D:\wwwroot\Documents\CCRI\html\52\ic606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

cdH

centre démocrate Humaniste

CD&V

Christen-Democratisch en Vlaams

Ecolo-Groen!

Ecologistes Confédérés pour l'organisation de luttes originales Groen!

Front National

LDD

Lijst Dedecker

Mouvement réformateur

N-VA

Nieuw-Vlaamse Alliantie

Open Vld

Open Vlaamse Liberalen en Democraten

Parti Socialiste

sp.a

socialistische partij anders

Vlaams Belang

Afkortingen bij de nummering van de publicaties :

Abréviations dans la numérotation des publications :

DOC 52 0000/000 Parlementair stuk van de 52e zittingsperiode + basisnummer en

volgnummer

DOC 52 0000/000

Document parlementaire de la 52e législature, suivi du n° de
base et du n° consécutif

QRVA

Schriftelijke Vragen en Antwoorden

QRVA

Questions et Réponses écrites

CRIV

voorlopige versie van het Integraal Verslag (groene kaft)

CRIV

version provisoire du Compte Rendu Intégral (couverture verte)

CRABV

Beknopt Verslag (blauwe kaft)

CRABV

Compte Rendu Analytique (couverture bleue)

CRIV

Integraal Verslag, met links het definitieve integraal verslag en
rechts het vertaalde beknopt verslag van de toespraken (met
de bijlagen)
(PLEN: witte kaft; COM: zalmkleurige kaft)

CRIV

Compte Rendu Intégral, avec, à gauche, le compte rendu
intégral définitif et, à droite, le compte rendu analytique traduit
des interventions (avec les annexes)
(PLEN: couverture blanche; COM: couverture saumon)

PLEN

plenum

PLEN

séance plénière

COM

commissievergadering

COM

réunion de commission

MOT

alle moties tot besluit van interpellaties (op beigekleurig papier)

MOT

motions déposées en conclusion d'interpellations (papier beige)

Officiële publicaties, uitgegeven door de Kamer van volksvertegenwoordigers
Bestellingen :
Natieplein 2
1008 Brussel
Tel. : 02/ 549 81 60
Fax : 02/549 82 74
www.deKamer.be
e-mail :

publicaties@deKamer.be

Publications officielles éditées par la Chambre des représentants
Commandes :
Place de la Nation 2
1008 Bruxelles
Tél. : 02/ 549 81 60
Fax : 02/549 82 74
www.laChambre.be
e-mail :

publications@laChambre.be

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

INHOUD

SOMMAIRE

Samengevoegde vragen van

Questions jointes de

- mevrouw Karine Lalieux aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "de eerste
gezamenlijke verkoop van een gsm en een laptop
door The Phone House" (nr. 13644)

- Mme Karine Lalieux au ministre pour l'Entreprise
et la Simplification sur "la première offre conjointe
GSM/laptop proposée par The Phone House"
(n° 13644)

- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "het
wettelijk kader voor het gezamenlijk aanbod"
(nr. 13806)

- Mme Meyrem

Almaci

ministre

pour

l'Entreprise et la Simplification sur "le cadre légal
pour l'offre conjointe" (n° 13806)

- mevrouw Katrien Partyka aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
koppelverkoop" (nr. 13823)

- Mme Katrien

Partyka

ministre

pour

l'Entreprise et la Simplification sur "la vente
couplée" (n° 13823)

- de heer Peter Logghe aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "het
uitblijven van een wetsontwerp inzake het
gezamenlijk aanbod van producten en diensten"
(nr. 13827)

- M. Peter Logghe au ministre pour l'Entreprise et
la Simplification sur "l'absence d'un projet de loi
en matière d'offre conjointe de produits ou de
services" (n° 13827)

Sprekers: Karine Lalieux, Meyrem Almaci,
Katrien Partyka, Peter Logghe, Vincent Van
Quickenborne, minister voor Ondernemen en
Vereenvoudigen

Orateurs: Karine Lalieux, Meyrem Almaci,
Katrien Partyka, Peter Logghe, Vincent Van
Quickenborne, ministre pour l'Entreprise et la
Simplification

Samengevoegde vragen van

Questions jointes de

- de heer Peter Logghe aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "praktijken
van

multinationals

tegen

zelfstandigen"

(nr. 13733)

- M. Peter Logghe au ministre pour l'Entreprise et
la Simplification sur "les pratiques des
multinationales à l'égard des indépendants"
(n° 13733)

- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
winstmaximalisatie

ten

koste

van

kmo's"

(nr. 13851)

- Mme Meyrem

Almaci

ministre

pour

l'Entreprise

Simplification

sur

"la

maximalisation des profits aux dépens des PME"
(n° 13851)

- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
winstmaximalisatie

ten

koste

van

kmo's"

(nr. 13864)

- Mme Meyrem

Almaci

ministre

pour

l'Entreprise

Simplification

sur

"la

maximalisation des profits aux dépens des PME"
(n° 13864)

Sprekers: Peter Logghe, Meyrem Almaci,
Vincent Van Quickenborne, minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen

Orateurs: Peter Logghe, Meyrem Almaci,
Vincent Van Quickenborne, ministre pour
l'Entreprise et la Simplification

Samengevoegde vragen van

Questions jointes de

- de heer Hans Bonte aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
reclamecampagnes

inzake

consumentenkredieten" (nr. 13754)

- M. Hans Bonte au ministre pour l'Entreprise et la
Simplification sur "les campagnes de publicité sur
les crédits à la consommation" (n° 13754)

- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "een
interparlementaire

werkgroep

rond

consumentenkrediet" (nr. 13863)

- Mme Meyrem

Almaci

ministre

pour

l'Entreprise et la Simplification sur "un groupe de
travail interparlementaire chargé de se pencher
sur la question du crédit à la consommation"
(n° 13863)

- de heer Peter Logghe aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
interparlementaire

werkgroep

rond

consumentenkrediet" (nr. 13898)

- M. Peter Logghe au ministre pour l'Entreprise et
la Simplification sur "le groupe de travail
interparlementaire chargé de se pencher sur la
question du crédit à la consommation" (n° 13898)

- mevrouw Katrien Partyka aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "het
'twaalfpuntenplan'

tegen

schuldoverlast"

(nr. 13931)

- Mme Katrien

Partyka

ministre

pour

l'Entreprise et la Simplification sur "le plan en
douze

points

contre

surendettement"

(n° 13931)

Sprekers: Hans Bonte, Meyrem Almaci,
Peter Logghe, Katrien Partyka, Vincent Van
Quickenborne, minister voor Ondernemen en

Orateurs: Hans Bonte, Meyrem Almaci,
Peter Logghe, Katrien Partyka, Vincent Van
Quickenborne, ministre pour l'Entreprise et la

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

Vereenvoudigen

Simplification

Samengevoegde vragen van

Questions jointes de

- de heer Hans Bonte aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
inbeschuldigingstelling van een reeks bankiers
van Citibank" (nr. 13755)

- M. Hans Bonte au ministre pour l'Entreprise et la
Simplification sur "l'inculpation de plusieurs
directeurs de banque de la Citibank" (n° 13755)

- de heer Hans Bonte aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "het
aangekondigde proces tegen Citibank en zijn
bestuurders" (nr. 13894)

- M. Hans Bonte au ministre pour l'Entreprise et la
Simplification sur "le procès annoncé contre
Citibank et ses administrateurs" (n° 13894)

Sprekers: Hans Bonte, Vincent Van
Quickenborne, minister voor Ondernemen en
Vereenvoudigen

Orateurs:

Hans

Bonte,

Vincent

Van

Quickenborne, ministre pour l'Entreprise et la
Simplification

Samengevoegde vragen van

Questions jointes de

- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "het innen
van auteursrechten door Sabam" (nr. 13885)

- Mme Meyrem

Almaci

ministre

pour

l'Entreprise et la Simplification sur "la perception
des droits d'auteur par la SABAM" (n° 13885)

- mevrouw Sofie Staelraeve aan de minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
betaling van auteurs- en naburige rechten door
zelfstandigen en kmo's" (nr. 13920)

- Mme Sofie

Staelraeve au ministre pour

l'Entreprise et la Simplification sur "le paiement
des droits d'auteur et des droits voisins par les
travailleurs indépendants et les PME" (n° 13920)

Sprekers: Meyrem Almaci, Sofie Staelraeve,
Vincent Van Quickenborne, minister voor
Ondernemen en Vereenvoudigen

Orateurs: Meyrem Almaci, Sofie Staelraeve,
Vincent Van Quickenborne, ministre pour
l'Entreprise et la Simplification

Vraag van mevrouw Rita De Bont aan de minister
voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
mogelijke btw-verlaging voor de horeca van
21 procent naar 6 procent" (nr. 13903)

Question de Mme Rita De Bont au ministre pour
l'Entreprise et la Simplification sur "l'éventuelle
réduction de 21% à 6% du taux de TVA applicable
au secteur horeca" (n° 13903)

Sprekers: Rita De Bont, Vincent Van
Quickenborne, minister voor Ondernemen en
Vereenvoudigen

Orateurs: Rita De Bont, Vincent Van
Quickenborne, ministre pour l'Entreprise et la
Simplification

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

COMMISSIE VOOR HET

BEDRIJFSLEVEN, HET

WETENSCHAPSBELEID, HET

ONDERWIJS, DE NATIONALE

WETENSCHAPPELIJKE EN

CULTURELE INSTELLINGEN, DE

MIDDENSTAND EN DE

LANDBOUW

COMMISSION DE L'ECONOMIE,

DE LA POLITIQUE SCIENTIFIQUE,

DE L'EDUCATION, DES

INSTITUTIONS SCIENTIFIQUES

ET CULTURELLES NATIONALES,

DES CLASSES MOYENNES ET DE

L'AGRICULTURE

van

WOENSDAG

JUNI

2009

Namiddag

______

MERCREDI

JUIN

2009

Après-midi

______

De vergadering wordt geopend om 14.24 uur en voorgezeten door de heer Bart Laeremans.
La séance est ouverte à 14.24 heures et présidée par M. Bart Laeremans.

01 Questions jointes de

- Mme Karine Lalieux au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "la première offre conjointe
GSM/laptop proposée par The Phone House" (n° 13644)
- Mme Meyrem Almaci au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "le cadre légal pour l'offre
conjointe" (n° 13806)
- Mme Katrien Partyka au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "la vente couplée"
(n° 13823)
- M. Peter Logghe au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "l'absence d'un projet de loi en
matière d'offre conjointe de produits ou de services" (n° 13827)

01 Samengevoegde vragen van

- mevrouw Karine Lalieux aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de eerste
gezamenlijke verkoop van een gsm en een laptop door The Phone House" (nr. 13644)
- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "het wettelijk
kader voor het gezamenlijk aanbod" (nr. 13806)
- mevrouw Katrien Partyka aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
koppelverkoop" (nr. 13823)
- de heer Peter Logghe aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "het uitblijven van
een wetsontwerp inzake het gezamenlijk aanbod van producten en diensten" (nr. 13827)

01.01 Karine Lalieux (PS): Monsieur le ministre, à la suite de l'arrêt

de la Cour de justice européenne condamnant l'interdiction de l'offre
conjointe telle que pratiquée actuellement en Belgique, les magasins
The Phone House, à grand renfort de publicité, proposent un gsm à
1 à condition d'y adjoindre un abonnement pour une période
minimale de 18 mois. Un magasin de vente en ligne va encore plus
loin en proposant un gsm gratuit.

(Intervention hors micro)

Monsieur le ministre, vous êtes favorable à une autorisation totale de
la vente conjointe, alors que mon groupe est en faveur d'un
encadrement strict au bénéfice du consommateur. Aujourd'hui, nous
sommes face à un cas pratique, à partir duquel nous pouvons émettre

01.01 Karine Lalieux (PS): Als

gevolg van het arrest van het
Europees Hof van Justitie, waarin
het verbod op het gezamenlijk
aanbod zoals dat in ons land wordt
toegepast,

wordt

veroordeeld,

wordt in de winkels van The Phone
House

momenteel

een

gezamenlijk aanbod voorgesteld
van een gsm tegen 1 euro en een
laptop tegen 194 euro mits aan
een aantal voorwaarden wordt
voldaan.

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

un jugement. Après tout, vous aviez sans doute raison: le
consommateur serait le grand gagnant de cette nouvelle donne
commerciale.

J'ai donc examiné de plus près cette offre proposée par les magasins
The Phone House. Si vous comprenez quelque chose à l'offre je
peux vous en donner une copie moi, je n'y comprends absolument
rien! Parmi les nombreuses conditions, il est obligatoire de contracter
une assurance Lifeline pour une durée minimale de 9 mois, qui coûte
60 euros. L'abonnement doit être souscrit pour une durée de 24 mois,
etc. Bref, les conditions de cette offre conjointe sont
incompréhensibles, non claires, non transparentes pour le
consommateur car, outre l'abonnement, il faut choisir parmi plusieurs
types d'assurance. Je peux vous transmettre le petit tableau en ma
possession; il est incompréhensible!

L'objectif tant de ces appels de The Phone House que la vente sur
internet est évidemment d'attirer le client sans avoir une offre claire et
précise à lui proposer. Si on se livre à un calcul, en souscrivant
l'abonnement et l'assurance minimum proposée par l'offre, le gsm
revient à 110 euros. Finalement, le client n'y trouve pas du tout son
compte! C'est l'inverse, il paie deux fois plus pour un gsm qui ne
vaudrait pas 50 euros sur le marché.

J'en arrive ainsi à la plainte déposée par l'UNIZO auprès du service
Contrôle et Médiation à l'encontre de The Phone House et
Hotgsm.be.

Monsieur le ministre, vous avez déclaré que cette plainte ne serait
pas instruite puisque, selon la Cour de justice européenne, les offres
conjointes sont légales. Vous avez même donné instruction au
service concerné de ne plus intervenir lorsqu'il s'agit d'offres
conjointes, sauf en cas de plainte ou de caractère trompeur. Or, on
s'inscrit ici dans ce cas précis puisqu'il y a une plainte de l'UNIZO et
que l'on se trouve face à une publicité volontairement trompeuse.

Selon moi, il est inacceptable que, pour des raisons purement
idéologiques qui vous sont propres , des plaintes soient purement
et simplement jetées à la poubelle!

L'apparition de la vente conjointe pose deux questions essentielles en
termes d'information claire et compréhensible du consommateur,
d'offre adaptée aux besoins de ce dernier et non de l'entreprise, et de
concurrence déloyale avec les petits commerçants.

En outre, la loi, c'est la loi. Ce n'est pas parce qu'un arrêt est rendu
par la Cour de justice européenne qu'une loi votée en Belgique ne doit
plus être appliquée. Tant que la loi existe, tant qu'un nouveau projet
de loi n'est pas examiné et voté, elle doit être appliquée par le service
Contrôle et Médiation et la plainte doit être instruite.

Monsieur le ministre, persistez-vous dans votre refus d'instruire la
plainte de l'UNIZO malgré son caractère fondé, à mon avis?

Pouvez-vous garantir que l'offre conjointe garantira au consommateur
une information claire, facilement compréhensible et sans ambiguïté,
un service de qualité, une offre adaptée aux besoins du
consommateur et une nette diminution du prix conformément à l'offre

U zou koppelverkoop volledig
willen toelaten, terwijl mijn fractie
voorstander is van een strikt kader
om de consument te beschermen.
Vandaag worden we met een
praktijkgeval geconfronteerd.

Ik heb dit aanbod grondig
bestudeerd. De voorwaarden zijn
onbegrijpelijk, onduidelijk en niet
transparant voor de consument,
die niet alleen verplicht wordt een
abonnement te nemen, maar ook
nog eens moet kiezen tussen
verschillende

soorten

verzekeringen. Het is natuurlijk de
bedoeling de klant te lokken
zonder dat daar een duidelijk
afgelijnd aanbod tegenover staat.
Een kleine berekening leert dat de
gsm eigenlijk 110 euro kost. De
consument doet dus zeker geen
goede zaak.

UNIZO heeft bij de dienst Controle
en Bemiddeling klacht ingediend
tegen "The Phone House" en
"Hotgsm.be". U verklaarde dat er
geen gevolg zou worden gegeven
aan die klacht, omdat volgens het
Europees

Hof

van

Justitie

koppelverkoop legaal is. U heeft
zelfs opdracht gegeven niet meer
in te grijpen, als het om een
koppelverkoop

gaat,

tenzij

wanneer er klacht wordt ingediend
of wanneer het om misleidende
informatie gaat. In dit geval is er
juist een klacht van UNIZO en
hebben we te maken met bewust
misleidende reclame.

Volgens mij is het onaanvaardbaar
dat u om louter ideologische
redenen klachten zomaar naar de
prullenmand verwijst!

Bovendien is de wet de wet. Een
wet

die

België

werd

aangenomen, moet nu eenmaal
worden toegepast, ook al heeft het
Europees Hof van Justitie een
andersluidend arrest gewezen.

Blijft u volharden in uw weigering
om de klacht van UNIZO te
onderzoeken?

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

qui est faite?

Kan u ons verzekeren dat de
consument in het geval van
koppelverkoop zal beschikken
over

duidelijke,

gemakkelijk

begrijpbare en klare informatie,
een kwaliteitsvolle dienstverlening
en een aanbod op zijn maat, en
dat de prijzen overeenkomstig het
gedane aanbod aanzienlijk zullen
dalen?

01.02 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de voorzitter,

mijnheer de minister, het arrest van het Europese Hof van Justitie
heeft heel wat stof doen opwaaien. Op dit moment is er een redelijk
grote consensus over het feit dat er omtrent de huidige wetgeving op
de handelspraktijken in het algemeen en meer specifiek inzake het
gezamenlijke aanbod een grote rechtsonzekerheid is ontstaan.

U hebt op een bepaald moment persoonlijk in het journaal verklaard
dat er volgens u geen wetswijziging nodig is om de koppelverkoop
vanaf het moment van het voornoemde arrest in ons land toe te laten.
Wie echter het arrest van het Europese Hof van Justitie leest, leest er
heel duidelijk in dat er geen vrijgeleide aan de koppelverkoop wordt
gegeven. Wel wordt in het arrest de wetgeving aangevallen zoals ze
in België was, met name inzake het principiële verbod.

De richtlijn moest voor 12 december 2007, dus nog onder uw
voorganger, zijn omgezet, wat niet is gebeurd. Dat is op zich al een
zware vaststelling. Dat was dus in 2007. Gezien het feit dat de
omzetting van de richtlijn op zich laat wachten, worden er ook steeds
meer problemen vastgesteld. Niet alleen Test-Aankoop heeft een
aantal voorbeelden opgelijst. Mijn collega heeft daarnet ook een van
de bedoelde voorbeelden opgenoemd. Uit de voorbeelden blijkt
duidelijk dat door de grote onduidelijkheid de koppelverkoop vaker in
het nadeel dan in het voordeel van de consumenten zou kunnen zijn.
Ook is de transparantie zoek en komt de keuzevrijheid van de
mensen in het gedrang, wat uw verantwoordelijkheid is.

In uw hoedanigheid van minister die deels voor de toepassing van de
wetgeving en voor de omzetting van de richtlijn bevoegd is, moet het
bieden van rechtszekerheid inzake de bescherming van de
consument een van uw prioriteiten zijn.

De vraag is of uw opmerking over het creatief ondernemerschap in
voorgaand kader past.

Ik heb een aantal vragen opgesteld. U hebt ze ook schriftelijk
gekregen.

De eerste vraag betreft de stand van zaken in de omzetting van de
richtlijn. Wanneer zal een wetsontwerp effectief aan de Ministerraad
worden voorgelegd en in het Parlement worden ingediend?

Klopt het dat alle, noodzakelijke adviezen ondertussen zijn
overgebracht? Indien dat klopt, waarom laat het wetsontwerp dan zo
lang op zich wachten?

Wat is de maximale periode voor de omzetting van die Europese

01.02 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!): L'arrêt de la Cour
européenne de Justice sur l'offre
conjointe donne lieu à une
importante insécurité juridique à
propos de l'actuelle loi sur les
pratiques du commerce en général
et concernant l'offre conjointe en
particulier. L'arrêt en question ne
constitue pas un "permis" de
pratiquer l'offre conjointe mais il
s'en prend à son interdiction de
principe, comme c'est le cas en
Belgique.

Parce

que

transposition de la directive traîne
elle aurait dû être réalisée pour
le 12 décembre 2007 -, il se pose
de plus en plus de problèmes,
dont l'issue est le plus souvent
défavorable aux consommateurs.
Le ministre est partiellement
compétent en ce qui concerne
l'application de cette loi et la
transposition de la directive. La
protection des consommateurs
doit constituer l'une de ses
priorités absolues. Quand un
projet de loi visant à transposer la
directive sera-t-il soumis au
Conseil des ministres et au
Parlement?

Pourquoi

ces

lenteurs?

Pour quand au plus tard la
directive européenne sera-t-elle
transposée en droit belge? Le
ministre juge-t-il opportun de
prendre des mesures temporaires
pour mettre un terme à l'insécurité
juridique? Depuis la publication de
l'arrêt

combien

plaintes

l'administration a-t-elle reçue à
propos

l'offre

conjointe?

Combien y en a-t-il eu en 2008 et
combien depuis le 1

janvier

2009? Combien de cas de ventes
couplées

l'administration

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

richtlijn? Denkt u dat daarmee de rechtsonzekerheid ook zal
verdwijnen? Acht u het wenselijk om tijdelijke maatregelen te nemen
opdat die onzekerheid wordt weggenomen? Zo ja, welke maatregelen
hebt u onder meer in gedachten? Hoeveel klachten hebt u
ondertussen ontvangen? Hoeveel klachten hebben uw diensten
ontvangen sinds 23 april 2009, de bekendmaking van het arrest?
Hoeveel klachten hebt u ontvangen sinds 1 januari 2009? Hoeveel
klachten inzake gezamenlijk aanbod hebt u in 2008 geregistreerd?
Kunt u daarover een toelichting geven? Hoeveel gevallen van
koppelverkoop hebt u vastgesteld sinds de dag van het arrest? In
welke mate laat de Europese richtlijn volgens u toe om te verplichten
dat die producten en diensten die gezamenlijk worden aangeboden
ook apart worden aangeboden? Daarop verder bouwend had ik graag
ook geweten in welke mate het binnen de huidige Belgische
wetgeving enerzijds en binnen het kader van de Europese richtlijn
anderzijds strafbaar is om bijvoorbeeld een laptop aan te bieden met
een operating system van Microsoft, zonder enige mogelijkheid te
bieden op een alternatief operating system.

ministre a-t-elle enregistrés depuis
la publication de l'arrêt? Dans
quelle

mesure

directive

européenne autorise-t-elle une
offre séparée de produits et
services proposés conjointement?
La loi belge et la directive
européenne sanctionnent-elles par
exemple le fait de proposer à la
vente un ordinateur portable ne
fonctionnant qu'avec le seul
système d'exploitation Microsoft?

01.03 Katrien Partyka (CD&V): Mijnheer de voorzitter, zoals mijn

collega zegt, hebben twee winkels de wet aan hun laars gelapt sinds
het arrest van 23 april door verschillende producten aan te bieden die
tegelijkertijd moeten worden gekocht. Er was de klacht van UNIZO
tegen die koppelverkoop. U zei dat u een onderzoek weigerde. U
verklaarde in Het Laatste Nieuws van 17 juni dat koppelverkoop
legaal is en dat de klacht niet zou worden onderzocht op
koppelverkoop.

Dit laatste is een belangrijke nuance want u zegt niet dat de klacht
niet zal worden onderzocht, maar enkel dat de klacht niet zal worden
onderzocht op koppelverkoop. UNIZO heeft hierop geanticipeerd want
zij diende klacht in tegen de koppelverkoop op basis van de algemene
norm inzake eerlijke handelspraktijken en niet op basis van het
zogenaamd verboden gezamenlijk aanbod.

Bent u niet wat snel met te verklaren dat koppelverkoop legaal is en
nog sneller om te zeggen dat de klacht niet zal worden onderzocht?
Er zijn toch voldoende redenen om een onderzoek te laten uitvoeren?
De twee telefoniekits waarvan sprake bevatten mogelijkerwijs ook
andere overtredingen van de wet van 14 juli betreffende de
handelspraktijken.

Ten eerste, er is het algemeen verbod op oneerlijke handelspraktijken
tegenover concurrenten. Door bewust of zelfs provocerend de wet te
overtreden handelen beide bedrijven oneerlijk tegenover hun
concurrenten en kan er mogelijk sprake zijn van oneerlijke
concurrentie terwijl de collega's die de wet respecteren eigenlijk
worden gestraft.

Een tweede reden waarom een onderzoek wenselijk zou zijn, is dat
de twee bedrijven en de minister ervan uitgaan dat de koppelverkoop
van gsm en abonnement zal worden toegelaten. Dat is tot nader order
nog altijd het terrein van de wetgever. Wat als het Parlement het
verbod op koppelverkoop hier behoudt? De nieuwe wetgeving kan
bijvoorbeeld bepalen dat de algemene norm wordt toegelaten, maar
dat bepaalde vormen ervan worden verboden zoals gsm en
abonnement. U stelt zich dus wel heel snel in de plaats van de
wetgever.

01.03 Katrien Partyka (CD&V):

Depuis l'arrêt du 23 avril, deux
commerces ont déjà enfreint la loi
interdisant les ventes couplées.
L'UNIZO a déposé plainte contre
la vente couplée sur la base de la
norme générale en matière de
pratiques de commerce loyales et
non pas sur la base de
l'interdiction de l'offre conjointe. Le
ministre a déclaré que la vente
couplée était légale et que la
plainte ne sera pas examinée sur
la base de ce motif. Les raisons
d'enquêter

manquent

cependant pas. Les deux chaînes
de magasins de téléphonie ont en
effet

probablement

commis

d'autres infractions à la loi sur les
pratiques du commerce. Le
ministre considère également que
la vente couplée d'un gsm et de
l'abonnement sera autorisée. Mais
que se passera-t-il si le Parlement
maintient l'interdiction de vente
couplée en Belgique?

La direction générale Contrôle et
Médiation sert deux personnes: le
ministre et le procureur général.
Le ministre ne peut empêcher ou
interdire aucune enquête à la
demande du parquet. Il est vrai
que le ministre dispose d'un droit
d'injonction positive mais il ne peut
exiger qu'il ne soit pas procédé à
une enquête. Il doit permettre aux
fonctionnaires

compétents

mener une enquête en toute

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

Kan er daarnaast ook sprake zijn van andere overtredingen zoals
bijvoorbeeld de verkoop met verlies op een product. De gsm's worden
gratis of aan 1 euro verkocht. Dat kan bezwaarlijk een correcte prijs
worden genoemd.

Tot daar een eerste element over de inhoud, de klacht of de
eventualiteit van een onderzoek.

Een tweede element gaat over de rol van de minister in dat
onderzoek. De algemene directie Controle en Bemiddeling heeft twee
bazen: de minister en de procureur-generaal. Tot nader order denk ik
dat de minister geen onderzoek kan tegenhouden of verbieden indien
dit zou gebeuren, bijvoorbeeld in opdracht van het parket.

U kunt vragen om iets te onderzoeken want u hebt een positief
injunctierecht, maar u kunt niet vragen om geen onderzoek te doen.
Het lijkt ook aangewezen om u daar als minister enigszins
terughoudend op te stellen en ambtenaren in sereniteit en objectiviteit
een onderzoek te laten doen om de werking van uw eigen diensten op
die manier ook niet in het gedrang te brengen.

Touwens, als UNIZO een klacht bij het parket zou indienen, kan de
procureur dit sowieso laten onderzoeken door de economische
inspectie en kan niemand dat tegenhouden.

Mijnheer de minister, ik heb hierover enkele vragen. Handhaaft u uw
standpunt met betrekking tot de klacht van UNIZO tegen de
koppelverkoop op basis van de algemene norm inzake
handelspraktijken, met name dat de klacht niet zal worden
onderzocht? Wat is de stand van zaken en de timing van het
wetsontwerp inzake de handelspraktijken? U hebt al meermaals
aangekondigd dat u een ontwerp zou indienen. De aanpassing van de
wetgeving is dringend, gezien de Europese rechtspraak. Welke
aanpassingen zult u doen als u met dat ontwerp komt?

sérénité et objectivité. Si UNIZO
déposait une plainte auprès du
parquet, le procureur pourrait la
faire examiner par l'inspection
économique.

Le ministre maintient-il sa position
à propos de la plainte d'UNIZO?
Où en est le projet de loi sur les
pratiques

commerce?

L'adaptation de la législation est
urgente

raison

jurisprudence européenne.

01.04 Peter Logghe (Vlaams Belang): Mijnheer de voorzitter,

mijnheer de minister, dat is het voordeel van drie dames te laten
voorgaan. De problematiek is dusdanig goed geschetst dat ik kan
volstaan met het stellen van mijn vragen.

Mijnheer de minister, het moest er ooit eens van komen. Als overheid
kunt u niet tezelfdertijd zeggen dat het Belgisch verbod op
koppelverkoop door de Europese realiteit is voorbijgestreefd, en toch
nalaten om op Belgisch vlak een wetgevend initiatief te nemen om dat
verbod, dat nog steeds in de wet is ingeschreven, te schrappen. Om
maar te zeggen hoe twee realiteiten, de Belgische en de Europese,
met elkaar botsen. Ter zake is dringend een initiatief nodig om de
rechtsonzekerheid weg te werken.

Waar blijft het wetsontwerp? Wanneer wordt de rechtsonzekerheid
voor onze bedrijven uit de wereld geholpen?

Uw collega Magnette zei onlangs dat, wat hem betreft, het verbod op
koppelverkoop in elk geval voor de financiële producten overeind
moet blijven.

Wat zult u intussen doen? Wat is de stand van zaken? Klopt het dat

01.04 Peter Logghe (Vlaams

Belang): En tant que pouvoir
public, on ne peut affirmer que
l'interdiction de la vente couplée
en Belgique est dépassée par la
réalité européenne et omettre en
même temps de prendre une
initiative législative au niveau
belge

pour

supprimer

cette

interdiction qui est inscrite dans la
loi. Il en résulte que les entreprises
sont confrontées à l'insécurité
juridique. Quand le projet de loi
modifié sera-t-il prêt? M. Magnette
a affirmé il y a quelque temps que
l'interdiction de la vente couplée
devra de toute façon être
maintenue pour les produits
financiers.

Qu'en

pense

ministre? Les entreprises de
téléphonie seront-elles poursuivies
ou non?

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

die telefoniebedrijven niet zullen worden vervolgd?

Vooral de kleine zelfstandigen zullen het moeilijk krijgen wanneer het
verbod op koppelverkoop in absolute zin wordt geschrapt. Zij kunnen
de uitgebreide mogelijkheden tot koppelverkoop niet aanbieden, in
tegenstelling tot bijvoorbeeld de grote winkelketens met hun globale
pakketten.

Is het niet nodig dat u voorziet in beschermingsmaatregelen voor de
kleine, familiale, zelfstandige ondernemingen?

Graag vernam ik welke richting uw wetsontwerp uitgaat en wanneer
wij het onder ogen kunnen krijgen.

Les petits indépendants seront
confrontés à des difficultés lorsque
l'interdiction des ventes couplées,
au

sens

absolu

cette

expression, sera supprimée. Ne
conviendrait-il pas de prendre en
leur faveur des mesures de
protection?

01.05 Minister Vincent Van Quickenborne: Mijnheer de voorzitter, ik

wil toch duidelijk stellen dat een aantal collega's vragen stellen die
onjuist zijn, ze stroken in ieder geval niet met de realiteit.

De Europese richtlijn is door mijn voorganger met de wet van 5 juni
2007 wel degelijk omgezet in Belgisch recht. De wet werd van kracht
op 1 december 2007.

De vraag is dus niet of die richtlijn ja dan nee is omgezet, maar wel of
ze juist is omgezet. Het antwoord is: nee, ze werd niet juist omgezet.
Met andere woorden, in de wet werd de richtlijn op het punt van de
koppelverkoop niet gerespecteerd. Dat is de uitspraak van het
Europees Hof van Justitie in het arrest van 23 april. In een prejudiciële
vraag, een toetsing van onze wetgeving aan de richtlijn zoals bij ons
het Grondwettelijk Hof dat doet, is vastgesteld dat de Belgische
regelgeving niet strookt met de Europese richtlijn. Met andere
woorden, draai de rollen hier niet om. De wetgeving werd verkeerd
omgezet en Europa heeft gezegd dat die juist moet worden omgezet.

Wetgeving die op algemene en proactieve wijze beperkende regels
vastlegt over de koppelverkoop of die aangelegenheid conditioneert,
is strijdig met de Europese regelgeving. Een uitspraak van het
Europees Hof heeft hetzelfde effect als een uitspraak van het
Grondwettelijk Hof. De Grondwet staat boven de wet, de Europese
richtlijnen staan boven onze wetgeving. Als men niet akkoord gaat
met de Europese wetgeving, moet men Europees parlementslid
worden en moet men de richtlijnen hervormen. De uitspraak van
Europa is dat koppelverkoop is toegestaan. België was het enige land
van de 27 lidstaten met dat verbod. U weet van mij dat ik al tien jaar
vind dat dit verbod is voorbijgestreefd. Uiteindelijk heeft Europa zo
geoordeeld. Ik weet dat dit een aantal collega's bedroeft. Als u zegt
dat Europa niet van tel is, dan moeten we misschien de regels
herschrijven en zeggen dat Europese richtlijnen ondergeschikt of
nevengeschikt zijn aan onze wetgeving.

01.05

Vincent

Van

Quickenborne,

ministre:

Certaines informations relayées ici
sont inexactes. Mon prédécesseur
a

transposé

directive

européenne en droit belge par loi
du 5 juin 2007. Toutefois, cette
directive n'a pas été transposée
correctement pour ce qui regarde
les ventes couplées. À l'occasion
d'une question préjudicielle, il a
été établi que la réglementation
belge n'était pas conforme à la
directive européenne.

Toute législation fixant de manière
générale et proactive des règles
restrictives en matière de ventes
couplées est contraire à la
réglementation européenne. Un
arrêt de la Cour européenne de
Justice produit le même effet
qu'un

arrêt

Cour

constitutionnelle belge. Ceux qui
ne sont pas d'accord avec la
législation européenne n'ont qu'à
devenir parlementaire européen et
réformer

les directives. Aux

termes de l'arrêt de la Cour
européenne, les ventes couplées
sont autorisées. La Belgique est le
seul État membre, parmi les vingt-
sept membres actuels de l'UE, à
interdire les ventes couplées. Je
pense que cela fait bien dix ans
que je considère que cette
interdiction n'est plus de notre
temps.

Madame Lalieux, cela ne signifie pas que les vendeurs peuvent, à
partir d'aujourd'hui, se permettre n'importe quoi à ce niveau. L'arrêt
cité stipule clairement qu'une offre conjointe est une pratique
commerciale. C'est important!

Een en ander betekent niet,
mevrouw Lalieux,

dat

verkopers vanaf nu helemaal hun
eigen gang mogen gaan. Het
genoemde arrest stelt duidelijk dat

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

een gezamenlijk aanbod een
handelspraktijk is die aan de
vigerende

regelgeving

inzake

oneerlijke handel is onderworpen.

Eigenlijk was het punt dat een aantal ondernemersorganisaties in de
discussie wilden maken, de mening dat koppelverkoop niet onder de
desbetreffende

richtlijn

viel,

omdat

koppelverkoop

geen

handelspraktijk was. Europa heeft evenwel gesteld dat koppelverkoop
wel een handelspraktijk is. Met andere woorden, de regels inzake de
handelspraktijken zijn van toepassing.

L'Union européenne a estimé que
la vente couplée était une pratique
commerciale. Les règles régissant
les pratiques du commerce lui sont
donc applicables.

Les offres conjointes seront donc toujours soumises aux règles en
vigueur en matière de pratiques commerciales déloyales. Lorsqu'une
certaine offre n'est pas conforme aux exigences en vigueur en
matière de dévouement professionnel, perturbe ou est susceptible de
perturber le comportement économique du consommateur à l'égard
d'un produit ou d'un service, la conclusion sera que la pratique
commerciale est déloyale et, par conséquent, interdite par la loi.

Ces points spécifiques feront bien entendu l'objet d'une enquête,
lorsqu'une plainte est introduite. Par contre, il n'y aura pas d'enquête
pour savoir s'il s'agit d'une vente conjointe ou non, étant donné que
l'Europe a été très claire à ce propos.

Il me semble nécessaire de rappeler un certain nombre de principes
de base de notre système juridique. Comme je viens de le dire, la
norme de droit inférieure doit respecter la norme supérieure. La
législation nationale doit ainsi respecter la réglementation
européenne. Or, cette dernière dit très clairement que la vente
conjointe est une pratique commerciale que tous les pays doivent
accepter dans l'Union européenne.

Het spreekt voor zich dat er
daaromtrent een onderzoek zal
worden uitgevoerd. Er zal echter
níet worden onderzocht of het al
dan niet om koppelverkoop gaat,
gezien het erg duidelijke Europese
standpunt ter zake. De nationale
wetgeving moet zich voegen naar
de Europese regelgeving, en die
staat koppelverkoop toe.

Ten aanzien van de concrete zaken die werden aangehaald en de
gestelde vragen kan ik het volgende zeggen.

Mevrouw Almaci, wat het aanbieden van een pc met een welbepaald
besturingssysteem betreft, in de administratieve praktijk werd dit
steeds beschouwd als een product dat een geheel uitmaakt of, anders
gezegd, als een door de Belgische wetgeving toegelaten gezamenlijk
aanbod. Dat was ook al het geval onder de oude wetgeving. Dat was,
met andere woorden, eigenlijk niet het discussiepunt.

Toen wij nog een verbod hadden op koppelverkoop, vóór het arrest,
waren er een aantal zaken die samen mochten worden verkocht.
Eureka, zou ik zeggen. Men mocht in ons land bijvoorbeeld, dames
en heren, een linkerschoen samen met een rechterschoen verkopen.
Dat stond expliciet zo omschreven in de wetgeving. Men mocht een
fles water verkopen, zijnde water met een fles daarrond. Dat mocht
volgens de wet. De verpakking mocht verkocht worden. Anders zou
het natuurlijk absurd geweest zijn.

Toen kwamen er hele discussies op gang. Tafels en stoelen mochten
samen verkocht worden, maar er werd een hele rechtspraak
ontwikkeld over een tv met een videorecorder. Men heeft dan als een
van de uitzonderingen op het verbod ingeschreven dat bijvoorbeeld
een computer met software verkocht mocht worden. U haalt hier
natuurlijk een andere discussie aan, mevrouw Almaci, over Microsoft,

avec

système

d'exploitation

toujours

été

considéré comme un ensemble
cohérent pouvant être proposé
comme tel et partant, comme
pouvant faire l'objet d'une offre
conjointe

autorisée

par

législation belge. Cette situation
prévalait déjà sous l'ancienne
législation. Tel n'était cependant
pas le coeur de la discussion.

En adoptant le projet "Internet
pour tous" de l'ancien ministre
Vanvelthoven, le Parlement a
explicitement

autorisé

une

exception à l'interdiction des offres
conjointes. En tout état de cause,
l'arrêt autorise désormais cette
pratique.

Par ailleurs, l'offre conjointe d'un
GSM avec un abonnement ou d'un
pc avec d'autres services ne peut
plus être considérée comme une

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

maar dat is iets wat Europees wordt behandeld. Dat weet u.

Dit Parlement heeft met de goedkeuring van het project "Internet voor
iedereen" van mijn voorganger Peter Vanvelthoven ook expliciet een
uitzondering op het verbod op koppelverkoop ingeschreven. Men
heeft toegelaten dat men een computer met internet kon kopen. Dat
was toen een uitzondering. Sinds het arrest kan dat in elk geval wel
degelijk.

Wat de koppelverkoop van een gsm met een abonnement of van een
pc met andere diensten, zoals een internetverbinding of digitale
televisie betreft, kan er, zoals ik reeds heb gezegd geen sprake meer
zijn van een overtreding. Wel zal elk aanbod worden onderzocht, op
het ogenblik van een klacht, in het licht van de regels inzake
oneerlijke handelspraktijken. Ik geef een aantal voorbeelden daarvan.

Wanneer bij de uitnodiging tot aankoop essentiële informatie, zoals
opgesomd in de wet, wordt weggelaten, dan is er sprake van
misleidende omissie. Wanneer er bijvoorbeeld onduidelijkheid bestaat
over het prijsvoordeel dat de consument kan behalen wanneer hij
ingaat op een gezamenlijk aanbod, dan zal er sprake zijn van een
misleidende handelspraktijk. Dit zijn maar twee voorbeelden, maar zij
maken duidelijk dat de verkoper zorg aan de dag moet leggen om de
consument niet op het verkeerde been te zetten. Als men aan
koppelverkoop doet, dan moet men, met andere woorden, de
consument goed informeren.

infraction à la loi. Chaque offre
faisant l'objet d'une plainte sera
cependant examinée à la lumière
des règles relatives aux pratiques
commerciales

déloyales.

vendeur doit faire preuve d'un
minimum de diligence en vue de
ne pas induire en erreur le
consommateur. Ce dernier doit
être dûment informé en cas d'offre
conjointe.

Depuis l'arrêt du 23 avril, la Direction générale de l'Inspection
économique a reçu quatorze plaintes relatives à la vente conjointe.

Sinds het arrest van 23 april heeft
de algemene directie Controle en
Bemiddeling

(Economische

Inspectie) veertien klachten in
verband

met

koppelverkoop

ontvangen.

Een wetswijziging dringt zich inderdaad op, niet omwille van de
uitspraak van het Europees Hof, maar wel omdat ons land, naast de
uitspraak van het Europees Hof, door de Europese Commissie in
gebreke is gesteld, onder meer wegens het verbod op koppelverkoop,
en dat op 29 januari van dit jaar.

Met andere woorden, als wij de wetgeving niet aanpassen, riskeren
wij zelfs een inbreukprocedure en boetes vanwege het Europese
niveau. Die aanpassing moet er dus komen. Het overleg daarover is
aan de gang, en ik hoop dat wij over enkele weken uitsluitsel zullen
hebben. De reden waarom wij tot nu toe geen besluit hadden
genomen is dat ik als minister de eerlijkheid aan de dag heb gelegd
de collega's in de regering voor te stellen dat wij zouden wachten op
het arrest, omdat het geen zin heeft er nu al voorbarige uitspraken
over te doen.

Tot daar, mijnheer de voorzitter, collega's, mijn antwoord.

Une modification de la loi est
nécessaire. En effet, outre l'arrêt
de la Cour européenne, la
Commission

européenne

adressé à la Belgique, le 29
janvier dernier, une mise en
demeure relative à l'interdiction de
la vente couplée. La concertation
est en cours à ce sujet. J'espère
que nous serons fixés d'ici
quelques

semaines.

J'ai

personnellement toujours plaidé
pour que l'on attende l'arrêt avant
d'intervenir.

01.06 Karine Lalieux (PS): Monsieur le ministre, nous n'allons pas

faire un cours de droit européen mais il me semble que certaines
directives ont un effet direct et qu'il ne faut donc pas transposer alors
que d'autres doivent l'être et qu'elles ont un effet direct une fois la loi
adoptée par le Parlement, le cas échéant par la Chambre et le Sénat.
Il y a donc deux types de directives européennes, celles avec un effet

01.06 Karine Lalieux (PS):

Sommige richtlijnen hebben een
directe werking en hoeven dus niet
omgezet te worden. Andere
moeten juist wel omgezet worden
om ze rechtskracht te geven in het

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

direct et celles sans effet direct. Là où je suis d'accord avec vous,
c'est que l'Europe nous menace d'astreintes pour non-transposition.
Précisément, c'est le défaut de transposition qui entraîne l'absence
d'effets sur le consommateur ou le vendeur et qui vaudra peut-être à
la Belgique d'être condamnée à payer des astreintes au niveau
européen. C'est mon avis, monsieur le ministre: on ne va pas avoir
une discussion juridique maintenant mais je ne vois pas pourquoi on
transposerait des directives si elles ont un effet direct sur notre
législation. Cela ne vaudrait pas la peine! Vous devez donc confondre
quelque peu!

Par ailleurs, si je vous ai bien suivi, vous n'avez pas d'injonction
négative et la plainte de l'UNIZO sera instruite sur la base des raisons
que j'ai données, notamment la mauvaise information, la concordance
aux besoins, la concurrence déloyale, etc.

Vous faites de l'humour en parlant d'emballage. La vente d'un objet
accompagné d'un service, c'est différent d'un emballage! Un service,
c'est fondamental parce que cela crée des clients captifs. Vous qui
aimez la concurrence, l'Europe qui aime la concurrence, je ne
comprends pas pourquoi vous comme elle voulez rendre les clients
captifs pendant un an, un an et demi, deux ans, sans la moindre
transparence en matière de coûts. Je vous ai demandé si vous aviez
bien analysé l'offre. Apparemment, vous ne l'avez pas fait. Vous dites
toujours que c'est dans l'intérêt du consommateur et je crois que ce
n'est pas du tout le cas aujourd'hui. Aujourd'hui, les libéraux préfèrent
voir des clients captifs plutôt que de laisser jouer la concurrence totale
dans un secteur. Où est l'intérêt du consommateur? C'est la question
que je me pose à chaque fois.

Enfin, la transposition des directives se fait en fonction de
l'opportunité pour les États. Comme elles n'ont pas d'effet direct, on
peut les transposer en les agrémentant de certaines conditions ou en
y aménageant certaines libertés. Je continue à dire qu'il faut suivre
l'avis du Conseil de la consommation et émettre des critères quand il
s'agit de services, surtout s'il s'agit de services financiers et de
téléphonie. Il ne s'agit pas de coupler la vente d'un paquet de chips et
d'un bac de bière mais d'un objet accompagné de services. Le
consommateur est toujours perdant en la matière. Toutes les
analyses au sujet des ventes d'iPhone, notamment au Royaume-Uni,
ont montré qu'au total, l'objet revenait plus cher en vente conjointe
dans les pays où cette pratique existe.

nationale recht. Europa dreigt
inderdaad met dwangsommen als
richtlijnen niet worden omgezet.
Het gebrek aan omzetting zorgt er
juist voor dat de werking uitblijft. Ik
zie niet in waarom we richtlijnen
zouden omzetten als ze een
directe werking op onze wetgeving
hebben. U haalt enkele zaken door
elkaar!

De klacht van UNIZO zal dus in
behandeling genomen worden op
grond van de redenen die ik heb
gegeven.

U maakte een grapje over de
verpakking. De verkoop van een
voorwerp samen met een dienst is
echter niet hetzelfde als een
verpakking: dienstverlening bindt
klanten. Blijkbaar heeft u het
aanbod niet goed bestudeerd. U
zegt altijd dat de consument erbij
gebaat is, maar ik denk dat dat
vandaag helemaal niet zo is.

Tot slot is de omzetting van de
richtlijnen een gelegenheid voor
lidstaten

bepaalde

voorwaarden aan te verbinden. Ik
blijf erbij dat het advies van de
Raad voor het Verbruik gevolgd
moet worden en dat er criteria
moeten worden vastgesteld voor
de diensten. De consument wordt,
voor zover het diensten betreft,
altijd tekortgedaan.

01.07 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de voorzitter,

mijnheer de minister, ik dank u voor uw uitgebreid antwoord en voor
de geschiedkundige achtergrond.

De hamvraag blijft echter of u vindt dat er vandaag een wettelijke
omkadering van de koppelverkoop in ons land nodig is. Wanneer bent
u desgewenst van plan dat kader te creëren? Dat is het probleem.

Er is nu een consensus tussen de verschillende maatschappelijke
actoren dat er rechtsonzekerheid bestaat. Wie het arrest leest, en
daarin verschil ik van mening met u, leest niet dat het Hof zich heeft
uitgesproken voor een volledig toelaten van koppelverkoop.

Daarom is er de expliciete vraag om de rechtsonzekerheid weg te
werken, de Belgische wetgeving conform de Europese rechtspraak te

01.07 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!): La question-clé consiste
à décider s'il convient ou non de
prévoir un cadre légal pour la
vente couplée et, si oui, dans quel
délai. La Cour ne s'est en effet pas
clairement prononcée en faveur
d'une autorisation totale de la
vente couplée. Le vide juridique
doit être comblé, notre législation
doit être adaptée à la législation
européenne et la sécurité juridique
doit être rétablie. La transparence
et le libre choix présentent de
grands

avantages

pour

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

laten sporen en het legale vacuüm op te lossen dat er vandaag
bestaat.

Ik hou mijn hart vast als ik lees dat u de situatie wil laten zoals die
vandaag bestaat. U moet als minister de transparantie en de vrije
keuze van de consument garanderen. U zegt zelf dat dit grote
voordelen kan hebben voor de consument. Er zijn echter al
verschillende voorbeelden geweest, onder andere met betrekking tot
die gsm-abonnementen, waaruit bleek dat dit op lange termijn nadelig
is voor de consumenten die door de kleine lettertjes het bos niet meer
zien.

hebt

het

over

creatieve

ondernemers

een

ondernemersorganisatie die klacht neerlegt tegen creatieve
ondernemers. Als ik een vergelijking mag maken met de
bankenwereld, het zijn creatieve bankiers die ons systeem om zeep
hebben geholpen en die beleggingsproducten hebben verkocht aan
kleine beleggers die niet wisten waar die producten voor stonden,
maar die achteraf wel zwaar in de zak zijn gezet. Dat is een
vergelijking die wel degelijk steek houdt.

Ik wil u, als minister die de belangen van de consumenten moet
waarborgen, oproepen om dringend werk te maken van die
omkadering van de wetgeving en om in te gaan op de vragen van de
consumentenorganisaties en van UNIZO.

consommateur mais la pratique
montre

parfois

contraire,

comme on a pu s'en rendre
compte

lors

vente

d'abonnements GSM. J'appelle le
ministre à défendre les intérêts du
consommateur et à accéder à la
demande des associations de
consommateurs et de l'UNIZO.

01.08 Katrien Partyka (CD&V): Mijnheer de minister, ik vind uw

antwoord eerlijk gezegd teleurstellend, want het was geen antwoord
op de vraag. De vraag was onder meer of u bij uw standpunt blijft dat
er geen onderzoek komt naar de klacht over koppelverkoop. Er zijn
een hele hoop redenen opgesomd waarom dat onderzoek wel zou
kunnen of moeten plaatsvinden, niet het minst omdat u zich anders in
de plaats stelt van de wetgever, wat u toch niet zou willen, denk ik.
Daarom vraag ik u in de eerste plaats of u bij uw standpunt blijft dat er
geen onderzoek komt naar die klacht.

Ten tweede kom ik op dat ontwerp. U zegt dat u moest wachten op
het arrest enzovoort. U moest helemaal op niets wachten. U bent al
twee jaar minister. De problematiek is hangende sinds de vorige
legislatuur. Ik denk dat er meer nodig is dan gewoon overleg en dat u
eindelijk met een ontwerp zou moeten komen.

Ik blijf mij toch echt afvragen of u bij uw standpunt blijft met betrekking
tot dat onderzoek. Gaat u die klacht niet onderzoeken?

01.08 Katrien Partyka (CD&V):

Une enquête sera-t-elle instruite
ou non à la suite de la plainte pour
vente couplée? De nombreux
motifs de diligenter une enquête
ont pourtant été énumérés. Le
ministre exerce ses fonctions
depuis deux ans. Il devra bien un
jour nous soumettre un projet.

01.09 Peter Logghe (Vlaams Belang): Mijnheer de voorzitter,

mijnheer de minister, ik wil u graag eerst aan het woord laten, want ik
wil het eensgezinde plaatje van de meerderheid zeker niet aan
scherven slaan met mijn opmerkingen.

01.10 Minister Vincent Van Quickenborne: Ik wist niet dat u al bij

ons zat, maar dat kan nog gebeuren.

01.11 Katrien Partyka (CD&V): (...)

De voorzitter: De heer Logghe heeft het woord.

01.12 Peter Logghe (Vlaams Belang): Mijnheer de voorzitter, ik zal 01.12 Peter Logghe (Vlaams

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

mij beperken tot drie piepkleine opmerkingen.

Ten eerste, mijnheer de minister, het is inderdaad wachten op de
juiste omzetting van de Europese richtlijn om de rechtsonzekerheid
die er toch is en die, als ik de collega's hoor, niet uit de wereld is
geholpen, toch uit de wereld te helpen. Wij wachten op uw voorstel.

Ten tweede heb ik u gevraagd of daarin geen bescherming moet
worden ingebracht voor de kopers. Ik heb daarover van u heel weinig
gehoord, ook niet welke richting dat wetsontwerp of die omzetting zou
kunnen uitgaan.

Ten derde was er mijn vraag over de financiële producten. Mevrouw
Lalieux heeft het ook aangehaald. Ik denk dat u daarover in de
regering nog lang geen akkoord hebt. U wordt daar onmiddellijk met
de verschillende standpunten geconfronteerd. Hoe zit het met het
verbod op koppelverkoop voor de financiële producten?

Belang): Il n'a pas été répondu à
ma question sur l'instauration
d'une protection des acheteurs, ni
à celle sur l'interdiction de vente
couplée de produits financiers.

01.13 Minister Vincent Van Quickenborne: Mijnheer de voorzitter, ik

wil nog een paar dingen toevoegen.

Ten eerste, de financiële producten, mijnheer Logghe, vallen voor alle
duidelijkheid niet onder de scoop van de richtlijn. De wetgeving die ter
zake bestaat in België blijft wat ze is. Dit betekent dat er een verbod is
met een aantal uitzonderingen voor brandverzekering en dergelijke
meer.

De teneur van veel interventies is dat koppelverkoop altijd slecht is en
dat de consument er nooit iets aan heeft. Eigenlijk is dat toch allemaal
vrij absurd, collega's. Er zijn kranten en magazines die al jaren aan
koppelverkoop doen. Daarover heeft men nooit geklaagd. Die
koppelverkoop maar ik ben nog altijd aan het wachten op een
parlementariër die ter zake om een onderzoek vraagt. Vooralsnog is
dat niet gebeurd.

Madame Lalieux, la vente conjointe existe déjà. De digitale televisie
met een decoder en een abonnement. Dat is een product dat
gekoppeld is aan een dienst. Het zorgt ervoor dat u kunt kijken naar
de televisie. Dat is een dienst! Dus, met andere woorden, het bestaat
vandaag. Ik zie dus niet in, eerlijk gezegd, wat daar het probleem is.

En dan nog, voor degenen die niet akkoord gaan dat het een voordeel
kán zijn... Ik weet niet of het een voordeel ís. Dat hangt ook af van de
situatie van de consument. Bijvoorbeeld, heeft hij al een gsm of nog
niet?

Er is een actie geweest van een bedrijf geen multinational, dames
en heren, maar een Belgisch bedrijf, een Vlaams bedrijf vermoed ik
zelfs , namelijk autobedrijf Cardoen, dat in volle crisis zijn stock wilde
leegverkopen. Wie een auto kocht, kreeg er een tweede bij. Ik heb
geen enkel parlementslid horen vragen om die praktijken te stoppen.
Neen, iedereen wist namelijk dat het in het voordeel was van zowel de
consument als de verkoper. Als u vindt dat dit soort van praktijken niet
kunnen, dan weet ik eerlijk gezegd niet wie er in het Parlement nog
opkomt voor de consument.

Het onderzoek, waar mevrouw Partyka naar vraagt, zal zich ik wil
dat voor alle duidelijkheid nog eens herhalen niet toespitsen op de

01.13

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Cette
directive ne concerne pas les
produits financiers et sur ce point,
la législation belge ne change
donc pas.

ressort

des

différentes

interventions que la vente couplée
n'est

jamais

favorable

consommateur. Ce n'est pas par
définition le cas. De nombreux
journaux et revues pratiquent la
vente couplée depuis des années,
mais aucun député ne réclame
manifestement la moindre enquête
à ce sujet.

La vente couplée d'un produit et
d'un service existe déjà comme
par exemple la vente d'un
décodeur numérique et d'un
abonnement de télévision. Je ne
comprends pas cette opposition
unanime par définition à la vente
couplée. Lorsque par exemple
l'entreprise automobile Cardoen
liquide ses stocks et offre un
second véhicule à l'achat d'une
nouvelle voiture, je n'entends pas
la moindre protestation parce que
tout le monde est gagnant,
l'acheteur et le vendeur. Si on
s'oppose à ce genre de pratiques,
je ne sais plus qui, au Parlement,
défend

les

droits

des

consommateurs.

L'enquête demandée par Mme
Partyka se concentrera sur les

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

vraag of het al dan niet koppelverkoop is. Dat zullen we niet
onderzoeken. Wel onderzoeken wij al de voorwaarden die vandaag
ingeschreven staan in de wet op de handelspraktijken, omdat het een
handelspraktijk is. Met andere woorden, is de consument voldoende
ingelicht? Is er voldoende transparantie? Al die elementen worden in
die handelspraktijk onderzocht. We zullen ook van de economische
inspectie horen wat haar bevindingen op dat punt zijn.

Een laatste punt gaat er over dat ik al zo lang minister ben en dat ik
dat al lang opgelost had moeten hebben. Eerlijk gezegd, ik moet
rechtzetten wat er in het verleden verkeerd gebeurd is. Om daarover
zeker te kunnen zijn, hebben we moeten wachten tot 23 april. Stel u
nu eens voor dat ik de wetgeving had veranderd, zowat twee weken
voor het arrest, en dat het arrest anders was uitgevallen. Jongens,
dan hadden we nog eens wat meegemaakt in het Parlement.
Onbehoorlijke wetgeving! Welnu, u begrijpt toch dat ik in die
omstandigheden niet anders kon dan het arrest afwachten. In het
verleden zijn er dingen gebeurd waarover betwisting bestond.
Verschillende ondernemersorganisaties, zoals Fedis, VBO, hebben
gezegd dat die richtlijn niet volledig en correct was omgezet. Het
Europees Hof heeft dat nu vastgesteld, en nu zullen wij ons daarnaar
moeten schikken.

conditions actuellement inscrites
dans la loi sur les pratiques du
commerce, afin de déterminer si le
consommateur a été suffisamment
informé et ou si la transparence
est

suffisante.

L'inspection

économique sera auditionnée.

Je dois en effet corriger des
erreurs du passé, mais je n'ai pu
le faire qu'après l'arrêt. Plusieurs
organisations d'entrepreneurs ont
affirmé que la directive avait été
transposée de manière incomplète
et inexacte. La Cour européenne
est à présent arrivée au même
constat. Ce n'est que maintenant
que nous pouvons régler la
question.

01.14 Katrien Partyka (CD&V): Mijnheer de minister, er komt dus

wel een onderzoek naar de klacht?

01.14 Katrien Partyka (CD&V):

La plainte fera donc bien l'objet
d'une enquête?

01.15 Minister Vincent Van Quickenborne: Met de aspecten zoals ik

u gezegd heb.

01.15

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Compte
tenu des éléments que je viens de
mentionner.

01.16 Katrien Partyka (CD&V): Uw verklaringen in de pers zijn dan

eigenlijk niet correct geweest.

01.17 Minister Vincent Van Quickenborne: Neen, dat is niet waar.

01.18 Katrien Partyka (CD&V): Uw verklaringen zijn dan bewust

misleidend geweest, want u hebt gezegd dat er geen onderzoek komt
naar de klachten op koppelverkoop, maar u wist goed genoeg dat er
misschien wel een onderzoek zou komen naar de andere aspecten
van oneerlijke handelspraktijken.

01.18 Katrien Partyka (CD&V):

Les déclarations du ministre dans
la presse étaient inexactes et
délibérément trompeuses. Il a
affirmé que les plaintes sur la
vente couplée ne seraient pas
instruites, tout en sachant qu'il y
aurait peut-être une enquête
relative aux autres aspects de
pratiques déloyales du commerce.

01.19 Minister Vincent Van Quickenborne: Dat heb ik zo ook

gezegd.

01.20 Katrien Partyka (CD&V): Neen, dat hebt u niet zo gezegd.

01.21 Minister Vincent Van Quickenborne: Komaan! Op het punt

van de koppelverkoop komt er geen onderzoek. Op het punt van de
aspecten van de handelspraktijken komt er natuurlijk wel een
onderzoek. Altijd.

01.21

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Il n'y
aura pas d'enquête sur la vente
couplée, mais bien sur les aspects
liés aux pratiques du commerce!

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

01.22 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de minister, ik wil

gewoon opnieuw verwijzen naar uw uitspraak in het journaal van 19
uur, nog niet zo lang geleden, waar u hebt gezegd dat een
wetswijziging niet nodig is om te bepalen dat koppelverkoop voortaan
toegelaten is.

Mijn essentiële vraag is: vindt u, ja of neen, dat er een wettelijk kader
nodig is voor de koppelverkoop? U maakt er een karikatuur van. Ik
zeg hier niet dat alle koppelverkoop slecht is. Ik zeg ook niet dat alle
koppelverkoop goed is. Ik zeg dat er op dit moment een consensus bij
de maatschappelijke actoren is dat er rechtsonzekerheid is. U hebt de
taak die rechtsonzekerheid op te heffen. Zult u dat doen of niet? Komt
u met een wetsontwerp, ja of neen? Dat is de essentiële vraag.

01.22 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!): Le ministre a déclaré
dans la presse qu'il n'était pas
nécessaire de modifier la loi. La
question qui se pose est de savoir
s'il faut un règlement pour la vente
liée. En soi, la vente liée n'est,
selon moi, ni bonne, ni mauvaise.
Le seul problème, c'est qu'il y a
actuellement

une

insécurité

juridique en la matière. Je
demande donc au ministre si oui
ou non, il y aura prochainement un
cadre juridique dans ce domaine.

01.23 Minister Vincent Van Quickenborne: Daarop werd toch een

antwoord gegeven. Ja er komt een wetsontwerp.

01.24 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Wanneer en binnen welk

kader mogen wij dat verwachten?

01.25 Minister Vincent Van Quickenborne: Wanneer er een

consensus in de regering is, binnen enkele weken. Dat heb ik u toch
gezegd.

Natuurlijk moet het wetsontwerp betreffende de handelspraktijken ook
op andere punten worden herbekeken. Dat staat zelfs in het
regeerakkoord. Daarom zullen wij dat doen.

Voor dit punt hebben wij gewacht tot 23 april, op de uitspraak van het
Europees Hof. De reden waarom wij dit punt sowieso moeten
aanpassen, is omdat er een ingebrekestelling van de Europese
Commissie is. Als wij alles zo zouden laten, riskeren wij zelfs een
boete. Dat kan ik ons land, dat budgettair niet in goede doen is, niet
aandoen.

01.25

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Bien
entendu, mais le projet de loi
relatif aux pratiques du commerce
doit être revu sur d'autres points
également. Je rappelle que nous
sommes sous le coup d'une mise
en demeure de l'Europe. Si nous
ne faisons rien, une amende nous
sera infligée. La question sera à
l'ordre

jour

cette

commission

dans

quelques

semaines. Comme je l'ai dit, j'ai
attendu

l'arrêt

de la Cour

européenne, qui a été prononcé le
23 avril.

01.26 Karine Lalieux (PS): La loi sur les pratiques commerciales

n'est pas de la compétence unique du ministre de l'Économie. Il y a
aussi le ministre de la Protection des consommateurs et la ministre
des Classes moyennes. Il y aura donc trois signataires.

01.26 Karine Lalieux (PS): U

bent niet als enige bevoegd voor
de

wet

betreffende

handelspraktijken.

Ook

ministers

bevoegd

voor

consumentenbescherming en de
zelfstandigen gaan over deze
materie. Er zullen dus drie
ondertekenaars zijn.

01.27 Vincent Van Quickenborne, ministre: C'est la raison pour

laquelle cela prend un peu de temps!

01.28 Karine Lalieux (PS): Et tout le monde n'a pas le même point

de vue!

01.28 Karine Lalieux (PS): En

niet iedereen is dezelfde mening
toegedaan!

01.29 Peter Logghe (Vlaams Belang): Om af te sluiten misschien:

drie weken en drie ministers, dat moet lukken om rond te geraken.

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

Het incident is gesloten.
L'incident est clos.

02 Samengevoegde vragen van

- de heer Peter Logghe aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "praktijken van
multinationals tegen zelfstandigen" (nr. 13733)
- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
winstmaximalisatie ten koste van kmo's" (nr. 13851)
- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
winstmaximalisatie ten koste van kmo's" (nr. 13864)

02 Questions jointes de

- M. Peter Logghe au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "les pratiques des
multinationales à l'égard des indépendants" (n° 13733)
- Mme Meyrem Almaci au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "la maximalisation des
profits aux dépens des PME" (n° 13851)
- Mme Meyrem Almaci au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "la maximalisation des
profits aux dépens des PME" (n° 13864)

02.01 Peter Logghe (Vlaams Belang): Mijnheer de minister, ik kom

terug op de zelfstandigen en de zelfstandige familiale ondernemingen
in ons land, die het moeilijker hebben door de economische crisis.
Bovendien zouden, blijkens berichten, heel wat multinationals steeds
vaker handelaars en familiebedrijven aanzetten om onder de prijs te
gaan. Het prijsverschil zou niet aan de klanten worden doorgerekend,
maar in eigen zak verdwijnen.

Die zelfstandigen worden daarenboven steeds vaker geconfronteerd
met laattijdig betaalde facturen door dezelfde multinationals,
moederbedrijven.

Mijnheer de minister, mijn vragen zijn de volgende. Ten eerste,
UNIZO heeft al een aantal keren gealarmeerd bericht over dat soort
praktijken. Wat is uw commentaar daarop? Wordt dat onderzocht?

Ten tweede, gaat het, in het geval van die zelfstandigen die onder
druk gezet worden om onder de prijs te gaan, juridisch gezien niet
veeleer om schijnzelfstandigen dan om echte zelfstandigen? Gaat het
niet om zelfstandigen die enkel in naam nog zelfstandig zijn, maar die
eigenlijk totaal afhankelijk geworden zijn van de grillen van het
moederbedrijf, een multinational?

Ten derde, neemt u bijzondere maatregelen? Zo ja, welke? Kan er
eventueel zelfs sprake zijn van mededingingvervalsing?

Ten vierde, ik las in de pers maar misschien is die verkeerd
ingelicht dat u inzake die praktijken naar Europa zou trekken? Klopt
dat? Wanneer meent u daar dan nieuws over te hebben?

02.01 Peter Logghe (Vlaams

Belang): D'après l'UNIZO, de
nombreux indépendants sont en
butte à des difficultés croissantes,
non seulement en raison de la
crise mais aussi à cause des
pratiques auxquelles se livrent les
multinationales

dont

ces

indépendants

sont

les

fournisseurs. Les multinationales
mettent les entreprises familiales
de plus en plus souvent sous
pression pour qu'elles baissent
leurs prix, non pas dans le but de
répercuter cette baisse de prix sur
leurs clients mais simplement pour
empocher la différence. Il faut
ajouter

cela

que

ces

indépendants sont confrontés au
fait

que

ces

mêmes

multinationales paient de plus en
plus

souvent

leurs

factures

tardivement.

Le ministre est-il informé de cette
situation? Ces indépendants ne
sont-ils pas en réalité de faux
indépendants qui sont à la merci
de leurs clients? Le ministre
envisage-t-il de prendre des
mesures pour remédier à cette
situation? Ne sommes-nous pas
en présence ici d'un cas de
distorsion de concurrence? Le
ministre compte-t-il aborder ce
problème auprès de l'Union
européenne

comme

lui

demande l'UNIZO?

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

02.02 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de minister, mijn

vraag is vergelijkbaar. U zult ook wel hebben gelezen dat de meest
recente kmo-barometer van UNIZO aangeeft dat het dieptepunt is
bereikt. Hij duidt ook aan dat op dit moment vooral de exporterende
kmo's die aan een sliert multinationals toeleveren, het nog altijd
moeilijk blijven hebben. Er zou immers sprake zijn van
winstmaximalisatie door de betrokken multinationals op de kap van de
kmo's-toeleveranciers of klanten.

Er wordt bijvoorbeeld gevraagd om nog eens 5% van de nettoprijzen
te laten vallen. Er zou zelfs zover worden gegaan dat de boekhouding
van de kleine kmo's wordt doorgelicht, om na te gaan waar er nog
een marge is om op te beknibbelen.

Een en ander stond in de kmo-barometer van UNIZO beschreven.
Een aantal signalen in die zin heeft ook de pers bereikt.

De winstmaximalisatie op korte termijn door de multinationals onder
het mom dat het voor iedereen crisis is, dreigt aldus de
levensvatbaarheid van vele, betrokken kmo's aan te tasten.

Ik had dus graag van u het volgende vernomen. Bent u van
voornoemde, door de multinationals althans volgens UNIZO
toegepaste praktijken op de hoogte?

02.02 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!): Les périodes de crise
sont surtout difficiles pour les PME
exportatrices et pour les sous-
traitants. Le "baromètre des PME"
établi par l'UNIZO décrit un
mécanisme qui contribue à miner
la viabilité des PME. Pour
maximiser leurs bénéfices, les
multinationales passeraient les
PME au crible à la recherche de
marges à rogner. Le ministre a-t-il
connaissance de ces pratiques?

02.03 Minister Vincent Van Quickenborne: Hebt u iets tegen

multinationals?

02.04 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Neen. Ik vraag u enkel: klopt

het. Bent u op de hoogte van dergelijke praktijken?

02.05 Minister Vincent Van Quickenborne: (...).

02.06 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de minister, het

voorgaande staat in de kmo-barometer van UNIZO zelf. Bovendien is
namen noemen hier helemaal niet gepast.

Kunnen dergelijke praktijken onder de noemer "misbruik van een
machtspositie" worden ondergebracht?

Hebt u ter zake al klachten ontvangen? Immers, indien er geen
klachten zijn, moeten wij de mythe uit de wereld helpen, waar u ons
dan ongetwijfeld bij zal helpen.

Indien dergelijke praktijken bestaan, zal u dan maatregelen nemen?
Er is een vraag van UNIZO om de zaak op de Europese agenda te
plaatsen. Zult u dat ook doen?

Bent u van plan om naar voormelde, vermeende situatie nader
onderzoek te voeren?

02.06 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!): Ne peut-on pas les
considérer comme des abus de
position

dominante?

L'administration a-t-elle déjà reçu
des plaintes à ce propos? Quelle
mesures le ministre peut-il prendre
pour éviter pareilles pratiques?

02.07 Minister Vincent Van Quickenborne: Voor alle duidelijkheid, ik

wil zowel de grote als de kleine bedrijven, alsook de werknemers die
zich aan de regels houden, bedanken voor hun inzet. Ik zet niet graag
mensen tegen elkaar op. De toon in deze is niet de toon die ik wil
hanteren in moeilijke economische tijden. We kunnen alle krachten
gebruiken.

02.07

Vincent

Van

Quickenborne,

ministre:

Mme Almaci serait-elle hostile aux
multinationales? L'idée de monter
les entreprises les unes contre les
autres me déplaît, de même que le
ton de certaines questions.

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

Ik verwijs graag naar mijn antwoord van vorige week op de vraag van
collega De Clerq over betaaltermijnen tussen ondernemingen. Ik zit in
de laatste fase van de onderhandelingen met de verschillende
ondernemingsfederaties. Ik wil een oplossing zoeken voor de
problemen veroorzaakt door bepaalde ondernemingen die op basis
van hun positie plots aan hun leveranciers minder gunstige
betalingsvoorwaarden opleggen, zoals ook in de pers bleek.

Tijdens het overleg werd al snel duidelijk dat bij onderhandelingen
tussen ondernemingen de prijzen en betaaltermijnen een duidelijke
correlatie vertonen. Beide zijn een fundamenteel onderdeel van het
financiële aspect van een handelsakkoord en kunnen niet los van
elkaar worden gezien. Of het nu over de opgelegde betaaltermijn op
zichzelf gaat, dan wel over de bedongen lagere prijs, met het akkoord
moeten we streven naar billijke en evenwichtige onderhandelingen.
We mogen niet dulden dat ondernemingen hun problemen
veroorzaakt door de crisis, naar elkaar proberen door te schuiven.

Wat betreft uw verwijzing naar de zogenaamde schijnzelfstandigheid,
mijnheer Logghe, kan ik stellen dat bij de analyse van een van de
lopende onderhandelingen tot op heden niet blijkt dat de aangekaarte
problematiek verschillend zou zijn voor bepaalde groepen
zelfstandigen of types van ondernemingen. Het is ook niet mijn
bedoeling om maatregelen voor te stellen die bepaalde groepen
specifiek helpen of viseren. Ik wil een evenwichtige set van
maatregelen bereiken die de situatie van al onze bedrijven en
zelfstandigen optimaliseert.

Met betrekking tot de vraag over eventueel misbruik van
machtspositie verwijs ik naar mijn standpunt van 21 april 2009, dat ik
tot een oplossing wil komen. Al te dominant marktgedrag zou in
bepaalde gevallen een indicatie zijn van mededingingsvervalsing. Ik
kan u garanderen dat ik bij het vermoeden van misbruik van
machtspositie of marktverstorend gedrag niet aarzel om de
mededingingsautoriteiten in te schakelen. Ik heb zulks gedaan naar
aanleiding van de berichten over AB-Inbev, waar na onderzoek is
gebleken dat er geen problemen waren in de relatie met de
mouterijen. Een gelijkaardig onderzoek is lopende in de zaak-
Belgacom. Mededingingsautoriteiten zullen in alle onafhankelijkheid
een onderzoek voeren en indien nodig maatregelen nemen. U hebt
ongetwijfeld al gemerkt dat onze mededingingsautoriteiten niet
tandeloos zijn.

Ik deel de mening van UNIZO dat we bepaalde problemen in de
handelsrelaties tussen ondernemingen niet zomaar op nationaal vlak
kunnen regelen. Mijnheer Logghe, u verwijst naar Europa. Een groot
deel van onze economie is afhankelijk van de internationale handel.
Bovendien is onze economie door de centrale ligging extra gevoelig
voor wijzigingen van het wettelijk en financieel kader. Daarom moeten
we

absoluut

vermijden

dat

nationale

maatregelen

onze

concurrentiepositie

zouden

verzwakken,

waardoor

onze

ondernemingen en handel naar de buurlanden verschuiven.

Vandaar dat er inderdaad best ook op Europees vlak initiatieven
zouden worden genomen die iets directer de problematiek van
betaaltermijnen zouden kunnen regelen.

Je me réfère à ma réponse de la
semaine dernière à la question de
M. De Clercq sur les délais de
paiement entre les entreprises.
J'entame la dernière phase des
négociations avec les différentes
fédérations

d'entreprises

pour

trouver

une

solution

aux

problèmes liés aux délais de
paiement peu favorables que
certaines entreprises imposent
subitement à leurs fournisseurs.
La corrélation entre les prix et les
délais de paiement est clairement
apparue lors de ces négociations.
Ces deux éléments constituent un
aspect fondamental de tout accord
commercial et ne peuvent pas être
considérés séparément. Il faut
rechercher l'équité de part et
d'autre parce que nous ne
pouvons pas tolérer que certaines
entreprises

essaient

décharger

sur

d'autres

des

problèmes qu'elles rencontrent à
cause de la crise.

L'analyse des négociations en
cours ne montre pas que le
problème

poserait

différemment

pour

certains

groupes d'indépendants ou pour
certains types d'entreprises. Je
n'ai pas l'intention de prendre des
mesures pour certains groupes en
particulier. Je suis favorable à des
mesures qui améliorent la situation
de toutes nos entreprises et de
tous les indépendants.

Un comportement commercial trop
dominant pourrait parfois être un
indice

distorsion

concurrence.

cas

présomption d'abus de position
dominante ou de comportement
perturbateur

marché,

n'hésite pas à faire intervenir les
autorités compétentes en matière
de concurrence. Celles-ci sont loin
d'être impuissantes.

Je partage l'idée de l'UNIZO selon
laquelle certains problèmes qui
surviennent dans les relations
commerciales

entre

les

entreprises ne peuvent pas être

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

réglés simplement au niveau
national. Nous devons absolument
éviter, en effet, que des mesures
nationales viennent affaiblir notre
position compétitive en ayant pour
effet une délocalisation de nos
entreprises et de notre commerce.
C'est pourquoi je préconise de
régler la question des délais de
paiement à l'échelle européenne.

02.08 Peter Logghe (Vlaams Belang): Mijnheer de minister, ik dank

u voor uw antwoord.

Ik wens te benadrukken dat het ons er niet om gaat de ene groep
tegen de andere op te zetten.

02.08 Peter Logghe (Vlaams

Belang): Nous n'avons pas la
volonté de viser un groupe en
particulier ni de monter les uns
contre les autres.

02.09 Minister Vincent Van Quickenborne: En zelfstandigen doen

nooit aan winstmaximalisatie?

02.09

Vincent

Van

Quickenborne,

ministre:

Les

indépendants ne maximiseraient-
ils donc jamais leurs profits ?

02.10 Peter Logghe (Vlaams Belang): Mij gaat het erom dat de

familiale bedrijven, de kleine bedrijven, de kern van het economisch
weefsel van Vlaanderen, voldoende bescherming en aandacht
krijgen. Het gaat mij niet om multinationals of winstmaximalisatie,
maar om bescherming.

Voor het overige neem ik er nota van dat de problematiek niet de
zelfstandigen of schijnzelfstandigen betreft, dat u daar via de
mededingingsautoriteiten verder op toeziet en dat u naar Europa trekt
om daaraan verdere gevolgen te breien.

Ik hoop daarvan nog te horen in de toekomst. Ik blijf het punt in elk
geval van nabij volgen.

02.10 Peter Logghe (Vlaams

Belang): Je voudrais surtout que
les entreprises familiales, qui
constituent le coeur de notre tissu
économique, bénéficient d'une
protection suffisante.

02.11 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de minister, ik dank

u voor uw positieve antwoord. Over toon en taal valt natuurlijk te
twisten. Gezien uw recente onderonsje met UNIZO kan ik mij daar wel
iets bij voorstellen.

Wanneer u het hebt over multinationals en winstmaximalisatie, meen
ik dat UNIZO toch geen antikapitalistische vereniging is.
"Multinationals" is een erkende term. Maar goed, als u daar een
persoonlijk probleem mee hebt... Wij zullen ongetwijfeld in de pers
kunnen volgen hoe dat wordt uitgevochten.

Ik dank u voor het antwoord over de kern van de vraag.

02.11 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!):

L'UNIZO n'est pas

précisément

une

organisation

anticapitaliste

terme

"multinationale" est un terme
généralement reconnu.

Het incident is gesloten.
L'incident est clos.

03 Samengevoegde vragen van

- de heer Hans Bonte aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
reclamecampagnes inzake consumentenkredieten" (nr. 13754)
- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "een
interparlementaire werkgroep rond consumentenkrediet" (nr. 13863)
- de heer Peter Logghe aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

interparlementaire werkgroep rond consumentenkrediet" (nr. 13898)
- mevrouw Katrien Partyka aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "het
'twaalfpuntenplan' tegen schuldoverlast" (nr. 13931)

03 Questions jointes de

- M. Hans Bonte au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "les campagnes de publicité sur
les crédits à la consommation" (n° 13754)
- Mme Meyrem Almaci au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "un groupe de travail
interparlementaire chargé de se pencher sur la question du crédit à la consommation" (n° 13863)
- M. Peter Logghe au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "le groupe de travail
interparlementaire chargé de se pencher sur la question du crédit à la consommation" (n° 13898)
- Mme Katrien Partyka au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "le plan en douze points
contre le surendettement" (n° 13931)

03.01 Hans Bonte (sp.a): Mijnheer de voorzitter, collega's, mijnheer

de minister, als ik naar deze commissie kom, is het nogal dikwijls om
over dezelfde thema's vragen te stellen.

Ik wil, als voorzitter van een OCMW, beginnen met een getuigenis. Ik
zou die getuigenis niet meedelen als ik niet wist dat ook tal van
andere OCMW's ervaren dat het moeilijk gaat in het land. U hebt er
daarstraks zelf naar verwezen. De budgetbegeleidingsdiensten en
collectieve schuldbeheerdossiers nemen alsmaar toe in de huidige
economische crisis.

Recent is er ook duidelijkheid gekomen in verband met de
grootstedelijke

concentratie

van

die

schuldproblemen

schuldspiraal. Daarbij werd ook onderstreept dat het nu min of meer
een algemeen verspreid fenomeen aan het worden is.

Wat ons opvalt bij het lezen van rapporten inzake armoede is dat
dikwijls overmatige consumentenkredieten het armoedeprobleem
versterkt en soms ook veroorzaakt.

Ik maak de brug naar wat echt choqueert: enkele reclamecampagnes
die we steevast horen. U zult ongetwijfeld ook de Visa-campagne
gehoord hebben op de radio waarbij gezegd wordt: gebruik ons
betaalmiddel, vanaf nu kan je banaan per banaan kopen met een
Visa-kaart. Het zou bijna ludiek zijn, mocht het niet ook de reële
problematiek zijn in bijvoorbeeld Charleroi waar mensen een fles
water gaan kopen met hun consumentenkredietkaart. Ik weet niet of
er een banaan gekocht wordt, maar het zal niet veel meer zijn. In elk
geval blijkt dat ook uit verslagen van OCMW's aldaar.

Ikzelf heb in mijn directe omgeving opnieuw kennis kunnen maken
met, zeg maar, de geraffineerde manier waarop bijvoorbeeld Citibank,
die blijft terugkomen als sterke merknaam in OCMW-dossiers, een
zeer specifieke zomercampagne maakt, inspelend op de behoefte
aan vakantie nemen. Daarbij wordt in de folder zeer zwaar
beklemtoond dat de betrokkene terwijl elke inwoner van die
gemeente die folder krijgt behoort tot een groep die een
voorkeursbehandeling krijgt. Men moet zich voor een bepaalde datum
aanbieden met de kaart die men thuis ontvangen heeft om een
beroep te kunnen doen op een consumentenkrediet, waarbij
vetgedrukt staat dat men begint met 200 euro terug te betalen aan de
klant, dat men de eerste twee maanden niet moet betalen, en waarbij
sterk gesuggereerd wordt dat er een voorkeursbehandeling wordt
gegeven. Ik geef u op een briefje dat dit zeer verleidelijk is voor
mensen bij wie het water aan de lippen staat.

03.01 Hans Bonte (sp.a): Les

services

d'accompagnement

budgétaire

des

CPAS

sont

submergés par le volume de
travail et le nombre de dossiers de
règlement collectif de dettes atteint
des records historiques. Plus
particulièrement dans les régions
urbaines, de plus en plus de
ménages sont aspirés dans une
spirale de dettes qui est souvent
provoquée ou renforcée par un
usage excessif de crédits à la
consommation. Les dispensateurs
de crédit semblent cependant
considérer

les

problèmes

financiers comme un climat idéal
leur permettant de vendre encore
davantage de crédits, ce qui
ressort de l'ampleur et du contenu
des

campagnes

publicitaires

menées par les dispensateurs de
crédit tels que Visa et la Citibank.
Cette dernière firme flirte à
nouveau avec les dispositions
légales en matière de promotion
de

produits

financiers.

consommateur est attiré par une
proposition alléchante à première
vue réservée exclusivement à un
"privilégié" alors que les coûts de
l'emprunt, les intérêts ou les
sanctions en cas de problèmes de
paiement ne sont mentionnés
nulle part. Il s'agit là une fois de
plus de l'induction en erreur d'un
groupe vulnérable qui ferait mieux
de ne plus contracter de nouveaux
crédits à la consommation.

Qu'en est-il du plan visant à lutter
contre le surendettement? L'action
promotionnelle de Citibank est-elle
conforme à la législation et à la
déontologie?

Combien

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

Een klassieker in die reclamecampagnes is dat het een fluitje van een
cent is om die centen te hebben, dat het geld direct beschikbaar is.
Men komt binnen en gaat buiten met de zakken vol geld, dat is een
beetje wat er gesuggereerd wordt.

Men merkt in die reclamebrochures dan wel helemaal onderaan in
piepkleine lettertjes dat die lening er pas zal komen na aanvaarding
van de aanvraag. Men moet echter zeer goede ogen of een sterke bril
hebben om dat te zien ten aanzien van die dikke letters erboven.

Mijnheer de minister, wij zitten met een probleem dat ik reeds
verschillende keren aangehaald heb. Aan bepaalde groepen wordt te
vlot krediet verstrekt en er vindt een massale misleiding plaats op
basis van reclameboodschappen op radio, op televisie, in folders, in
persoonsgerichte mailings aan net die mensen die beter ver weg
blijven van extra consumentenkredieten omdat ze soms reeds in de
problemen zitten of erdoor in de problemen zullen geraken. Dat zegt
de studie die u kent, ik heb er de vorige keer naar verwezen, van de
Antwerpse universiteit, van het CSB. Die geeft aan dat overmatige
consumentenkredieten niet het gevolg zijn van armoede, maar vaak
ook de oorzaak zijn van armoede.

Mijnheer de minister, daarom heb ik vijf precieze vragen.

Ten eerste, u hebt een aantal maanden terug, voor de hevigheid van
de crisis zich aandiende, aangekondigd via een twaalfpuntenplan, een
reeks maatregelen te nemen om overmatige schuldenlast tegen te
gaan. De waarheid gebiedt mij om te zeggen dat ik daarvan nog niet
veel in de praktijk gezien heb. Wat is de stand van zaken van
uitwerking van dat plan?

Ten tweede, is die zomeractie van Citibank zoals ik ze omschreven
heb, conform met de wetgeving en met de deontologie bij
kredietverstrekkers, waartoe de zij zich geëngageerd hebben?

Ten derde, u hebt zelf verwezen naar een soort van taskforce in
verband met kredietreclame die er zou komen op het niveau van de
FOD Economie. Ik wil wel eens weten hoeveel reclameboodschappen
het voorbije jaar door deze taskforce onderzocht werden en welke
gevolgen de resultaten van die onderzoeken hebben gehad. Zijn er
daar inbreuken vastgesteld? Hoeveel? Wat zijn de gevolgen die
daaraan desgevallend gegeven zijn?

Ten vierde, denkt u effectief na om de wetgeving te verstrengen? Ik
zal mij anders uitdrukken. Als die reclame van Citibank zoals ik ze
vandaag weer zie en als ik ook de slachtoffers zie, conform de wet is,
zitten wij met een probleem en moeten wij de wetgeving aanpassen.
Overweegt u om de wetgeving aan te passen om de te vlotte
kredietverstrekking tegen te gaan?

Ten vijfde en ten slotte, hoe ver staat het met de jaren terug
ingezamelde

middelen

een

sensibiliserings-

informatiecampagne rond kredietverstrekking te organiseren? Hoe ver
staat het daarmee? Het is nu vier of vijf maanden geleden dat u
gezegd heeft dat het in de steigers stond en ging vertrekken. Op dat
punt hebben wij echter jammer genoeg niet veel gezien. Hoe ver staat
het met die sensibiliseringscampagne om de consument te

messages publicitaires relatifs à
l'octroi de crédits ont été examinés
par la "taskforce" consacrée à la
publicité relative aux crédits en
2008 et quel était le résultat de
son analyse? Le ministre se
propose-t-il de modifier la loi afin
d'empêcher l'octroi trop aisé de
crédits? Qu'en est-il de la
campagne de mise en garde,
annoncée de longue date?

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

waarschuwen voor overmatig krediet?

03.02 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de minister, de dag

van de consument is al een tijdje achter de rug. De dag van de
armoede komt dichter in het vizier. Op de dag van de consument hebt
u uw grote plan aangekondigd om de overmatige schuldenlast in te
dijken. Meer dan een plan is er tot nu toe niet van gekomen. Ik hoop
dat wij niet op de uitwerking moeten wachten tot de dag van de
armoede in oktober. De problemen inzake schulden en overmatige
schuldenlast worden er immers met de dag niet minder op.

Eind 2008 werden 70.168 personen geregistreerd voor een collectieve
schuldbemiddeling. Dat is een stijging met 8,8%. Twee op de vijf
personen met een betalingsachterstand dat is ook een zeer slechte
indicator zijn jonger dan 35 jaar. Er werden 114.276 nieuwe
betalingsachterstanden geregistreerd. Dat is een vijfde van het totale
aantal achterstallige contracten tot nu toe. Het aantal nieuwe
kredietopeningen bedroeg meer dan het dubbele van het aantal
nieuwe hypothecaire kredieten. Het lijkt er steeds meer op dat de Belg
naast een baksteen in zijn maag nu ook een kredietkaart op zijn maag
heeft liggen. Ik zal de rest van de cijfers niet geven. Ze zijn
deprimerend, maar u bent er ongetwijfeld wel van op de hoogte.
Vandaar bent u ook met een plan naar voren gekomen. De regering
heeft een aantal beloftes gedaan qua sensibilisering. Er werd ook een
Fonds ter bestrijding van de overmatige schuldenlast opgericht. Zowat
elke politieke fractie heeft ook een wetsvoorstel ingediend om de wet
op het consumentenkrediet te wijzigen.

Ik wil van u graag weten wat de stand van zaken is in uw
twaalfpuntenplan. Is er reeds een overleg geweest met uw mede
bevoegde collega-ministers en staatssecretarissen? U hebt ook
gesproken over een interparlementaire werkgroep. Wat is daarin de
stand van zaken? Wanneer zou die werkgroep een eerste keer
samenkomen? Ik vind dat een positief voorstel. Ik zou daarnaast
echter heel graag hebben dat er gewerkt wordt aan een initiatief
vanuit uw kabinet. Wordt er tegelijkertijd aan een wetsontwerp
gewerkt of zult u enkel het resultaat van de werkgroep afwachten?
Wat mogen wij verwachten inzake die werkzaamheden?

03.02 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!): À l'occasion de la
Journée du Consommateur, le
ministre a annoncé un plan visant
à endiguer le surendettement.
Nous n'avons entretemps encore
rien vu de concret, alors que le
problème ne cesse d'empirer. Les
personnes endettées sont de plus
en plus nombreuses et de plus en
plus jeunes. Le Belge avait déjà
une brique dans le ventre, mais il
semble à présent également avoir
avalé une carte de crédit...

Qu'en est-il du plan du ministre?
Une concertation a-t-elle déjà eu
lieu

avec

les

ministres

compétents? Quand le groupe de
travail

interparlementaire

réunira-t-il pour la première fois?
Prépare-t-on déjà un projet de loi
ou le ministre attend-il les
conclusions du groupe de travail?

03.03 Peter Logghe (Vlaams Belang): Mijnheer de voorzitter,

mijnheer de minister, ik heb de indruk dat de markt momenteel twee
richtingen opgaat. Een aantal groepen komt te gemakkelijk aan
kredieten, bij wijze van spreken, overspoeld wordt met allerlei
nutteloze of overbodige kredieten en kredietopeningen om allerlei
consumentenaankopen te doen. Anderzijds zijn er groepen die
dringend kredieten nodig hebben en die nuttig kunnen gebruiken,
maar er moeilijk aan komen.

Uw collega, mevrouw Laruelle, heeft op het vlak van krediet aan
ondernemingen KeFiK opgericht. Dat is een organisatie die bemiddelt
tussen banken en bedrijven die om een of andere reden moeilijk aan
krediet geraken. Op het vlak van de particuliere markt is er natuurlijk
ook veel vraag. Ik heb drie vragen daarover, die al voor een stuk door
de collega's werden aangekaart.

Ten eerste, komt er op het vlak van het consumentenkrediet iets als
KeFiK tot stand, maar dan niet om gemakkelijker krediet te geven,
maar om te bemiddelen en de zaken te bekijken?

03.03 Peter Logghe (Vlaams

Belang): En conséquence de la
crise économique et financière, la
ministre Laruelle a créé le CeFiP,
une organisation qui fait fonction
de médiateur entre les banques et
les entreprises qui éprouvent des
difficultés

obtenir certains

crédits. Dans l'intervalle, des
problèmes se sont également
posés en matière d'octroi de
crédits à la consommation.

Envisage-t-on

une

initiative

similaire pour le crédit à la
consommation? Quels sont les
projets du gouvernement pour les
trois à quatre prochains mois en
matière

crédit

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

Ten tweede, wat zijn de plannen van de overheid op het vlak van het
consumentenkrediet in de komende 3 à 4 maanden? Wat zijn de
plannen voor de interparlementaire werkgroep?

Ten derde, is er overleg met de sector gepland? Is dat al gebeurd?
Gebeurt dat regelmatig? Wat is het resultaat daarvan?

consommation? Quels sont les
projets du Groupe de travail
interparlementaire Crédit à la
consommation en la matière? Une
concertation a-t-elle été menée ou
planifiée avec le secteur?

03.04 Katrien Partyka (CD&V): Mijnheer de minister, zoals de

collega's al aangaven, blijft de problematiek van de schuldenoverlast,
jammer genoeg, erg actueel. Wij hebben er allen verschillende vragen
over gesteld. De Europese Commissie heeft vorige week nog een
consultatieronde inzake de verantwoorde kredietverstrekking
gelanceerd. Er is dus wat in beweging.

Een drietal maanden geleden kondigde u, zoals de collega's al
vermeldden, een twaalfpuntenplan tegen schuldenoverlast aan. U
maakte zich toen sterk dat u de overkreditering van consumenten een
halt zou toeroepen.

Wij zijn heel blij dat u voornoemd standpunt bent toegedaan. Daarom
hebben wij de volgende vraag.

De wetswijziging op het consumentenkrediet moet er komen in het
kader van de omzetting van een nieuwe richtlijn. Hoever staat het met
voornoemde omzetting? Wanneer bent u concreet van plan om met
het wetsontwerp ter zake naar het Parlement te komen?

Ten tweede, hoever staat het met uw twaalfpuntenplan?

03.04 Katrien Partyka (CD&V):

semaine

dernière,

Commission

européenne

effectué une série de consultations
à propos de l'octroi du crédit
responsable. Il y a trois mois, le
ministre a annoncé un plan en
douze points qui devrait mettre un
coup d'arrêt au surendettement
des

consommateurs.

transposition de la directive devrait
entraîner un aménagement de la
loi relative au crédit à la
consommation. Où en est-on à cet
égard?

03.05 Minister Vincent Van Quickenborne: Mijnheer de voorzitter,

zoals de vraagstellers zojuist hebben aangegeven, heb ik op 15 maart
2009, inderdaad op de Internationale Dag van de Consument, het
genoemde twaalfpuntenplan voorgesteld.

De bedoeling van de twaalf concrete punten in het plan is vierledig.
Het beoogt, ten eerste, minder consumenten in het rood, ten tweede,
een betere bescherming van de consument in nood, ten derde, een
strenger optreden tegen malafide of agressieve praktijken en, ten
vierde, meer transparantie en informatie voor de consument.

De reden waarom de zaak vandaag nog niet bij wet is gewijzigd, is
gewoon het feit dat ik uiteraard de procedure volg. Op het ogenblik
van de aankondiging van het plan heb ik aan mijn administratie,
waarmee ik goed samenwerk, gevraagd de wetgevingsteksten aan te
passen of een voorstel van wetgevende aanpassing te doen dat met
het twaalfpuntenplan strookt.

Ik heb enkele weken geleden de volledig aangepaste teksten
ontvangen. Ik heb echter niet op de teksten gewacht en heb
ondertussen alle belanghebbenden al geconsulteerd. Het gaat in dat
verband niet enkel over de sector maar ook over Test Aankoop, het
Vlaams Centrum Schuldbemiddeling, de Raad voor het Verbruik,
Febelfin en een aantal andere organen. U weet dat ik met hun
adviezen rekening tracht te houden.

Tegelijkertijd heb ik ook beloofd belofte maakt schuld dat wij het
dossier in een gemengde werkgroep Kamer en Senaat zouden

03.05

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Le 15
mars 2009, j'ai présenté mon plan
en douze points. La finalité de ce
plan est quadruple: faire en sorte
qu'un plus grand nombre de
consommateurs puissent sortir du
rouge,

mieux

protéger

les

consommateurs

détresse,

prendre des mesures plus sévères
contre les pratiques du commerce
malhonnêtes ou agressives et
offrir aux consommateurs une plus
grande transparence ainsi qu'une
information plus complète. Je n'ai
encore

apporté

aucune

modification légale car je dois
suivre à cette fin une procédure ad
hoc. J'ai demandé à mon
administration d'adapter les textes
de loi ou de rédiger une
proposition

relative

une

adaptation des dispositions légales
qui tienne compte de mon plan.
J'ai reçu les textes adaptés et j'ai
déjà consulté toutes les parties
concernées afin de recueillir leurs
avis. En outre, j'ai promis que

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

bespreken. U weet immers dat ook in de Senaat senatoren
voorstellen hebben ingediend. Ik heb respect voor het Parlement, dat
uit twee delen bestaat. Ook leden van uw respectieve partijen hebben
ter zake voorstellen ingediend.

nous examinerions ce dossier au
sein d'un groupe de travail mixte
Chambre-Sénat.

03.06 Katrien Partyka (CD&V): (...).

03.07 Minister Vincent Van Quickenborne: Het was dan ook een

goed voorstel. Ook andere leden hebben echter voorstellen
ingediend.

Ik heb beloofd met een gemengde werkgroep rond de tafel te zullen
gaan zitten. Ik wil immers het volgende proberen. Ik zeg wel "wil
proberen", want het is een poging die wij zullen wagen. Wij zullen
trachten een zo breed mogelijke, parlementaire meerderheid achter
het voorstel te krijgen. Het is immers belangrijk dat het dossier, gelet
op de inspanningen die door de parlementsleden worden geleverd,
gezamenlijk wordt behandeld.

Voorzitter: Sofie Staelraeve.
Présidente: Sofie Staelraeve.

Ik zou het ook anders kunnen doen. Ik zou via de regering kunnen
gaan en dan naar hier komen en zeggen: dit is het plan, het is te
nemen of te laten. Dat zullen we niet doen. Wij zullen het doen via
een open discussie. U zult de uitnodiging voor die open werkgroep
volgende week ontvangen. Ik hoop dat wij voor het reces unanimiteit
of toch een zo breed mogelijke meerderheid kunnen verkrijgen. Dat is
de reden, collega's, waarom het plan van 15 maart 2009 op dit
ogenblik nog niet in een aangepaste wet is omgezet.

De heer Bonte heeft gevraagd hoe we een al te vlotte
kredietverstrekking zullen tegengaan. Wel, er is onder meer het
verbod op reclamekredietgroepering in de tekst opgenomen. Ik denk
ook aan de langere bedenktijd voor het sluiten van een
kredietovereenkomst. Ik denk aan het verbod geleende sommen cash
uit te betalen. Ik denk aan het verplicht vermelden van het terug te
betalen bedrag, om de mensen beter te informeren. En ik denk aan
de verplichting uitdrukkelijk in de reclame te vermelden dat geld niet
gratis te verkrijgen is en dat geld lenen geld kost.

Als u zelf ter zake nog ideeën hebt, willen wij die in die gemengde
werkgroep behandelen.

Wat de reclame van Citibank betreft, kan ik u meedelen, mijnheer
Bonte, dat die teruggrijpt naar een lay-out die in het verleden reeds
meermaals gecontroleerd werd door de economische inspectie en
waarop toen opmerkingen werden geformuleerd. Toen de reclame
onlangs opnieuw gelanceerd werd, heeft de inspectie onmiddellijk een
nieuwe controle laten uitvoeren. De FOD Economie dus mijn
administratie is van mening dat de reclametekst beschouwd kan
worden als een inbreuk op de bepalingen van de artikelen die de
kredietpromotie regelen.

Bijgevolg zal er door de economische inspectie passend opgetreden
worden tegenover Citibank Belgium, en dat met de middelen waarin
de wet voorziet. Omdat het onderzoek nog niet afgerond is maar ik
houd u op de hoogte kan ik u nog geen definitief uitsluitsel geven.

03.07

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Notre
objectif est de fédérer la plus large
majorité parlementaire possible.

Les invitations pour ce groupe de
travail

ouvert

arriveront

destination la semaine prochaine.

Pour éviter que des crédits ne
soient accordés trop facilement, la
publicité pour les regroupements
de crédits sera interdite. Je songe
également à un allongement du
délai

réflexion

pour

conclusion d'un contrat de crédit, à
l'interdiction de payer cash les
sommes empruntées, à la mention
obligatoire

montant

rembourser, à l'obligation de
mieux

informer

les

consommateurs et de stipuler
expressément qu'emprunter de
l'argent coûte également de
l'argent.

La publicité de Citibank est basée
sur une formule qui a déjà été
contrôlée à plusieurs reprises par
le

passé

par

l'inspection

économique et à propos de
laquelle des observations ont été
formulées. Le SPF Economie est
d'avis que le nouveau texte de la
publicité peut être considéré
comme

une

atteinte

aux

dispositions des articles réglant la
promotion du crédit. L'inspection
économique prendra donc les
mesures qui s'imposent vis-à-vis
de Citibank Belgium. Il n'est pas
encore possible de se prononcer
définitivement à ce sujet dans la
mesure où l'enquête n'est pas
encore

terminée.

2008,

quelque trois cents messages
publicitaires

ont

ainsi

été

examinés, ce qui a conduit à
quinze procès-verbaux et 860
procès-verbaux d'avertissement.
Au cours des derniers mois de

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

Zoals ik al zei, meen ik wel dat het beschouwd kan worden als een
inbreuk.

U hebt ook vragen gesteld over het aantal uitgevoerde controles. In
2008 werden zo'n 300 reclameboodschappen onderzocht. Dat leidde
tot 15 processen-verbaal en 860 processen-verbaal van
waarschuwing. De laatste maanden van 2008 ging de aandacht van
de financiële cel van de economische inspectie naar het grootschalige
onderzoek inzake Lehman Brothers, dat u ongetwijfeld goed kent.

Voor 2009 zal het aantal controles worden verdubbeld.

De sensibiliseringscampagne, die samen met collega Magnette
gevoerd wordt, zal normalerwijs in het najaar van start gaan. Ik meen
dat dit een goed moment is, omdat wij dan ook de wetswijziging
kunnen meedelen aan het publiek.

Ten slotte, mijnheer Logghe, voor het oprichten van een KeFiC voor
particulieren wil ik wijzen op de bestaande mogelijkheden.
Consumenten die in financiële problemen geraken en daardoor hun
schuldeisers niet kunnen betalen, kunnen vandaag dankzij de wet van
5 juli 1989 bij de rechter een verzoek tot collectieve schuldenregeling
indienen en een beroep doen op een schuldbemiddelaar. De
schuldbemiddelaar kan in overleg met schuldeisers en schuldenaar
een afbetalingsplan voorstellen waarbij niet alleen rekening wordt
gehouden met effectieve inkomsten, maar ook met de middelen die
noodzakelijk zijn om een menswaardig leven te garanderen.

2008, la cellule financière de
l'inspection

économique

s'est

surtout intéressée à l'enquête
concernant Lehman Brothers. Le
nombre de contrôles sera doublé
en 2009.

La campagne de sensibilisation
débutera

normalement

l'automne. La loi permet déjà à
l'heure

actuelle

aux

consommateurs éprouvant des
difficultés financières ou des
problèmes

paiement

d'introduire une demande de
règlement collectif de dettes
auprès du juge et de faire appel à
un médiateur de dettes. Ce dernier
peut

alors

proposer

concertation avec les parties
concernées

plan

remboursement équilibré.

03.08 Hans Bonte (sp.a): Mijnheer de minister, ik dank u voor uw

gedetailleerd antwoord.

Ik heb twee bedenkingen. Eerst en vooral staan de indicatoren inzake
schuld en overmatige kredieten al enkele maanden, om niet te
zeggen een jaar op rood. De Nationale Bank, het Centrum voor
Schuldbemiddeling en de OCMW's trekken allemaal aan de alarmbel.

Vandaag woeden de financiële crisis en de werkloosheidscrisis in
volle hevigheid, met allerlei problemen, terwijl de spelregels inzake
kredietreclame niet veranderd zijn. U hebt een twaalfpuntenplan
aangekondigd. Wat ons betreft, zitten daarin goede zaken, die we
graag zullen steunen.

Mijn vraag betreft de snelheid. Wij hebben in het Parlement in
verband met de bankencrisis en een reeks crisismaatregelen die de
regering heeft genomen, met spoedprocedures moeten werken, in die
mate zelfs dat er al reparatiewetten op komst zijn voor een aantal
crisismaatregelen op het vlak van werkgelegenheidsbeleid. Tot
daaraan toe dan.

Maar waar is de drive om inzake schulden grenzen te bepalen? De
beste methode om niet te landen, is een gemengde werkgroep. Ik
draai nu al lang genoeg mee in ons huis, om te weten dat de beste
methode om wetgevend werk te verdrinken het oprichten van een
werkgroep Kamer en Senaat is. U mag mij gerust een tegenvoorbeeld
geven.

Ik richt mij tot de waarnemend voorzitter. De regering zegt ons bij
monde van een van de bevoegde ministers om het Parlement zijn

03.08 Hans Bonte (sp.a): Cela

fait plus d'un an que les
indicateurs d'endettement et de
consommation

excessive

crédits ont viré au rouge. La
Banque nationale, le Centre de
médiation de dettes et les CPAS
tirent

ensemble

sonnette

d'alarme. Alors que la crise
financière et le chômage font rage,
les règles du jeu en matière de
publicité pour les crédits n'ont pas
changé. Le plan en douze points
du

ministre

contient

très

certainement des éléments positifs
que nous soutiendrons volontiers.
Mais quand ce plan sera-t-il mis
en oeuvre? Cela fait suffisamment
longtemps que je siège dans ce
Parlement pour savoir que la mise
en place d'un groupe de travail à
la Chambre et au Sénat est la
meilleure méthode pour enterrer le
travail législatif.

Inscrivez rapidement ces projets
de loi à l'ordre du jour afin que
nous puissions en débattre et
trancher. Nous devons essayer de
réaliser encore un certain nombre

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

werk te laten doen. Agendeer dan die wetsvoorstellen en laten we
discussiëren en beslissen. Laten we respect hebben voor de Kamer
van volksvertegenwoordigers en laten we een situatie vermijden
waarbij de regering beslist dat het beste zou zijn om de Kamer en de
Senaat bijeen te brengen in een werkgroep om er de ervaringen te
bekijken.

Mijnheer de minister, het is geen vraag aan u, maar aan de voorzitter.
Mevrouw de voorzitter, ik hoop dat u ze doorgeeft aan de effectieve
voorzitter. Aangezien bijna elke politieke partij daaromtrent voorstellen
heeft, laten we ze bespreken.

Elke dag ontmoeten we in de OCMW's en in de CAW's en in Wallonië
in de steden en de OCMW's de slachtoffers. Het is vandaag dat het
moet gebeuren.

Als we werken met een gemengde werkgroep, zullen we in januari
nog eens praten en dan zal er inderdaad worden beslist in welk
Parlement over welk wetsvoorstel zal worden gestemd. Die datum zal
zeer optimistisch zijn.

Ik ben het ermee eens dat we voor het parlementair reces nog een
aantal grenzen moeten proberen uit te zetten.

Ik ben blij dat de taskforce Kredietreclame werkt. De economische
inspectie heeft gelijk wanneer ze opmerkt dat die Citibankactie
opnieuw balanceert op de grens inzake de naleving van de wettelijke
bepalingen is en ook wat dubieus handelt.

Een

laatste

opmerking

heeft

maken

met

sensibiliseringscampagnes. We zijn ons er met zijn allen van bewust
dat wetten maken een ding is, maar dat "opvoedingsprojecten" van de
OCMW's, waarbij de kwetsbare groepen inzicht krijgen in de
complexiteit en de risico's van dergelijke producten, even belangrijk
zijn als de wettelijke spelregels hier. Iedereen moet leren omgaan met
centen en kredieten. Diensten van schuldbemiddeling houden
trouwens al pleidooien om in het onderwijs daar meer aandacht voor
te hebben. Ik ben er sterk van overtuigd dat dat een belangrijke
opdracht is.

Wanneer ik nu moet vaststellen dat men twee jaar na datum, wanneer
de middelen er dan zijn, belooft in het najaar een campagne te zullen
voeren, dan snap ik het helemaal niet meer. In de vorige antwoorden
hebt u gezegd dat alles klaar ligt en dat we ermee van start kunnen
gaan. Het was nog een kwestie van handtekeningen. Nu is het punt
weer verschoven naar het najaar. Dat begrijp ik absoluut niet. Ik
beschouw dat als onverantwoordelijk bestuur.

de choses avant les vacances
parlementaires.

Je me réjouis d'apprendre que la
"task force" publicité en matière de
crédit

travaille.

L'inspection

économique note à juste titre que
la campagne publicitaire de
Citibank flirte une nouvelle fois
avec les limites. Il faut absolument
enseigner à nos concitoyens
comment gérer l'argent et les
crédits. Je ne comprends pas
qu'avec deux ans de retard et
pour autant que les moyens soient
disponibles on annonce qu'une
campagne sera menée l'automne
prochain. C'est de la gestion
irresponsable!

De voorzitter: Mijnheer Bonte, wij noteren de vraag van uw fractie in de commissie voor het Bedrijfsleven
voor de voorzitter en de secretaris, die op komst is.

03.09 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Ik hoop dat die vraag ook

wordt gedeeld door de ministers die elk een stuk van die
bevoegdheden onder hun hoede hebben.

Ik dank de minister voor zijn antwoord. Ik ben blij dat er een
sensibiliseringscampagne komt. Maar opnieuw, ik had in mijn voorzet
van vraag gesteld dat u uw plan hebt aangekondigd op de dag van de

03.09 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!): Je suis ravie d'apprendre
qu'une

campagne

sensibilisation va être menée,
mais je ne comprends pas qu'il ait
fallu attendre aussi longtemps.
Actuellement, deux personnes sur

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

consument. Moeten wij tot de dag van de armoede wachten tot er iets
gebeurt? Blijkbaar is dat de eerste actie die zal gebeuren, wellicht
rond de dag van de armoede. Wij hebben natuurlijk alle campagnes
gezien naar aanloop van de zomervakantie, zodat de mensen toch
zeker op vakantie zouden gaan ongeacht of ze daar het geld voor
hebben of niet, ongeacht of er een wijze beslissing wordt genomen of
niet.

Ik heb u heel specifiek gewezen op een grote trend inzake
betalingsachterstand die zich aftekent: twee op vijf personen die een
betalingsachterstand hebben, zijn jonger dan vijfendertig. Ik zou echt
niet graag terechtkomen in situaties als in Amerika of Engeland, waar
jongeren van achttien jaar op een jaar tijd in gigantische problemen
komen, doordat ze verscheidene kredietkaarten gebruiken en voor de
rest van hun leven een schuld opbouwen die ze dan nog maar met
heel veel moeite kunnen afbetalen.

Ik ben erover verheugd dat de interparlementaire werkgroep eindelijk
van start zal gaan. Ook wat dat betreft moet ik mijn collega echter
voor een stukje bijtreden. Die interparlementaire werkgroep is een
positieve zaak om zaken in de aandacht te krijgen. Het probleem ligt
echter niet bij de individuele parlementsleden. Verscheidene fracties
hebben via individuele parlementsleden wetsvoorstellen ingediend.
Het probleem ligt bij de besluiteloosheid en het gebrek aan
vooruitgang van de regering wat mij betreft. Veel wetgevend werk van
de werkgroep dreigt verloren te gaan als hun interpretatie niet strookt
met die van de ministers met betrekking tot de omzetting van de
Europese richtlijn.

Wat ons betreft is de meest geschikte werkwijze op dit moment dat u
een initiatief zou nemen, dat hier zou voorleggen en dat daarnaast de
interparlementaire werkgroep ook zijn werk kan doen. Wij roepen de
commissie effectief op om heel snel de verschillende wetsvoorstellen
die er zijn op de agenda te zetten, zodat een aantal daarvan kan
worden goedgekeurd en we al stappen kunnen zetten.

In elk geval, het zou pervers zijn om te wachten tot de volgende grote
dag van de consument of van de armoede om verdere stappen te
zetten. Wij mogen echt geen tijd meer verliezen gezien de structurele
significante achteruitgang in het jaar 2008.

Ik roep deze regering en deze meerderheid op om eindelijk gehoor te
geven aan het regeerakkoord, aan de regeringsverklaring zoals ze
door Herman Van Rompuy werd voorgelezen. Daarin werd heel
expliciet verwezen naar de schuldenproblematiek. Dat was op
31 december 2008. Ondertussen is dat reeds een tijdje geleden.

cinq confrontées à des arriérés de
paiement ont moins de trente-cinq
ans. Il faut éviter d'en arriver aux
situations vécues aux USA et en
Angleterre.

Je me félicite d'entendre que le
groupe

travail

interparlementaire

enfin

commencer ses travaux. Le
problème réside dans l'inertie et le
manque de progrès réalisés au
gouvernement. La méthode la plus
appropriée serait que le ministre
prenne une initiative, nous la
soumette et que le groupe de
travail

puisse

travailler

parallèle. La commission doit
rapidement inscrire les différentes
propositions de loi à l'ordre du jour
afin que certaines d'entre elles
puissent être approuvées et que
nous puissions déjà entreprendre
des démarches concrètes.

Il serait pervers d'attendre la
prochaine Journée internationale
du consommateur ou de la
pauvreté

pour

prendre

des

initiatives en la matière. L'accord
de

gouvernement

mentionne

explicitement le problème de
l'endettement. Le gouvernement
devrait à présent s'y atteler
d'urgence.

03.10 Peter Logghe (Vlaams Belang): Mevrouw de voorzitter,

mijnheer de minister, in der Beschränkung zeigt sich der Meister. Ik
zal kort zijn en sluit mij graag aan bij de opmerking van collega Bonte.
Ik meen dat de wetsvoorstellen betreffende krediettoepassingen,
kredietvoorwaarden reeds zijn toegelicht door de verschillende
fracties in de commissie voor het Bedrijfsleven. Eigenlijk is er dus
niets wat een snelle behandeling van die wetsvoorstellen door de
commissie belet. Het zou inderdaad wel eens kunnen dat de
gemengde commissie Kamer en Senaat vertragend werkt. Ik ben nog
niet lang genoeg in de Kamer om daarover te kunnen meespreken.
Snelheid is hier echter de beste richtlijn die men kan meegeven aan

03.10 Peter Logghe (Vlaams

Belang): Les propositions de loi
relatives aux applications et aux
conditions de crédit ont déjà été
commentées par les différents
groupes au sein de la commission
de l'Économie. Celle-ci devrait
donc pouvoir traiter rapidement les
propositions de loi en question. Il
est possible qu'une commission
mixte Chambre et Sénat freine le

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

dergelijke voorstellen.

processus, mais je n'en suis pas
sûr.

03.11 Katrien Partyka (CD&V): Mijnheer de minister, ik ben het niet

eens met de collega's in verband met die sensibiliseringscampagne.
Preventie is puur een gemeenschapsmaterie. Dat is absoluut geen
federale bevoegdheid.

Een losse preventiecampagne brengt mijns inziens echt geen zoden
aan de dijk. Er is daarvoor meer nodig. De Vlaamse minister van
Welzijn ...

(...): (...)

03.11 Katrien Partyka (CD&V):

La prévention des dettes n'est pas
une compétence du fédéral, mais
des

Communautés.

Une

campagne de prévention isolée ne
résoudra rien.

03.12 Katrien Partyka (CD&V): Neen, dat is niet waar. Dat moet

kaderen in een beleid, niet zomaar een losse campagne met her en
der foldertjes. Dat moet kaderen in een beleid, samen met Onderwijs
en het welzijnsveld. Zomaar een losse campagne heeft volgens mij
echt geen zin.

Ten tweede, u zegt dat u de actoren betrekt bij teksten, die er nu
blijkbaar reeds zijn. Dat is heel sympathiek, maar u weet toch ook dat
u op een gestructureerde manier minstens de Raad voor het Verbruik
erbij zal moeten betrekken als er een ontwerp komt.

Als er dan blijkbaar toch reeds teksten zijn, dan kunt u die misschien
bezorgen aan de parlementsleden. Uw respect en waardering voor
het Parlement sieren u, alleen ben ik er niet van overtuigd of u wel
naar ons zou luisteren. In die zin maakt u best een ontwerp of slaagt u
er best in om de regering te overtuigen en komt u daarmee naar het
Parlement. Zo niet moet u die opdracht aan het Parlement laten, wat
wij natuurlijk graag zouden doen, maar dan ook met de nodige
ernstige omkadering, met een duidelijke taak en een omschrijving van
de werkzaamheden, van het doel, in plaats van zomaar losse
babbels. Als dat werk op dezelfde manier behandeld wordt als de
wetsvoorstellen die ter zake voorliggen, dan belooft dat niet veel
goeds.

03.12 Katrien Partyka (CD&V):

L'enseignement et tout le champ
du bien-être doivent également
être impliqués. Si un projet de loi
voit le jour, il faudra que le Conseil
de la consommation puisse
également avoir son mot à dire.

S'il existe déjà des textes, ce qui
semble être le cas, le ministre
devrait

les

transmettre

aux

parlementaires, ou leur soumettre
un projet. Le Parlement ne doit
pas accomplir sa mission sur la
base de simples discussions
informelles.

Het incident is gesloten.
L'incident est clos.

04 Samengevoegde vragen van

- de heer Hans Bonte aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de
inbeschuldigingstelling van een reeks bankiers van Citibank" (nr. 13755)
- de heer Hans Bonte aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "het aangekondigde
proces tegen Citibank en zijn bestuurders" (nr. 13894)

04 Questions jointes de

- M. Hans Bonte au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "l'inculpation de plusieurs
directeurs de banque de la Citibank" (n° 13755)
- M. Hans Bonte au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "le procès annoncé contre
Citibank et ses administrateurs" (n° 13894)

04.01 Hans Bonte (sp.a): Mevrouw de voorzitter, mijnheer de

minister, mijn tweede vraag bevat meer recente informatie, maar ik
zal ze samen stellen.

U hebt ongetwijfeld vernomen dat het parket van Brussel via de pers
heeft laten weten dat het proces tegen Citibank in de

04.01 Hans Bonte (sp.a): Selon

le parquet de Bruxelles, le procès
contre Citibank s'ouvrira le 1

octobre. Le ministère public estime
que Citibank a dupé des milliers
de personnes en leur vendant des

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

Lehman Brothers-zaak start op 1 oktober. Het openbaar ministerie
van Brussel heeft Citibank een dagvaarding gestuurd waarin onder
meer wordt gesteld dat Citibank duizenden mensen heeft misleid met
de verkoop van Lehman Brothers-producten.

Een pikant gegeven in deze is dat een aantal directeurs persoonlijk in
beschuldiging wordt gesteld. Ik herinner mij nog een discussie over
het statuut van een aantal directeurs waarvan de stelling kon worden
verdedigd dat ze schijnzelfstandigen zijn. Die vinden 's ochtends op
hun mail wat ze die dag moeten doen en moeten 's avonds ze
rapporteren wat ze gedaan hebben. Citibank is toch wel de kampioen
om die allemaal als zelfstandigen te beschouwen.

In dat verband heb ik de volgende vragen. Kunt u bevestigen wat het
parket heeft gecommuniceerd? Weet u hoeveel burgerlijke
partijstellingen er inmiddels in dit dossier zijn? Ik heb vernomen dat er
zich ongeveer tweeduizend mensen hebben gemeld bij het parket.

Welke initiatieven overweegt u of de regering te nemen om ervoor te
zorgen

dat

alle

gedupeerde

klanten

recht

hebben

schadeloosstelling? U plakte daar toen het cijfer van 4.000 op. We
zitten aan 2.000. Wat zal de regering doen om die andere 2.000
mensen te bereiken?

Een ander element dat mij via getuigenissen ter ore is gekomen, is
dat Citibank na de dagvaarding en na de communicatie die reeds een
paar maanden geleden is gebeurd toen het parket oordeelde dat het
proces op 1 mei van start zou gaan, wakker is geworden en een hele
reeks mensen die zich bij het parket hadden aangemeld, heeft
aangezocht met een voorstel tot minnelijke schikking.

Men zei dat men in tegenstelling tot eerdere brieven toch een
minnelijke schikking wilde, maar daartegenover stond dat men zich
moest terugtrekken uit het proces en als vermoord moest zwijgen.

Bent u op de hoogte van die praktijk? Kent u het aantal minnelijke
schikkingen dat op die manier werd gesloten?

Een meer algemene, maar daarom niet minder belangrijke vraag is
welke toezicht- en santiemogelijkheden de overheid heeft om
dergelijke misbruiken tegen te gaan en te sanctioneren.

Overweegt de federale overheid vooralsnog sancties ten aanzien van
Citibank zelf? Ik wil dit er toch nog aan toevoegen. Ondertussen is dit
ook mijn tweede vraag, mevrouw de voorzitter. Om welke reden heeft
de regering beslist - in tegenstelling tot wat u publiekelijk heeft
verkondigd om zichzelf geen burgerlijke partij te stellen? U heeft op
een bepaald moment gezegd dat u de bank zelf voor de rechtbank
zou slepen. Ik heb uit een antwoord van minister De Clerck begrepen
dat de federale regering dit toch niet zal doen. Ik zou daarvan graag
de redenen kennen.

Ik kom dan tot mijn laatste maar zeker niet minst belangrijke vraag
omdat zij ook teruggrijpt naar een discussie die wij al hebben gehad in
deze commissie. Er is de noodzaak om te komen tot een collectieve
consumentenregeling waardoor een globale behandeling van het
dossier mogelijk wordt. In de volksmond wordt dit de class action
genoemd waarbij groepsvorderingen mogelijk zijn. Ik herinner mij nog

produits de Lehman Brothers.
Plusieurs

directeurs

personnellement

mis

accusation sont considérés par
Citibank

comme

des

indépendants.

Le ministre peut-il confirmer le
communiqué du parquet? A-t-il
connaissance du nombre de
parties civiles? Quelles initiatives
le gouvernement prévoit-il pour
veiller à ce que tous les clients
ainsi induits en erreur le chiffre
de 4.000 a été évoqué - soient
indemnisés?

Il me revient que dans l'intervalle,
Citibank

aurait

proposé

arrangement amiable à une série
de

personnes

qui

s'étaient

présentées au parquet, pour
autant qu'elles se retirent du
procès et qu'elles se taisent. Le
ministre a-t-il connaissance de ces
faits? De combien de plaignants
s'agit-il?

De quelles possibilités de contrôle
et de sanction disposent les
pouvoirs publics pour combattre et
sanctionner ces abus?

Le gouvernement envisage-t-il de
prendre des sanctions à l'encontre
de Citibank elle-même? Pourquoi
ne s'est-il pas constitué partie
civile?

La mise en oeuvre d'un régime
d'indemnisation

collective des

consommateurs ou "class action"
devrait permettre de traiter le
dossier dans sa globalité. Le
ministre

avait

annoncé

une

initiative, mais j'ai l'impression que
l'on souhaite d'abord attendre que
soit réglé le dossier Citibank.

Nous allons vers le chaos. Il
faudra aménager des salles
équipées

d'écrans

géants.

Pourquoi une décision ne peut-elle
être prise rapidement? Quand le
projet sera-t-il prêt? Sera-t-il
applicable au procès Citibank?

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

dat u ter zake een initiatief heeft aangekondigd in dit Parlement. Ik
krijg zowat het ongemakkelijke gevoel dat men eerst het Citibank-
dossier wil laten voorbijgaan vooraleer wij hier een tekst zullen zien
passeren.

U weet in welke chaos wij terechtkomen? Het parket heeft zelf daarop
gewezen. Zij zullen bepaalde zalen moeten inrichten met grote
schermen zodat iedereen het kan volgen. Een van de voorgaande
vragen was hoe men ging vermijden dat 2.000 mensen, die misschien
ook gedupeerd zijn, uit de boot zullen vallen. Wat belet de regering
om snel een voorstel op tafel te leggen zodat wij kunnen beslissen en
waardoor de regeling ook voor Citibank in aanmerking kan komen?
Wetende dat de commissies niet bulken onder het werk. U ziet met
hoevelen wij hier nog zitten deze namiddag. Het is niet zo dat wij hier
overstelpt worden door de ontwerpen waardoor dat ontwerp niet meer
zou kunnen worden behandeld. Mijnheer de minister, wanneer zal uw
aangekondigde ontwerp klaar zijn? Zal het nog van toepassing
kunnen zijn voor het Citibank-proces?

04.02 Minister Vincent Van Quickenborne: Mevrouw de voorzitter,

mijnheer Bonte, op 25 september 2008 is de Economische Inspectie
een onderzoek gestart naar de manier waarop Lehman Brothers-
producten door Citibank werden gepromoot en aan de man gebracht.
Ik riep de benadeelden toen al op zich bij de Economische Inspectie
van de FOD Economie of bij het parket kenbaar te maken.

Tot op heden hebben via het kanaal van de FOD Economie 735
mensen een dossier ingediend. Voor het totaal aantal personen dat
zich nu reeds bij het parket burgerlijke partij heeft gesteld, stel ik u
voor dat u de exacte cijfers bij mijn collega-minister van Justitie
opvraagt. Ik kan ze niet bekomen. Ik ben immers geen
voogdijminister van het parket, zoals u weet.

04.02

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Le 25
septembre

2008,

l'Inspection

économique a lancé une enquête
sur la manière dont Citibank a
promu des produits de Lehman
Brothers. À l'époque, j'ai invité les
victimes à se faire connaître.

735 personnes ont introduit un
dossier par le biais du SPF
Économie. Le ministre de la
Justice pourra vous fournir les
chiffres relatifs au nombre de
dossiers déposés auprès du
parquet.

04.03 Hans Bonte (sp.a): De regering is doorgaans een en

ondeelbaar. Ik zal dezelfde vraag echter ook aan de heer De Clerck
stellen.

04.04 Minister Vincent Van Quickenborne: Dat weet ik.

04.05 Hans Bonte (sp.a): Op die manier blijft het Parlement

natuurlijk in beweging. Ik zal de cijfers niettemin bij uw collega
opvragen.

04.06 Minister Vincent Van Quickenborne: Indien ik u de volgende

keer in mijn antwoord de cijfers geef, zal u vragen of ik nu ook al
minister van Justitie ben.

04.07 Hans Bonte (sp.a): Neen.

04.08 Minister Vincent Van Quickenborne: De Economische

Inspectie heeft de voornoemde 735 personen die bij haar een klacht
hebben ingediend, steeds geadviseerd om zich in eerste instantie bij
het parket te Brussel als benadeelde partij te melden. Er zijn te dien
einde zelfs formulieren gemaakt.

04.08

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Le SPF
a conseillé à ces 735 personnes
de se faire connaître comme
victime auprès du parquet.

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

Op voornoemde manier werden zij door het parket nader
geïnformeerd over, enerzijds, het gevolg en, anderzijds, over de
verdere stappen die zij eventueel konden of moesten ondernemen.

Gedurende het onderzoek van de Economische Inspectie werden 116
klagers en 18 kantoorhouders verhoord. Op 4 december 2008 werd
het dossier, zoals u weet, aan het parket te Brussel overhandigd.

Ik heb, zoals u, kennis genomen van de persmededeling van het
parket te Brussel. Wij zijn, zoals u weet en zoals ik er u al op heb
gewezen, afhankelijk van de communicatie van het parket. Volgens
voornoemde informatie van het parket zou het proces in oktober 2009
van start gaan. Er worden inderdaad verschillende directeurs in
beschuldiging gesteld.

Ik wil er u opmerkzaam op maken dat het werk dat door mijn
Economische Inspectie is gedaan, waarvoor ik ze nog eens
uitdrukkelijk wil danken, tot een primeur in ons justitielandschap heeft
geleid, met name dat op een dergelijk korte termijn een dergelijk groot
proces zal starten. België is trouwens een van de eerste landen in
Europa waar aldus het fenomeen van de financiële crisis ook
gerechtelijk zal worden onderzocht. Op dat vlak zijn wij dus wel
degelijk goed vooruitgegaan.

Hoewel ik geen weet heb van de inhoud van de dagvaarding en de
eventuele strafvordering van het parket, ben ik ervan overtuigd dat de
goede analyse van mijn diensten, in deze de Economische Inspectie,
het parket sterk heeft geholpen om te besluiten dat Citibank en een
aantal directeurs binnenkort zullen worden gedagvaard. Uitgaande
van de vaststelling dat het parket meent over een voldoende
gestoffeerd dossier te beschikken is het op basis van de input van
verschillende specialisten niet noodzakelijk dat de regering op dit
moment bijkomende stappen onderneemt en zich burgerlijke partij
stelt.

Dat zou volgens diezelfde specialisten wij hebben ter zake advies
ingewonnen de actuele rechtsgang vertragen, zonder een
toegevoegde waarde te bieden aan het dossier, wat met het oog op
een snelle uitspraak voor de benadeelde consumenten absoluut te
vermijden is.

Wat het bestaan betreft van een minnelijke schikking tussen Citibank
en gedupeerde klanten, kan ik u meedelen dat de Economische
Inspectie weet heeft van een aantal mensen aan wie een minnelijke
schikking werd voorgesteld door de bank. In sommige gevallen leidde
dit ertoe dat de klanten hun initieel ingediende klacht hebben
ingetrokken. Uiteraard ben ik niet op de hoogte van het aantal klanten
dat een dergelijk voorstel kreeg van Citibank, noch van de aard en de
omvang van de voorstellen van Citibank.

Wat de mogelijkheden inzake toezicht en sancties van de overheid
betreft, voorziet het Belgische wettelijke kader in een aantal wetten
die de functionele verplichtingen van een aantal instellingen op het
vlak van de distributie van beleggingsproducten precies omschrijven.
Het toezicht op de naleving van deze wetten behoort tot het
bevoegdheidsdomein van de Commissie voor Bank, Financie- en
Assurantiewezen (CBFA.) Op basis van het wettelijk kader kan de
CBFA niet alleen het parket inschakelen maar ook boetes opleggen

L'Inspection

économique

entendu 116 plaignants et 18
gérants d'agence. Le 4 décembre,
le dossier a été transmis au
parquet.

J'ai pris connaissance de la
communication du parquet de
Bruxelles. Le procès débuterait en
octobre 2009. Plusieurs directeurs
sont inculpés.

Grâce au travail de l'Inspection
économique, un procès d'une telle
importance peut débuter dans un
délai aussi court. C'est une
première pour la Belgique qui est
ainsi un des premiers pays
européens à mener une enquête
judiciaire à propos de la crise
financière.

Le parquet estime manifestement
qu'il

dispose

d'un

dossier

suffisamment étoffé. Il n'est donc
pas

nécessaire

que

gouvernement se constitue partie
civile. Cela ne ferait que ralentir la
procédure.

L'Inspection

économique

connaissance d'un certain nombre
de personnes auxquelles la
banque a proposé une transaction
et, dans certains cas, les clients
ont de ce fait retiré leur plainte. Je
ne suis pas au fait du nombre total
de propositions, ni de leur nature
ou de leur ampleur.

La législation décrit précisément
les obligations fonctionnelles d'une
série d'institutions en matière de
distribution

produits

d'investissement.

contrôle

relève de la compétence de la
CBFA, qui peut faire intervenir le
parquet, mais également infliger
des amendes et retirer des
autorisations.

Des sanctions peuvent également
être prises sur la base de la loi sur
les pratiques du commerce.

La relation contractuelle entre les
établissements financiers et le
consommateur est régie par le

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

en zelfs verleende vergunningen intrekken.

Daarnaast is er de wet inzake handelspraktijken en de voorlichting en
bescherming van de consument, waarin specifiek een gerechtelijk
strafluik is opgenomen. Deze wetgeving kan bijvoorbeeld leiden tot
boetes en vordering tot staken.

Ten slotte zijn er de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek, die
inzake de contractuele relatie tussen de financiële instellingen en de
consument kunnen worden ingeroepen.

Het is duidelijk dat onze regelgeving in een arsenaal aan middelen
voorziet. Wat mijn bevoegdheid betreft, wil de Economische Inspectie
uiteraard tot op het bot gaan. Zij zal alle bevoegdheden dan ook
uitputten.

Tot slot, mijnheer Bonte, vroeg u naar de stand van zaken wat de
collectieve consumentenregeling, of de class action, betreft. Zoals u
bekend is, ben ik voorstander van een systeem naar Nederlands
model, om in de toekomst het afhandelen van schadegevallen met
een groot aantal gedupeerden te vergemakkelijken.

U weet dat er intussen initiatieven zijn genomen door de
Nederlandstalige Orde van de balie te Brussel.

Ik blijf voorstander van een wettelijke regeling. U weet dat deze
wettelijke regeling moet worden genomen opnieuw samen met
Justitie. Ik stel dus voor dat u ook mijn collega van Justitie ter zake
bevraagt.

Code civil.

L'Inspection économique épuisera
ses compétences.

En ce qui concerne l'action
collective de consommateurs, je
suis

partisan

modèle

néerlandais

pour

faciliter

règlement des affaires qui ont fait
de nombreuses victimes. Des
initiatives ont été prises par l'Ordre
néerlandophone du barreau de
Bruxelles. Je suis favorable à une
réglementation légale et je vous
propose d'interroger mon collègue
de la Justice à ce sujet.

04.09 Hans Bonte (sp.a): Mevrouw de voorzitter, mijnheer de

minister, op één punt wil ik u absoluut bijtreden. De Economische
Inspectie heeft, met de middelen die ze heeft, inderdaad
grensverleggend werk gedaan. Ik wil uw appreciatie daarvoor zeker
bijtreden. In die zin heb ik geen enkel punt van kritiek.

Mevrouw de voorzitter, het blijft natuurlijk moeilijk dat men, als men
een regeringslid ondervraagt, steeds weer wordt doorverwezen naar
andere regeringsleden en omgekeerd. De periode waarin de regering
een en ondeelbaar was en waarbij de ene minister de andere
informeerde over zaken, is blijkbaar voorbij, maar wij zullen ons werk
blijven doen. Veel meer gebeurt er in dit Huis toch niet.

Ik heb twee opmerkingen, mijnheer de minister.

Wat mij ontgoochelt in uw antwoord, omdat u daarop niet expliciet
hebt geantwoord, is dat de regering blijkbaar geen enkele inspanning
doet of initiatief neemt, ook niet nadat Citibank zelf heeft laten weten
alles in het werk te stellen om het onderzoek op een goede manier te
kunnen voeren, voor de meer dan tweeduizend mensen die de weg
naar de rechtsprocedure niet hebben gevonden. U zegt dat u in uw
publieke communicatie meedeelt dat mensen zich moeten
aanmelden, maar de ervaring leert toch dat men niet iedereen bereikt
via een persmededeling. De regels zijn nochtans van die aard, zeker
als Citibank zich op dat vlak coöperatief opstelt, dat men die
vierduizend mensen perfect kan kennen. Dat is een punt van
ontgoocheling, waarbij ik vooralsnog hoop dat dit debat aanleiding kan
geven tot het zoeken naar een methode om de vierduizend mensen

04.09 Hans Bonte (sp.a):

L'Inspection

économique

effectivement fourni un travail
extraordinaire.

Le fait que les ministres se
renvoient sans cesse la balle pose
véritablement problème. L'époque
où le gouvernement était un et
indivisible semble révolue.

Le gouvernement ne paraît faire
aucun effort en faveur des plus de
deux mille préjudiciés qui n'ont
pas emprunté la voie juridique.
Pourtant, il est parfaitement
possible

d'identifier

ces

personnes. Cette situation est
décevante.

J'ai pu lire dans la presse
régionale du 10 juin que le ministre
insiste

pour

qu'un

régime

d'indemnisation

collective des

consommateurs soit instauré dans
les plus brefs délais. Pourquoi
n'agit-il donc pas? J'espère que sa
référence à l'Ordre des avocats de

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

erbij te betrekken.

Ten tweede, mijnheer de minister, ik lees in de regionale pers van 10
juni dat u aandringt op een zeer snelle uitwerking van een nieuwe
wetgeving inzake collectieve consumentenregeling die het voor de
gedupeerde consument sneller en eenvoudiger maakt om zijn
rechtmatige vergoeding te krijgen.

Wat houdt u tegen? Ik denk dat het een lapsus was toen u verwees
naar de persconferentie die de Brusselse balie van advocaten gedaan
heeft. Ik hoop niet dat het dat is wat u bedoelt. Het dekt in elk geval de
ambitie niet die u twee weken geleden hebt uitgesproken. Wat houdt
u tegen? Laat ons ook daar ons werk doen. Kom met een voorstel
voor de pinnen of behandel de voorstellen die er in de Kamer liggen.
Blokkeer dit niet om dan in de buitenwereld te gaan zeggen dat u erop
aandringt. Als u er als minister op aandringt dat er snel een
wetgevende regeling komt, dien hier dan iets in en laat ons erover
discussiëren. Hoe, zo werkt het niet?

Bruxelles ne cache pas son
ambition.

04.10 Minister Vincent Van Quickenborne: Men kan pas een

ontwerp indienen als men de handtekening heeft van alle bevoegde
collega's.

04.10

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Un projet
de loi ne peut être déposé que si
tous les ministres compétents l'ont
signé.

04.11 Hans Bonte (sp.a): Wat betekent dat? Wat u zegt is niet

gedekt door de regering?

04.11 Hans Bonte (sp.a): Les

propos tenus par le ministre ne
seraient-ils pas couverts par le
gouvernement?

04.12 Minister Vincent Van Quickenborne: Absoluut niet. Ik heb

gezegd wat ik heb gezegd, met name dat er een regeling moet
komen. Dat staat trouwens ook vermeld in het regeerakkoord. Twee,
ik heb u gezegd wat ik vind dat de juiste regeling zou zijn, het
Nederlands model. Ik heb dat ook omstandig uitgelegd naar
aanleiding van een andere vraag van u. We moeten echter de
handtekening hebben van de bevoegde collega's. Ik stel dus voor dat
u die vraag ook stelt aan de collega van Justitie. We zijn daarover in
onderhandeling en we proberen zo snel mogelijk een oplossing naar
voren te schuiven.

04.12

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: L'accord
de gouvernement prévoit qu'un
règlement doit être élaboré. Je
suis

partisan

modèle

néerlandais. Nous sommes en
négociations. Je vous propose
d'interroger le ministre de la
Justice. Je ne puis me présenter
au Parlement avec un texte qui ne
porte pas la signature de tous les
collègues concernés.

04.13 Hans Bonte (sp.a): U dringt aan maar de regering volgt

vooralsnog niet?

04.14 Minister Vincent Van Quickenborne: Absoluut niet. U weet dat

dit soort ontwerpen uiteraard noodzaken dat alle collega's samen een
ontwerp indienen. We gaan dat ook doen. Dat moet echter met de
handtekening van de bevoegde collega's gebeuren. Ik kan dus niet
zomaar naar het parlement komen en daarin de bevoegdheid van de
andere collega's niet erkennen. Zo werkt dat niet.

04.14

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Je ne
puis me présenter au Parlement
avec un texte qui ne porte pas la
signature de tous les collègues
concernés.

04.15 Hans Bonte (sp.a): Een betere illustratie van het gebrek aan

samenhang in de regering kan men niet hebben. Als minister van
Economie stuit u op een probleem en u hebt al bij herhaling, twee of
drie weken geleden nog, gezegd dat u wil dat er snel een oplossing
komt. U dringt daarop aan omdat er een groot probleem is. Nu komt u

04.15 Hans Bonte (sp.a): Cela

illustre parfaitement le manque de
cohésion du gouvernement.

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

hier in het Parlement zeggen dat u aandringt maar dat u de
handtekening van De Clerck nog nodig hebt. Dat is het antwoord.

04.16 Minister Vincent Van Quickenborne: ...handelspraktijken

werkt men met drie collega's. Daar moet men tot een oplossing
komen.

04.17 Hans Bonte (sp.a): Natuurlijk. Zeg dan in uw publieke

communicatie, mijnheer de minister, dat u er bij uw collega-ministers
op aandringt dat ze zich eens buigen over dat ontwerp en meedelen
of ze akkoord gaan of niet.

04.18 Minister Vincent Van Quickenborne: Dat hoef ik niet te

zeggen, ze doen dat trouwens al. Er is momenteel een discussie
gaande. U denkt echter dat men zo'n discussie kan beslechten in
24 uur.

04.18

Vincent

Van

Quickenborne,

ministre:

discussion est en cours mais elle
ne peut être menée à bien en
l'espace de vingt-quatre heures. Il
existe encore d'autres modèles.
Ce n'est pas un débat neutre mais
je comprends votre impatience.

04.19 Hans Bonte (sp.a): Mijnheer de minister, moet ik even zeggen

van wanneer de vorige vraag dateert?

04.20 Minister Vincent Van Quickenborne: Voor collectieve

schuldenregeling heeft men het Amerikaans model, het Nederlands
model enz. Er zijn verschillende modellen.

Ik moet u toch niet vertellen dat er daartegen veel tegenstand bestaat.
Dat weet u toch.

04.20

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Il existe
encore d'autres modèles. Ce n'est
pas un débat neutre mais je
comprends votre impatience.

04.21 Hans Bonte (sp.a): Natuurlijk weet ik dat.

04.22 Minister Vincent Van Quickenborne: Ik ben daarvan een

voorstander. Maar er bestaan veel mogelijkheden. Men kan niet
zeggen dat dit een neutrale discussie is en dat men dat hier in een
wipje op tafel kan leggen. Zo werkt het niet. Ik begrijp uw ongeduld.

04.23 Hans Bonte (sp.a): Ik heb niet over een wipje gesproken.

04.24 Minister Vincent Van Quickenborne: Men mag niet de indruk

geven dat men dit zomaar kan uitschrijven en op tafel kan leggen. Zo
gaat dat niet. Dat weet u toch.

04.25 Hans Bonte (sp.a): Maanden geleden, toen wij de discussie

over het ontwerp hadden, hebt u gezegd dat u snel vorderingen wilde
maken. U hebt dat in de pers herhaald. Ik stel vast dat die snelheid er
niet komt wegens het feit dat de handtekeningen van de diverse
ministers er niet zijn. Het begint een beetje op de asielwetgeving te
lijken, maar dan in het klein. Zo is het toch. Zij is inderdaad niet
neutraal. Er is echter geen overeenstemming is in de schoot van de
regering. De dupe daarvan zijn de personen die hier buiten zitten.

04.25 Hans Bonte (sp.a): Cela

fait plusieurs mois que vous
annoncez la tenue de ce débat
mais manifestement, les membres
du gouvernement ne sont pas sur
la même longueur d'onde.

04.26 Minister Vincent Van Quickenborne: Mijnheer Bonte, u zou

zichzelf eens een keer moeten corrigeren. Vandaag feliciteert u de
Economische Inspectie. Een paar maanden geleden stond u echter te
roepen en te schreeuwen in het Parlement dat er niets gebeurde. Ik

04.26

Vincent

Van

Quickenborne, ministre: Il y a
quelques mois, M. Bonte avait
affirmé

que

l'immobilisme

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

ben fier op de personeelsleden van de administratie die dat werk
hebben gedaan. Ik ben fier dat in oktober het proces begint. Dit is het
eerste land in de hele Europese Unie waar in dergelijke mate zal
worden geprocedeerd, dankzij de inspanningen van ons personeel.
Enkele maanden geleden hebt u dat compleet anders gezegd. Dat is
ook de waarheid, en dat weet u zeer goed.

caractérisait

l'action

gouvernementale

dans

domaine. Aujourd'hui, il congratule
l'Inspection économique. Je suis
fier de l'administration et je suis
fier d'avoir contribué à ce que le
procès puisse débuter au mois
d'octobre.

04.27 Hans Bonte (sp.a): Mevrouw de voorzitter, het Parlement

heeft het laatste woord. Mijneer de minister, ik daag u uit te zeggen
waar ik de kritiek op de Economische Inspectie heb geformuleerd. Ik
wist dat de inspecteurs bezig waren voor u het wist. Dat was de reden
voor uw ongemak. Los daarvan ben ik tot vandaag zeer verheugd.
Daarstraks heb ik in mijn repliek in mijn eerste punt onderstreept dat
ik een pluim geef aan de Economische Inspectie. Laat daarover geen
enkele twijfel bestaan. Dat was in het verleden niet anders, en dat is
nu niet zo.

Zowel toen als vandaag ontgoochelt mij het gebrek aan engagement
vanwege de regering zeer sterk. Ik confronteer u met uw eigen
woorden. Mijnheer de minister van Ondernemen en Vereenvoudiging,
u ging de 4.000 gedupeerden verdedigen. U ging Citibank voor de
rechtbank brengen. Nu zegt een specialist dat wij geen burgerlijke
partijstelling moeten doen. Andere specialisten zeggen dat men dat
perfect kan en dat het in het belang zou zijn.

Mijn stelling is de volgende. U bent politiek verantwoordelijk, ook voor
het wetgevende luik. U heeft aangekondigd dat er een wetgevend
kader zou komen. Op die manier zou men via een collectieve
schuldenregeling naar Nederlands model aan de 4.000 gedupeerden
de zekerheid kunnen bieden dat zij zouden krijgen waarop zij recht
hebben. Er hebben zich geen 2.000 personen aangemeld bij het
parket. U heeft ook niet geantwoord op de vraag over het aantal
personen dat zich burgerlijke partij heeft gesteld. In elk geval weet
men dat meer dan de helft van de betrokkenen momenteel niet in de
procedure zitten en u heeft geen enkel plan om die 2.000 mensen te
bereiken. Dat is de realiteit.

04.27 Hans Bonte (sp.a): Quand

ai-je

critiqué

l'Inspection

économique?

Le manque d'engagement du
gouvernement me déçoit. Le
ministre

est

politiquement

responsable. Il a annoncé un
cadre législatif. Un règlement
collectif de dette inspiré du modèle
néerlandais devrait offrir une
certaine sécurité aux quatre mille
clients grugés. Plus de deux mille
personnes ne sont pas partie à la
procédure engagée et rien n'est
fait pour les contacter.

De voorzitter: Wij noteren dat u beide, zowel minister als kamerlid, pluimen hebt voor de administratie en
dat de heer Bonte een vraag zal indienen aan de heer De Clerck.

Het incident is gesloten.
L'incident est clos.

Vraag nr. 13801 van mevrouw Van der Auwera wordt uitgesteld.

Aangezien ik zelf tot de vraagstellers behoor in het volgende agendapunt, verzoek ik mevrouw De Bont mij
te vervangen als voorzitter.

Voorzitter: Rita De Bont.
Présidente: Rita De Bont.

05 Samengevoegde vragen van

- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "het innen van
auteursrechten door Sabam" (nr. 13885)
- mevrouw Sofie Staelraeve aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de betaling
van auteurs- en naburige rechten door zelfstandigen en kmo's" (nr. 13920)

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

05 Questions jointes de

- Mme Meyrem Almaci au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "la perception des droits
d'auteur par la SABAM" (n° 13885)
- Mme Sofie Staelraeve au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "le paiement des droits
d'auteur et des droits voisins par les travailleurs indépendants et les PME" (n° 13920)

05.01 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mevrouw de voorzitter,

mijnheer de minister, Sabam speelt een essentiële rol in het innen
van auteursrechten. Sabam vervult die rol goed, volgens sommigen
iets te goed. De praktijk waarvoor Sabam staat is niet altijd even
populair maar is wel een gerechtvaardigde en belangrijke vorm van
inkomsten voor de auteurs. Een correcte inning is belangrijk.

Niettemin roept het gevoerde beleid van Sabam vragen op. Af en toe
krijgen we de indruk dat daar een aantal bedenkelijke zaken aan de
gang zijn, zeker nadat steeds meer de stemmen van een aantal
auteurs zelf hieromtrent weerklinken. Een al te strikte toepassing van
de wetgeving leidt regelmatig tot grote wrevel. Herinner u de verhalen
uit de jeugdhuizen in het verleden, die ik trouwens zelf aan den lijve
heb ondervonden. Onlangs bestond er commotie rond de inning van
auteursrechten bij onthaalouders.

Het publieke draagvlak voor de inning van auteursrechten wordt
daardoor aangetast, een gevaarlijke trend. Het nieuws dat Sabam nu
ook zou innen bij kinderliedjes spelende onthaalmoeders en crèches
was moeilijk te begrijpen. Wanneer een Antwerpse schepen dan nog
voorstelt om zelf een cd met kinderliedjes op te nemen, dat de
onthaalouders kunnen gebruiken, dan is het imago van Sabam in de
pers en bij de bevolking veeleer negatief. Velen beschouwen dit meer
als een pesterij dan als een rechtmatige inning van tegoeden.

Hoe staat u tegenover het innen van auteursrechten bij
onthaalouders?

Hoe is Sabam van plan om die inning te organiseren? Moet er een
afspeellijst worden ingediend? Brengt dit niet onnodig veel
administratieve rompslomp met zich mee? Ik denk onder andere aan
uw Kafkaproject. Is een controle praktisch haalbaar?

Is er overleg geweest tussen Sabam en uzelf?

Deelt u de bezorgdheid dat een te strikte interpretatie het draagvlak
voor het innen van auteursrechten ernstig verkleint?

Het is niet het eerste incident en iets doet mij vermoeden dat het ook
niet het laatste zal zijn.

05.01 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!): La SABAM assure aux
auteurs une forme de revenus
justifiés

substantiels.

politique

appelle

cependant

quelques

questions.

Une

application trop rigoureuse de la loi
est souvent source d'une grande
amertume. Il suffit de songer aux
maisons des jeunes et cas plus
récent

aux

accueillantes

d'enfants. Cette attitude porte
atteinte à l'acceptation sociale de
la perception des droits d'auteur.
La SABAM véhicule auprès de la
presse et de la population une
image

négative.

Beaucoup

considèrent le travail de la SABAM
comme du harcèlement plutôt que
comme la juste perception de
droits.

Que pense le ministre de la
perception de droits d'auteur
auprès

des

accueillantes

d'enfants? Comment la SABAM
compte-t-elle

organiser

concrètement cette perception?
Cela ne va-t-il pas occasionner
trop

tracasseries

administratives? Un contrôle est-il
réalisable sur le terrain? Le
ministre a-t-il déjà eu des contacts
avec la SABAM à ce sujet?
Estime-t-il

lui

aussi

qu'une

interprétation trop stricte nuit
gravement à l'acceptation sociale
de la perception des droits
d'auteur?

05.02 Sofie Staelraeve (Open Vld): Mevrouw de voorzitter, mijnheer

de minister, mevrouw Almaci heeft het probleem dat recent in het
nieuws kwam al geschetst. Het gaat over de geïnde rechten door
Sabam of de billijke vergoeding, bij onthaalouders. Daarop kwam heel
veel kritiek en wordt ook het draagvlak aangetast van de creatieve
rechten zoals wij die kennen en die terecht zijn. In de marge daarvan
werd bekend dat vanaf 1 juli ook zelfstandigen en kmo's
inningsbrieven van Sabam mogen verwachten.

Er is de laatste tijd heel wat discussie over wat publieke ruimtes zijn.
Er is dus een grijze zone tussen publieke ruimtes, publieke

05.02 Sofie Staelraeve (Open

Vld): Les droits perçus par la
SABAM ont déjà fait l'objet de
nombreuses discussions. Après
l'information

concernant

les

accueillantes

d'enfants,

nous

avons appris qu'à partir du
1

juillet

les

travailleurs

indépendants et les PME peuvent
également s'attendre à recevoir
une invitation à payer. Il existe

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

werkplaatsen en gesloten werkplaatsen. De vraag rijst in welke
bedrijven al dan niet de billijke vergoeding en Sabam moeten worden
betaald.

In de marge daarvan zien wij bepaalde praktijken de kop opsteken.
Bepaalde sectororganisaties vinden het nodig om deals te sluiten met
Sabam en de Billijke Vergoeding Men gaat een soort sectorconvenant
sluiten, waarbij aan de zelfstandigen of de kleine ondernemers wordt
gevraagd om zich ofwel in de deal in te schrijven en dus te betalen,
ofwel om zelf de strijd tegen de onduidelijkheid inzake de inning van
auteursrechten op werkplaatsen aan te gaan. De sectororganisaties
schrijven zich dus in een onduidelijke praktijk in.

Mijnheer de minister, welk standpunt neemt u in tegenover dergelijke
afspraken

tussen

sectororganisaties

beheersvennootschappen? Zij bepalen onder andere vanaf hoeveel
werknemers een vergoeding verschuldigd is. Wat kan een
zelfstandige of een kleine ondernemer die daar niet wenst in te
stappen, doen om toch in orde te zijn en om protest aan te tekenen?
Welke stappen zult u eventueel zelf ondernemen om duidelijkheid in
de hele zaak te brengen? Er is immers heel wat onduidelijkheid op het
terrein op het vlak van de werkplaatsen.

apparemment une zone grise
entre espaces publics, ateliers
publics

ateliers

fermés.

Certaines

organisations

sectorielles concluent des accords
avec

SABAM

Rémunération

équitable.

Les

travailleurs indépendants et les
petits entrepreneurs ont le choix
entre, d'une part, se rallier à
l'accord et payer et, d'autre part,
trouver eux-mêmes les moyens de
mettre un terme à la confusion.

Quelle position le ministre adopte-
t-il par rapport à de tels accords
conclus entre les organisations
sectorielles et les sociétés de
gestion? De quels moyens un
travailleur indépendant ou un petit
entrepreneur qui ne souhaite pas
participer à ces accords dispose-t-
il pour protester contre cette
situation et malgré tout être en
règle? Quelles mesures le ministre
prendra-t-il

pour

clarifier

situation?

05.03 Minister Vincent Van Quickenborne: Mevrouw de voorzitter,

mevrouw Almaci, ik weet niet of u ervan op de hoogte bent dat vorige
week vijf Kamerleden vragen stelden over deze materie. Ik heb u
daarnet met een knipoog al verzocht om meer vragen te stellen. Ik
doelde daar echter niet op. Ik kan enkel herhalen wat ik vorige week
heb geantwoord.

Behalve het feit dat ik herhaal dat Sabam geen inning doet bij
onthaalouders die in hun privéwoning kinderen opvangen, kan ik ook
twee nieuwe punten meegeven. Blijkbaar was er ter zake ook bij de
pers enige verwarring ontstaan, wat u intussen ook wel zal hebben
vernomen.

Ik of althans mijn medewerkers hebben contact gehad met Sabam.
Sabam zal deze week nog overleg plegen met Kind en Gezin en met
UnieKo, de Unie voor Kinderopvang, om een en ander uit te klaren en
om misverstanden in de toekomst te vermijden.

Ten tweede, het wetsontwerp waarin wij meer transparantie van de
beheersvennootschappen eisen, is op 16 juni 2009 in de Kamer
rondgedeeld. U zou het document vandaag moeten ontvangen. De
bespreking daaromtrent zal binnenkort in de commissie voor het
Bedrijfsleven starten.

Mevrouw Staelraeve, in antwoord op uw vragen kan ik u mededelen
dat de auteurswet bepaalt dat enkel de auteur het recht heeft zijn
werk, ongeacht volgens welk procedé hij dit doet, aan het publiek
mede te delen. De mededeling aan het publiek omvat zowel de
mededeling aan het brede publiek als aan een specifieke
publieksgroep.

05.03

Vincent

Van

Quickenborne,

ministre:

SABAM ne réclame pas de droits
d'auteur aux gardiennes d'enfants
qui accueillent des enfants à leur
domicile privé. Pour éviter toute
confusion ultérieure, la SABAM se
concertera cette semaine encore
avec "Kind en Gezin" et "Unieko",
l'association professionnelle des
accueillants

indépendants.

projet de loi par lequel nous
réclamons

une

transparence

accrue des activités des sociétés
de gestion des droits a été déposé
à la Chambre le 16 juin 2009 et
sera examiné prochainement en
commission de l'Économie.

Aux termes de la loi relative au
droit d'auteur, l'auteur d'une
oeuvre littéraire ou artistique a seul
le droit de la communiquer au
public par un procédé quelconque.
Dans la jurisprudence belge, la
notion de "communication au
public" est comprise comme tout
ce qui n'est pas considéré comme
l'exécution gratuite et privée dans
le cercle de famille ou dans le

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

De omschrijving van het begrip "mededeling aan het publiek" wordt in
de Belgische rechtspraak in artikel 22, §1, 3° van de auteurswet
negatief ingevuld aan de hand van wat niet als een kostenloze privé-
uitvoering in familiekring of in het kader van schoolactiviteiten wordt
beschouwd.

Het begrip "familiekring" dient volgens de geldende rechtspraak te
worden verstaan als de omgeving waarin er tussen de aanwezigen
een quasi familiale band bestaat.

Zo werd bijvoorbeeld de band tussen bejaarden en bejaardenhome in
een concreet geval begrepen als een quasi familiale band - Cassatie,
18 februari 2000.

Ook werden de banden van sociale aard tussen een heel beperkte
groep arbeiders werkzaam in een afgesloten werkatelier van een
garage door hetzelfde hof beschouwd als een quasi familiale band -

Cassatie, 26 januari 2006.

Concrete omstandigheden bepalen dus telkens of er sprake is van
een quasi familiale band.

Als er sprake is van een publieke mededeling, moet de mededeler de
toestemming vragen aan de auteur, vertegenwoordigd door zijn
beheersvennootschap.

Dit

het

exclusieve recht

zoals

neergeschreven in de Conventie van Bern.

Volgens de auteurswet kan de vertegenwoordiger van de minister - de
controledienst - enkel de wettelijkheid van de uitoefening van het
exclusief recht nagaan, en niet de opportuniteit. Concreet betekent
dat, behoudens misbruik van machtspositie, de tarieven soeverein
door de beheersvennootschap worden bepaald.

Het is mogelijk dat deze tarieven worden bepaald in overleg met de
sectororganisaties. Zo heeft Sabam recent de tarieven onderhandeld
met het VBO voor de mededeling van muziek op plaatsen en
ondernemingen - leden van het VBO -, waarvan de toegang is beperkt
tot de personeelsleden. Dat werd echter niet vermeld in de pers. De
onderhandelingen met het VBO hebben geleid tot een nieuw tarief bij
Sabam voor de mededeling van muziek binnen de muren van een
onderneming op plaatsen enkel toegankelijk voor het personeel.

Niettemin heeft de overeenkomst die het VBO heeft onderhandeld
met Sabam volgens mijn gegevens geen juridisch bindende waarde
voor haar ondernemingen. Deze blijven steeds vrij om deze
overeenkomst en het bijhorende tarief al of niet te aanvaarden.
Daarbij kan rekening worden gehouden met de concrete
omstandigheden waarin de concrete onderneming zich bevindt.

Zo blijft het mogelijk dat in een welbepaald geval waar meer
werknemers werkzaam zijn dan het aantal dat Sabam en het VBO
overeenkwamen als een interpretatie van publieke mededeling, een
onderneming toch van mening is dat er voor haar specifiek geval een
quasi familiale band heerst. Dit moet op dat moment door de
rechtspraak worden beoordeeld.

Daarnaast zullen binnen de Raad voor de Intellectuele Eigendom alle

cadre d'activités scolaires. La
jurisprudence considère le cercle
de famille comme l'environnement
dans

lequel

les

personnes

présentes sont unies par un lien
quasi familial.

La Cour de cassation considère
que

relation

entre

des

personnes

âgées

dans

une

maison de repos relève de la
sphère familiale, au même titre
que la relation qui existe au sein
d'un groupe restreint d'ouvriers
travaillant dans l'atelier clos d'un
garage.

Lorsqu'il

communication au public, une
autorisation doit être demandée au
représentant

l'auteur,

conformément à la convention de
Berne.

En vertu de la loi relative au droit
d'auteur, les services de contrôle
du ministre ne peuvent vérifier que
la légalité de l'exercice de ce droit
et non son opportunité. La société
de

gestion

décide

donc

souverainement des tarifs, mais
ceux-ci peuvent également être
fixés en concertation avec le
secteur. Ainsi, la SABAM et la FEB
ont

récemment

négocié

nouveau tarif qui s'applique à la
diffusion de musique dans des
lieux réservés au personnel dans
les entreprises, une information
qui n'a pas été relayée par les
médias. Cet accord entre la
SABAM et la FEB n'a toutefois pas
de valeur juridique contraignante
pour les entreprises. Si une
entreprise estime qu'il n'est pas
question d'une communication au
public dans son enceinte au sens
de la définition convenue entre la
SABAM et la FEB mais bien d'une
sphère "familiale", il appartiendra
au juge de se prononcer.

En outre, l'Office de la propriété
intellectuelle examinera plus avant
toutes les exceptions au droit
d'auteur.

Nous avons déjà mis sur pied un
groupe de travail qui devra, dans
un premier temps, se pencher sur

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

bestaande uitzonderingen op het auteursrecht, waaronder de
uitvoering in familiekring, nader worden onderzocht.

De werkgroep werd reeds opgericht. De bedoeling van de werkgroep
is om in een eerste fase een technische coördinatie van de
uitzonderingen op de exclusieve rechten te onderzoeken en in een
tweede fase aanbevelingen te doen met betrekking tot een eventuele
wijziging van de uitzonderingen.

une coordination technique des
exceptions aux droits exclusifs,
pour

ensuite

formuler

des

recommandations relatives à une
éventuelle modification de ces
exceptions.

05.04 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Eerst en vooral wens ik mij te

excuseren. Ik was er niet van op de hoogte dat die vraag vorige week
aan bod is gekomen. Ik vraag dan ook dat de diensten mij dat
voortaan zouden laten weten, zodat ik gewoon het antwoord kan
opzoeken. Het is zeker niet met kwaadwillige opzet dat ik u opnieuw
wil lastigvallen met dezelfde vraag.

Wat u zegt over het VBO vind ik wel interessant, omdat na het relletje
met Sabam over de muziektaks in crèches ook UNIZO aan de
alarmbel had getrokken met betrekking tot een brief die aan
180.000 kmo's zou worden verstuurd. Het is duidelijk dat daarover
een groot overleg nodig is. Ik heb ook begrepen dat zowel UNIZO,
VBO als Sabam daartoe bereid zijn. Ik kijk in ieder geval uit naar het
wetsvoorstel. Ik hoop het straks in mijn bakje te vinden. Hopelijk
kunnen we het in de toekomst vermijden.

05.04 Meyrem Almaci (Ecolo-

Groen!): Il est positif de constater
que l'UCM, la FEB et la SABAM
sont prêtes à se concerter.

05.05 Minister Vincent Van Quickenborne: (...)

05.06 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): We zullen zien. Ik zal het

controleren.

Het incident is gesloten.
L'incident est clos.

Voorzitter: Sofie Staelraeve.
Présidente: Sofie Staelraeve.

06 Vraag van mevrouw Rita De Bont aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de

mogelijke btw-verlaging voor de horeca van 21 procent naar 6 procent" (nr. 13903)

06 Question de Mme Rita De Bont au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur "l'éventuelle

réduction de 21% à 6% du taux de TVA applicable au secteur horeca" (n° 13903)

06.01 Rita De Bont (Vlaams Belang): Mevrouw de voorzitter,

mijnheer de minister, Europa heeft het licht op groen gezet voor een
btw-verlaging in de horeca.

Frankrijk is daar bijna onmiddellijk op ingegaan, maar bij ons draalt
men nog. Voor de eerste minister lijkt het geen prioriteit en de minster
van Financiën zegt weer dat het er wel van zal komen.

In ieder geval zijn wij wel van mening, in een tijd van economische
crisis, dat een btw-verlaging van 21% naar 6% bij ons ook wel de
werkgelegenheid in de horecasector ten goede zou komen, maar dan
wel op voorwaarde dat de consument ook voldoende die btw-
verlaging ondervindt, dus dat de prijzen niet integraal naar boven
worden opgetrokken, waardoor de btw-verlaging helemaal zou
worden geneutraliseerd.

Eventueel kan de horecasector er een deel van gebruiken, indien hij

06.01 Rita De Bont (Vlaams

Belang): L'Europe a donné son feu
vert à un abaissement de la TVA
dans l'horeca. Tandis que la
France applique déjà ce principe,
notre pays ne semble pas en faire
une priorité. Pourtant, une baisse
de

21 à

constituerait,

également chez nous, une mesure
favorable à l'emploi dans le
secteur, à condition que le
consommateur puisse pleinement
en bénéficier.

Étant donné le nombre élevé de
faillites dans ce secteur, les
établissements horeca pourraient

24/06/2009

CRIV 52

COM 606

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

met problemen te kampen heeft; er zijn inderdaad ook in die sector
heel wat faillissementen. Hoe dan ook zijn wij van mening dat de btw-
verlaging hoofdzakelijk doorgerekend moet kunnen worden naar de
consument.

Mijnheer de minister, vandaar heb ik de volgende vragen. Wat zijn uw
concrete voorstellen om te voorkomen dat de prijzen op de spijskaart
zonder btw naar omhoog aangepast zouden worden? Hoe valt dat
volgens u dan te controleren?

Men zou bijvoorbeeld de menukaarten kunnen bewaren, waarop de
huidige prijzen staan. Op die kaarten wordt vervolgens vermeld dat er
een korting geldt van de integrale btw, dus 15%, maar het kan ook
minder zijn, 12% of 10%. De korting wordt daarna ook aangeduid op
het bonnetje dat de restaurantbezoeker krijgt, zodanig dat hij de btw-
verlaging inderdaad kan vaststellen. Dat zou de restaurantbezoeker er
dan ook toe kunnen aanzetten om van die opportuniteit gebruik te
maken. Zo kunnen meer mensen naar de horecasector gelokt
worden.

Mijnheer de minister, graag kende ik uw antwoord op die suggestie.

éventuellement utiliser une partie
des sommes ainsi économisées à
leur propre profit, mais à notre
avis, cet abaissement de la TVA
devrait principalement bénéficier
au consommateur.

Quelles propositions concrètes le
ministre va-t-il présenter pour
éviter que les prix hors TVA soient
augmentés? Comment contrôler
cet aspect? On pourrait suggérer
un maintien des prix actuels sur la
carte avec une mention informant
le consommateur qu'il bénéficie de
la totalité de la réduction de TVA,
à savoir 15%, ou éventuellement
d'une remise de 10 ou 12%. Cette
réduction pourrait également être
mentionnée sur les souches TVA.
Ce système permettrait sans
doute d'attirer davantage de
clients dans les restaurants. Que
pense le ministre de cette
suggestion?

06.02 Minister Vincent Van Quickenborne: Mevrouw De Bont, de

Europese richtlijn van 5 mei 2009 biedt ons land inderdaad de
mogelijkheid om over te gaan tot een btw-verlaging voor de horeca.

Die richtlijn is er gekomen op expliciet aandringen van onder meer
ons land, nadat wij heel lang hebben gebotst op de tegenstand van
een aantal andere landen.

Maar goed, de richtlijn is er gekomen en hij geeft de landen de
mogelijkheid om vanaf 1 juni 2009 de btw te verlagen. Vandaag is het
24 juni, dus we zijn 24 dagen na de inwerkingtreding. Ik begrijp uw
ongeduld, maar u weet dat wij in dezen ook procedures dienen te
respecteren.

Procedures respecteren, dat betekent dat wij moeten doen wat wij
destijds aan de horecasector hebben beloofd. In 2000 hebben wij
gezegd dat wij die btw-verlaging willen doorvoeren op twee
voorwaarden: ten eerste, als Europa het ons toelaat; ten tweede, als
we kunnen komen tot een convenant waarin een aantal zaken
gezamenlijk wordt afgesproken.

Een van die zaken is uiteraard de werkgelegenheid. Er is ook de
modernisering van de sector en tegelijkertijd is er de kwestie van een
partiële prijsvermindering. Ik merk dat de horecasector vandaag
bereid is over die drie punten te praten. Op dit moment vinden de
contacten plaats tussen enerzijds de sector en anderzijds de
bevoegde minister, zijnde de minister van Financiën.

Waar het gaat over de prijsaanduiding en de controle erop, moeten
wij natuurlijk de regels respecteren. Artikel 3 van de wet inzake de
handelspraktijken zegt dat de aangeduide prijs de door de consument
te betalen totale prijs moet zijn, waarin btw en overige taksen die door

06.02

Vincent

Van

Quickenborne,

ministre:

directive européenne du 5 mai
2009 nous permet en effet de
procéder à un abaissement de la
TVA dans l'horeca depuis le 1

juin

2009.

Notre

pays

explicitement insisté pour que
cette directive voie le jour. Nous
n'avons pas encore appliqué la
réduction

raison

des

procédures que nous devons
respecter et des promesses que
nous avons faites au secteur en
2000. Ces dernières impliquent
également la signature d'une
convention

comprenant

des

engagements communs.

II s'agit de l'emploi, de la
modernisation du secteur et de
l`abaissement partiel des prix. Le
secteur horeca est disposé à
discuter de ces conditions. Des
contacts ont été établis entre le
secteur et le ministre des
Finances.

Il faut évidemment respecter les
règles en matière d'affichage et de
contrôle des prix. Conformément à
la loi sur les pratiques du

CRIV 52

COM 606

24/06/2009

KAMER

-3

E ZITTING VAN DE

E ZITTINGSPERIODE

2008

2009

CHAMBRE

-3

E SESSION DE LA

E LEGISLATURE

de consument moeten worden betaald, inbegrepen zijn. Dat is anders
dan in de Verenigde Staten, waar dat niet gebeurt.

Daarnaast is er het koninklijk besluit van 15 juni 1988, specifiek voor
de horeca, dat bepaalt dat restaurants het tarief van de maaltijden of
gerechten, alsmede de samenstelling van het menu, moeten
aanduiden bij de hoofdingang op een van buiten goed zichtbare
plaats, alsook binnen in de zaak.

In het licht van de reglementering moet met de horecafederaties
bekeken worden op welke manier de partiële doorrekening aan de
consument effectief gewaarborgd kan worden.

Er zijn vele mogelijkheden. In Frankrijk is er de afspraak om vanaf 1
juli de restauranthouder de keuze te laten tussen het behoud van het
huidige btw-tarief, dat in Frankrijk minder dan 20% bedraagt, of het
verlaagde tarief, 5,5% in Frankrijk. Dan moet hij doorrekenen en de
controle erop wordt uitgevoerd door een specifieke dienst. Als het bij
ons zo ver komt, lijkt het mij dat wij, uiteraard, de prijsevolutie in de
sector moeten volgen. Daarvoor hebben wij het Prijsobservatorium,
dat al inzake verschillende producten goede studies heeft verricht.

Voorts hebben wij natuurlijk de economische inspectie, die onder mijn
bevoegdheid valt, die belast is met de uitvoering van de wetgeving
waarnaar ik gewezen heb. Te gelegener tijd kan zij dat ook
controleren. Ik heb de indruk dat de horecafederaties bereid zijn mee
te werken aan een dergelijk systeem en hun leden daartoe zullen
willen aanzetten. Kortom, ik meen dat wij op dat vlak de discussie
kunnen voortzetten, in de hoop dat de btw-verlaging er effectief komt.

commerce, le prix affiché doit être
le prix total payé par le
consommateur, TVA et autres
taxes comprises. Par ailleurs,
l'arrêté royal du 15 juin 1988
stipule que les restaurants doivent
afficher le tarif des repas ou des
plats à l'entrée principale, en un
endroit parfaitement visible.

Les fédérations horeca doivent
envisager la manière de garantir
au consommateur la répercussion
partielle de la réduction. Une piste
consiste, comme en France, à
laisser au restaurateur le choix
entre le maintien de l'actuel taux
de TVA et l'application du taux
réduit. Dans le second cas, il
devra répercuter la baisse au
niveau du consommateur et le
contrôle sera effectué par un
service spécifique. Si cette option
devait être retenue chez nous, il
faudrait

évidemment

suivre

l'évolution des prix dans le
secteur. Nous disposons pour cela
d'un observatoire des prix.

Il y a par ailleurs aussi l'Inspection
économique,

chargée

l'application de la législation. J'ai le
sentiment que les fédérations
horeca sont disposées à coopérer
à la mise en oeuvre d'un système
de ce type.

06.03 Rita De Bont (Vlaams Belang): Dank u wel, mijnheer de

minister. Ik ben tevreden te vernemen dat er al contacten gelegd zijn.

Er zijn nog geen concrete voorstellen. U kunt nog niet bevestigen dat
de btw-verlaging er komt. Het is misschien nog te vroeg na de
goedkeuring door Europa. Ik wilde u met mijn vraag aanzetten er een
beetje spoed achter te zetten. De regionale verkiezingen zijn nu
achter de rug. Het wordt dus tijd dat de federale regering aan een
sneller tempo begint te werken, want ook de horecasector heeft te
lijden onder de economische crisis. De problemen daar kunnen beter
voorkomen worden, in plaats van dat we wachten tot er meer
faillissementen zijn.

06.03 Rita De Bont (Vlaams

Belang): Le ministre ne peut pas
encore confirmer la réduction du
taux de TVA. C'est peut-être trop
tôt après l'adoption de la mesure
par l'Europe. Par ma question, je
voulais lui demander de se hâter
car le secteur horeca souffre de la
crise économique.

Het incident is gesloten.
L'incident est clos.

De openbare commissievergadering wordt gesloten om 16.21 uur.
La réunion publique de commission est levée à 16.21 heures.