.
(Applaus)
01.13 Christian Brotcorne (cdH): Il y a quelques
mois, l'évêque de Bruges démissionnait après avoir
été reconnu coupable de faits d'abus sexuels sur un
mineur. Dans la foulée, une commission interne à
l'Église catholique, présidée par le professeur
Adriaenssens, recevait des centaines de plaintes.
Des contacts aux contours incertains, noués entre
cette commission et la Justice, provoquaient la
démission des membres de cette commission. Le
professeur Adriaenssens présentait alors son
rapport à la presse, provoquant un réel séisme.
Dans ces circonstances, il était légitime de
s'interroger sur le traitement réservé aux abus
sexuels par l'appareil judiciaire et sur la manière
dont l'Église et la Justice avaient collaboré. Il était
01.13 Christian Brotcorne (cdH): Enkele
maanden geleden is de bisschop van Brugge
afgetreden nadat hij schuldig was bevonden aan
seksueel misbruik van een minderjarige. In de
nasleep daarvan zijn er honderden klachten
binnengekomen bij een interne commissie binnen
de rooms-katholieke Kerk, voorgezeten door
professor Adriaenssens. Na niet duidelijk afgelijnde
contacten tussen die commissie en de Justitie zijn
de leden van die commissie opgestapt. Toen stelde
professor Adriaenssens zijn rapport, dat de Kerk op
haar grondvesten deed wankelen, voor aan de pers.
In die omstandigheden was het niet meer dan
gerechtvaardigd dat men zich vragen stelde over de
behandeling van misbruikdossiers door het
gerechtelijk apparaat en over de manier waarop de
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
39
légitime aussi de réfléchir à la prévention.
Je me réjouis que nous ayons été capables de
mener à terme un travail utile et important.
Kerk en de Justitie hadden samengewerkt. Dat men
nadacht over preventie was al even gegrond.
Het verheugt me dat we deze nuttige en belangrijke
opdracht tot een goed einde hebben kunnen
brengen.
Pas moins de 112 personnes ont été auditionnées
en une vingtaine de semaines. Les victimes ont été
entendues par la voix de leurs représentants. Elles
ont constitué le fil rouge de nos travaux.
Le climat est resté constructif, en grande partie
grâce à vous, madame la présidente. Au fil des
auditions, nous avons constaté que l'Église a trop
souvent privilégié sa propre organisation au
détriment des victimes mais aussi que les abus
sexuels sont moins fréquents que certains ne
l'auraient cru au départ et se déroulent, hélas! dans
la plupart des cas (90 %) au sein de la cellule
familiale.
Gedurende een twintigtal weken werden er niet
minder dan 112 personen gehoord. De slachtoffers
werden
gehoord
bij
monde
van
hun
vertegenwoordigers. Zij vormden de rode draad
doorheen onze werkzaamheden.
De sfeer is constructief gebleven en dat is in grote
mate aan u te danken, mevrouw de voorzitter.
Tijdens de hoorzittingen hebben wij vastgesteld dat
de Kerk te vaak de eigen organisatie centraal heeft
gesteld ten nadele van de slachtoffers, maar ook
dat het seksueel misbruik minder vaak voorkomt
dan sommigen bij aanvang dachten. Seksueel
misbruik wordt immers, helaas, in de meeste
gevallen (90 procent) in de familiekring gepleegd.
Nous avons constaté que la transmission obligatoire
à la Justice ne constituait pas nécessairement une
solution adéquate.
La septantaine de recommandations aujourd'hui sur
la table témoigne de réponses à la douleur des
victimes, et l'offre faite à l'Église d'une procédure
permettant de répondre à l'attente des victimes est
une pièce maîtresse du rapport.
J'aurais souhaité que l'Église règle le problème de
l'indemnisation des victimes avant la fin de nos
travaux. Une solution concrète est à présent
avancée qui respecte le principe constitutionnel de
la séparation des Églises et de l'État. Elle prend la
forme d'une proposition, que l'Église aura du mal à
refuser, de recours à un tribunal arbitral établi
conformément aux dispositions du Code judiciaire
et permettant de répondre tant à des faits prescrits
qu'à des faits plus récents. Il peut être composé de
spécialistes d'horizons divers et ordonner des
expertises, il doit être indépendant et impartial et
peut agir de façon rapide et discrète.
We hebben vastgesteld dat een verplichte
overzending naar het gerecht niet per se een
adequate oplossing is.
Het zeventigtal aanbevelingen dat vandaag voorligt,
vormt een antwoord op het leed van de slachtoffers,
en het voorstel aan de Kerk met betrekking tot een
procedure waarmee de verwachtingen van de
slachtoffers kunnen worden ingelost, is een
sleutelelement van het verslag.
Ik had de Kerk graag het vraagstuk van de
schadeloosstelling van de slachtoffers zien regelen
voor het einde van onze werkzaamheden. Er wordt
nu een concrete oplossing aangereikt, die het
grondwettelijke beginsel van de scheiding van Kerk
en Staat in acht neemt. Er wordt de Kerk
voorgesteld ­ en ze zal dat voorstel moeilijk kunnen
afwijzen ­ een beroep te doen op een
scheidsgerecht dat conform de bepalingen van het
Gerechtelijk Wetboek wordt opgericht en kan
ingaan op zowel verjaarde als recentere feiten. Zo
een scheidsgerecht kan worden samengesteld uit
specialisten uit verscheidene domeinen en kan
expertises laten uitvoeren; het moet onafhankelijk
en onpartijdig zijn, en kan snel en discreet optreden.
La jurisprudence que pourra développer ce tribunal
pourra inspirer des initiatives semblables dans
d'autres secteurs.
Les propositions formulées par la Commission
permettent aux victimes d'être reconnues et à
l'Église d'assumer sa responsabilité morale. Elles
ont été guidées par le souci des victimes et ont la
De rechtspraak die deze rechtbank zal kunnen
ontwikkelen, zal als inspiratiebron kunnen dienen
voor soortgelijke initiatieven in andere sectoren.
De commissie dringt er in haar voorstellen op aan
dat de slachtoffers als dusdanig zouden worden
erkend en roept de Kerk ertoe op haar morele
verantwoordelijkheid
op
te
nemen.
De
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
40
volonté d'être applicables en toutes circonstances.
J'invite les autorités ecclésiastiques à saisir
l'opportunité qui leur est offerte.
Il y a aussi très certainement la recommandation
relative à ce protocole du 7 juin 2010. Ce document
a suscité la confusion dans l'esprit des victimes. Il
pouvait leur faire croire que la commission du
professeur Adriaenssens se substituait à la Justice
avec l'assentiment de celle-ci. À l'avenir, il convient
impérativement d'éviter une telle situation.
La commission s'est penchée sur la problématique
du délai de prescription. Fallait-il l'allonger à quinze
ans ou le maintenir à dix ans?
aanbevelingen van de commissie zijn ingegeven
door de bekommernis om de slachtoffers; het is de
bedoeling dat ze in alle omstandigheden toepasbaar
zijn. Ik nodig de kerkelijke overheid er dan ook toe
uit de kans die haar wordt geboden, met beide
handen te grijpen.
Daarnaast is er natuurlijk ook de aanbeveling met
betrekking tot het protocol van 7 juni 2010. Dat
document heeft verwarring gezaaid in de geest van
de slachtoffers. Het kon hen immers doen geloven
dat de commissie-Adriaenssens in de plaats trad
van de Justitie, en wel met instemming van die
laatste. In de toekomst moeten zulke situaties ten
stelligste worden voorkomen.
De commissie heeft zich gebogen over het
probleem van de verjaringstermijn. Moest de
bestaande termijn van tien jaar worden behouden of
moest hij tot vijftien jaar worden verlengd?
Étendre aux infractions d'abus sexuels le délai de
quinze ans, qui existe déjà pour les crimes les plus
graves, c'est reconnaître l'extrême gravité de ces
abus et prendre davantage en compte les obstacles
auxquels se heurtent les victimes au moment de
révéler leur calvaire.
Nous avons pu entendre que certains facteurs
comme le fait de fonder un foyer les aident à
surmonter ces obstacles. C'est souvent au tournant
de la trentaine que de telles questions se posent. Il
paraît également logique de conserver comme point
de départ du délai de prescription le moment auquel
la victime atteint l'âge de dix-huit ans. Après en
avoir discuté très sérieusement, il est apparu à la
commission qu'il fallait porter ce délai de dix à
quinze ans.
De nombreuses autres recommandations de la
commission recueillent encore l'adhésion, dès lors
qu'elles témoignent d'une prise en compte accrue
des victimes et des difficultés auxquelles elles sont
confrontées. Insister sur la mission qu'a Child
Focus de servir de point de contact central en
matière d'abus sexuels; étendre la faculté de
dénonciation offerte au dépositaire du secret
professionnel lorsqu'il est confronté à des
révélations d'abus sexuels.
De verjaringstermijn van vijftien jaar bestaat al voor
de zwaarste misdrijven. Door deze ook toe te
passen op misdrijven van seksueel misbruik erkent
men de buitengewone ernst ervan en geeft men
aan dat men meer rekening wil houden met de
hindernissen
waarmee
de
slachtoffers
geconfronteerd worden wanneer zij onthullen welke
lijdensweg zij doormaken.
Wij hebben begrepen dat een aantal factoren, zoals
het stichten van een gezin, hen helpen om deze
moeilijkheden te overwinnen. Vaak komen de
vragen als zij rond de dertig zijn. Het lijkt ook
logisch dat de verjaringstermijn begint te lopen op
het ogenblik dat het slachtoffer achttien jaar wordt.
Na ernstig beraad kwam de commissie tot de
bevinding dat de termijn van tien tot vijftien jaar
moest worden verlengd.
Een groot aantal andere aanbevelingen van de
commissie kan op instemming rekenen, omdat er
meer rekening wordt gehouden met de slachtoffers
en de moeilijkheden die deze ondervinden. Child
Focus moet als een centraal aanspreekpunt inzake
seksueel misbruik fungeren. Dragers van het
beroepsgeheim moeten meer mogelijkheden krijgen
om aangifte te doen als zij geconfronteerd worden
met onthullingen over seksueel misbruik.
Il faut faire de la lutte contre les faits d'abus sexuels
et de pédophilie une priorité de la politique
criminelle; prévoir l'enregistrement audiovisuel des
auditions de mineurs; intégrer dans la formation des
policiers la prise en charge de la victime; améliorer
encore l'accueil des victimes au sein des parquets
De strijd tegen seksueel misbruik en pedofilie tot
een prioriteit van het strafrechtelijk beleid verheffen;
verhoren van minderjarigen audiovisueel opnemen;
de zorg voor een slachtoffer inpassen in de
politieopleiding; het slachtofferonthaal bij de
parketten en de rechtbanken verder verbeteren;
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
41
et des tribunaux, etc.
La lutte contre la récidive n'est pas perdue de vue.
Je suis persuadé qu'il est essentiel de proposer aux
auteurs d'abus sexuels un traitement plus
approfondi au cours de leur détention.
De la même manière, la dimension préventive a été
prise en compte. J'insiste à cet égard sur la
recommandation par laquelle la commission
spéciale invite à ouvrir la discussion au sein de la
Conférence interministérielle Justice-Bien-être au
sujet des actions de prévention à mener aux
différents niveaux de pouvoir.
Le combat contre les faits d'abus sexuels et de
pédophilie dépasse de loin nos frontières et en ce
sens, la Convention dite "de Lanzarote" du Conseil
de l'Europe en témoigne: la Belgique l'a signée en
2007 mais ne l'a pas encore ratifiée. Il est urgent
qu'elle le fasse.
enz.
De strijd tegen recidive werd niet uit het oog
verloren. Ik ben ervan overtuigd dat het essentieel
is om aan de daders van seksueel misbruik een
meer diepgaande behandeling aan te bieden tijdens
de detentie.
Ook het aspect preventie kwam aan bod. Ik wil in
dat verband de aandacht vestigen op de
aanbeveling waarin de bijzondere commissie vraagt
om op de interministeriële conferentie Justitie-
Welzijn de bespreking aan te vatten van de op alle
bevoegdheidsniveaus te ondernemen preventieve
acties inzake seksueel misbruik.
De strijd tegen seksueel misbruik en pedofilie is
duidelijk een grensoverschrijdende materie, wat
bevestigd wordt door het Verdrag van Lanzarote
van de Raad van Europa; België heeft dat verdrag
in 2007 ondertekend, maar nog altijd niet
geratificeerd. Dat moet ons land dringend doen.
J'invite notre assemblée à adopter, à une large
majorité, le rapport de la commission spéciale et je
lance un appel aux autorités concernées pour
qu'elles en mettent les recommandations en oeuvre.
Les Communautés et les Régions devront
également être impliquées.
Une crise peut mener à un travail meilleur,
constatait le professeur Adriaenssens. Le rapport
de notre commission spéciale ouvre la voie à une
meilleure prévention et une meilleure appréhension
du phénomène des abus sexuels sur mineurs.
Avec mon groupe, je m'engage à ce que ces
recommandations et suggestions trouvent écho et
soient finalisées dans les meilleurs délais.
Pour terminer, je voudrais relever également la
qualité de nos deux experts ainsi que l'efficacité du
travail de nos deux secrétaires de commission,
ainsi que des services administratifs de la
Chambre, qui ont dû travailler dans des conditions
particulièrement difficiles.
Ik vraag deze vergadering het verslag van de
bijzondere commissie met een ruime meerderheid
goed te keuren en richt een oproep tot de betrokken
overheden om de aanbevelingen uit te voeren. De
Gemeenschappen
en
de
Gewesten zullen
eveneens bij de uitvoering ervan moeten worden
betrokken.
Uit een crisis kan beter werk voortkomen, stelde
professor Adriaenssens al vast. Het verslag van
onze bijzondere commissie kan leiden tot een
betere preventie en een beter begrip van het
fenomeen 'seksueel misbruik van minderjarigen'.
Met mijn fractie zullen we het nodige doen om
ervoor te zorgen dat deze aanbevelingen en
suggesties weerklank vinden en zo snel mogelijk
hun beslag krijgen.
Tot slot wil ik het kwalitatief werk van onze twee
deskundigen onderstrepen en de efficiency van de
twee
commissiesecretarissen
en
van
de
administratieve diensten van de Kamer, die in
bijzonder
moeilijke
omstandigheden
hebben
moeten werken.
01.14 Laurent Louis (indép.): Je salue les heures
de travail des membres de la commission. Des
heures d'auditions, d'interventions, de réflexion.
Malheureusement, que retenir de ces heures de
travail et de cet énorme rapport? Pas grand chose,
car une composante essentielle du travail a été
balayée. Je parle des victimes et de leurs attentes
légitimes. Ce rapport est censé apaiser leurs
souffrances, mais il ne fait qu'augmenter leur
01.14 Laurent Louis (onafh.): Ik waardeer de vele
uren werk van de commissieleden; vele uren van
hoorzittingen, discussies en reflectie. Jammer
genoeg moeten we ons afvragen wat die uren werk
en dit enorme verslag opleveren? Niet echt veel,
want een essentieel onderdeel van het werk werd
weggevaagd. Ik verwijs naar de slachtoffers en hun
legitieme verwachtingen. Dit verslag wordt geacht
hun leed te verzachten, maar maakt hun
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
42
révolte et leur découragement. Elles attendaient
que justice soit faite, elles étaient nombreuses à
espérer la mise sur pied d'une commission
d'enquête chargée de souligner les responsabilités
et de pointer les dysfonctionnements ou, pire, les
protections. Il n'en fut rien!
Ce rapport est un recueil de bonnes intentions se
traduisant
essentiellement
en
septante
recommandations. Parmi celles-ci, une proposition
à l'Église d'accepter de se soumettre à
l'appréciation d'un tribunal arbitral afin de répondre
au cas par cas aux attentes des victimes, même
pour des faits prescrits. N'aurait-on pu trouver
formulation plus douce encore? Cette main tendue
à l'Église me choque, alors que depuis des dizaines
d'années, les hauts responsables de l'Église étaient
au courant des abus commis par certains prêtres et
n'ont jamais réagi. Comment pourrions-nous croire
que l'Église va maintenant se soucier enfin de
l'intérêt des victimes? Pourquoi agirait-elle ainsi
aujourd'hui, alors qu'elle avait bénéficié d'une
véritable privatisation de la Justice matérialisée par
la commission Adriaenssens, qui pouvait décider de
la recevabilité de dossiers et même de la
prescription, droit dont seul dispose le procureur du
Roi.
opstandigheid en hun moedeloosheid er alleen
maar groter op. Ze verwachtten dat er gerechtigheid
zou geschieden, ze hoopten met velen dat er een
onderzoekscommissie zou worden opgericht die de
verantwoordelijkheden en disfuncties of, erger nog,
de bescherming zou blootleggen. Daarvan is niets
in huis gekomen!
Dit rapport barst van de goede bedoelingen, die
voor het grootste deel in zeventig aanbevelingen
werden omgezet. Er wordt onder meer aan de Kerk
voorgesteld zich te onderwerpen aan een
beoordeling door een scheidsgerecht, om zo geval
per geval een antwoord te bieden op de
verwachtingen van de slachtoffers, zelfs voor
verjaarde feiten. Was het niet mogelijk een nog
meer omfloerste formulering vinden? Ik ben ontzet
over die naar de Kerk uitgestoken hand, terwijl de
hoogste verantwoordelijken van de Kerk al tientallen
jaren kennis hadden van misbruik door bepaalde
priesters en ze nooit gereageerd hebben. Hoe
zouden we kunnen geloven dat de Kerk zich nu wel
zal bekommeren om het belang van de
slachtoffers? Waarom zou ze zich vandaag wel zo
opstellen, terwijl ze een regelrechte privatisering
van het gerecht had verkregen in de vorm van de
commissie-Adriaenssens, die zich kon uitspreken
over de ontvankelijkheid van de dossiers en zelfs
over de verjaring, terwijl dat alleen de procureur des
Konings toekomt.
Il est consternant de voir à quel point vous vous
réjouissez du travail accompli. Bien sûr, vous avez
travaillé avec sérieux et abnégation, mais
reconnaissons que, depuis trois mois, cette
commission n'intéresse plus grand monde.
Je déplore l'absence de volonté de désigner les
responsables de ces abus, mais aussi de pointer la
responsabilité de ceux qui savaient et qui n'ont rien
fait. Les victimes restent aujourd'hui sur leur faim.
De mon côté, depuis le début, j'ai réclamé en vain
la création d'une commission d'enquête.
Je voudrais demander aux membres de la
commission de préciser quelle est leur notion de la
justice. En effet, nous avons des lois et les
tribunaux jugent des faits punissables. À quoi cela
sert-il donc de créer une commission de suivi
devant mettre sur pied un tribunal arbitral? En
faisant cela, vous suivez exactement la même voie
que celle du ministre de la Justice lorsqu'il a institué
une véritable justice parallèle. Il ne manquerait plus
que M. Peter Adriaenssens y siège! Sincèrement, si
Het is onthutsend vast te stellen hoezeer u
ingenomen bent met het geleverde werk. U hebt
inderdaad
blijk
gegeven
van
ernst
en
zelfverloochening. Vandaag moeten we evenwel
toegeven dat weinig mensen de voorbije drie
maanden nog wakker hebben gelegen van die
commissie.
Ik betreur het dat men de verantwoordelijken voor
dat misbruik niet met naam en toenaam wil
vermelden, en dat men diegenen die ervan wisten
maar die er niets aan hebben gedaan, niet op hun
verantwoordelijkheid wijst. De slachtoffers blijven op
hun honger. Ik van mijn kant heb van bij het begin
vergeefs
op
de
oprichting
van
een
onderzoekscommissie aangedrongen.
Ik zou de commissieleden willen vragen te
verduidelijken wat ze precies verstaan onder het
begrip 'justitie'. We hebben inderdaad wetten en de
rechtbanken oordelen over strafbare feiten. Wat is
dan nog het nut van een opvolgingscommissie die
op haar beurt een scheidsgerecht moet oprichten?
Zo volgt u precies dezelfde redenering als de
minister van Justitie, toen hij een echte parallelle
rechtsbedeling in het leven riep. Het enige wat nog
ontbreekt, is dat Peter Adriaenssens erin zetelt!
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
43
les responsables politiques ne font plus confiance
en la Justice et ses tribunaux...
Eerlijk gezegd, als de beleidsverantwoordelijken al
geen vertrouwen meer hebben in Vrouwe Justitia en
in het gerechtelijk apparaat...
01.15 Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen!): Si
M. Louis
prétend
que
finalement,
aucune
responsabilité n'a été dégagée, je me demande
pourquoi il a lu ce rapport. Le titre III, chapitre 1,
contient des recommandations claires.
Nous nous sommes réunis pendant 172 heures.
M. Louis a été présent 20 à 30 heures, mais pas au
moment
nous
avons
abordé
les
recommandations. D'ailleurs, il n'a pas déposé de
proposition de recommandation, mais il vient nous
dire aujourd'hui que ce rapport n'est pas
satisfaisant. M. Louis ferait bien de balayer devant
sa propre porte. (Applaudissements)
01.15 Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen!): Als de
heer
Louis
zegt
dat
er
eigenlijk
geen
verantwoordelijkheden worden vastgesteld, vraag ik
mij af of hij het rapport wel heeft gelezen. In titel III,
hoofdstuk 1, staan vrij duidelijke aanbevelingen.
We hebben 172 uren vergaderd. De heer Louis was
daar 20 à 30 uur, maar niet toen het over de
aanbevelingen ging. Hij heeft ook geen voorstellen
van aanbeveling ingediend, maar komt hier nu
zeggen dat het allemaal niet goed is. De heer Louis
moet de hand in eigen boezem steken. (Applaus)
01.16 Laurent Louis (indép.): Je ne bénéficie pas
de l'aide qui est à votre disposition.
J'ai parcouru le rapport dans son intégralité. Il
correspond peu aux attentes des victimes et je n'ai
rien proposé car je n'ai plus assisté à cette
commission à partir du moment où j'ai constaté que
c'était une véritable mascarade pour se donner
bonne conscience, sans chercher à établir les
responsabilités.
01.16 Laurent Louis (onafh.): Ik kan niet
beschikken over de ondersteuning die u geniet.
Ik heb het verslag integraal doorgenomen. Het komt
maar in geringe mate tegemoet aan de
verwachtingen van de slachtoffers en ik heb geen
voorstellen gedaan, omdat ik beslist heb de
vergaderingen van die commissie niet langer bij te
wonen vanaf het moment waarop ik vastgesteld heb
dat het om een echte schijnvertoning ging waarmee
men zijn geweten probeerde te sussen en waarbij
het
er
niet
om
te
doen
was
de
verantwoordelijkheden bloot te leggen.
01.17 Tanguy Veys (VB): M. Van Hecke est plutôt
mal placé pour émettre ce genre de critiques. Je l'ai
vu à deux reprises en commission spéciale Sécurité
du rail lorsque les caméras de télévision étaient
présentes. Lorsque celles-ci avaient disparu, il a
aussitôt quitté la salle. Personne ne lui a alors
reproché en séance plénière son manque
d'assiduité.
01.17 Tanguy Veys (VB): De heer Van Hecke is
nogal slecht geplaatst om dergelijke kritiek te
geven. Ik heb de heer Van Hecke in de bijzondere
commissie Spoorveiligheid twee keer gezien, toen
er camera's draaiden. Toen de camera's weg
waren, was hij even snel weg. In de plenaire
vergadering heeft niemand hem toen die geringe
aanwezigheid verweten.
01.18 Laurent Louis (indép.): C'est une bonne
chose que de vouloir indemniser les victimes d'abus
sexuels prescrits. Mais il est plus important encore
de reconnaître la culpabilité des auteurs et de ceux
qui ont laissé faire ces actes odieux et qui s'en
sortiront, grâce à vos recommandations, sans
problème!
Soit un fait est prescrit et il ne peut plus être
poursuivi, soit il ne l'est pas et la Justice doit alors
faire son travail! Le pouvoir législatif devrait
respecter et faire appliquer les propres lois qu'il a
votées.
Dans ce rapport, la priorité est donnée aux
indemnisations des frais thérapeutiques engagés
01.18 Laurent Louis (onafh.): Het is een goede
zaak dat men de slachtoffers van verjaarde
seksuele
misbruiken
wil
schadeloosstellen.
Belangrijker nog is dat de schuld van de daders
wordt erkend, en van hen die die afschuwelijke
feiten hebben later gebeuren en die daar, dankzij
uw aanbevelingen, zullen mee weg komen!
Een zaak is of verjaard en in dat geval is geen
vervolging meer mogelijk of ze is het niet en dan
moet het gerecht zijn werk doen! De wetgevende
macht zou de wetten die ze zelf heeft aangenomen,
in acht moeten nemen en doen toepassen.
In dit verslag gaat de prioriteit naar de vergoeding
van de therapiekosten die het slachtoffer heeft
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
44
par la victime. Cela doit arranger l'Église! En
revanche, pour les responsabilités, il n'y a plus
personne! C'est une preuve supplémentaire de
l'urgence à mettre fin au financement public des
cultes. Selon Raphaël Jacquerye, l'Église belge
espère s'en tirer en versant quelques millions
d'euros aux victimes, pour des centaines de vies
brisées! Les traitements et les pensions des
ministres du culte s'élèvent à 110 millions d'euros
par an. Les responsables ecclésiastiques peuvent-
ils s'en tirer à si bon compte en participant
simplement aux frais thérapeutiques? Je trouve
cela particulièrement indécent.
Je vous invite à faire en sorte que nos lois soient
appliquées, nos institutions respectées et à mettre
tout en oeuvre pour supprimer les réseaux de
protection et de pédophilie qui existent bel et bien
dans notre pays. On en viendrait à penser que ces
réseaux doivent être bien puissants pour étouffer
tant le monde politique que le monde judiciaire.
Notre pays se porte bien mal, incapable de faire
respecter ses lois, avec un monde politique qui ne
croit plus en sa justice, lui préférant une justice
privée.
gemaakt. Dat komt de Kerk wel erg goed uit!
Wanneer het echter op de verantwoordelijkheden
aankomt, geeft men niet thuis! Dit is het zoveelste
bewijs van het feit dat er dringend komaf moet
worden gemaakt met de overheidsfinanciering van
de erediensten. Volgens Raphaël Jacquerye hoopt
de Belgische kerk er zich met enkele miljoenen
euro voor de slachtoffers van af te maken, in ruil
voor honderden gebroken levens! De wedden en
pensioenen van de bedienaars van de eredienst
bedragen 110 miljoen euro per jaar. Kunnen de
kerkelijke verantwoordelijken er zo goedkoop
afkomen door louter bij te dragen aan de
therapiekosten? Ik vind dit bijzonder onwelvoeglijk.
Ik vraag u ervoor te zorgen dat onze wetten worden
toegepast, onze instellingen in acht worden
genomen en om alles in het werk te stellen om de
beschermings- en pedofilienetwerken die wel
degelijk bestaan in ons land, op te rollen. Men zou
gaan denken dat die netwerken wel erg veel macht
moeten hebben, als ze erin slagen zowel de
politieke als de rechterlijke wereld de mond te
snoeren.
Het gaat erg slecht met ons land, dat niet in staat is
de naleving van zijn wetten af te dwingen en dat het
moet doen met politici die niet langer geloven in
justitie en deze door een privéjustitie vervangen.
Comment prouver les faits devant ce tribunal
arbitral? Comment y assurer une justice équitable
en dehors de toute procédure légale?
Le passage de la prescription de dix à quinze ans
pose
également
problème
en
cas
de
correctionnalisation des crimes sexuels. Et la
correctionnalisation est fréquente en la matière.
Cette augmentation de la prescription pose aussi
des problèmes au niveau de la preuve.
Mes chers collègues, vous êtes intelligents. Je ne
peux imaginer que vous n'avez pas pensé à tout
ceci. J'en viens donc à me demander si on n'est
pas dans un véritable cinéma depuis quelques
mois. Vous donnez l'apparence d'agir dans l'intérêt
des victimes mais, au fond, vous savez que cela ne
changera rien pour elles.
Mme Christine Clerc, dans son livre Le pape, la
femme et l'éléphant
, pointe notre pays et ses
475 cas, disant que ces horreurs avaient été
couvertes par la hiérarchie de l'Église, qui prit
même la défense des auteurs. Bien trop souvent,
les responsables ecclésiastiques ont pris les
victimes pour des coupables et les coupables pour
Hoe kunnen tegenover dat scheidsgerecht de feiten
worden bewezen? Hoe kan er los van elke
wettelijke procedure voor een billijke rechtspleging
worden gezorgd?
Het optrekken van de verjaringstermijn van tien
naar vijftien jaar vormt eveneens een probleem
wanneer
seksuele
misdrijven
worden
gecorrectionaliseerd. In dergelijke zaken is
correctionalisering
schering
en
inslag.
Die
verlenging van de verjaringstermijn veroorzaakt ook
moeilijkheden op het stuk van de bewijslast.
Geachte collega's, jullie zijn intelligent. Ik kan me
niet voorstellen dat jullie aan al die zaken niet
hebben gedacht. Daarom vraag ik me ook af of we
sinds enkele maanden niet in een poppenspel zijn
terechtgekomen. Jullie wenden voor te handelen in
het belang van de slachtoffers, maar jullie weten dat
er voor hen uiteindelijk niets zal veranderen.
In haar boek Le pape, la femme et l'éléphant haalt
Christine Clerc ons land en zijn 475 gevallen aan,
en zegt dat die afschuwelijke feiten werden
toegedekt door de kerkelijke hiërarchie, die de
daders zelfs verdedigde. Al te vaak zagen kerkelijke
verantwoordelijken in de slachtoffers de schuldigen,
en in de schuldigen het slachtoffer van kwaadwillige
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
45
des victimes d'esprits malins. Elle termine en disant
"Il faut que l'Église profite de ce big bang pour se
repenser et retrouver le message de l'Évangile".
Croyez-vous que le cadeau que vous offrez
aujourd'hui à l'Église en refusant de soulever les
responsabilités remplira cet objectif? Je ne le pense
pas et je suis persuadé que vous non plus.
geesten. Op het einde van haar boek zegt mevrouw
Clerc dat de Kerk die big bang te baat moet nemen
om zichzelf opnieuw uit te vinden en opnieuw aan te
knopen bij de boodschap van het evangelie. Denkt
u dat die doelstelling zal worden bereikt met het
geschenk dat u de Kerk vandaag geeft door te
weigeren de verantwoordelijkheden bloot te leggen?
Ik denk van niet en ik ben ervan overtuigd dat jullie
hetzelfde denken.
Vous avez opté pour l'inaction et l'immobilisme.
Aussi, je crains que nous ne reparlions dans
quelques années de nouveaux faits de pédophilie
dans l'Église. Et ce seront encore les plus faibles
qui en seront les victimes. N'oubliez pas que des
prêtres pédophiles exercent toujours leur ministère.
Et nous les laissons faire! Pour cette raison, je ne
soutiendrai pas ce rapport. Permettez-moi de
douter de la volonté de l'Église de réparer quoi que
ce soit. Comme Saint Thomas, je croirai ce que je
verrai.
Je vous remercie, même si cela ne vous a pas plu,
mais on vous a suffisamment jeté de fleurs!
U hebt voor passiviteit en immobilisme gekozen.
Daarom vrees ik dat we over een paar jaar met
nieuwe
pedofiliefeiten
binnen
de
Kerk
geconfronteerd zullen worden. En eens te meer
zullen de zwaksten het slachtoffer zijn. Vergeet niet
dat pedofiele priesters hun ambt nog altijd
uitoefenen. En wij laten begaan! Daarom zal ik het
rapport niet steunen. Sta mij toe om te twijfelen aan
de wil van de Kerk om wat dan ook goed te maken.
Zoals de heilige Thomas zal ik het pas geloven als
ik het zie.
Ik dank u, ook al is mijn betoog niet in goede aarde
gevallen. U hebt tot nu toe echter al genoeg lof
gekregen.
01.19 Daphné Dumery (N-VA): Mme De Wit a
déjà exprimé clairement le point de vue de notre
groupe. Je veux revenir quelques instants sur les
recommandations relatives au secret professionnel
car elles m'ont particulièrement touchée.
La commission spéciale a indiqué d'emblée que les
victimes étaient au centre de ses préoccupations.
Elles devaient orienter notre agenda. Nous n'avons
pas entendu de victimes individuelles mais bien des
associations de victimes et des instances d'aide.
Il est apparu très rapidement que ceux qui ont
obtenu des informations de victimes et d'auteurs, se
croyaient dans une sphère de confiance et de
confidentialité. C'est ce qui les a retenus à agir. Ils
ont cru pouvoir rester dans cette sphère de
confiance et de confidentialité, alors même qu'il y
avait encore des victimes et que des auteurs
fournissaient des informations sur de futures
victimes. Ils ont évoqué un soi-disant secret
professionnel.
01.19 Daphné Dumery (N-VA): Mevrouw De Wit
heeft het standpunt van onze fractie al duidelijk
verwoord. Ik wil nog even ingaan op de
aanbevelingen betreffende het beroepsgeheim,
want die hebben mij in het bijzonder geraakt.
De bijzondere commissie heeft van meet af aan
aangegeven dat de slachtoffers centraal stonden.
Zij zouden onze agenda leiden. Wij hebben geen
individuele slachtoffers gehoord, maar wel
slachtofferverenigingen en hulpverleningsinstanties.
Al snel werd duidelijk dat degenen die informatie
verkregen van slachtoffers en van daders, zich in
een sfeer van vertrouwen en confidentialiteit
waanden. Dat weerhield hen ervan te handelen. Zij
meenden dat zij in die sfeer van vertrouwen en
confidentialiteit konden blijven, ook al werden er
nog slachtoffers gemaakt en ook al ging het over
informatie
van
daders
over
toekomstige
slachtoffers. Zij beriepen zich op een vermeend
beroepsgeheim.
Nous avons pu constater au sein de la commission
que le prétendu secret professionnel sert trop
souvent d'alibi pour garder le silence. Il s'agissait de
faits inadmissibles, commis sur des enfants et des
personnes vulnérables, et il existait un cadre légal
pour lever le secret professionnel.
Le devoir de réserve est la règle en vertu de
l'article 458 du Code pénal mais l'article 30 oblige
Dat vermeende beroepsgeheim, zo hebben we
kunnen vaststellen in de commissie, wordt maar al
te vaak gebruikt als een alibi om te zwijgen. Het
ging om ontoelaatbare feiten ten aanzien van
kinderen en kwetsbare personen en er was een
wettelijk kader om niet te zwijgen.
Artikel 458 van het Strafwetboek bepaalt dat de
zwijgplicht de regel is, maar volgens artikel 30 moet
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
46
toute personne qui a été le témoin d'un délit à le
dénoncer. Cette mesure est dictée par un état de
nécessité. Celui qui est tenu au secret professionnel
peut passer outre pour protéger un intérêt
supérieur. Il existe par ailleurs le phénomène de
l'abstention coupable: l'article 422bis oblige de
porter secours aux personnes exposées à un péril
grave. Il y a enfin l'article 458bis, inséré au Code
pénal à la suite de l'affaire Dutroux. Toute personne
informée d'abus commis sur des mineurs est tenue
de les signaler.
Nous
avons
toutefois
constaté
que
des
intervenants, de même que des membres
d'instances confrontées à des abus, omettent de les
rapporter à la justice ou s'approprient le dossier,
considérant qu'elles viennent ainsi réellement en
aide aux victimes. Ce constat m'a profondément
touchée.
Pour les autorités ecclésiastiques, la victime devait
choisir librement de dénoncer ou non les faits. Cette
attitude est erronée puisque ces autorités exercent
une réelle autorité morale. Lorsqu'elles ont été
approchées comme des personnes de confiance,
elles n'ont pas le droit de trahir cette confiance et
doivent chercher, avec la victime, le moyen d'éviter
la répétition du délit, y compris à l'égard de tiers.
Le même constat s'applique aux intervenants qui
justifient leur passivité à l'égard de la justice en
arguant la crainte d'un placement de l'enfant ou du
refus de l'enfant de voir son père emprisonné. Ces
arguments sont les mêmes que ceux que l'auteur
invoque à l'égard de sa victime. Ces mêmes
intervenants nous ont également affirmé que
l'accès à la justice est beaucoup trop malaisé pour
la victime. Il appartient à la justice de faciliter cet
accès et d'accompagner la victime dans ses
démarches.
Je
me
félicite
par
conséquent
des
recommandations que nous avons formulées à
propos du secret professionnel, mais aussi de la
manière dont tous les secteurs doivent traiter les
plaintes et les victimes, ainsi que de l'extension aux
personnes vulnérables du champ d'application de
l'article 458bis.
Il faut espérer que, grâce aux travaux de la
commission, les personnes informées d'abus
sexuels auront le réflexe non plus de se taire mais
de lutter contre de tels abus. (Applaudissements)
iedereen die getuige is van een misdrijf, dat melden.
Dan is er de noodtoestand. Als men een
beroepsgeheim heeft, kan men dat doorbreken om
een hoger belang te beschermen. Daarnaast is er
ook de figuur van het schuldig verzuim,
artikel 422bis legt de verplichting op om hulp te
verlenen aan personen die zich in ernstig gevaar
bevinden. Ten slotte is er nog artikel 458bis van het
Strafwetboek, dat er gekomen is in de nasleep van
de zaak-Dutroux. Wanneer men kennis heeft van
misbruiken van minderjarigen, is men verplicht dat
te melden.
Toch hebben we gemerkt dat hulpverleners en ook
leden van instanties die te maken hadden met
misbruik, nalaten om dit te melden aan Justitie of de
zaak naar zich toetrekken, vanuit het standpunt dat
ze aldus de slachtoffers daadwerkelijk helpen. Dat
heeft me bijzonder geraakt.
De kerkelijke autoriteiten volgden de visie dat het
slachtoffer vrij moest afwegen of het aangifte wou
doen. Die houding is fout, aangezien ze wel degelijk
een morele autoriteit hebben. Wanneer zij werden
beschouwd als vertrouwenspersoon, mochten zij
die rol ook niet beschamen en dienden ze samen
met het slachtoffer te zoeken naar een manier om
herhaling van het misdrijf te vermijden, ook ten
aanzien van anderen.
Hetzelfde geldt voor de hulpverlening, waar men als
verklaring voor een passieve houding ten opzichte
van justitie opgaf dat men vreesde voor plaatsing
van het kind of dat het kind zijn vader niet in de
gevangenis wou zien. Dit zijn dezelfde argumenten
als die van de dader ten opzichte van zijn
slachtoffer. Ook heeft de hulpverlening ons gezegd
dat de drempel naar de justitie veel te hoog is voor
het slachtoffer. Het is aan de justitie om die drempel
te verkleinen en samen met het slachtoffer de
goede stap te zetten.
Ik ben dan ook heel blij met onze aanbevelingen,
niet alleen over het beroepsgeheim, maar ook over
hoe alle sectoren moeten omgaan met klachten en
slachtoffers en met de verruiming van de
werkingssfeer van artikel 458bis, ook tot kwetsbare
personen.
Hopelijk zullen dankzij het werk van deze
commissie diegenen die kennis hebben en krijgen
van seksueel misbruik, de reflex hebben om niet
meer te zwijgen, maar het misbruik te bestrijden.
(Applaus)
01.20 Jean Marie Dedecker (LDD): Je n'ai 01.20 Jean Marie Dedecker (LDD): Ik heb de
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
47
participé ni aux débats ni aux travaux de la
commission, mais j'ai lu le rapport et ses
recommandations avec énormément d'estime pour
les personnes qui ont accompli ce travail. Espérons
que ces recommandations, dont beaucoup sont
réalistes, souhaitables et nécessaires, seront
réellement traduites dans des mesures concrètes.
debatten en de commissiewerkzaamheden niet
bijgewoond, maar het verslag en de aanbevelingen
daarin wel gelezen met zeer veel waardering, ook
voor de mensen die zich hebben gekweten van
deze taak. Hopelijk worden die aanbevelingen ­
waarvan vele realistisch, wenselijk en noodzakelijk
zijn ­ ook daadwerkelijk uitgevoerd.
Grâce aux modifications législatives proposées,
nous allons, par exemple, pouvoir mettre fin à
certaines pratiques condamnables en matière de
prescription.
Je propose de pérenniser partiellement cette
commission, de lui confier le suivi et de fixer un
délai afin qu'il soit procédé à toutes ces
modifications. (Applaudissements)
Met de voorgestelde wetswijzigingen zal men
bijvoorbeeld een einde kunnen stellen aan bepaalde
laakbare praktijken inzake verjaring.
Ik stel voor dat deze commissie deels wordt
bestendigd om opvolgingswerk op zich te nemen en
dat een tijdslimiet wordt ingesteld om al deze
veranderingen door te voeren. (Applaus)
01.21 Marie-Christine Marghem (MR): J'ai
beaucoup de respect pour les gens qui ont le
courage de dénoncer de tels faits. Nous étions
confrontés à un ensemble de plaintes désastreux et
ample. Nous avons senti que l'indépendance de la
Justice n'était pas totalement respectée. Nous
avons entendu d'abord les représentants des
victimes et ensuite les représentants des
ecclésiastiques et du monde de la Justice, pour
terminer par le secteur de la prise en charge des
abuseurs.
01.21 Marie-Christine Marghem (MR): Ik heb veel
respect voor de mensen die de moed hebben om
zulke feiten aan het licht te brengen. De klachten
waarmee we geconfronteerd werden, waren
verschrikkelijk en talrijk. Wij hadden de indruk dat
de onafhankelijkheid van het gerecht niet volledig in
acht genomen werd. Eerst hebben wij de
vertegenwoordigers van de slachtoffers gehoord,
vervolgens die van de geestelijken en van justitie.
Ten slotte hebben wij het woord gegeven aan de
sector die bevoegd is voor daderbegeleiding.
Président: André Flahaut.
Nous avons voulu formuler des recommandations
qui prennent correctement en compte la souffrance
des
victimes.
En
ce
qui
concerne
la
recommandation liée aux victimes ayant fait l'objet
de faits actuellement prescrits, nous avons utilisé la
figure juridique de l'obligation naturelle, celle que
l'on a sans qu'un texte de loi ou sans qu'une
décision de justice vous y oblige. Nous l'avons
traduite à travers le "tribunal arbitral", que nous
proposons à l'Église. Il ne s'agit pas d'une justice
parallèle, mais d'une justice prévue par notre Code
judiciaire (articles 1676 à 1723).
Je m'étonne que huit jours après la proclamation de
nos recommandations, nous n'ayons pas de
réponse de principe de la part de l'Église. Accepte-t-
elle, oui ou non, d'entrer dans ce processus de
reconnaissance des victimes?
Voorzitter: André Flahaut.
Het was de bedoeling om aanbevelingen te
formuleren waarin op gepaste wijze rekening wordt
gehouden met het leed van de slachtoffers. Voor de
aanbeveling
betreffende
slachtoffers
van
misbruiken die intussen verjaard zijn, hebben wij
gebruik gemaakt van de rechtsfiguur van de
natuurlijke verbintenis, d.i. een verbintenis die los
van enige wettekst of rechterlijke uitspraak bestaat.
Die natuurlijke verbintenis hebben wij vorm gegeven
via het 'scheidsgerecht', dat we aan de Kerk
voorstellen. Het gaat niet om een parallelle justitie,
maar om een gerecht waarin het Gerechtelijk
Wetboek al voorziet (artikelen 1676 tot 1723).
Het verwondert me dat we acht dagen na de
bekendmaking van onze aanbevelingen nog geen
principieel antwoord van de Kerk hebben
ontvangen. Is zij al dan niet bereid de slachtoffers te
erkennen?
Nous avons recommandé que le droit de la
responsabilité puisse évoluer, sous l'impulsion du
Parlement, en vue de créer un chaînage de liens
d'autorité. L'autorité qui a la surveillance des
personnes suspectées ou condamnées pour abus
serait ainsi incitée à surveiller davantage ses
Een van onze aanbevelingen was dat het
aansprakelijkheidsrecht onder impuls van het
Parlement zou moeten evolueren om een
aaneenschakeling van gezagsverhoudingen tot
stand te brengen. Op die manier zou de instantie
die toezicht houdt op personen die ervan verdacht
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
48
ouailles.
Après avoir été bridés par leurs avocats à l'occasion
des auditions, des représentants de l'Église m'ont
dit, à la fin des travaux, que le droit avait été
abandonné par l'Église et que les victimes avaient
été abandonnées, pour privilégier l'institution et
parfois les abuseurs. L'abus, dans le langage
évangélique, c'est le péché. Et les prêtres sont là
pour prendre en charge les pécheurs.
Je rappelle l'obligation, pour les officiers de police
de première ligne, de prendre systématiquement
note de ce que l'on vient leur dire, à n'importe quelle
heure, dans les commissariats. Les victimes ont le
droit d'être accueillies comme il se doit.
worden misbruiken te hebben gepleegd of die om
die reden veroordeeld werden, ertoe aangezet
worden om haar kudde meer in de gaten te houden.
Nadat zij tijdens de hoorzittingen door hun
advocaten
werden
gemuilkorfd,
zeiden
vertegenwoordigers van de Kerk mij op het einde
van de werkzaamheden dat de Kerk het recht had
verzaakt en de slachtoffers aan hun lot had
overgelaten. De Kerk verkoos de belangen van de
Kerk als instelling maar ook die van de daders te
behartigen. In de evangelische taal staat misbruik
gelijk met zonde. En de priesters hebben tot taak de
zondaars op te vangen.
De politieofficieren van de eerste lijn wil ik eraan
herinneren dat zij verplicht zijn om de verklaringen
die ten overstaan van hen worden afgelegd steeds
te noteren, ongeacht het tijdstip. Slachtoffers
hebben het recht om op een behoorlijke opvang te
kunnen rekenen.
Il convient également de systématiser la déclaration
de personne lésée, dans les commissariats. Cela
permettra à la victime d'entrer dans un processus
judiciaire où elle devra être avertie de toutes les
suites de sa plainte.
Il faut rappeler aux parquets d'éviter les
classements sans suite, fréquents dans ces
matières pour des questions de preuve. Souvent, la
victime n'a pas la force de dénoncer les faits dans
les premières heures. Et si elle le fait, il nous a été
expliqué qu'on utilisait les sets d'agression sexuelle
sans en exploiter les données matérielles et sans
les encoder correctement dans les banques de
données.
Le délai de prescription constitue un accès
supplémentaire, et cohérent par rapport à notre
droit pénal, pour permettre aux victimes de disposer
de cinq années de plus sur le temps actuel de
prescription. En cas d'acte interruptif au bout de la
première période, la victime disposera d'un délai
supplémentaire.
Er zou ook systematisch gevraagd moeten worden
om bij aangifte in het politiecommissariaat de
verklaring van benadeelde persoon in te vullen. Zo
kan het slachtoffer een gerechtelijke procedure
opstarten waarin hij/zij moet worden geïnformeerd
over het gevolg dat aan de klacht wordt gegeven.
De parketten moeten erop gewezen worden dat
niet-vervolging, wat in dit soort gevallen frequent
gebeurt wegens gebrek aan bewijs, moet worden
vermeden. Vaak is het slachtoffer niet in staat om in
de uren volgend op de feiten aangifte te doen. Als
het slachtoffer dat wel doet, wordt er gebruik
gemaakt van een set seksuele agressie, maar
worden de materiële gegevens niet gebruikt en
worden ze niet correct in de databanken ingegeven,
zo werd ons uitgelegd.
Dankzij de verlenging van de verjaringstermijn, die
aansluit bij ons strafrecht, krijgen de slachtoffers er
vijf jaar bij om zich tot het gerecht te wenden. In
geval van stuiting na afloop van de eerste periode,
beschikt het slachtoffer over een bijkomende
termijn.
La constitution de partie civile ­ autre élément
important pour les victimes ­ doit être uniformisée,
facilitée et rendue gratuite pour les gens qui ont
accès à l'aide juridique.
L'enregistrement audiovisuel est essentiel pour les
mineurs, et doit devenir systématique. Tous les
commissariats doivent disposer des infrastructures
permettant un enregistrement systématique.
De burgerlijkepartijstelling ­ nog zo'n belangrijk
element voor de slachtoffers ­ moet worden
geüniformeerd en versoepeld en moet gratis zijn
voor mensen die juridische bijstand genieten.
Audiovisuele opnames van de verhoren zijn van
fundamenteel belang voor wat minderjarigen
betreft, en moeten worden gesystematiseerd. Alle
politiebureaus
moeten
over
voorzieningen
beschikken om systematisch opnames te maken.
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
49
Le secret professionnel doit rester la règle, mais il
doit céder le pas, à certaines conditions, au droit de
signaler les faits. D'autant qu'on pourra, le cas
échéant, être jugé pour non-assistance à personne
en danger.
Pourquoi n'avons-nous pas retenu l'infraction
d'inceste ni la mise à l'instruction systématique de
ces dossiers? L'inceste est une notion précise, déjà
contenue dans la loi et les articles 372 et 377 du
Code pénal. Nous avons estimé que la loi était
suffisamment protectrice dans ces situations.
D'autant que le cadre large de la famille actuelle,
parfois recomposée, pourrait nous emmener très
loin.
Het beroepsgeheim moet de regel blijven maar
moet onder bepaalde voorwaarden wijken voor het
recht om feiten te melden, temeer daar men in
voorkomend geval kan worden vervolgd omdat men
verzuimt hulp te verlenen aan iemand die in groot
gevaar verkeert.
Waarom hebben we ervoor gekozen noch incest ­
wat toch een strafbaar feit is ­ noch het
systematisch instellen van een gerechtelijk
onderzoek naar die dossiers te behouden? Incest is
een welomschreven begrip, dat reeds is vastgelegd
in de wet en in artikelen 372 en 377 van het
Strafwetboek. We hebben geoordeeld dat de wet
voldoende bescherming biedt in die situaties,
temeer daar het begrip 'gezin' vandaag zo breed is
geworden ­ denken we maar aan de vele nieuw
samengestelde gezinnen ­ dat het ons erg ver zou
kunnen leiden.
Pour l'instruction systématique, enfin, nous avons
estimé qu'avec nos recommandations, le système
judiciaire devait fonctionner correctement. J'espère
qu'à l'avenir, après le screening, les résolutions et la
synthèse, la justice sera mieux rendue et que nous
aurons de moins en moins d'infractions commises
ou mal prises en charge. (Applaudissements)
Wat het stelselmatig instellen van een onderzoek
betreft, ten slotte, hebben we gemeend dat het
gerechtelijk apparaat naar behoren zou moeten
werken indien onze aanbevelingen in praktijk
worden gebracht. Ik hoop dat in de toekomst, na de
screening, de resoluties en de synthese, er beter
recht zal worden gesproken en dat er almaar
minder strafbare feiten zullen worden gepleegd of
niet het passende gevolg zullen krijgen. (Applaus)
01.22 Olivier Deleuze (Ecolo-Groen!): Je voulais
d'abord rendre hommage à cette victime de
M. Vangheluwe qui a été l'élément déclencheur de
tout ce que l'on sait.
Ce que nous avons appris, c'est l'histoire d'une
pression qui monte depuis vingt ans pour finir par
faire sauter le couvercle. Je voudrais aussi rendre
hommage à M. Adriaenssens qui a publié un
rapport structurant sur ces situations. Au sein de
l'Église catholique, il y a eu pendant de longues
années nombre d'abus sexuels ­ des centaines de
cas.
Jusque dans les années 90, ce fut la loi de
l'intimidation, de la négation, du déplacement des
prêtres et la politique du secret, parfois organisée
depuis Rome.
01.22 Olivier Deleuze (Ecolo-Groen!): Ik wil eerst
en vooral eer betonen aan het slachtoffer van de
heer Vangheluwe, dat de hele zaak aan het rollen
bracht.
Dit is het verhaal van een potje dat na twintig jaar
niet langer meer gedekt kon worden gehouden. Ik
wil eveneens eer betonen aan professor
Adriaenssens, die met zijn rapport structuur heeft
aangebracht in dit vraagstuk. Binnen de katholieke
Kerk werd jarenlang seksueel misbruik gepleegd ­
het gaat om honderden gevallen.
Tot in de jaren 90 gold de wet van de intimidatie en
van
de
ontkenning,
werden
er
priesters
overgeplaatst en heerste er een zwijgcultuur, die
soms vanuit Rome werd opgelegd.
Puis, la pression montant, en 1997, une ligne
téléphonique fut instaurée, mais cette soupape s'est
vite révélée insuffisante. On est alors passé à la
commission Halsberghe, qui a examiné 33 cas. Et
quand cette commission a envisagé la question des
dédommagements financiers, elle a dû se
dissoudre.
Daarna verhoogde de druk op de ketel en in 1997
werd er een telefoonlijn opengesteld. Maar dat
bleek algauw onvoldoende om de druk te doen
dalen. Vervolgens was er de commissie-
Halsberghe, die 33 gevallen onderzocht. Toen deze
commissie zich over de kwestie van de financiële
tegemoetkomingen
wilde
buigen,
werd
zij
opgeheven.
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
50
Mais la pression continue à croître, parce que la
société évolue et se laïcise. Et voilà la commission
Adriaenssens, qui, au début, "travaillotte". Enfin, il y
eut cette victime qui amène à la démission de
M. Vangheluwe, et le couvercle saute. La
commission Adriaenssens reçoit alors de nombreux
cas et cela devient significatif. Les perquisitions ont
interrompu ce processus, mais il n'était plus
possible de contenir le mal à l'intérieur de
l'institution.
Jusqu'alors, notre attitude était ambiguë. A
posteriori, il est apparu que permettre la création,
au sein d'une institution, d'une commission chargée
d'évaluer des faits commis au sein de cette même
institution, et d'organiser un mode de travail avec
l'appareil judiciaire, ne pouvait être perçu que
comme la continuation du système précédent, dans
lequel l'État laïc n'aurait pas le droit de faire la
lumière partout.
De druk bleef echter stijgen, omdat de
maatschappij evolueerde en ontkerkelijkte. En toen
kwam de commissie-Adriaenssens, die het eerst
rustig aan deed. Ten slotte was er het slachtoffer
dat leidde tot het ontslag van de heer Vangheluwe,
en de zaak ontplofte. Er werden bij de commissie-
Adriaenssens zo veel gevallen gemeld dat het
significant werd. De huiszoekingen hebben dit
proces doorkruist, maar de zaak kon niet meer
binnenskamers worden gehouden.
Tot dan was onze houding dubbelzinnig. A
posteriori is gebleken dat als men binnen een
instituut de oprichting toelaat van een commissie
die feiten moet beoordelen die binnen hetzelfde
instituut werden gepleegd en een werkmethode
moet uitwerken met het gerechtelijk apparaat, zulks
alleen kon worden gepercipieerd als de voortzetting
van het vorige systeem, waarin de lekenstaat het
recht niet zou hebben om alles op te helderen.
J'espère que ces contacts cesseront avec les
institutions privées pour qu'elles exercent la justice
en leur sein. Je pense que c'est devenu
inconcevable malgré les dernières tentatives de
septembre 2010.
Il y aura un avant et un après.
J'espère aussi qu'il est devenu inconcevable de se
retrancher derrière la prescription pour fuir ses
responsabilités.
On n'est pas encore certain que l'Église fera face à
sa responsabilité naturelle, mais il lui sera difficile
de faire autrement. C'est aussi un changement, car
on a entendu jusqu'ici les responsables de l'Église
dire des choses mais sans reconnaître de manière
tangible leur responsabilité.
Dans ce pays, l'Église est séparée de l'État. Il ne
nous appartient évidemment pas de porter un
jugement sur la mission d'une institution, mais de
voir quelles mesures doit prendre l'État pour que
des faits répréhensibles commis à l'intérieur d'une
institution cessent.
Les
recommandations
furent
adoptées
à
l'unanimité. On aurait pu aller vers des mesures
démagogiques, mais ce rapport n'a pas été l'objet
de calculs de quelque ordre que ce soit.
Ik hoop dat er geen contacten meer zullen zijn met
particuliere instanties die in eigen huis recht zouden
moeten spreken. Ik denk dat zoiets ondenkbaar is
geworden, ondanks de laatste pogingen in
september 2010.
Dat tijdperk is voorbij en komt nooit meer terug.
Ik hoop ook dat het ondenkbaar is geworden dat
men zich verschuilt achter de verjaring om zijn
verantwoordelijkheden te ontlopen.
Het is nog niet zeker dat de Kerk haar natuurlijke
verantwoordelijkheid onder ogen zal zien, maar ze
zal moeilijk anders kunnen. Ook dat is een
verandering, want tot nog toe hoorden we de
kerkelijke leiders verklaringen afleggen zonder dat
ze hun verantwoordelijkheid op een tastbare manier
erkenden.
In ons land zijn Kerk en Staat gescheiden. Het is
uiteraard niet aan ons om een oordeel uit te
spreken over de opdracht van een instelling, maar
wel om na te gaan welke maatregelen de overheid
moet nemen om een eind te stellen aan de in die
instelling gepleegde laakbare feiten.
De aanbevelingen werden eenparig aangenomen.
We hadden demagogische maatregelen kunnen
voorstellen, maar voor dit verslag werden generlei
berekeningen gemaakt.
Il nous revient de suivre la mise en oeuvre des
recommandations sur le suivi, la surveillance, la
prévention, la répression des gens qui se sont
rendus coupables de pédophilie. La balance est
difficile entre le dégoût et le respect de la vie privée.
We moeten de toepassing opvolgen van de
aanbevelingen inzake de follow-up en het toezicht,
de preventie van dergelijke misdrijven en de
bestraffing van de pedofielen. Het is moeilijk om de
balans te vinden tussen afkeer en eerbiediging van
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
51
Nous nous sommes mis d'accord sur l'équilibre qui
nous a semblé le plus juste.
Dans notre société, nul ne peut s'arroger le droit de
ne pas répondre devant la justice des hommes!
(Applaudissements)
de privacy. We zijn het eens geworden over wat ons
het juiste evenwicht leek.
In onze maatschappij mag niemand zich het recht
toe-eigenen om zich aan het gerecht te onttrekken!
(Applaus)
01.23 Siegfried Bracke (N-VA): Mme Dumery a
abordé les questions juridiques et Mme De Wit a
évoqué les autres relations d'autorité. Pour ma part,
je parlerai de l'Église.
S'il est vrai que les abus sexuels se sont déplacés
vers d'autres secteurs, c'est néanmoins l'affaire
Vangheluwe qui a déclenché une tempête de
plaintes et qui a donné lieu à la mise en place de
cette commission. Le rapport de M. Peter
Adriaenssens nous a tous choqués. Il a révélé au
grand jour une réalité dont nous n'imaginions pas à
quel point elle était horriblement sordide. Il incite
aussi à un mea culpa collectif car tout le monde a
eu connaissance d'au moins une affaire de ce
genre et tout le monde s'est tu.
La relation pastorale qui devait être synonyme de
soins
attentionnés est
devenue celui de
maltraitance. Les moutons n'étaient pas protégés
parce que les bergers étaient en réalité des loups.
01.23 Siegfried Bracke (N-VA): Mevrouw Dumery
had het vooral over de juridische kwesties en
mevrouw De Wit over andere gezagsrelaties. Ik zal
het hebben over de Kerk.
Het klopt dat het seksueel misbruik zich heeft
verplaatst naar andere sectoren, maar het was wel
de affaire-Vangheluwe die een tsunami aan
klachten heeft veroorzaakt en die aanleiding heeft
gegeven tot de oprichting van deze commissie. Het
rapport van Peter Adriaenssens heeft ons allen
geschokt. Het is de getuigenis van een
werkelijkheid waarvan wij niet beseften hoe
gruwelijk rauw ze was. Bovendien is het een
aansporing voor een collectief mea culpa. Iedereen
kent wel een verhaal en iedereen heeft gezwegen.
De pastorale relatie zou er een moeten zijn van
goede zorg, maar het bleek er een van
mishandeling. De schapen werden niet beschermd,
omdat de herders zelf de wolven waren.
Si Dieu est amour, les faits évoqués ici sont la
négation ultime de cet amour. Ils sont contraires
aux droits de l'homme et contraires à la civilisation.
Plus de 500 victimes ont eu le courage de briser ce
silence.
La commission a entendu les évêques et les
victimes. Les représentants des victimes ont
également commis des erreurs selon moi, même si
leurs intentions étaient bonnes. Leur excès de zèle
les a peut-être poussés à accompagner les victimes
sur une voie dont ils se rendaient eux-mêmes
compte qu'elle était nuisible. Sans doute cette
réaction exagérée a-t-elle été le résultat des
nombreuses fois où ils ont été offensés ou dénigrés
par les autorités ecclésiastiques. Les évêques se
retranchent tantôt derrière des dispositions du droit
ecclésiastique, tantôt derrière des dispositions du
droit de l'État. Il doit être clair que des règlements
internes sont toujours subordonnés à la loi et au
droit de l'État. Nous n'irons plus à Canossa.
Je déplore que certains évêques aient montré de
l'incompréhension en commission. L'un d'entre eux
a estimé qu'ils n'avaient pas à s'excuser. Bien que
nous ne devions pas adhérer trop rapidement à une
espèce de culture de la faute, les évêques ont
Als God gelijk is aan liefde, dan is wat hier gebeurd
is de ultieme negatie daarvan. Het is tegen de
mensenrechten en tegen de beschaving. Meer dan
500 slachtoffers hebben de moed gehad om dat
stilzwijgen te doorbreken.
De commissie hoorde de bisschoppen en de
slachtoffers. De vertegenwoordigers van de
slachtoffers hebben volgens mij ook fouten
gemaakt, ook al bedoelden ze het goed. Misschien
waren die vertegenwoordigers wel te gedreven,
maar zij hebben daardoor de slachtoffers vergezeld
op een pad waarvan zij zelf beseften dat het
heilloos was. Die overdreven reactie was echter
waarschijnlijk het gevolg van de vele keren dat zij
door de kerkelijke gezagsdragers zijn geschoffeerd
of genegeerd. De bisschoppen verborgen zich de
ene keer achter bepalingen van het kerkelijk recht
en de andere keer achter bepalingen in het recht
van de Staat. Het moet duidelijk zijn dat eigen
reglementen altijd ondergeschikt zijn aan de wet en
het recht van de Staat. De gang naar Canossa
zullen we niet meer maken.
Ik betreur het dat sommige bisschoppen in de
commissie blijk gaven van onbegrip. Een van hen
vond niet dat de bisschoppen zich moesten
excuseren. Hoewel wij niet te gretig op een soort
schuldcultuur moeten ingaan, hebben zij natuurlijk
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
52
assurément une responsabilité morale. Le plus
insensible de tous les évêques était l'archevêque
qui a sans doute fait volontairement de la
provocation. D'après lui, il n'y avait pas de réel
problème et s'il y en avait un, il était prescrit. Il
n'était en tout cas pas pressé de faire quelque
chose pour les victimes.
wel een morele verantwoordelijkheid. De meest
hardvochtige van alle bisschoppen was de
aartsbisschop, die wellicht bewust provoceerde.
Volgens hem was er niet echt een probleem en als
er al een was, dan was het verjaard. Hij had zeker
geen haast om iets voor de slachtoffers te doen.
Heureusement, d'autres évêques ont tenu un tout
autre discours. S'il est vrai qu'il n'y a pas de
hiérarchie entre les évêques, je pense que ce sont
eux qui devraient prendre l'initiative. L'insensibilité
de l'archevêque ne peut empêcher les autres
évêques de saisir la main tendue par la
commission.
Les évêques ont déclaré qu'ils n'envisageaient une
indemnisation que dans le cadre d'un règlement
global. La commission propose un tel règlement.
Cette commission n'est pas devenue une forme
moderne d'inquisition. L'arbitrage est une chance,
pour l'Église, de reconnaître les nombreuses
victimes et de les aider à se délivrer des sentiments
de honte et de culpabilité qu'ils éprouvent. Pendant
longtemps, l'Église a choisi, dans l'intérêt de
l'institution, de ne rien faire pour les victimes.
Aujourd'hui, l'intérêt de l'institution est précisément
de choisir de soutenir ces victimes. Je ne puis
imaginer que l'Église puisse refuser de s'engager
dans cette voie.
Gelukkig lieten andere bisschoppen een heel ander
geluid horen. Als het klopt dat er geen hiërarchie
tussen de bisschoppen is, dan moeten zij het
voortouw nemen. De hardvochtigheid van de
aartsbisschop mag de andere bisschoppen niet
beletten om de uitgestoken hand van de commissie
aan te nemen.
De bisschoppen verklaarden dat ze een
schadeloosstelling enkel zien zitten in een globale
regeling. De commissie stelt zo een regeling voor.
Deze commissie is geen moderne vorm van
inquisitie geworden. De arbitrage is een kans voor
de Kerk om de vele slachtoffers te erkennen en af
te helpen van hun schuld- en schaamtegevoel. De
Kerk heeft in het belang van de organisatie er lang
voor gekozen om niets te doen voor de slachtoffers.
Nu voor het belang van de slachtoffers kiezen, is
ook in het belang van de organisatie. Ik kan mij niet
voorstellen dat de Kerk daar niet op zou ingaan.
En subsidiant les cultes, nous reconnaissons l'utilité
sociale de la religion. Si une organisation religieuse
refusait manifestement de soulager les souffrances
infligées, cette utilité sociale pourrait être
compromise.
Je souscris à la conclusion sur le protocole entre
l'Église et la Justice. En fait, aucun acte
répréhensible n'a été commis. Toutes les
personnes concernées ont agi de bonne foi mais
nous mettons en garde contre le fait qu'il ne faut
pas semer la confusion ni créer l'impression que
nous nous dessaisirions de la politique des
poursuites.
S'il s'était agi d'une autre organisation que l'Église,
les résultats auraient peut-être été différents. Dans
la pratique, les organisations importantes ne
peuvent bénéficier d'un traitement particulier.
Met de subsidiëring van de erediensten erkennen
wij het maatschappelijk nut van de religie. Als een
religieuze organisatie manifest zou weigeren om het
aangerichte leed te verzachten, dan zou dat
maatschappelijk nut op de helling komen te staan.
Ik ben het eens met de conclusie over het
zogenaamde protocol tussen Kerk en Justitie. Er is
in feite niets gebeurd dat niet kon. Alle betrokkenen
handelden te goeder trouw, maar we waarschuwen
ervoor dat er geen verwarrende signalen
uitgestuurd mogen worden en de indruk niet gewekt
mag worden dat we het vervolgingsbeleid uit
handen zouden geven.
Als het om een andere organisatie had gegaan dan
de Kerk, dan was het misschien anders gelopen. In
de praktijk mogen belangrijke organisaties niet
anders behandeld worden.
Le protocole visait à régler un problème pratique
mais les procureurs généraux l'ont noyé dans une
sauce juridique qui a semé la confusion. Les
différents procureurs généraux ont interprété à leur
façon la construction. Ils ne m'ont pas donné
l'impression d'être des managers motivés d'un
appareil important. Lorsque je mets cela en rapport
Met het zogenaamde protocol heeft men een
praktisch probleem willen regelen, maar de
procureurs-generaal hebben dat met een juridische
saus overgoten, waardoor de verwarring begon. De
verschillende procureurs-generaal interpreteerden
de constructie anders. Ik kreeg niet de indruk dat zij
gedreven managers waren van een belangrijk
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
53
avec les accusations d'obstruction de l'ancien
ministre Verwilghen, il me semble que quelque
chose ne tourne pas rond. Au lieu de résoudre un
problème, on en a créé un. On nous a alors
expliqué que tout était en ordre sur le plan juridique
mais que la communication avait été déficiente.
Voilà bien l'ultime argument de ceux qui se sentent
coincés.
Le travail de la commission n'est pas terminé. Les
recommandations doivent être mises en oeuvre.
Nous devons veiller à ce que les victimes n'aient
plus aucun sentiment de honte ou de culpabilité,
des sentiments qui devraient plutôt être éprouvés
par ceux qui se taisent et laissent faire. Le degré de
civilisation d'une société se mesure à la manière
dont elle traite les enfants et les personnes sans
défense. (Applaudissements)
apparaat. Als ik dat koppel aan de beschuldiging
van tegenwerking van ex-minister Verwilghen, dan
denk ik dat er iets niet klopt. In plaats van een
probleem op te lossen, werd er een gecreëerd. Er
werd uitgelegd dat juridisch alles in orde was, maar
dat de communicatie fout was gelopen. Dat is het
ultieme argument van diegenen die helemaal
vastzitten.
Het werk van de commissie is nog niet af. De
aanbevelingen moeten uitgevoerd worden. Wij
moeten ervoor zorgen dat de slachtoffers niet
langer met schaamte en schuldgevoel rondlopen,
maar wel diegenen die zwijgen en laten betijen. De
graad van beschaving meet men af aan de manier
waarop met kinderen en weerlozen wordt
omgegaan. (Applaus)
01.24 Karine Lalieux, présidente de la
commission spéciale: Je tiens à remercier tout
particulièrement les commissaires, les rapporteurs,
les collaborateurs des groupes, les experts, les
secrétaires de la commission, les interprètes et les
traducteurs, les huissiers et tous les services qui
ont été mis à rude épreuve, particulièrement ces
derniers jours.
01.24 Karine Lalieux, voorzitter van de bijzondere
commissie: Mijn bijzondere dank gaat uit naar de
leden van de commissie, de rapporteurs, de
medewerkers van de politieke fracties, de
deskundigen, de commissiesecretarissen, de tolken
en de vertalers, de deurwachters en alle diensten
die, vooral de jongste dagen, zwaar op de proef
werden gesteld.
Je remercie également les journalistes. Et je
n'oublie pas les victimes et les personnes qui ont
assisté à nos réunions. Les citoyens et les victimes
attendaient de leurs députés qu'ils accomplissent
un travail approfondi et constructif dans les délais
très courts qu'ils s'étaient fixés. J'ai le sentiment
que nous avons répondu à cette attente.
Nous aurions pu transformer notre commission
spéciale en commission d'enquête. Cela n'a pas été
le cas et il faut s'en réjouir.
Au cours de ces cinq mois, la commission spéciale
a tenu des dizaines de réunion. Elle a entendu les
témoignages de plus de 110 personnes. Beaucoup
de questions ont été posées, beaucoup de choses
ont été dites et apprises sur cette douloureuse
question qui a longtemps constitué un tabou dans
notre société.
La commission a tenté de remplir les lacunes
législatives,
de
redresser
les
dérives
et
interprétations malheureuses de la législation
existante.
Ik bedank ook de journalisten. En ik vergeet ook de
slachtoffers en de personen niet die onze
vergaderingen hebben bijgewoond. De burgers en
de slachtoffers verwachtten van hun verkozenen dat
ze diepgaand en opbouwend werk zouden
verrichten in het zeer korte tijdsbestek dat ze zich
hadden toegemeten. Ik heb de indruk dat we die
verwachtingen hebben ingelost.
We hadden onze bijzondere commissie kunnen
omvormen tot een onderzoekscommissie. Dat
hebben we niet gedaan en men kan zich daar
alleen maar over verheugen.
Tijdens de jongste vijf maanden heeft de bijzondere
commissie tientallen vergaderingen gehouden. Ze
heeft de getuigenissen gehoord van meer dan
110 personen. Er werden veel vragen gesteld, er
werd veel verteld en we hebben veel dingen
vernomen over die pijnlijke kwestie die in onze
maatschappij zo lang een taboe is gebleven.
De commissie heeft getracht de wetgevende
leemten aan te vullen en de ontsporingen en
ongelukkige interpretaties van de huidige wetgeving
recht te trekken.
Nous avons pu établir que l'Église, alors qu'elle était
au courant, a trop longtemps minimisé les faits.
Nous attendons de l'Église qu'elle reconnaisse sa
We hebben kunnen vaststellen dat de Kerk, hoewel
ze op de hoogte was van de feiten, deze al te lang
heeft geminimaliseerd. We verwachten dat de Kerk
06/04/2011
CRABV 53
PLEN 027
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
54
responsabilité morale et accepte la proposition faite
par la commission. Elle ne peut refuser. Il en va de
sa crédibilité.
Mais les autres secteurs en contact avec les
enfants ont également retenu l'attention des
commissaires. Les travaux permettent en effet de
craindre des crimes analogues dans d'autres
sphères. La commission spéciale propose donc une
série de recommandations en vue d'améliorer la
prévention en cette matière.
Dès maintenant, nous lançons aux Communautés
et Régions, mais aussi au législateur fédéral dans
son ensemble et à toutes les associations en
contact avec les enfants, un appel à travailler
ensemble et à améliorer conjointement la
prévention de ces faits.
haar morele verantwoordelijkheid erkent en het
voorstel van de commissie aanvaardt. De Kerk kan
dat niet weigeren, haar geloofwaardigheid staat op
het spel.
Maar ook andere sectoren waar er contacten zijn
met kinderen hebben de aandacht van de
commissarissen gekregen. Uit de werkzaamheden
is immers naar voren gekomen dat soortgelijke
misdaden ook in andere kringen mogelijk zijn. De
bijzondere commissie formuleert dan ook een reeks
aanbevelingen om de preventie ter zake te
verbeteren.
We doen hier vandaag een oproep, niet alleen aan
de Gemeenschappen en de Gewesten maar ook
aan de federale wetgever in al zijn geledingen en
aan alle verenigingen die in contact staan met
kinderen, om de handen in elkaar te slaan en om
samen te ijveren voor een betere preventie.
L'indépendance de la justice vis-à-vis des
institutions privées a également retenu l'attention de
la commission et a été à l'origine de nos travaux.
Je voudrais m'adresser une nouvelle fois aux
victimes. Je voudrais leur dire que c'est en pensant
à elles que nous avons tous travaillé.
En vue d'améliorer un tant soit peu leur situation, la
commission a plaidé pour l'amélioration de leur
prise en charge à tous les stades de la procédure.
Notre devoir d'élus est de tout mettre en oeuvre
pour tirer les leçons de ce qui s'est passé. Quand
nous aurons adopté ce rapport, monsieur le
président, je vous écrirai une lettre demandant la
mise en place d'une commission de suivi dès la
rentrée.
De
commissie
had
ook
oog
voor
de
onafhankelijkheid van het gerecht ten aanzien van
de privé-instellingen. Dat gegeven lag aan onze
werkzaamheden ten grondslag.
Ik zou mij nogmaals tot de slachtoffers willen
richten. Ik zou hen willen zeggen dat wij onze
werkzaamheden hebben verricht met hen in
gedachten.
Om hun situatie ook maar enigszins te verbeteren,
heeft de commissie ervoor gepleit om de opvang
van de slachtoffers in alle stadia van de procedure
te verbeteren.
Het is onze plicht als verkozenen van het volk om
alles in het werk te stellen opdat er lessen worden
getrokken uit hetgeen er is gebeurd. Mijnheer de
voorzitter, na de goedkeuring van het verslag zal ik
u een brief schrijven waarin ik vraag dat er dadelijk
na het reces een opvolgingscommissie zou worden
opgericht.
Car, si les recommandations sont formulées, le vrai
travail législatif va seulement commencer.
Monsieur le ministre de la Justice, nombre de nos
recommandations ne suscitent pas de lois mais une
prise de conscience dans la politique criminelle de
l'ensemble des acteurs judiciaires et une
collaboration avec les Communautés et les
Régions. J'aimerais compter sur vous pour mettre
cela en oeuvre très rapidement. (Applaudissements)
Er zijn nu wel aanbevelingen geformuleerd, maar nu
moet het echte wetgevende werk nog beginnen.
Mijnheer de minister van Justitie, een aantal
aanbevelingen moeten niet uitmonden in nieuwe
wetten, maar zij moeten leiden tot een
mentaliteitswijziging met betrekking tot het
strafrechtelijk beleid van alle gerechtelijke actoren
en tot een betere samenwerking met de
Gemeenschappen en de Gewesten. Ik hoop dat u
het nodige zal doen om al die aanbevelingen zeer
snel in de praktijk te brengen. (Applaus)
Le président: J'attendrai votre courrier dès demain De voorzitter: Ik kijk uit naar de brief die u mij
CRABV 53
PLEN 027
06/04/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
55
à la fin de la séance.
morgen na de plenaire vergadering zal bezorgen.
Motion
Motie
En conclusion de cette discussion, une motion a été
déposée par Mmes Karine Lalieux, Sofie De Wit,
Carina Van Cauter et MM. Renaat Landuyt, Stefaan
Van Hecke, Olivier Deleuze, Christian Brotcorne,
Servais Verherstraeten. Elle est libellée comme suit:
"La Chambre,
ayant entendu le rapport et la discussion
concernant les travaux et les recommandations de
la commission spéciale,
- prend connaissance du rapport de la commission
spéciale (Doc 53 520/2),
- approuve les recommandations de la commission
spéciale."
Tot besluit van deze bespreking werd een motie
ingediend door de dames Karine Lalieux, Sofie De
Wit, Carina Van Cauter en de heren Renaat
Landuyt, Stefaan Van Hecke, Olivier Deleuze,
Christian Brotcorne, Servais Verherstraeten en luidt
als volgt:
"De Kamer,
gehoord het verslag en de bespreking van de
werkzaamheden en de aanbevelingen van de
bijzondere commissie,
- neemt kennis van het verslag van de bijzondere
commissie (Stuk 53 520/2),
- keurt de aanbevelingen de bijzondere commissie
goed."
Le vote sur la motion aura lieu ultérieurement. La
discussion est close.
Over de motie zal later worden gestemd. De
bespreking is gesloten.
La séance est levée à 19 h 12. Prochaine séance
plénière demain jeudi 7 avril 2011 à 14 h 15.
De vergadering wordt gesloten om 19.12 uur.
Volgende vergadering donderdag 7 april 2011 om
14.15 uur.