CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
CRABV 53 COM 102
CRABV 53 COM 102
C
HAMBRE DES REPRÉSENTANTS
DE
B
ELGIQUE
B
ELGISCHE
K
AMER VAN
VOLKSVERTEGENWOORDIGERS
C
OMPTE
R
ENDU
A
NALYTIQUE
B
EKNOPT
V
ERSLAG
C
OMMISSION DES
R
ELATIONS EXTÉRIEURES
C
OMMISSIE VOOR DE
B
UITENLANDSE
B
ETREKKINGEN
Mardi
Dinsdag
25-01-2011
25-01-2011
Après-midi
Namiddag
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
i
SOMMAIRE
INHOUD
Questions jointes de
1
Samengevoegde vragen van
1
- M. Peter Logghe au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "l'opposition au Congo"
(n° 1853)
1
- de heer Peter Logghe aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
oppositie in Congo" (nr. 1853)
1
- M. Peter Luykx au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la révision de la Constitution
congolaise" (n° 2107)
1
- de heer Peter Luykx aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele Hervormingen over "de Congolese
grondwetswijziging" (nr. 2107)
1
- M. Dirk Van der Maelen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la révision de la
Constitution congolaise" (n° 2128)
1
- de heer Dirk Van der Maelen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Congolese grondwetswijziging" (nr. 2128)
1
- M. Peter Logghe au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la révision de la Constitution
et les élections au Congo" (n° 2163)
1
- de heer Peter Logghe aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
grondwetsherziening en de verkiezingen in
Congo" (nr. 2163)
1
- Mme Eva Brems au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "les prochaines élections
présidentielles au Congo" (n° 2209)
1
- mevrouw Eva Brems aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele Hervormingen over "de nakende
presidentsverkiezingen in Congo" (nr. 2209)
1
- M. Patrick Dewael à la ministre de l'Intérieur sur
"les élections au Congo" (n° 2231)
1
- de heer Patrick Dewael aan de minister van
Binnenlandse Zaken over "de verkiezingen in
Congo" (nr. 2231)
1
Orateurs: Peter Logghe, Peter Luykx, Eva
Brems, Patrick Dewael, Steven Vanackere,
vice-premier ministre et ministre des Affaires
étrangères et des Réformes institutionnelles
Sprekers: Peter Logghe, Peter Luykx, Eva
Brems, Patrick Dewael, Steven Vanackere,
vice-eersteminister
en
minister
van
Buitenlandse
Zaken
en
Institutionele
Hervormingen
Questions jointes de
8
Samengevoegde vragen van
8
- Mme Alexandra Colen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "les troubles en
Tunisie" (n° 1916)
8
- mevrouw Alexandra Colen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
onrust in Tunesië" (nr. 1916)
8
- M. Christian Brotcorne au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la situation en
Tunisie" (n° 1997)
8
- de heer Christian Brotcorne aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
toestand in Tunesië" (nr. 1997)
8
- Mme Karolien Grosemans au vice-premier
ministre et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la situation des
Belges en Tunisie" (n° 2008)
8
- mevrouw Karolien Grosemans aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
toestand van de Belgen in Tunesië" (nr. 2008)
8
- M. Patrick Moriau au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la contestation sociale et
politique en Tunisie" (n° 2043)
8
- de heer Patrick Moriau aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "het
politieke en sociale protest in Tunesië" (nr. 2043)
8
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
ii
- Mme Alexandra Colen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la situation en
Tunisie et dans les pays voisins" (n° 2125)
8
- mevrouw Alexandra Colen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
situatie in Tunesië en buurlanden" (nr. 2125)
8
- M. Stefaan Vercamer au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "les récents événements en
Tunisie" (n° 2142)
8
- de heer Stefaan Vercamer aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
recente ontwikkelingen in Tunesië" (nr. 2142)
8
- M. Olivier Maingain au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "les mesures envisagées à la
suite de la répression menée par les autorités
tunisiennes
face
aux
mouvements
de
protestation" (n° 2155)
8
- de heer Olivier Maingain aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
maatregelen die worden overwogen na de
repressie van de protestbewegingen door de
Tunesische autoriteiten" (nr. 2155)
8
- M. Dirk Van der Maelen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la situation en
Tunisie" (n° 2160)
9
- de heer Dirk Van der Maelen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
situatie in Tunesië" (nr. 2160)
9
- Mme Alexandra Colen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la position de la
Belgique à l'égard du régime tunisien déchu"
(n° 2170)
9
- mevrouw Alexandra Colen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Belgische houding ten aanzien van het verdreven
Tunesische regime" (nr. 2170)
9
- Mme Karolien Grosemans au vice-premier
ministre et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur
"le régime
transitoire tunisien" (n° 2181)
9
- mevrouw Karolien Grosemans aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Tunesische overgangsregering" (nr. 2181)
9
- M. Peter Luykx au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "les répercussions que
pourrait avoir la révolution tunisienne dans la
région nord-africaine" (n° 2229)
9
- de heer Peter Luykx aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele Hervormingen over "de mogelijke
impact van de Tunesische revolutie op de Noord-
Afrikaanse regio" (nr. 2229)
9
- Mme Juliette Boulet au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la situation en Tunisie"
(n° 2265)
9
- mevrouw Juliette Boulet aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
situatie in Tunesië" (nr. 2265)
9
- M. Denis Ducarme au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la situation en Tunisie"
(n° 2268)
9
- de heer Denis Ducarme aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
situatie in Tunesië" (nr. 2268)
9
- M. Philippe Blanchart au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la contestation sociale et
politique en Tunisie" (n° 2312)
9
- de heer Philippe Blanchart aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "het
politieke en sociale protest in Tunesië" (nr. 2312)
9
Orateurs:
Alexandra
Colen,
Christian
Brotcorne, Karolien Grosemans, Peter
Luykx, Juliette Boulet, Denis Ducarme,
Philippe Blanchart, Steven Vanackere, vice-
premier ministre et ministre des Affaires
étrangères et des Réformes institutionnelles
Sprekers:
Alexandra
Colen,
Christian
Brotcorne, Karolien Grosemans, Peter
Luykx, Juliette Boulet, Denis Ducarme,
Philippe Blanchart, Steven Vanackere, vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen
Questions jointes de
19
Samengevoegde vragen van
19
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
iii
- M. Christian Brotcorne au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "le vote de la
Belgique en faveur de la Libye au Conseil des
droits de l'homme de l'ONU" (n° 2110)
20
- de heer Christian Brotcorne aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Belgische ja-stem voor de kandidatuur van Libië
in de VN-Mensenrechtenraad" (nr. 2110)
20
- M. Bruno Tuybens au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "le soutien de la candidature
libyenne au Conseil des droits de l'homme des
Nations Unies" (n° 2127)
20
- de heer Bruno Tuybens aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
steun van de Libische kandidatuur voor de VN-
Mensenrechtenraad" (nr. 2127)
20
- Mme Eva Brems au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "son appui à la candidature
de la Libye au Conseil des droits de l'homme des
Nations Unies" (n° 2161)
20
- mevrouw Eva Brems aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele Hervormingen over "zijn steun voor
de kandidatuur van Libië als lid van de VN-
Mensenrechtenraad" (nr. 2161)
20
- Mme Alexandra Colen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "l'entrée de la Libye
au Conseil des droits de l'homme de l'ONU"
(n° 2173)
20
- mevrouw Alexandra Colen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
opname van Libië in de VN-Mensenrechtenraad"
(nr. 2173)
20
- Mme Ingeborg De Meulemeester au vice-
premier ministre et ministre des Affaires
étrangères et des Réformes institutionnelles sur
"le soutien belge à la Libye au Conseil des droits
de l'homme des Nations Unies" (n° 2179)
20
- mevrouw Ingeborg De Meulemeester aan de
vice-eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Belgische steun aan Libië in de VN-
Mensenrechtenraad" (nr. 2179)
20
- Mme Gwendolyn Rutten au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "l'entrée de la Libye
au Conseil des droits de l'homme de l'ONU"
(n° 2194)
20
- mevrouw Gwendolyn Rutten aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
opname van Libië in de VN-Mensenrechtenraad"
(nr. 2194)
20
- Mme Juliette Boulet au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la désignation de la Libye
comme présidente du Conseil des droits de
l'homme à l'ONU" (n° 2267)
20
- mevrouw Juliette Boulet aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "het
Libische
voorzitterschap
van
de
VN-
Mensenrechtenraad" (nr. 2267)
20
Orateurs: Christian Brotcorne, Eva Brems,
Alexandra
Colen,
Ingeborg
De
Meulemeester, Gwendolyn Rutten, Juliette
Boulet, Steven Vanackere, vice-premier
ministre et ministre des Affaires étrangères et
des Réformes institutionnelles
Sprekers: Christian Brotcorne, Eva Brems,
Alexandra
Colen,
Ingeborg
De
Meulemeester, Gwendolyn Rutten, Juliette
Boulet,
Steven
Vanackere,
vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
1
COMMISSION DES RELATIONS
EXTÉRIEURES
COMMISSIE VOOR DE
BUITENLANDSE BETREKKINGEN
du
M
ARDI
25
JANVIER
2011
Après-midi
______
van
D
INSDAG
25
JANUARI
2011
Namiddag
______
La séance est ouverte à 14 h 46 et présidée par
M. François-Xavier de Donnea.
De vergadering wordt geopend om 14.46 uur en
voorgezeten door de heer François-Xavier de
Donnea.
01 Questions jointes de
- M. Peter Logghe au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "l'opposition au Congo"
(n° 1853)<br>- M. Peter Luykx au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles
sur
"la
révision
de
la
Constitution congolaise" (n° 2107)<br>- M. Dirk Van der Maelen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la révision de la
Constitution congolaise" (n° 2128)<br>- M. Peter Logghe au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles
sur
"la
révision
de
la
Constitution et les élections au Congo" (n° 2163)<br>- Mme Eva Brems au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "les prochaines élections
présidentielles au Congo" (n° 2209)<br>- M. Patrick Dewael à la ministre de l'Intérieur sur
"les élections au Congo" (n° 2231)</b>
01 Samengevoegde vragen van
- de heer Peter Logghe aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele Hervormingen over "de oppositie in
Congo" (nr. 1853)
- de heer Peter Luykx aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele Hervormingen over "de Congolese
grondwetswijziging" (nr. 2107)
- de heer Dirk Van der Maelen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Congolese grondwetswijziging" (nr. 2128)
- de heer Peter Logghe aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele
Hervormingen
over
"de
grondwetsherziening en de verkiezingen in
Congo" (nr. 2163)
- mevrouw Eva Brems aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele Hervormingen over "de nakende
presidentsverkiezingen in Congo" (nr. 2209)
- de heer Patrick Dewael aan de minister van
Binnenlandse Zaken over "de verkiezingen in
Congo" (nr. 2231)
01.01 Peter Logghe (VB): Dans la perspective des
élections qui vont avoir lieu très bientôt en RDC, le
régime en place à Kinshasa cherche visiblement à
contrecarrer par tous les moyens les campagnes
électorales menées par l'opposition. La révision
constitutionnelle adoptée récemment en témoignait
déjà.
Peut-on encore, dans ces conditions, parler
d'élections équitables? Le gouvernement belge a-t-il
01.01 Peter Logghe (VB): Het regime in Kinshasa
is, met het oog op de nakende verkiezingen,
blijkbaar van plan om de campagnes van de
oppositie
op
alle
mogelijke
manieren
te
dwarsbomen. Dit blijkt al uit de recent
goedgekeurde grondwetsherziening.
Kan er nu nog sprake zijn van eerlijke verkiezingen?
Heeft de Belgische regering een of andere vorm
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
2
envisagé d'apporter l'une ou l'autre forme de
soutien à ce scrutin?
J'ai ouï dire qu'au début du mois de janvier 2011,
des heurts opposant la police à des étudiants
congolais qui manifestaient pour une sécurité
accrue sur les campus avaient fait six morts à
Kinshasa.
Le ministre a-t-il eu vent de ces incidents? Si oui,
comment y a-t-il réagi dans le cadre de ses
contacts avec son homologue congolais? Suit-il de
près la révision congolaise au Congo? A-t-il des
contacts avec l'opposition locale? Comment
interprète-t-il l'extension du pouvoir présidentiel au
Congo dans le contexte de cette révision
constitutionnelle?
van steun gepland voor deze verkiezingen?
Naar verluidt vielen er begin januari 2011 in
Kinshasa zes doden bij confrontaties tussen de
politie en Congolese studenten die betoogden voor
meer veiligheid op de campus.
Heeft de minister weet van deze incidenten? Hoe
heeft hij op die gebeurtenissen gereageerd bij zijn
Congolese ambtsgenoot? In welke mate volgt hij de
grondwetsherziening in Congo? Heeft hij contacten
met de plaatselijke oppositie? Hoe interpreteert hij
de uitbreiding van de presidentiële macht in Congo
in het raam van de grondwetsherziening?
01.02 Peter Luykx (N-VA): Si la Cour
constitutionnelle congolaise ne s'oppose pas à la
révision de la Constitution approuvée par le Sénat
et l'Assemblée nationale, le président pourra
dorénavant être élu en un seul tour de scrutin.
L'impact pour la démocratie congolaise sera bien
évidemment énorme.
Quelle est la réaction de notre pays à l'égard de
cette révision constitutionnelle?
01.02 Peter Luykx (N-VA): Als het Congolese
Grondwettelijk Hof geen bezwaren uit tegen de
grondwetswijziging die door de Senaat en de
Assemblée nationale is goedgekeurd, kan de
president voortaan via een enkele stemronde
verkozen worden. Dat zal natuurlijk verstrekkende
gevolgen hebben voor de Congolese democratie.
Wat is de reactie van ons land op deze
grondwetswijziging?
01.03 Eva Brems (Ecolo-Groen!): Le fait que,
dorénavant, le président congolais pourra être élu
après un seul tour de scrutin et, dès lors, sans
majorité absolue, doit nous inquiéter. Le Congo est
un pays en situation post-conflictuelle où il convient,
précisément, de tout mettre en oeuvre pour amorcer
le dialogue entre les différents partis. Or ce qui se
produit maintenant est une incitation à aller dans le
sens contraire. De ce fait, la crainte de voir
augmenter la violence est fondée.
Quels engagements la Belgique prendra-t-elle pour
que les élections se déroulent pacifiquement au
Congo et pour mobiliser aussi d'autres pays? Va-t-
on exercer une pression sur les autorités
congolaises pour les inciter à revoir leurs
conceptions?
01.03 Eva Brems (Ecolo-Groen!): Dat de
Congolese president voortaan in een enkele
stemronde en dus zonder absolute meerderheid zal
verkozen kunnen worden, moet ons zorgen baren.
Congo is een `postconflictland', waar net alles moet
worden gedaan om de verschillende partijen met
elkaar in dialoog te laten treden. Wat nu gebeurt, is
een aansporing voor het tegendeel. De vrees voor
meer geweld is hierdoor gegrond.
Welke engagementen zal België opnemen om de
verkiezingen in Congo vreedzaam te laten verlopen
en om ook andere landen ter zake te mobiliseren?
Zal er druk worden gezet op de Congolese
instanties om hen tot andere inzichten te bewegen?
01.04 Patrick Dewael (Open Vld): La révision
constitutionnelle qui vient d'être adoptée en
République Démocratique du Congo (RDC)
permettra au président d'être élu après un seul tour
de scrutin et donc avec un pourcentage de voix
relativement faible.
Que pense le ministre de cette révision? Quelles
répercussions aura-t-elle sur la politique et la
sécurité? Aurait-il été nécessaire, pour des raisons
budgétaires, de supprimer le second tour? Cette
01.04 Patrick Dewael (Open Vld): Door de
grondwetsherziening die in de Democratische
Republiek Congo (DRC) is goedgekeurd, kan de
president voortaan in één ronde, en dus met een
relatief laag stemmenpercentage, verkozen worden.
Wat is de visie van de minister op deze
grondwetswijziging? Welke gevolgen zal dit hebben
voor de politiek en de veiligheid? Is er misschien
een budgettaire noodzaak om de tweede
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
3
révision aura-t-elle pour effet de remettre en
question l'aide financière que la Belgique dispense
au Congo? Conditionnerons-nous notre aide à
l'organisation d'un scrutin honnête? Le ministre
dispose-t-il d'indices accréditant la thèse selon
laquelle certains députés congolais ont été
soudoyés lors du vote sur cette révision
constitutionnelle, comme on le murmure ici et là?
Le président: Nous devons être très prudents dans
notre réaction envers le changement dans l'élection
présidentielle. Nous risquons de voir, s'il n'y a qu'un
seul tour, un président élu avec peut-être 30 ou
35 % des voix. Par ailleurs, l'opposition sera obligée
de se regrouper avant l'élection. Nous pourrions
voir des regroupements spectaculaires, qui seraient
moins efficaces s'ils avaient lieu entre les deux
tours. Des regroupements mûris avant le premier
tour portent plus de fruits que ceux décidés à la
hâte entre les deux tours. Il n'est pas facile de se
prononcer en faveur de l'une ou l'autre solution.
D'ailleurs, c'est une affaire congolaise.
En revanche, il faut éviter qu'on puisse modifier la
Constitution pour permettre deux mandats. Ce qui a
perdu beaucoup de leaders africains, c'est le fait de
s'accrocher trop longtemps au pouvoir. Nous
devons être déterminés à influencer au mieux le
Parlement congolais pour éviter une présidence à
vie ou à mandats multiples.
Il me semble aussi très important que l'Union
européenne puisse envoyer des observateurs
internationaux au Congo, sous la présidence
éventuelle d'un représentant du Parlement
européen, pour éviter la fraude électorale. Cela me
semble plus important que de nous immiscer dans
ce système électoral. La Belgique n'est peut-être
pas la mieux placée pour donner des leçons
d'efficacité des systèmes électoraux: le nôtre est en
train de démontrer sa faillite complète.
stemmenronde af te schaffen? Komt de financiële
steun vanuit ons land hierdoor in het gedrang?
Zullen wij van correcte verkiezingen een
voorwaarde maken in ruil voor steun? Beschikt de
minister over aanwijzingen dat er sprake was van
omkoping
bij
de
stemming
over
de
grondwetswijziging, zoals her en der wordt
gefluisterd?
De voorzitter: We moeten erg voorzichtig zijn met
onze reactie op de gewijzigde organisatie van de
presidentsverkiezingen. Indien er slechts één ronde
plaatsvindt, zou een president met slechts 30 of
35 procent van de stemmen kunnen worden
verkozen. Anderzijds zal de oppositie verplicht zijn
om vóór de verkiezingen de krachten te bundelen,
waardoor er sterkere bondgenootschappen zouden
kunnen ontstaan, wat minder het geval is wanneer
ze tussen de twee verkiezingsronden tot stand
zouden komen. Bondgenootschappen die na rijp
beraad vóór de eerste verkiezingsronde tot stand
komen, werpen meer vrucht af dan wanneer ze op
een drafje tussen twee ronden worden gesloten.
Het is niet eenvoudig om zich uit te spreken voor de
ene of de andere oplossing. Bovendien gaat het
hier om een interne Congolese aangelegenheid.
Wel moet worden vermeden dat de Grondwet in die
zin zou worden gewijzigd dat twee opeenvolgende
mandaten mogelijk worden. Dat ze zich te lang
vastklampen aan de macht heeft al heel wat
Afrikaanse leiders de das omgedaan. We moeten
zoveel mogelijk invloed proberen uit te oefenen op
het Congolese Parlement om te voorkomen dat
men president zou kunnen worden voor het leven of
dat men opeenvolgende mandaten zou kunnen
uitoefenen.
Ook belangrijk lijkt me dat de Europese Unie
internationale waarnemers naar Congo zou
afvaardigen, eventueel onder het voorzitterschap
van een vertegenwoordiger van het Europees
Parlement, om verkiezingsfraude tegen te gaan.
Dat lijkt me belangrijker dan dat we ons zouden
mengen in het kiesstelsel. Misschien is België ook
niet zo goed geplaatst om lessen te willen geven in
verband met de efficiency van kiesstelsels: het onze
lijkt immers op een volledige mislukking af te
stevenen.
Quand je me rends au Congo, je constate qu'il y a
des progrès. Certes, ils sont fragiles, de nombreux
problèmes subsistent et la pauvreté y interpelle.
Toutefois, la vie dans les régions les plus sinistrées
reprend son cours normal et la sécurité s'améliore.
Il faut dès lors veiller à ne pas affaiblir les efforts du
gouvernement actuel sur certains plans. Ceci
n'engage évidemment que moi.
Als ik de DRC bezoek, stel ik vast dat er
vorderingen worden gemaakt. Natuurlijk blijft die
vooruitgang erg broos, zijn er nog tal van problemen
en heerst er schrijnende armoede. Niettemin gaat
het leven in de zwaarst getroffen gebieden opnieuw
zijn gewone gang en is de veiligheid verbeterd. Men
moet zich er dan ook voor hoeden de inspanningen
die de huidige regering op bepaalde vlakken heeft
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
4
geleverd, te ondergraven. Ik spreek hier uiteraard
op persoonlijke titel.
01.05
Steven
Vanackere,
ministre
(en
néerlandais): La vie politique au Congo est de plus
en plus marquée par la perspective des élections
présidentielles et législatives de novembre 2011.
C'est dans ce cadre qu'il a été procédé à la récente
révision de la Constitution. Apparemment, la volonté
politique d'organiser les élections à temps existe.
L'inscription des électeurs se poursuit, même si le
processus est encore assez lent. Un progrès est
enregistré actuellement concernant la nomination
des membres de la Commission électorale
nationale indépendante (CENI). L'État congolais est
disposé à prendre en charge 60 % du financement
des élections.
La campagne électorale n'a pas encore débuté
officiellement mais de nombreux partis et
responsables politiques se préparent déjà très
activement. Après un séjour de trois ans dans notre
pays, Etienne Tshisekedi est retourné à Kinshasa. Il
n'a pas annoncé sa candidature aux élections
présidentielles. L'ancien président de l'Assemblée
nationale, M. Vital Kamerhe, a annoncé voici peu sa
démission du parti de la majorité, le PPRD, et a
fondé son propre parti, l'UNC. Lors de sa visite
dans l'Est du Congo, une série d'incidents ont
effectivement eu lieu. On parle d'une alliance de
ces opposants avec le MLC de Jean-Pierre Bemba
au deuxième tour des élections présidentielles.
D'après certains observateurs, cette situation aurait
suscité un sentiment d'urgence dans l'entourage du
président Kabila.
01.05 Minister Steven Vanackere (Nederlands):
Het politieke leven in Congo wordt steeds meer
beïnvloed door het vooruitzicht van de presidents-
en parlementsverkiezingen in november 2011. Het
is in dat kader dat de recente grondwetswijziging
werd doorgevoerd. De politieke wil om de
verkiezingen op tijd te organiseren, lijkt aanwezig te
zijn. De registratie van de kiezers gaat door, ook al
gaat het nog vrij traag. Er is nu ook een doorbraak
rond de benoeming van de leden van de
Commission électorale nationale indépendante
(CENI). De Congolese Staat is bereid om
60 procent van de financiering van de verkiezingen
op zich te nemen.
De verkiezingscampagne is officieel nog niet
begonnen, maar talrijke partijen en politici bereiden
zich al volop voor. Na een verblijf van drie jaar in
ons land is Etienne Tshisekedi terug in Kinshasa.
Hij
heeft
zijn
kandidatuur
voor
de
presidentsverkiezingen net bekend gemaakt. De
voormalige voorzitter van de Assemblée nationale,
Vital Kamerhe, heeft onlangs zijn ontslag uit de
meerderheidspartij PPRD aangekondigd en hij heeft
zijn eigen partij, de UNC, gelanceerd. Bij zijn
bezoek aan Oost-Congo waren er inderdaad een
aantal incidenten. Er is sprake van een alliantie van
deze opposanten met het MLC van Jean-Pierre
Bemba
in
de
tweede
ronde
van
de
presidentsverkiezingen.
Dit
zou
volgens
waarnemers geleid hebben tot een sense of
urgency in de entourage van president Kabila.
C'est pourquoi il a été proposé début janvier 2011
de modifier la constitution afin de limiter les
élections présidentielles à un seul tour. Malgré le
boycottage de l'opposition, la proposition a été
approuvée le 15 janvier, ce qui devrait accroître
considérablement les chances du président Kabila.
On observe une amélioration progressive en RDC
depuis 2000 mais cette amélioration extrêmement
lente reste très fragile. La RDC est une jeune
démocratie pour laquelle l'organisation d'élections
constitue un réel défi. Aussi la Belgique prône-t-elle
depuis un certain temps un encadrement solide par
la communauté internationale. La récente révision
de la Constitution est une source de préoccupation
qui doit susciter la vigilance internationale.
Le 3 janvier, le porte-parole du gouvernement
congolais a exprimé le souhait de réviser la
Constitution afin de réduire les élections à un seul
Daarom werd begin januari 2011 het voorstel tot
grondwetswijziging
gelanceerd
om
de
presidentsverkiezingen tot één ronde te beperken.
Ondanks een boycot door de oppositie werd het
voorstel op 15 januari goedgekeurd. Hierdoor
zouden de kansen van president Kabila aanzienlijk
stijgen.
Sinds 2000 is er in de DRC in het algemeen een
geleidelijke verbetering waar te nemen, maar die
verbetering verloopt tergend traag en blijft zeer
fragiel. De DRC is een jonge democratie, waardoor
het houden van verkiezingen een grote uitdaging
vormt. Daarom pleit België al enige tijd voor een
stevige ondersteuning door de internationale
gemeenschap. De recente grondwetsherziening is
een bron van bekommernis die moet leiden tot
internationale waakzaamheid.
Op 3 januari heeft de woordvoerder van de
Congolese regering de wens geuit om de Grondwet
te herzien, teneinde de verkiezingen tot één ronde
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
5
tour. Le 15 janvier, ce changement a été approuvé
par le Congrès à la majorité des trois cinquièmes.
La proposition de modifier la Constitution est
actuellement examinée par la Cour constitutionnelle
qui a deux semaines pour rendre son avis. Cette
modification poursuit un triple objectif: réduire les
coûts, renforcer la sécurité et éviter la fragmentation
du paysage politique par le regroupement
obligatoire des partis.
te kunnen herleiden. Op 15 januari al werd deze
wijziging door het Congres met een drievijfde
meerderheid goedgekeurd. Het voorstel van
gewijzigde Grondwet bevindt zich nu bij het
Grondwettelijk Hof, dat twee weken heeft om een
advies te formuleren. De redenen voor deze
wijziging zijn kostenbesparing, veiligheid en
vermijden van de fragmentatie van het politiek
landschap door de partijen te verplichten zich te
groeperen.
Les États membres de l'UE et les États-Unis se
sont concertés sur la position que doit adopter la
communauté internationale à ce sujet. Tout d'abord,
il a été constaté que cette modification de la
Constitution avait pris chacun de court. En principe,
il appartient aux autorités congolaises de décider en
toute indépendance de la manière dont elles
entendent organiser les élections.
La décision relative à la modification de la
Constitution a été prise légalement et la
communauté internationale doit s'abstenir de
commenter ce point. L'on peut toutefois se poser
quelques questions sur les circonstances dans
lesquelles une décision aussi importante a été prise
ainsi que sur la rapidité du processus. Les élections
en deux tours constituaient un des fondements de
la Constitution de 2006. Les chefs de mission de
l'UE ont également exprimé leur déception et leur
inquiétude face à cette évolution. La communauté
internationale espère que cette décision ne
constituera pas un obstacle à l'ancrage de la
démocratie au Congo. La liberté d'expression et
d'opposition doit être garantie.
La Belgique souligne qu'il est impératif, cette fois,
d'organiser également des élections locales. La
suppression du deuxième tour permet d'avancer la
date de la tenue des élections locales. J'ai toujours
insisté auprès de mes partenaires congolais pour
que ces élections locales puissent avoir lieu.
De EU-lidstaten en de VS hebben overleg gepleegd
over de houding die de internationale gemeenschap
in deze zaak moet aannemen. Vooreerst werd
vastgesteld dat de grondwetswijziging iedereen in
snelheid gepakt heeft. In principe is het aan de
Congolese overheid zelf om te beslissen hoe ze de
verkiezingen wil organiseren.
De beslissing tot grondwetswijziging is op legale
wijze gebeurd en daarop heeft de internationale
gemeenschap eigenlijk geen commentaar te
leveren. Er zijn echter wel vragen te stellen over de
omstandigheden en de spoed waarmee zo'n
belangrijke
beslissing
werd
genomen.
De
verkiezingen in twee rondes behoorden tot de
fundamenten van de Grondwet van 2006. Ook de
posthoofden van de EU hebben hun ontgoocheling
en
ongerustheid
geuit.
De
internationale
gemeenschap hoopt dat deze beslissing geen
belemmering zal vormen voor het verankeren van
de democratie in Congo. De vrijheid van
meningsuiting en de mogelijkheid tot het voeren van
oppositie moeten gegarandeerd blijven.
België benadrukt dat er deze keer ook effectief
lokale verkiezingen moeten plaatsvinden. Het
wegvallen van de tweede ronde biedt de
mogelijkheid om de lokale verkiezingen te
vervroegen. Ik heb bij mijn Congolese partners
steeds aangedrongen op het organiseren van die
lokale verkiezingen.
La Belgique a conscience des conséquences du
nouveau système électoral, dans le cadre duquel un
candidat de l'opposition ne peut en fait gagner les
élections qu'avec le soutien de l'ensemble de
l'opposition. Cette modification subite des règles du
jeu peut entraîner des problèmes de sécurité en cas
de contestation de la légitimité du président élu.
Les partenaires européens se situent dans une
assez large mesure sur la même longueur d'onde.
Nous exerçons heureusement une influence morale
assez grande dans le cadre de la concertation entre
les États membres de l'Union européenne pour la
België is zich bewust van de gevolgen van het
nieuwe
verkiezingssysteem,
waardoor
een
oppositiekandidaat de verkiezingen eigenlijk slechts
kan winnen met de steun van de gehele oppositie.
Deze onverhoedse wijziging van de spelregels kan
leiden tot veiligheidsproblemen als de legitimiteit
van de aldus verkozen president zou worden
betwist.
De Europese partners zitten in vrij grote mate op
dezelfde golflengte. Gelukkig hebben we een
relatief groot moreel gewicht in het overleg tussen
de EU-lidstaten bij het bepalen van een Europees
standpunt. Een Europese verklaring werd gisteren
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
6
détermination d'une position européenne. Une
déclaration européenne a été publiée hier.
Selon certaines rumeurs, en effet, il aurait été
question de corruption lors du vote sur la révision
de la Constitution, mais je ne puis rien confirmer
pour l'heure. Notre chargé d'affaires à Kinshasa a
exposé notre point de vue lors d'un entretien avec le
premier ministre congolais.
Les principaux donateurs financiers dans le cadre
des élections congolaises sont jusqu'à présent la
Commission européenne, le Royaume-Uni et la
Belgique. Pour 2011, la Commission européenne a
dégagé une contribution de 47,5 millions d'euros.
gepubliceerd.
Er zijn inderdaad geruchten over omkoperij bij de
stemming over de grondwetswijziging, maar ik kan
momenteel niets bevestigen. Onze zaakgelastigde
in Kinshasa heeft ons standpunt naar voren
gebracht tijdens een onderhoud met de Congolese
eerste minister.
De belangrijkste financiële donoren voor de
Congolese verkiezingen zijn tot dusver de Europese
Commissie, het Verenigd Koninkrijk en België. Voor
2011 heeft de Europese Commissie een bijdrage
uitgetrokken van 47,5 miljoen euro.
Le Royaume-Uni a libéré 22 millions de livres pour
l'ensemble du processus. Pour ce qui est du budget
belge, il reste 6 millions de dollars du précédent tour
de scrutin qui n'ont pas encore été alloués mais
sont disponibles. La Belgique a prévu un
financement de 12,5 millions d'euros au total pour la
période 2010-2011, dont 7,5 millions d'euros ont
déjà été alloués par le SPF Coopération au
Développement, 5 autres millions d'euros étant
disponibles par le biais de la ligne budgétaire
Construction de la paix du département des Affaires
étrangères. Ce dernier montant n'a toutefois pas
encore été attribué.
Het Verenigd Koninkrijk heeft voor het hele proces
een bijdrage van 22 miljoen pond uitgetrokken. Wat
het Belgische budget betreft, is er nog een restant
van 6 miljoen dollar van de vorige verkiezingsronde,
dat nog niet toegewezen, maar wel beschikbaar is.
België heeft voor 2010-2011 een financiering
gepland van in totaal 12,5 miljoen euro. Daarvan is
al
7,5 miljoen
euro
vanwege
de
FOD
Ontwikkelingssamenwerking
toegewezen
en
5 miljoen euro is beschikbaar via de begrotingslijn
Vredesopbouw van Buitenlandse Zaken, een
bedrag dat evenwel nog niet is toegewezen.
(En français) Je suis assez d'accord avec le
plaidoyer du président de la commission en faveur
d'une mission électorale forte.
(Frans) Ik kan mij nogal vinden in het pleidooi van
de commissievoorzitter voor een krachtdadige
missie bij de verkiezingen.
(En néerlandais) L'UE enverra probablement une
mission d'observation afin de contrôler que
l'ensemble des opérations électorales se déroule
bien. C'est une excellente initiative.
Pour l'instant, la Belgique n'est pas revenue sur sa
décision de soutenir financièrement le processus
électoral. Toutefois, la Commission européenne et
notre pays considèrent que le gouvernement
congolais doit informer sans tarder ses partenaires
des effets de la révision constitutionnelle sur ce
processus. Il va sans dire que nous ne verserons
notre argent que si les préparatifs de ce processus
se déroulent correctement. Quoique cela soit
également
l'intention
de
la
Commission
européenne, certains États membres ont estimé
qu'il serait excessif d'inclure dans le texte une
clause allant dans ce sens.
Le bénéfice budgétaire de la suppression d'un
second tour de scrutin ne représente que 3 % du
budget total. Cette incidence limitée est due au fait
que les dates de certaines élections coïncideraient.
Il me semble donc que l'argument utilisé par le
(Nederlands) De EU zal wellicht een electorale
observatiemissie sturen om na te gaan of alles
goed verloopt. Dat is een uitstekend initiatief.
Op dit ogenblik blijft België bij zijn beslissing om het
verkiezingsproces financieel te steunen. De
Europese Commissie en België zijn wel van mening
dat de Congolese regering haar partners snel moet
informeren
over
de
gevolgen
van
de
grondwetswijziging voor het verkiezingsproces. Het
is evident dat er alleen geld gestort kan worden als
de voorbereidingen van het verkiezingsproces
correct verlopen. Hoewel dat ook de intentie van de
Commissie is, was het voor sommige leden een
brug te ver om dat ook duidelijk in de tekst op te
nemen.
Het budgettaire voordeel van het weglaten van een
tweede ronde is maar 3 procent van het totale
budget. Deze beperkte impact heeft te maken met
de mate waarop bepaalde verkiezingen zouden
samenvallen. Mij lijkt het dat het argument van de
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
7
gouvernement de Kinshasa pour justifier cette
suppression argument qui se résume à réaliser
ainsi d'importantes économies n'est pas valable.
À ce jour, nous ne disposons d'aucun élément
indiquant clairement qu'il existerait un lien entre les
incidents violents du 13 janvier 2011 sur le campus
de l'Université de Kinshasa et la révision
constitutionnelle. Il est beaucoup plus vraisemblable
que ces incidents soient liés à l'insécurité sur ce
campus et aux conditions de vie difficiles des
étudiants.
regering voor het schrappen van een tweede ronde,
namelijk grote besparingen, geen steek houdt.
Tot nog toe hebben wij geen enkele, duidelijke
aanwijzing van een mogelijke link tussen de
gewelddadige incidenten van 13 januari 2011 op de
campus van de Université de Kinshasa en de
grondwetsherziening. De incidenten zouden veeleer
met de onveiligheid op de campus en met de
moeilijke levensomstandigheden van de studenten
te maken hebben.
Les émeutes auraient été attisées par la présence
de fauteurs de troubles les fameux Kulun.
Différentes sources font état de plusieurs morts et
de nombreux blessés. Actuellement, nous sommes
en plein travail de collecte d'informations
concernant l'intervention des forces de police.
Lorsque nous en disposerons, nous y donnerons
éventuellement suite.
De onlusten zouden door de aanwezigheid van
relschoppers de zogenoemde Kuluna
aangewakkerd zijn. Verscheidene bronnen maken
melding van meerdere doden en heel wat
gewonden. Momenteel zijn we nog volop informatie
aan het inwinnen over de politie-interventie. Als we
daarover beschikken zullen we eventueel hieraan
gevolg geven.
01.06 Peter Logghe (VB): Du fait de cette révision
de la Constitution, des élections libres semblent
déjà compromises avant même que le premier vote
soit exprimé. On dirait que le gouvernement belge a
été pris de vitesse par cette réforme. Je m'étonne
que les 6 millions de dollars bloqués soient malgré
tout débloqués. En outre, rien ne garantit que des
élections locales seront aussi organisées.
01.06
Peter
Logghe
(VB):
Door
die
grondwetsherziening lijken vrije verkiezingen nu al
`verschroeid' te zijn nog voor de eerste stem is
uitgebracht. De Belgische regering lijkt door die
grondwetsherziening in snelheid gepakt te zijn. Het
verbaast me dat de geblokkeerde 6 miljoen dollar
dan toch zou worden vrijgegeven. Er is bovendien
geen enkele zekerheid dat er ook lokale
verkiezingen zullen komen.
01.07 Peter Luykx (N-VA): La motivation de
M. Kabila de réduire les coûts de l'organisation des
élections et d'en accélérer la tenue ne constitue en
réalité qu'un prétexte fallacieux. Le président
change les règles de façon à empêcher l'opposition
de se préparer dans les délais. Les règles du jeu
sont modifiées en plein tournoi.
01.07 Peter Luykx (N-VA): De motivatie van
Kabila om de verkiezingen goedkoper te maken en
ze sneller of vlotter te laten verlopen, is eigenlijk een
drogreden. Hij wijzigt de regels om het de oppositie
onmogelijk te maken zich nog tijdig voor te
bereiden. De wedstrijdregels worden nog tijdens het
tornooi gewijzigd.
01.08 Eva Brems (Ecolo-Groen!): Même si la
Constitution a été modifiée en toute légalité,
certains signaux sont très inquiétants. Il est
judicieux que le ministre ait mis l'accent sur les
élections locales. Les ONG belges sont sur la
même longueur d'onde. Selon le ministre, il n'est
cependant pas certain, pour des raisons logistiques,
que les élections pourront être avancées ou
déplacées. Les arguments d'ordre logistique ne
doivent cependant pas devenir un prétexte pour ne
pas les organiser. L'Europe a publié une
déclaration, mais le ministre n'a pas révélé la
manière dont la Belgique communiquerait son
inquiétude en tant que pays.
01.08
Eva
Brems
(Ecolo-Groen!):
De
grondwetswijziging is wel niet illegaal verlopen,
maar er zijn toch heel wat verontrustende signalen.
Het accent dat de minister op lokale verkiezingen
legt, is goed. Ook de Belgische ngo's zitten op die
lijn. Volgens de minister is het echter niet zeker of
het logistiek haalbaar zal zijn om de verkiezingen te
vervroegen of te verplaatsen. Men mag zich echter
niet verschuilen achter logistieke argumenten om ze
niet te organiseren. Er is een Europese verklaring,
maar de minister heeft niet gezegd hoe België als
land over zijn ongerustheid zal communiceren.
01.09 Patrick Dewael (Open Vld): Nous devons en
effet nous garder de jouer les moralisateurs à
l'égard d'autres pays, mais l'aspec
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la situation en
Tunisie et dans les pays voisins" (n° 2125)
- M. Stefaan Vercamer au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "les récents événements en
Tunisie" (n° 2142)
02 Samengevoegde vragen van
- mevrouw Alexandra Colen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
onrust in Tunesië" (nr. 1916)
- de heer Christian Brotcorne aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
toestand in Tunesië" (nr. 1997)
- mevrouw Karolien Grosemans aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
toestand van de Belgen in Tunesië" (nr. 2008)
- de heer Patrick Moriau aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "het
politieke en sociale protest in Tunesië" (nr. 2043)
- mevrouw Alexandra Colen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
situatie in Tunesië en buurlanden" (nr. 2125)
- de heer Stefaan Vercamer aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
recente ontwikkelingen in Tunesië" (nr. 2142)
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
9
- M. Olivier Maingain au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "les mesures envisagées à la
suite de la répression menée par les autorités
tunisiennes
face
aux
mouvements
de
protestation" (n° 2155)
- M. Dirk Van der Maelen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la situation en
Tunisie" (n° 2160)
- Mme Alexandra Colen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la position de la
Belgique à l'égard du régime tunisien déchu"
(n° 2170)
- Mme Karolien Grosemans au vice-premier
ministre et ministre des Affaires étrangères et
des Réformes institutionnelles sur "le régime
transitoire tunisien" (n° 2181)
- M. Peter Luykx au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "les répercussions que
pourrait avoir la révolution tunisienne dans la
région nord-africaine" (n° 2229)
- Mme Juliette Boulet au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la situation en Tunisie"
(n° 2265)
- M. Denis Ducarme au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la situation en Tunisie"
(n° 2268)
- M. Philippe Blanchart au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "la contestation
sociale et politique en Tunisie" (n° 2312)
- de heer Olivier Maingain aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
maatregelen die worden overwogen na de
repressie van de protestbewegingen door de
Tunesische autoriteiten" (nr. 2155)
- de heer Dirk Van der Maelen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
situatie in Tunesië" (nr. 2160)
- mevrouw Alexandra Colen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Belgische houding ten aanzien van het verdreven
Tunesische regime" (nr. 2170)
- mevrouw Karolien Grosemans aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Tunesische overgangsregering" (nr. 2181)
- de heer Peter Luykx aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele Hervormingen over "de mogelijke
impact van de Tunesische revolutie op de Noord-
Afrikaanse regio" (nr. 2229)
- mevrouw Juliette Boulet aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
situatie in Tunesië" (nr. 2265)
- de heer Denis Ducarme aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
situatie in Tunesië" (nr. 2268)
- de heer Philippe Blanchart aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "het
politieke en sociale protest in Tunesië" (nr. 2312)
02.01 Alexandra Colen (VB): Le site
dewereldmorgen.be annonçait le 31 décembre 2010
que des milliers de Tunisiens étaient déjà
descendus dans la rue en fin d'année pour protester
contre le président Ben Ali. La presse étant
muselée en Tunisie, les médias traditionnels
n'avaient pas pu relayer cette information.
Le ministre était-il alors au courant de ces
protestations? Pourquoi les médias n'ont-ils pas pu
communiquer directement à ce sujet et a-t-il fallu
des bloggeurs anonymes pour les informer?
Combien de Belges se trouvaient-ils en Tunisie
lorsque les incidents ont éclaté? Combien
d'incidents impliquaient-ils des Belges? Notre
gouvernement a-t-il aidé nos compatriotes désireux
de quitter le pays? Des dispositions ont-elles été
prises pour évacuer nos compatriotes d'Algérie, de
Libye, d'Égypte et du Liban si la situation venait à se
02.01 Alexandra Colen (VB): Al eind vorig jaar
zouden in Tunesië duizenden mensen op straat zijn
gekomen om te protesteren tegen president Ben
Ali.
Dat
berichtte
dewereldmorgen.be
op
31 december 2010. Door de beknotte persvrijheid in
Tunesië vond dit nieuws zijn weg naar de reguliere
media niet.
Was de minister op dat moment al op de hoogte
van deze protesten? Waarom konden de media
hierover niet rechtstreeks berichten en was men
voor
informatie
op
anonieme
bloggers
aangewezen?
Hoeveel Belgen bevonden zich in Tunesië toen de
onlusten uitbraken? Bij hoeveel incidenten waren er
Belgen betrokken? Heeft onze overheid hulp
verleend aan Belgen die het land wilden verlaten?
Zijn er al voorbereidingen getroffen om landgenoten
uit Algerije, Libië, Egypte en Libanon te evacueren,
mocht de situatie ook daar ontsporen?
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
10
dégrader aussi dans ces pays?
La Belgique a toujours entretenu de bonnes
relations bilatérales avec la Tunisie. Nos autorités
étaient-elles conscientes de la nature du régime de
Ben Ali? Ont-elles insisté lors des contacts
bilatéraux sur le respect de la démocratie et des
droits de l'homme? Ont-elles assorti leurs
demandes de conséquences? Quelle a été la
réaction des Tunisiens?
België heeft steeds goede bilaterale contacten met
Tunesië onderhouden. Was onze overheid zich niet
bewust van de aard van het regime van Ben Ali?
Hebben
onze
autoriteiten tijdens
bilaterale
bezoeken aangedrongen op respect voor de
democratie en de mensenrechten? Werden daar
consequenties aan verbonden? Hoe reageerden de
Tunesiërs?
02.02 Christian Brotcorne (cdH): Aujourd'hui, la
transition démocratique est loin d'être assurée en
Tunisie. Des manifestations et des heurts éclatent
encore un peu partout dans le pays. Rien n'est
gagné.
Que fait la Belgique, que font les démocraties
occidentales et l'Union européenne pour s'assurer
que cette évolution vers la démocratie soit
effective? Nous pouvons rester dubitatifs à voir la
lenteur des réactions de soutien de la Belgique et
de l'Union européenne. Est-ce la France qui donne
le ton en Europe?
Nos démocraties ne préféraient-elles pas à un
régime vraiment démocratique une stabilité, fût-elle
assortie à un régime autoritaire? Nous avons le
sentiment que l'Occident avait fait le choix de ces
régimes autoritaires, garants de la stabilité.
02.02 Christian Brotcorne (cdH): Het
democratische overgangsproces in Tunesië is
vandaag nog lang niet rond. Zowat overal in het
land zijn er nog betogingen en rellen. Het pleit is
nog niet beslecht.
Wat doen België, de westerse democratieën en de
Europese Unie om zich ervan te vergewissen dat
Tunesië daadwerkelijk de overgang naar de
democratie maakt? Als we op de aarzelende
steunbetuigingen van België en de Europese Unie
moeten afgaan, kunnen we daar toch wel onze
twijfels over hebben. Geeft Frankrijk soms de toon
aan in Europa?
Verkozen onze democratieën misschien een
stabiele Staat, weliswaar met een autoritair bewind,
boven een echte democratie? We kunnen ons niet
van de indruk ontdoen dat het Westen de voorkeur
gaf aan die autoritaire regimes, die immers garant
staan voor stabiliteit.
Quels sont aujourd'hui les intérêts belges en
Tunisie? Qu'en est-il de nos ressortissants? La
France et la Suisse vont prendre des mesures pour
geler les avoirs financiers du clan Ben Ali. Êtes-
vous au courant d'actions similaires au niveau
belge? Où en est le statut de rehaussement de la
Tunisie auprès de l'Union européenne? Peut-on
imaginer que ce processus, que la presse qualifie
de contagion, se répande aux pays limitrophes de la
Tunisie qui connaissent aussi des situations de
régimes forts ou dictatoriaux?
Wat zijn vandaag de belangen van België in
Tunesië? Hoe staat het met onze landgenoten?
Frankrijk en Zwitserland zullen maatregelen treffen
om de financiële tegoeden van de clan Ben Ali te
bevriezen. Weet u of België soortgelijke acties zal
ondernemen? Hoe staat het met de gevorderde
status van Tunesië in het kader van zijn
betrekkingen met de Europese Unie? Zou dit
proces, dat door de pers een domino-effect wordt
genoemd, zich ook kunnen verspreiden naar de
buurlanden van Tunesië waar er eveneens een
sterk of dictatoriaal regime heerst?
02.03 Karolien Grosemans (N-VA): Après qu'un
vendeur de légumes tunisien s'est immolé par le feu
en décembre 2010, de graves affrontements ont eu
lieu et ont, à ce jour, déjà entraîné la mort de
plusieurs dizaines de personnes.
Combien de compatriotes séjournent en Tunisie?
Des mesures ont-elles déjà été prises pour les
protéger? Les organisateurs de voyages ont-ils déjà
été contactés? Quelles sont les conséquences
diplomatiques de ces incidents?
02.03 Karolien Grosemans (N-VA): Nadat in
december 2010 een Tunesische groenteverkoper
zichzelf in brand stak, braken er ernstige rellen uit,
waarbij inmiddels al tientallen doden zijn gevallen.
Hoeveel landgenoten verblijven er in Tunesië? Zijn
er reeds maatregelen getroffen om hen te
beschermen? Werden de reisorganisatoren reeds
gecontacteerd? Wat zijn de diplomatieke gevolgen
van deze incidenten?
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
11
Après le départ de l'ancien président Ben Ali, la
situation politique en Tunisie est encore sous haute
tension. Un gouvernement d'union nationale a
toutefois été mis en place et il devrait être maintenu
jusqu'à l'organisation des prochaines élections
présidentielles et législatives.
Quelle position la Belgique adopte-t-elle par rapport
au gouvernement de transition tunisien? Notre pays
reconnaît-il l'administration provisoire? Le ministre
peut-il commenter l'aide que l'Union européenne
veut mettre en place? Quels engagements notre
pays prendra-t-il? Quelles conséquences la
révolution tunisienne a-t-elle pour la diplomatie
belge? De quel plan par étapes l'ambassade belge
à Tunis dispose-t-elle pour assurer la sécurité de
nos compatriotes?
De politieke situatie in Tunesië staat na het vertrek
van oud-president Ben Ali nog steeds onder
hoogspanning. Er is nu wel een regering van
nationale eenheid die zou standhouden tot de
volgende presidents- en parlementsverkiezingen
worden georganiseerd.
Welk standpunt neemt België in ten opzichte van de
Tunesische overgangsregering? Legitimeert ons
land het voorlopige bewind? Kan de minister de
hulpverlening die de EU wil opzetten, toelichten?
Welke engagementen zal ons land aangaan?
Welke gevolgen heeft de Tunesische revolutie voor
de Belgische diplomatie? Welk stappenplan heeft
de Belgische ambassade in Tunis om onze
landgenoten in veiligheid te brengen?
02.04 Peter Luykx (N-VA): Dans la région nord-
africaine, plusieurs pays sont confrontés, comme la
Tunisie, à une population jeune, un taux de
chômage élevé, de l'inflation et de la corruption. La
révolution tunisienne du jasmin peut dès lors avoir
un effet domino.
Le ministre tient-il compte de cet effet domino? Une
concertation a-t-elle eu lieu avec les ambassadeurs
en Afrique du Nord? A-t-il une idée du nombre total
de compatriotes qui séjournent encore en Tunisie?
Comment le gouvernement belge réagira-t-il
lorsque la révolution tunisienne s'élargira à d'autres
pays?
02.04 Peter Luykx (N-VA): In de Noord-Afrikaanse
regio zijn er meerdere landen die, net zoals
Tunesië, kampen met een jonge bevolking, hoge
werkloosheid, inflatie en corruptie. Hierdoor kan de
Tunesische jasmijnrevolutie een domino-effect
creëren.
Houdt de minister rekening met dit domino-effect?
Werd er al overlegd met de ambassadeurs in
Noord-Afrika? Heeft hij een zicht op het totaal
aantal landgenoten dat nog in Tunesië verblijft? Hoe
zal de Belgische regering reageren wanneer de
Tunesische revolutie navolging krijgt?
02.05 Juliette Boulet (Ecolo-Groen!): Le
soulèvement citoyen en Tunisie a eu pour
conséquence le départ de M. Ben Ali. Les forces
politiques ont décidé la création d'un gouvernement
d'union nationale, mais la population a contesté ce
processus. Les partis d'opposition effectuent leur
retour. Il avait été décidé tout d'abord de former un
gouvernement sur la base d'élections organisées
dans les deux mois, mais on s'est vite rendu
compte que c'était impossible et qu'organiser des
élections sur une vraie base démocratique
impliquait de revoir la loi électorale et même la
Constitution.
Nombre d'observateurs ont fait état d'une possible
contagion vers le Yémen, l'Algérie et le Liban, qui
connaissent déjà une grande instabilité politique.
Quel regard portez-vous sur les événements en
Tunisie? Partagez-vous l'affirmation d'un écologiste
européen selon laquelle, si la dictature est tombée,
le système de cette dictature serait toujours présent
et qu'il faudrait bien plus de temps pour le
démanteler, et permettre aux autres partis de se
02.05 Juliette Boulet (Ecolo-Groen!): Als gevolg
van de opstand in Tunesië is voormalig president
Ben Ali opgestapt. De politieke krachten beslisten
een regering van nationale eenheid te vormen,
maar de bevolking was het daar niet mee eens. De
oppositiepartijen
vinden
hun
weg
terug.
Aanvankelijk werd beslist om een regering te
vormen na verkiezingen, die binnen twee maanden
zouden worden georganiseerd, maar men is al snel
tot de vaststelling gekomen dat zulks onmogelijk
was en dat zowel de kieswet als de Grondwet
moeten worden herzien indien men de verkiezingen
een echte democratische grondslag wil geven.
Een aantal observatoren meent dat de onrust zou
kunnen overwaaien naar Jemen, Algerije en
Libanon, waar de politieke situatie al erg onstabiel
is.
Wat is uw standpunt met betrekking tot de
gebeurtenissen in Tunesië? Bent u het eens met de
zienswijze van een lid van de Europese Groene
Partij, dat, ook wanneer een dictatuur ten val komt,
het systeem dat die dictatuur schraagde nog steeds
aanwezig is en dat er veel meer tijd nodig is om het
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
12
reconstruire?
te ontmantelen en om de andere partijen de nodige
tijd te gunnen om zich te organiseren?
On aimerait aussi entendre les propos que vous
avez pu tenir à l'occasion de la fin de la présidence
de l'Union européenne au niveau européen et au
niveau belge.
La famille Ben Ali-Trabelsi dispose-t-elle de biens
en Belgique? Ont-ils été gelés?
Selon vous, démocratie et islam peuvent-ils aller de
pair?
We zouden ook graag weten wat u op het Europese
en op het Belgische niveau verklaard heeft bij het
einde van het Belgisch EU-voorzitterschap.
Heeft de familie Ben Ali-Trabelsi bezittingen of
tegoeden in België? Werden hun tegoeden
bevroren?
Is democratie volgens u verenigbaar met de islam?
02.06 Denis Ducarme (MR): De quelles
informations disposez-vous sur la situation des
Belges résidant en Tunisie? Combien d'entre eux
ont-ils souhaité être rapatriés? Quid de nos intérêts
économiques sur place? Quelles sont les initiatives
à envisager si la situation se détériorait encore?
Quels sont les conseils que le ministère des
Affaires étrangères a donnés à nos compatriotes
souhaitant se rendre en Tunisie et à ceux qui y
séjournent déjà? Il semblerait que sa réaction n'ait
pas été très prompte. Comment la jugez-vous et
quels enseignements en tirez-vous?
La Fédération internationale des ligues des droits
de l'homme a réclamé, le 11 janvier, la suspension
des négociations relatives à un partenariat plus
approfondi entre l'Union européenne et la Tunisie.
02.06 Denis Ducarme (MR): Over welke
informatie beschikt u met betrekking tot de situatie
van de Belgen in Tunesië? Hoeveel landgenoten
wensten gerepatrieerd te worden? Hoe staat het
met onze economische belangen in Tunesië?
Welke initiatieven zouden er overwogen moeten
worden als de situatie nog zou verslechteren?
Welke adviezen heeft het ministerie van
Buitenlandse Zaken verstrekt aan onze landgenoten
die naar Tunesië zouden willen reizen, en aan de
Belgen die al in Tunesië zijn? Naar verluidt zou het
departement niet echt snel gereageerd hebben.
Wat is uw oordeel over de reactie van Buitenlandse
Zaken, en welke lessen trekt u eruit?
De International Federation for Human Rights eiste
op
11 januari
de
opschorting
van
de
onderhandelingen over een verdieping van het
partnerschap tussen de Europese Unie en Tunesië.
Quelle est la position de la Belgique à ce sujet? Il
serait utile de voir comment la transition
démocratique va se dérouler avant de reprendre
cette négociation. Nous ne savons pas du tout ce
que nous aurons comme partenaire potentiel
demain. Le risque islamiste est présent. Il y avait
beaucoup de points négatifs dans le régime de Ben
Ali, mais il y avait aussi des éléments positifs,
comme la situation des femmes. Qu'en sera-t-il
demain, vu le risque islamiste?
Quid de la situation de notre représentation en
Tunisie aujourd'hui? Disposons-nous des moyens
pour que la Belgique puisse continuer à être
représentée dans les meilleures conditions? Quid
également de la représentation de la Tunisie en
Belgique?
Pour terminer, je voudrais savoir si Ben Ali a été
exclu de l'Internationale socialiste.
Wat is het standpunt van België hierover?
Misschien is het nuttig om af te wachten hoe de
overgang naar een democratie zal verlopen
vooraleer de onderhandelingen worden hervat. Wij
weten helemaal niet wie onze toekomstige
gesprekspartner zal zijn. Er bestaat een risico op
islamisering. Het regime van Ben Ali had veel
negatieve aspecten, maar er waren ook positieve
elementen, zoals de positie van de vrouw. Hoe zal
het morgen zijn, gelet op het risico van
islamisering?
Hoe staat het met onze vertegenwoordiging in
Tunesië? Beschikken wij over de nodige middelen
om ervoor te zorgen dat België zo goed mogelijk
vertegenwoordigd blijft in Tunesië? Hoe staat het
met de vertegenwoordiging van Tunesië in België?
Ten slotte wilde ik nog weten of Ben Ali uit de
Socialistische Internationale werd gezet.
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
13
02.07 Philippe Blanchart (PS): Êtes-vous satisfait
de la réponse de l'Union européenne à la crise
tunisienne? Pensez-vous qu'elle devrait poser des
actes plus concrets, telle la suspension des
négociations sur l'octroi d'un statut avancé à la
Tunisie? Quel est le volume d'aide directe que
l'Union européenne octroie à la Tunisie? Confirmez-
vous l'information selon laquelle il y aurait un accord
sur le principe d'un gel des avoirs de Ben Ali et de
ses proches?
Il serait opportun que cette procédure de
rehaussement des relations soit gelée aussi
longtemps que les violences à l'égard de la
population
continuent.
Le
réseau
euroméditerranéen a régulièrement dénoncé
l'attitude conciliante de l'Union européenne.
02.07 Philippe Blanchart (PS): Is u tevreden over
de reactie van de Europese Unie op de crisis in
Tunesië? Denkt u niet dat de EU concretere acties
zou moeten ondernemen, zoals het opschorten van
de onderhandelingen over de toekenning van een
gevorderde status aan Tunesië? Wat is de omvang
van de rechtstreekse EU-steun aan Tunesië? Klopt
het dat er een principieel akkoord zou bestaan over
de bevriezing van de tegoeden van Ben Ali en zijn
familie?
Deze procedure ter versterking van de betrekkingen
zou beter worden bevroren zolang het geweld tegen
de bevolking aanhoudt. Het Euromediterraan
Netwerk heeft de coulante houding van de EU
regelmatig op de korrel genomen.
Pouvez-vous nous informer du contenu de vos
discussions avec M. Kamel Morjane? Avez-vous
entretenu d'autres contacts avec lui depuis le départ
de Ben Ali? Vous a-t-il fait part des mesures que le
gouvernement provisoire compte mettre en place?
Nos services de renseignements ont-ils analysé la
dangerosité du mouvement islamiste El Nahda,
pour lequel un projet de loi d'amnistie internationale
a été adopté? Que vous inspire le fait que Ben Ali
ait brandi la menace islamiste pour conserver le
soutien de l'Occident? Que pensez-vous d'une
participation
des
islamistes
dans
le
jeu
démocratique qui démarrerait en Tunisie?
Des mesures de sécurité particulières ont-elles déjà
été prises relativement aux Belges vivant en
Tunisie? Cette crise a-t-elle un impact sur les
entreprises belges actives en Tunisie? Peut-on
s'attendre à d'autres bouleversements politiques en
Afrique du Nord?
Kan u ons informeren over de inhoud van uw
besprekingen met de heer Kamel Morjane? Hebt u
sinds het vertrek van Ben Ali nog contact met hem
gehad? Heeft hij u iets verteld over maatregelen die
de overgangsregering mogelijk zal nemen?
Hebben onze inlichtingendiensten de dreiging van
de islamistische beweging El Nahda geanalyseerd,
waarvoor er een wetsontwerp inzake internationale
amnestie werd aangenomen? Wat vindt u van het
feit dat Ben Ali lang met de fundamentalistische
dreiging heeft geschermd om de steun van het
Westen te kunnen behouden? Wat vindt u van een
eventuele deelname van de islamisten aan de
democratisering die in Tunesië op gang komt?
Werden er al specifieke veiligheidsmaatregelen
genomen ten aanzien van de Belgen die in Tunesië
verblijven? Heeft deze crisis gevolgen voor de
Belgische bedrijven die in Tunesië actief zijn?
Liggen er in Noord-Afrika nog andere politieke
omwentelingen in het verschiet?
02.08 Steven Vanackere, ministre (en français):
Après un mois d'émeutes, le président Ben Ali
quitte le pays le 14 janvier et se réfugie en Arabie
saoudite. Après son départ, l'état d'urgence est
décrété. L'armée intervient pour mettre fin aux
pillages. Elle s'oppose à la garde de Ben Ali et
arrête aussi des proches du régime impliqués dans
la répression des émeutes. Foued Mebazaa,
président du Parlement, est nommé président par
interim par le Conseil constitutionnel le 15 janvier. Il
reconduit Mohamed Ghannouchi, premier ministre,
dans ses fonctions et le charge de former un
gouvernement d'union nationale. Le nouveau
gouvernement, composé de 24 ministres dont huit
appartenant à l'ancien régime, est présenté par
Mohamed Ghannouchi le 17 janvier, alors que des
milliers de Tunisiens protestent encore pour
02.08 Minister Steven Vanackere (Frans): Na een
maand van aanhoudende rellen vlucht president
Ben Ali op 14 januari naar Saudi-Arabië. Na zijn
vertrek wordt de noodtoestand afgekondigd. Het
leger treedt op om een einde te maken aan de
plunderingen. Het leger verzet zich tegen de
lijfwacht van Ben Ali en arresteert ook aanhangers
van het regime die hadden geprobeerd de opstand
neer
te
slaan.
Fouad
Mebazaa,
de
parlementsvoorzitter, wordt op 15 januari door de
Constitutionele Raad beëdigd als interim-president.
Hij vernieuwt het mandaat van premier Mohamed
Ghannouchi en draagt hem op een regering van
nationale eenheid te vormen. Op 17 januari stelt
Mohamed Ghannouchi de nieuwe regering van
24 ministers voor, van wie er acht deel uitmaakten
van het oude regime. Op dat moment demonstreren
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
14
demander la dissolution du parti du président
déchu.
Le premier ministre annonce la tenue d'élections
législatives et présidentielles dans les six mois. Les
protestations se poursuivent toutefois et plusieurs
ministres de l'opposition démissionnent. Des
mesures d'apaisement sont prises par le parti de
l'ex-président, qui exclut sept membres dont Ben Ali
et ses proches conseillers, ainsi que par le premier
ministre Ghannouchi et le président Foued
Mebazaa, qui résilient tous deux leur carte du RCD.
Le premier ministre annonce notamment la
libération des prisonniers d'opinion, la légalisation
de tous les partis, la liberté totale d'information ainsi
que la levée de l'interdiction d'activités d'ONG, dont
la Ligue tunisienne des droits de l'homme.
duizenden Tunesiërs nog altijd om de ontbinding
van de partij van de verdreven president te eisen.
De premier kondigt aan dat er binnen zes maanden
parlements- en presidentsverkiezingen zullen
worden gehouden. Het protest houdt aan en
verscheidene ministers van de oppositie nemen
ontslag. Er worden maatregelen genomen om de
gemoederen te bedaren: de partij van de ex-
president sluit zeven leden uit, onder wie Ben Ali en
zijn naaste adviseurs, en premier Ghannouchi en
president Fouad Mebazaa stappen uit de RCD. De
premier belooft onder meer de vrijlating van de
politieke gevangenen, de legalisatie van alle
politieke partijen, totale persvrijheid en de opheffing
van het verbod op de activiteiten van ngo's,
waaronder
de
Tunesische
liga
voor
de
mensenrechten.
Par ailleurs, des investigations sont lancées contre
les responsables soupçonnés de corruption.
Mais la situation reste incertaine face à une
mobilisation antigouvernementale qui ne faiblit pas.
Ce lundi 24 janvier, une grève illimitée des
instituteurs, réclamant le départ des anciens
ministres de Ben Ali, a une nouvelle fois montré la
situation fragile dans laquelle se trouvent les
autorités tunisiennes.
Malgré la poursuite des manifestations, la sécurité
s'améliore de jour en jour. Les Tunisiens sont
retournés au travail et de plus en plus de
commerces et de banques ouvrent.
Bovendien wordt er een onderzoek gestart naar
prominenten die van corruptie worden verdacht.
De toestand blijft evenwel onzeker, temeer daar het
verzet tegen de regering blijft voortduren. Zo zijn de
Tunesische onderwijzers op maandag 24 januari
massaal voor onbepaalde tijd in staking gegaan. Ze
protesteren tegen het aanblijven van aanhangers
van Ben Ali en willen voortstaken tot ze aftreden.
Een en ander toont nog maar eens aan in welke
precaire situatie de Tunesische autoriteiten zich
bevinden.
Ondanks het niet aflatende protest gaat de
veiligheid er van dag tot dag op vooruit. De
Tunesiërs zijn weer aan het werk gegaan en
alsmaar meer winkels en banken hebben opnieuw
de deuren geopend.
(En néerlandais) On compte 1 483 Belges inscrits
dans le registre de l'ambassade belge à Tunis et
203 autres compatriotes ont communiqué leurs
coordonnées. Du vendredi 14 au dimanche
16 janvier 2011, Thomas Cook et Jetair ont rapatrié
1 317 touristes belges; 32 personnes ont refusé le
rapatriement. Les vols à destination de la Tunisie
depuis notre pays ont été suspendus le 14 janvier.
L'ambassade
belge
communique
avec
la
communauté belge en Tunisie par le biais d'un
système pyramidal, avec des chefs de secteur qui
relaient
l'information
de
l'ambassade
aux
compatriotes dans leur secteur. Une concertation
est aussi organisée avec les organisateurs de
voyages belges. Par ailleurs, une concertation ad
hoc permanente est organisée avec la délégation
de l'UE et les principales ambassades de l'UE. Les
Affaires étrangères sont en contact avec
(Nederlands) Er zijn 1.483 Belgen ingeschreven in
het register van de Belgische ambassade in Tunis,
daarnaast
hebben
nog
203
Belgen
hun
contactgegevens meegedeeld. Van vrijdag 14 tot
zondag 16 januari 2011 werden 1.317 Belgische
toeristen gerepatrieerd door Thomas Cook en
Jetair, 32 personen weigerden de repatriëring. De
vluchten van ons land naar Tunesië werden
stopgezet op 14 januari.
De Belgische ambassade communiceert met de
Belgische gemeenschap in Tunesië via een
piramidesysteem met sectorhoofden die de
informatie van de ambassade doorspelen aan de
landgenoten in hun sector. Er wordt ook overlegd
met de Belgische reisorganisatoren. Daarnaast is er
permanent ad-hocoverleg met de delegatie van de
EU
en
de
belangrijkste
EU-ambassades.
Buitenlandse Zaken staat in contact met de
Association of Belgian Touroperators. Het huidige
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
15
l'Association
of
Belgian
Touroperators.
Actuellement, il est déconseillé aux voyageurs de
se rendre en Tunisie pour des raisons non
essentielles.
Ces derniers jours, la situation se normalise et nos
compatriotes font moins souvent appel à
l'ambassade. Aucune mesure n'a encore été prise
pour évacuer des citoyens de l'UE de cette région.
reisadvies luidt dat niet-essentiële reizen naar
Tunesië worden afgeraden.
De laatste dagen normaliseert de situatie en doen
onze landgenoten minder vaak een beroep op de
ambassade. Er zijn nog geen maatregelen
genomen om EU-burgers uit de regio te evacueren.
(En français) Mes services n'ont pas connaissance
de cas de ressortissants belges blessés dans les
manifestations. Un Belgo-tunisien a été arrêté mais
relâché peu après. Notre poste à Tunis (et ceux des
autres États membres de l'Union européenne) sont
dotés d'un personnel compétent, qui a fait face avec
efficacité à la situation d'urgence. Des réunions de
coordination entre nos postes ont eu lieu sur place.
J'en viens à la réaction de l'Union européenne par
rapport aux événements. La Haute Représentante,
Lady Catherine Ashton, et le commissaire en
charge de l'élargissement et de la politique de
voisinage, M. Stefan Füle, ont fait trois déclarations,
les 10, 14 et 17 janvier. La dernière appelle à une
transition
pacifiée
vers
des
élections
démocratiques. L'Union européenne propose son
assistance à la préparation et à l'organisation des
élections et à la rencontre, le cas échéant, des
besoins urgents du peuple tunisien. Les outils de
l'accord d'association et du futur statut avancé sont
en cours de négociation. La Belgique y prête
attention.
La Tunisie sera aussi à l'agenda du Conseil Affaires
étrangères du 31 janvier prochain à Bruxelles, qui
devrait se prononcer sur la mise en oeuvre du
soutien de la transition démocratique et sur les
modalités pratiques et financières de l'assistance à
l'organisation des élections.
Le gouvernement de transition doit entendre et
respecter les aspirations populaires. Les outils et
moyens de l'Union européenne doivent être utilisés
à cette fin. La situation sur le terrain requiert notre
vigilance.
(Frans) Mijn diensten hebben geen weet van
Belgische onderdanen die tijdens de betogingen
gewond zijn geraakt. Iemand met de dubbele
Belgisch-Tunesische nationaliteit werd opgepakt,
maar kort nadien weer vrijgelaten. Onze post in
Tunis (net als de posten van de andere Europese
lidstaten) beschikt over bekwaam personeel, dat
efficiënt heeft gereageerd op de noodsituatie. Er
werden
ter
plaatse coördinatievergaderingen
georganiseerd tussen onze posten.
Ik kom tot de reactie van de Europese Unie op de
gebeurtenissen. De Hoge Vertegenwoordiger,
Lady Catherine Ashton, en Eurocommissaris voor
Uitbreiding en Europees nabuurschapsbeleid Stefan
Füle hebben drie verklaringen afgelegd, op 10, 14
en 17 januari. In de jongste verklaring werd
opgeroepen tot een rustig overgangsproces naar
democratische verkiezingen. De Europese Unie
biedt haar bijstand aan voor de voorbereiding en de
organisatie van verkiezingen en wil zo nodig ook de
dringende noden van de Tunesische bevolking
helpen lenigen. De onderhandelingen over de
instrumenten van de associatieovereenkomst en de
toekomstige gevorderde status lopen nog. België
volgt
de
onderhandelingen
met
bijzondere
aandacht.
Tunesië staat ook op de agenda van de Raad
Buitenlandse Zaken van 31 januari eerstkomend in
Brussel. Die zal zich moeten uitspreken over het
verlenen van steun aan het democratische
overgangsproces en over de praktische en
financiële modaliteiten van de bijstand die de Unie
zal verlenen in het raam van de organisatie van de
verkiezingen.
De overgangsregering moet luisteren naar de
wensen van de bevolking en er rekening mee
houden. De instrumenten en de middelen van de
Unie moeten daartoe worden aangewend. We
moeten de nodige waakzaamheid aan de dag
leggen wat de situatie op het terrein betreft.
Il y a un consensus dans l'Union européenne sur le
principe d'un gel des avoirs de l'ancien président
Ben Ali. Cette décision devrait être formalisée lors
du prochain Conseil Affaires étrangères du
In de Europese Unie is er een consensus over het
principe van het bevriezen van de tegoeden van de
voormalige president Ben Ali. Die beslissing zou
tijdens de volgende Raad Buitenlandse Zaken op
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
16
31 janvier. Mes services recherchent aussi
d'éventuels biens de la famille Ben Ali-Trabelsi en
Belgique.
On a prétendu que l'Union européenne n'avait pas
pris la mesure des enjeux tunisiens. C'est là un
mauvais procès: depuis des années, l'Union
européenne a mis en exergue les impératifs
d'ouverture et de démocratie auxquels devait
répondre le pouvoir tunisien. L'accord d'association
de 1995 nous a permis de répéter ce message, de
même que les dernières négociations sur le statut
avancé. Nous devons poursuivre dans cette voie.
Les outils politiques, financiers et techniques sont
les meilleurs leviers pour pousser le gouvernement
de transition à respecter les revendications
populaires.
L'enveloppe financière allouée à la Tunisie dans le
nouveau programme indicatif national pour la
période 2011-2013 s'élève à 240 millions d'euros.
La Belgique a suivi avec beaucoup d'attention
l'évolution de la situation en Tunisie ces dernières
semaines.
(En néerlandais) Le 11 janvier, l'ambassadeur belge
à Tunis a évoqué les événements avec mon
homologue, M. Kemal Morjane.
(En français) Cette conversation a eu lieu avec le
ministre des Affaires étrangères par l'entremise de
notre ambassadeur. Le ministre a reconnu le
caractère sérieux de la situation.
31 januari bekrachtigd moeten worden. Mijn
diensten sporen ook eventuele bezittingen van de
familie Ben Ali-Trabelsi in België op.
Er werd gezegd dat de Europese Unie de omvang
van de problemen in Tunesië niet juist had
ingeschat. Die kritiek is onterecht: de Europese
Unie heeft jarenlang duidelijk gemaakt dat het
Tunesische regime opener en democratischer
moest
worden.
Naar
aanleiding
van
het
associatieakkoord in 1995, alsook bij de
eindonderhandelingen over de gevorderde status
hebben we die boodschap herhaald. We moeten
die weg verder bewandelen. Politieke, financiële en
technische instrumenten zijn de krachtigste
hefbomen om de overgangsregering ertoe aan te
zetten aan de verzuchtingen van het volk tegemoet
te komen.
In het nieuwe nationaal indicatief programma voor
de periode 2011-2013 wordt voor Tunesië een
enveloppe van 240 miljoen euro uitgetrokken.
België heeft de evolutie van de toestand in Tunesië
de jongste weken van nabij gevolgd.
(Nederlands) Op 11 januari heeft de Belgische
ambassadeur
in
Tunis
de
ontwikkelingen
aangekaart bij mijn ambtgenoot Kemal Morjane.
(Frans) Dat gesprek met de minister van
Buitenlandse Zaken verliep dus via onze
ambassadeur. De minister heeft de ernst van de
situatie erkend.
(En néerlandais) Il déplore les morts et espère que
le calme reviendra rapidement. Il considère que le
taux de chômage élevé, dû en partie à la crise
internationale, est le principal problème.
(En français) J'ai témoigné de ma sympathie à
l'égard du peuple tunisien en publiant deux
communiqués de presse, le premier le 12 janvier,
lorsque les émeutes sont devenues violentes, et le
second le 14 janvier, après le départ du président
Ben Ali.
La Belgique considère qu'il faut que le
gouvernement de transition jouisse du plein soutien
du peuple afin de jeter les bases de la démocratie
en Tunisie.
(Nederlands) Hij betreurt de dodelijke slachtoffers
en hoopt dat de rust spoedig terugkeert. Hij ziet de
hoge werkloosheid, deels te wijten aan de
internationale crisis, als het hoofdprobleem.
(Frans) Ik heb het Tunesische volk mijn steun
betuigd in twee perscommuniqués: het eerste werd
op 12 januari gepubliceerd, toen de demonstraties
en confrontaties gewelddadig werden, het tweede
op 14 januari, na het vertrek van president Ben Ali.
België is van oordeel dat de overgangsregering ten
volle door de bevolking moet worden gesteund,
opdat de grondslag kan worden gelegd voor de
democratie in Tunesië.
Ce gouvernement a pour mission principale de
mettre en place les conditions requises pour tenir
des élections libres et transparentes qui garantiront
au peuple tunisien un avenir basé sur ses propres
choix exprimés au travers d'un processus
De overgangsregering heeft als voornaamste
opdracht de noodzakelijke voorwaarden te
scheppen voor de organisatie van vrije en
transparante
verkiezingen.
Dankzij
deze
verkiezingen zal de Tunesische bevolking verzekerd
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
17
démocratique.
zijn van een toekomst waarvoor zij via een
democratiseringsproces zelf heeft gekozen.
(En néerlandais) Par le bais de l'universal periodic
review de la Tunisie, la Belgique a formulé en avril
2008 plusieurs recommandations quant à la liberté
de la presse et la protection des défenseurs des
droits de l'homme.
L'ambassade de Belgique à Tunis et le
département des Affaires étrangères à Bruxelles
sont aussi régulièrement en contact avec les
membres de l'opposition et les défenseurs des
droits de l'homme en Tunisie, malgré la pression du
régime. De ce fait, nous restons en rapport étroit
avec les personnes qui exercent actuellement le
pouvoir à Tunis.
La préoccupation de la Belgique en matière de
droits de l'homme et notre position critique vis-à-vis
du déroulement des élections présidentielles en
2009 ont provoqué une crise de plusieurs mois
dans les contacts bilatéraux avec le régime de Ben
Ali.
(Nederlands) In het kader van de universal periodic
review van Tunesië in april 2008 heeft België een
aantal aanbevelingen gedaan over de persvrijheid
en de bescherming van de verdedigers van de
mensenrechten.
Ook onderhouden de Belgische ambassade in
Tunis en het departement Buitenlandse Zaken in
Brussel regelmatige contacten met oppositieleden
en mensenrechtenverdedigers in Tunesië, ondanks
de druk van het regime. Daardoor kunnen wij nu
trouwens nauwe contacten leggen met mensen die
zich nu in de machtscentra in Tunis bevinden.
De aandacht van België voor de mensenrechten en
onze kritische houding tegenover het verloop van de
presidentsverkiezingen in 2009 hebben overigens
geleid tot een maandenlange crisis in de bilaterale
contacten met het regime van Ben Ali.
(En français) On peut s'attendre à ce que les
événements en Tunisie aient des conséquences
d'ordre stratégique sur les pays arabes, en
particulier ceux d'Afrique du Nord. Certains pays de
la région sont inquiets et adoptent des mesures
dans le domaine socioéconomique.
Le chômage des jeunes représente un défi
particulier pour ces pays. Au-delà du volet
socioéconomique, il importe de renforcer les
mesures visant à endiguer la corruption, voire le
népotisme. L'absence de libertés publiques et
individuelles dans les pays en question est
également un facteur pouvant faire émerger des
mouvements sociaux.
Dans le contexte actuel de retour à la démocratie et
de libéralisation du régime, nous ne pouvons pas
exclure un retour de l'islamisme sur la scène
politique. Le parti islamiste tunisien Ennahda a déjà
annoncé son intention de participer aux élections
législatives. Toutefois, la Tunisie entretient une
pratique
laïque
du
pouvoir
depuis
son
indépendance en 1956 et aucun dirigeant islamiste
n'y a vraiment émergé. Il est donc difficile d'évaluer
le soutien au mouvement islamiste car ses
partisans ont eu tendance à cacher leurs opinions
sous le régime de Ben Ali.
La Belgique est tout à fait prête à accompagner le
processus démocratique en marche en Tunisie. J'ai
demandé à mes services de me soumettre des
propositions concrètes à cet égard.
(Frans)
Het
valt te verwachten dat de
gebeurtenissen in Tunesië op strategisch vlak
gevolgen hebben voor de Arabische landen, meer
bepaald voor de Noord-Afrikaanse landen.
Sommige landen uit de regio zijn ongerust en
treffen maatregelen op sociaaleconomisch vlak.
Jeugdwerkloosheid vormt voor deze landen een
bijzonder grote uitdaging. Afgezien van de
sociaaleconomische dimensie, moeten er ook meer
maatregelen worden getroffen om corruptie en zelfs
nepotisme te beteugelen. Ook door de afwezigheid
van openbare en individuele vrijheden in deze
landen zouden er sociale bewegingen kunnen
ontstaan.
Gelet op de huidige terugkeer naar een democratie
en de liberalisering van het regime kan niet worden
uitgesloten dat de islamisten weer op het politieke
toneel verschijnen. De Tunesische islamistische
partij Ennahda kondigde al aan dat zij wil
deelnemen aan de verkiezingen. Tunesië is sinds
zijn onafhankelijkheid in 1956 echter een lekenstaat
en er zijn nooit echt islamistische machthebbers
geweest. De steun voor de islamistische beweging
is dus moeilijk in te schatten, want de aanhangers
ervan kwamen onder het regime van Ben Ali
meestal niet voor hun mening uit.
België is geheel en al bereid om het huidige
democratiseringsproces in Tunesië te begeleiden.
Ik heb aan mijn diensten gevraagd om in dit
verband concrete voorstellen te doen.
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
18
02.09 Alexandra Colen (VB): Si je comprends
bien, les contacts avec la Tunisie se limitaient à des
contacts avec l'opposition? La Belgique a-t-elle
également attiré l'attention du régime officiel sur la
situation des droits de l'homme?
02.09 Alexandra Colen (VB): Als ik het goed
begrijp beperkten de contacten met Tunesië zich tot
contacten met de oppositie? Heeft België ook het
officiële
regime
gewezen
op
de
mensenrechtensituatie?
02.10
Steven
Vanackere,
ministre
(en
néerlandais): La crise qui a fait suite aux élections
présidentielles a perduré durant une bonne partie
de l'année 2010. Aucun contact officiel n'a eu lieu
alors. Dans le cadre d'une réunion Euromed
organisée en octobre 2010, j'ai eu en tout et pour
tout un seul contact avec mon collègue en charge
du commerce et j'ai abordé à ce moment-là la
question des droits de l'homme. La réaction
virulente du régime à des propos tenus par
M. Leterme, alors ministre des Affaires étrangères,
ne nous a pas empêchés d'entretenir les contacts
avec l'opposition par l'intermédiaire de nos
diplomates.
02.10 Minister Steven Vanackere (Nederlands): De
crisis
naar
aanleiding
van
de
presidentsverkiezingen is nog een groot stuk van
2010 blijven voortduren. Toen waren er geen
contacten op officieel niveau. In het kader van een
Euromedvergadering in oktober 2010 heb ik
welgeteld één contact gehad met mijn collega
bevoegd voor handel. Toen
heb ik de
mensenrechtenzaak aangekaart. De hevige reactie
van het regime op een uitspraak van toenmalig
minister van Buitenlandse Zaken Leterme heeft ons
er niet van weerhouden om via onze diplomaten
contact te blijven houden met de oppositie.
02.11 Alexandra Colen (VB): On peut pourtant lire
sur le site des Affaires étrangères que les
investissements belges et les visites régulières
constituent la preuve des relations bilatérales
durables entre les deux pays.
02.11 Alexandra Colen (VB): Op de site van
Buitenlandse Zaken staat nochtans dat de
Belgische investeringen en de regelmatige
bezoeken een bewijs zijn van de aanhoudende
bilaterale betrekkingen tussen beide landen.
02.12
Steven
Vanackere,
ministre
(en
néerlandais): Il ne faut pas confondre les relations
bilatérales avec un pays et les relations avec un
régime ou des autorités. Nos liens économiques
avaient du sens pour le peuple tunisien.
02.12 Minister Steven Vanackere (Nederlands):
Bilaterale relaties met een land mogen niet worden
verward met relaties met een regime of een
overheid. Het Tunesische volk had wel degelijk
belang bij onze economische banden.
02.13 Alexandra Colen (VB): Il nous incombe à
présent d'apporter notre pierre à l'édifice, par le
biais de l'Union européenne, pour contribuer à gérer
au mieux la situation.
02.13 Alexandra Colen (VB): Het is nu onze taak
om via de EU ons steentje bij te dragen om alles
daar in goede banen te helpen leiden.
02.14 Christian Brotcorne (cdH): Votre réponse
me satisfait globalement. M. Leterme, lorsqu'il était
ministre des Affaires étrangères, avait tenu des
propos relativement durs vis-à-vis de la Tunisie, au
moment de la réélection de M. Ben Ali. Les autres
pays attendent de voir comment nous, les
Occidentaux, allons réagir. C'est aussi grâce à
notre capacité de réaction et d'accompagnement
efficace du processus démocratique en Tunisie que
les choses pourront évoluer. L'Union européenne
ne peut plus décevoir et ne peut pas rater le
moment-clef que nous vivons; au nom de ses
valeurs, il faut absolument qu'elle puisse
convaincre.
02.14 Christian Brotcorne (cdH): Ik ben in globo
tevreden met uw antwoord. Toen de heer Leterme
nog minister van Buitenlandse Zaken was, heeft hij
bij de herverkiezing van president Ben Ali vrij harde
verklaringen afgelegd ten aanzien van Tunesië. De
andere landen wachten af hoe het Westen zal
reageren. Het is ook te danken aan ons vermogen
om
efficiënt
te
reageren
en
het
democratiseringsproces in Tunesië effectief te
begeleiden dat de toestand er zal kunnen
evolueren. De EU moet aan de verwachtingen
voldoen en mag de afspraak met dit sleutelmoment
niet missen. In naam van de Europese waarden
moet de EU haar beginselen absoluut trouw blijven.
02.15 Juliette Boulet (Ecolo-Groen!): Il serait
intéressant que vous reveniez préciser le futur
statut avancé auquel il conviendrait de conférer une
"envergure inédite".
02.15 Juliette Boulet (Ecolo-Groen!): Het zou
interessant zijn dat u de toekomstige gevorderde
status, waaraan een belangrijke invulling moet
worden gegeven, zou komen toelichten.
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
19
Nous avons vu circuler pas mal d'informations
relatives au soutien apporté par plusieurs chefs
d'État, notamment l'Italie et la France. Le maintien
d'un pouvoir fort aux frontières de l'Europe
arrangeait de nombreux pays occidentaux.
Selon Amnesty International, les services devraient
se montrer attentifs à la transition démocratique
(commissions d'enquête, libération des prisonniers
politiques, procès équitables conformes aux
standards démocratiques européens, liberté de la
presse, etc.).
Er circuleren heel wat berichten over de steun die
diverse staatshoofden, onder wie die van Italië en
Frankrijk, verlenen. Het behoud van een sterk
regime aan de grenzen van Europa zou veel
westerse landen goed uitkomen.
Volgens Amnesty International zouden de diensten
het democratisch overgangsproces van nabij
moeten volgen (onderzoekscommissies, vrijlating
van politieke gevangenen, eerlijke processen in
overeenstemming met de Europese democratische
normen, persvrijheid, enz.).
L'ONU pourrait assurer un suivi pour la mise en
place des élections. Nous pourrions également
jouer un rôle au niveau des relations bilatérales et
dans les relations de l'Union européenne avec la
Tunisie.
J'espère que l'Union européenne et la Belgique
suivront de manière plus proactive les évolutions
qui pourraient avoir lieu dans les autres pays.
De VN zouden de organisatie van de verkiezingen
kunnen opvolgen. We zouden ook een rol kunnen
spelen in het kader van de bilaterale betrekkingen
en van de betrekkingen tussen de Europese Unie
en Tunesië.
Ik hoop dat de Europese Unie en België de
evoluties die zich in de andere landen zouden
kunnen voordoen proactiever zullen opvolgen.
02.16 Philippe Blanchart (PS): La Tunisie a
bénéficié
de
cinq milliards
d'euros
d'aide
européenne
depuis
1978. À l'avenir, les
financements devront être liés à des résultats en
termes de développement de la démocratie.
Concernant l'Internationale socialiste, je voudrais
dire que l'on ne maîtrise pas toujours ce genre
d'institution. On a parlé de M. Urbain. On pourrait
également citer M. Mampaka, qui est parti en Libye;
ou rappeler que l'Internationale libérale compte en
son sein un parti colombien de trafiquants de
drogue; ou que le PPE compte en son sein des
partis d'extrême droite. Donnons de la hauteur au
débat politique!
02.16 Philippe Blanchart (PS): De Europese
hulpverlening aan Tunesië sinds 1978 loopt op tot
vijf miljard euro. In de toekomst zal de financiering
afhankelijk moeten worden gemaakt van de
resultaten op het stuk van de democratie.
Met betrekking tot de Socialistische Internationale
wil ik erop wijzen dat men dat soort instelling niet
altijd onder controle heeft. Men had het over de
heer Urbain. Men zou echter ook naar de heer
Mampaka kunnen verwijzen, die vertrokken is naar
Libië; of eraan herinneren dat er een Colombiaanse
partij van drugshandelaars deel uitmaakt van de
Liberale Internationale; of dat de EVP ook
extreemrechtse partijen in haar rangen telt. Laten
we het politieke debat niet naar beneden halen met
dit soort uitspraken.
02.17 Christian Brotcorne (cdH): Contrairement à
ce qu'a cru comprendre M. Ducarme, je n'ai pas
mis en cause l'Internationale socialiste. J'ai fait
référence à un ministre d'État, sans signaler son
appartenance,
pour
justifier
que
certains
s'accommodaient davantage de régimes forts plutôt
que de régimes démocratiques. Sans plus.
Le président: Ne polémiquons pas sur des
personnes, surtout en leur absence.
02.17 Christian Brotcorne (cdH): In tegenstelling
tot wat de heer Ducarme meent te hebben
begrepen, heb ik de Socialistische Internationale
niet ter discussie gesteld. Ik heb verwezen naar een
minister van staat, zonder vermelding van zijn
politieke kleur, om aan te tonen dat sommigen
liever te maken hebben met autoritaire regimes dan
met democratische regimes. Meer niet.
De voorzitter: Laten we niet op de man spelen,
zeker als de betrokkene er zelf niet bij is.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
03 Questions jointes de
- M. Christian Brotcorne au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
03 Samengevoegde vragen van
- de heer Christian Brotcorne aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
20
Réformes institutionnelles sur "le vote de la
Belgique en faveur de la Libye au Conseil des
droits de l'homme de l'ONU" (n° 2110)
- M. Bruno Tuybens au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "le soutien de la candidature
libyenne au Conseil des droits de l'homme des
Nations Unies" (n° 2127)
- Mme Eva Brems au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "son appui à la candidature
de la Libye au Conseil des droits de l'homme des
Nations Unies" (n° 2161)
- Mme Alexandra Colen au vice-premier ministre
et ministre des Affaires étrangères et des
Réformes institutionnelles sur "l'entrée de la
Libye au Conseil des droits de l'homme de
l'ONU" (n° 2173)
- Mme Ingeborg De Meulemeester au vice-
premier ministre et ministre des Affaires
étrangères et des Réformes institutionnelles sur
"le soutien belge à la Libye au Conseil des droits
de l'homme des Nations Unies" (n° 2179)
- Mme Gwendolyn Rutten au vice-premier
ministre et ministre des Affaires étrangères et
des Réformes institutionnelles sur "l'entrée de la
Libye au Conseil des droits de l'homme de
l'ONU" (n° 2194)
- Mme Juliette Boulet au vice-premier ministre et
ministre des Affaires étrangères et des Réformes
institutionnelles sur "la désignation de la Libye
comme présidente du Conseil des droits de
l'homme à l'ONU" (n° 2267)
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Belgische ja-stem voor de kandidatuur van Libië
in de VN-Mensenrechtenraad" (nr. 2110)
- de heer Bruno Tuybens aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
steun van de Libische kandidatuur voor de VN-
Mensenrechtenraad" (nr. 2127)
- mevrouw Eva Brems aan de vice-eersteminister
en minister van Buitenlandse Zaken en
Institutionele Hervormingen over "zijn steun voor
de kandidatuur van Libië als lid van de VN-
Mensenrechtenraad" (nr. 2161)
- mevrouw Alexandra Colen aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
opname van Libië in de VN-Mensenrechtenraad"
(nr. 2173)
- mevrouw Ingeborg De Meulemeester aan de
vice-eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
Belgische steun aan Libië in de VN-
Mensenrechtenraad" (nr. 2179)
- mevrouw Gwendolyn Rutten aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "de
opname van Libië in de VN-Mensenrechtenraad"
(nr. 2194)
- mevrouw Juliette Boulet aan de vice-
eersteminister en minister van Buitenlandse
Zaken en Institutionele Hervormingen over "het
Libische
voorzitterschap
van
de
VN-
Mensenrechtenraad" (nr. 2267)
03.01 Christian Brotcorne (cdH): Dans
De Morgen du 15 janvier 2011, on apprend que la
Belgique aurait voté en faveur de la Libye en vue de
son accession à un siège au Conseil des droits de
l'homme de l'ONU. Or, la mission du Conseil est de
promouvoir le respect universel et la défense de
tous les droits de l'homme et de toutes les libertés
fondamentales. La Libye est loin d'être un modèle
en la matière!
Avez-vous donné injonction, contre l'avis de votre
administration, de voter favorablement pour la
Libye? Si oui, pourriez-vous nous en préciser les
raisons? Ne regrettez-vous pas cette décision?
03.01 Christian Brotcorne (cdH): In De Morgen
van 15 januari 2011 stond te lezen dat België de
Libische kandidatuur voor de Mensenrechtenraad
van de Verenigde Naties zou hebben gesteund. De
opdracht van de Mensenrechtenraad bestaat erin
de universele eerbiediging en verdediging van alle
mensenrechten en fundamentele vrijheden te
bevorderen. Nu is Libië toch niet meteen een
modelstaat op dat vlak!
Hebt u, tegen het advies van uw administratie in,
instructie gegeven om voor Libië te stemmen? Zo
ja, kan u ons de redenen daarvoor toelichten?
Betreurt u die beslissing niet?
03.02 Eva Brems (Ecolo-Groen!): La résolution
fondatrice du Conseil des droits de l'homme des
Nations Unies stipule que lors de l'élection des
membres du Conseil, il faut prendre en
considération l'engagement du candidat pour la
défense et la promotion des droits de l'homme.
L'administration des Affaires étrangères a dès lors
considéré qu'il n'était pas opportun de soutenir la
candidature de la Libye. Le ministre peut rétorquer
03.02
Eva
Brems
(Ecolo-Groen!):
De
oprichtingsresolutie van de VN-Mensenrechtenraad
bepaalt dat bij de verkiezing van de leden rekening
moet worden gehouden met het engagement van
de kandidaat voor de bescherming en de
bevordering van de mensenrechten. Het is om deze
reden dat het volgens de administratie van
Buitenlandse Zaken niet gepast was om de
kandidaatstelling van Libië te steunen. De minister
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
21
que cela n'aurait rien changé et que la voie vers un
nouveau départ aurait pu être ouverte, mais le
soutien ou le rejet d'un candidat est également un
signal politique. Plus de 40 pays ont d'ailleurs
estimé qu'ils ne pouvaient pas soutenir la Libye.
Le ministre a également reconnu dans l'intervalle
que notre pays a soutenu la candidature de la Libye
dans le cadre d'un engagement à l'égard de pays
qui ne partagent pas nos valeurs. Il va de soi que
nous devons continuer à communiquer avec ces
pays, notamment l'Iran. Mais communiquer avec
ces pays ne veut absolument pas dire les soutenir
lorsqu'ils posent leur candidature dans une
institution comme le Conseil des droits de l'homme
des Nations Unies. Il faut que le Conseil n'accueille
que des pays dont le profil est acceptable en
matière de respect des droits de l'homme.
kan opwerpen dat het niets had uitgemaakt en dat
het toch een clean slate was, maar het al dan niet
steunen van een kandidaat geldt ook als een
politiek signaal. Meer dan 40 landen hebben
trouwens geoordeeld dat zij het niet konden maken
om voor Libië te stemmen.
De minister heeft intussen ook toegegeven dat ons
land de kandidatuur van Libië heeft gesteund in het
kader van een engagement ten aanzien van landen
die onze opvattingen niet delen. Uiteraard moet
men met die landen blijven spreken, bijvoorbeeld
met een land als Iran. Maar dat is nog iets anders
dan dergelijke landen steunen bij hun kandidatuur
voor een instelling als de VN-Mensenrechtenraad.
Het is de bedoeling dat in de Raad enkel landen
zetelen met een aanvaardbaar profiel inzake
respect voor mensenrechten.
Pourquoi notre pays a-t-il donc voté en faveur de la
candidature de la Libye? La Belgique s'investit-elle,
dans le cadre du Human Rights Council review,
pour modifier le système des clean slates?
Jusqu'où allons-nous dans le cadre de notre propre
politique en matière de clean slates?
En définitive, notre pays siège encore jusque juin
2012 au Conseil des droits de l'homme. Briguons-
nous un deuxième mandat?
Waarom heeft ons land nu eigenlijk voor de
kandidatuur van Libië gestemd? Zet België zich,
binnen het kader van de Human Rights Council
review, in om het systeem van de clean slates te
veranderen? Hoe ver gaan wij zelf in ons beleid
inzake clean slates?
Uiteindelijk zetelt ons land nog tot juni 2012 in de
Mensenrechtenraad. Ambiëren we een tweede
termijn?
03.03 Alexandra Colen (VB): La Belgique aurait
voté en faveur de l'intégration de la Libye au sein du
Conseil des droits de l'homme de l'ONU, sans tenir
compte de l'avis de l'administration des Affaires
étrangères. Sur quels arguments reposait l'avis
négatif de l'administration? La Belgique milite-t-elle
dès lors en faveur de l'inclusion de la Libye dans la
communauté internationale?
03.03 Alexandra Colen (VB): België zou een ja-
stem hebben uitgebracht voor de opname van Libië
in de VN-Mensenrechtenraad, dit in tegenspraak
met het advies van de administratie van
Buitenlandse Zaken. Op welke argumenten steunde
het negatieve advies van de administratie?
Engageert België zich dan voor de opname van
Libië in de internationale gemeenschap?
L'UE a aussi conclu avec la Libye des accords
prévoyant une collaboration en matière de flux
migratoires et de contrôles frontaliers jusqu'en
2013. À cette fin, elle verse 50 millions d'euros à
Tripoli. L'UE et la Libye négocient en outre un
accord prévoyant la réadmission par la Libye de
ressortissants de pays du tiers-monde. Le respect
des droits de l'homme est-il un critère pris en
considération par l'UE? Si oui, comment celle-ci y
veille-t-elle et comment contrôlera-t-elle la manière
dont la Libye dépensera ces 50 millions d'euros?
De EU sloot ook akkoorden met Libië om tot 2013
samen te werken inzake migratiestromen en
grenscontroles. De EU betaalt Libië daarvoor
50 miljoen euro. De EU en Libië onderhandelen ook
over een akkoord in verband met de terugname
door Libië van onderdanen van derdewereldlanden.
Houdt de EU wel rekening met het respect voor de
mensenrechten? Hoe wordt daarop dan toegezien
en hoe wordt het toezicht op de besteding door
Libië van de 50 miljoen euro georganiseerd?
03.04 Ingeborg De Meulemeester (N-VA): En
apportant finalement son soutien à la candidature
de la Libye au Conseil des droits de l'homme des
Nations Unies, le ministre a décidé de faire fi de
l'avis défavorable rendu par l'administration. Il avait
pourtant déclaré que la Belgique n'enfreindrait pas
le principe qui veut que lors de l'élection de
03.04 Ingeborg De Meulemeester (N-VA): Het
negatieve advies van de administratie werd door de
minister naast zich neergelegd door de kandidatuur
van
Libië
voor
de
VN-Mensenrechtenraad
uiteindelijk te steunen. Nochtans had de minister
verklaard dat België zou vasthouden aan het
principe dat leden van die Raad bij de verkiezing
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
22
candidats-membres, les membres de ce Conseil
doivent tenir compte de la mesure dans laquelle les
droits humains sont sauvegardés dans ces pays.
Pourquoi le ministre a-t-il soutenu la candidature de
la Libye? Comment la Libye pourrait-elle, selon lui,
jouer un rôle positif au sein du Conseil des droits de
l'homme des Nations Unies? Certains pays ont-ils
réagi à notre décision de soutenir la Libye?
van kandidaat-leden rekening moeten houden met
de bescherming van de mensenrechten.
Waarom steunde de minister de kandidatuur van
Libië? Hoe denkt hij dat Libië een positieve rol kan
spelen in de VN-Mensenrechtenraad? Waren er al
reacties van andere landen op onze steun?
03.05 Gwendolyn Rutten (Open Vld): Lorsque
nous sommes devenus membres du Conseil des
droits de l'homme des Nations Unies, en 2009,
nous avions une vision précise de la défense de ces
droits, qui étaient menacés. Dans les débats sur
l'égalité entre les hommes et les femmes par
rapport aux usages culturels et sur la liberté
d'expression par rapport à la notion de blasphème,
il est impossible de faire des compromis si l'on veut
défendre l'universalité des droits de l'homme.
La Libye ne brille pas en la matière. Différents
rapports l'ont déjà prouvé. Les autres candidats
n'étaient pas plus exemplaires, mais la Libye me
pose un réel problème. Je comprends que pour le
ministre, il faut associer ce pays au dialogue mais
c'est aussi possible ailleurs que dans le cadre du
Conseil des droits de l'homme des Nations Unies.
03.05 Gwendolyn Rutten (Open Vld): Toen wij in
2009 lid werden van de VN-Mensenrechtenraad,
was dat met een duidelijke visie op de verdediging
van de mensenrechten, die onder druk stonden. In
de discussies over de gelijkheid tussen mannen en
vrouwen versus culturele gebruiken en de vrije
meningsuiting versus godslastering mogen wij geen
compromissen sluiten als we de universaliteit van
de mensenrechten willen verdedigen.
Libië scoort niet goed op deze punten.
Verschillende rapporten hebben dat al aangetoond.
De andere kandidaten waren ook niet voorbeeldig,
maar met Libië heb ik echt moeite. Ik begrijp dat de
minister vindt dat wij dit land moeten betrekken in
een dialoog, maar dat kan ook op andere fora dan
de VN-Mensenrechtenraad.
Ce Conseil traite en effet de questions politiques et
une vision doit y être développée. Qu'y soient
associés des pays dont la politique en matière de
respect des droits de l'homme fait l'objet de
critiques pose dès lors problème à mes yeux.
Faut-il considérer le soutien de la candidature de la
Libye comme un changement de politique en
matière de respect des droits de l'homme dans les
forums multilatéraux? Comment peut-on concilier
ce soutien avec les accords conclus par le
gouvernement en 2008? Le ministre estime-t-il que
la Libye adopte une attitude constructive en matière
de respect des droits de l'homme? Comment notre
pays votera-t-il à l'avenir? Soutiendra-t-il les "plus
mauvais élèves de la classe" pour qu'ils s'engagent
dans le domaine du respect des droits de l'homme?
Sera-t-il candidat à un deuxième mandat au Conseil
des droits de l'homme des Nations Unies?
Daarin gaat het immers om het beleid en moet er
een visie worden uitgestippeld. Ik heb het er dan
ook moeilijk mee dat dit gebeurt met landen die
slecht scoren op hun mensenrechtenbeleid.
Moeten wij de steun voor de kandidatuur van Libië
beschouwen als een beleidswijziging inzake
mensenrechten op multilaterale fora? Hoe is deze
steun te verzoenen met de afspraken die in 2008
door de regering werden gemaakt? Vindt de
minister dat Libië een constructieve houding inzake
mensenrechten heeft? Welk stemgedrag zal ons
land in de toekomst hanteren? Zal ons land de
`slechtste leerlingen van de klas' steunen om ze te
engageren inzake mensenrechten? Zal ons land
kandidaat zijn voor een tweede termijn in de
Mensenrechtenraad van de VN?
03.06
Juliette
Boulet
(Ecolo-Groen!):
Récemment, lors d'un échange de vues, vous aviez
tenu des propos très durs à l'égard de la Libye.
Quelle a été votre réflexion pour soutenir ce pays,
visiblement contre l'avis de votre administration?
Est-il pertinent qu'un pays comme la Libye préside
le Conseil des droits de l'homme de l'ONU? Ne
pensez-vous pas que cela décrédibilise totalement
03.06 Juliette Boulet (Ecolo-Groen!): Onlangs liet
u zich tijdens een gedachtewisseling nog zeer hard
uit over Libië.
Hoe bent u ertoe gekomen dat land te steunen,
duidelijk tegen het advies van uw administratie in?
Houdt het steek dat een land als Libië voorzitter van
de VN-Mensenrechtenraad wordt? Denkt u niet dat
de VN daardoor volledig in diskrediet zouden
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
23
l'ONU?
Nous sommes actuellement en droit de nous
offusquer. Ce serait un très mauvais signal de dire
que les droits ne sont pas universels et que la
protection des droits de l'homme est adaptable en
fonction des pays.
Quels ont été les votes des autres pays?
worden gebracht?
We mogen hier echt wel aanstoot aan nemen.
Beweren dat de rechten niet universeel zijn en dat
de bescherming van de mensenrechten een
rekbaar begrip is, afhankelijk van het land, zou een
bijzonder slecht signaal zijn.
Hoe hebben de andere landen gestemd?
03.07 Steven Vanackere, ministre (en français): Le
vote est intervenu le 13 mai 2010. Nous devions
nous prononcer sur différentes candidatures pour
un siège au Conseil des droits de l'homme. Le
groupe africain comptait quatre candidatures pour
quatre places disponibles: l'Ouganda, la Mauritanie,
l'Angola et la Libye.
03.07 Minister Steven Vanackere (Frans): De
stemming vond plaats op 13 mei 2010. Wij moesten
ons uitspreken over de kandidaturen voor een zitje
in de Mensenrechtenraad. De Afrikaanse groep
telde vier kandidaturen voor vier beschikbare
plaatsen: Uganda, Mauritanië, Angola en Libië.
(En néerlandais) Tout comme en octobre 2007,
lorsqu'il avait été décidé, après qu'une première
instruction d'abstention a été donnée, de soutenir
finalement la candidature libyenne au Conseil de
sécurité en 2008-2009, le processus décisionnel
concernant la voix belge dans ce cas-ci n'a pas été
linéaire. Au sein de mon administration, les avis
étaient partagés à propos de cette candidature.
Certains services étaient pour, d'autres contre. Il est
inexact que j'ai pris une décision à rebours de l'avis
rendu par mon administration, comme on l'a écrit
dans certains journaux. En réalité, j'ai simplement
tranché.
(Nederlands) Net zoals in oktober 2007, toen na
een eerste instructie tot onthouding uiteindelijk toch
beslist werd om de kandidatuur van Libië te steunen
voor het lidmaatschap van de VN-Veiligheidsraad in
2008-2009, is de besluitvorming over deze stem
niet rechtlijnig verlopen. Binnen mijn administratie
was er verdeeldheid over deze kandidatuur.
Sommige diensten waren voor en andere tegen. Ik
nam geen beslissing tegen het advies in van mijn
eigen administratie, zoals in de kranten werd
geschreven, maar ik heb eigenlijk gewoon de knoop
doorgehakt.
Cela n'a sûrement pas été une décision facile à
prendre et la situation ambiguë de la Libye en ce qui
concerne les droits de l'homme n'y est certes pas
étrangère. La Libye a ratifié la plupart des
conventions des Nations Unies relatives aux droits
de l'homme, contrairement à d'autres États
membres africains candidats. L'adhésion au
Conseil des droits de l'homme est une façon de
renforcer l'engagement d'un pays concernant le
respect des droits de l'homme. Une telle adhésion
implique l'obligation pour le pays en question de
dialoguer au quotidien et d'accepter le contrôle de la
situation des droits de l'homme sur son territoire.
L'instruction de vote faisait référence à la situation
clean slate et indiquait que la Belgique escomptait
une attitude constructive du Conseil des droits de
l'homme, ce qui est pour le moins inhabituel en
matière d'instructions de vote aux candidats à
l'adhésion. Lors de sa candidature, la Libye a pris
en outre certains engagements concernant la
collaboration avec les organes régionaux des droits
de l'homme et avec le bureau du Haut
Commissariat des Nations Unies pour les droits de
l'homme, la promesse d'amorcer un dialogue
constructif avec la société civile et les ONG, et la
Het was zeker geen eenvoudige beslissing en de
moeilijke situatie van Libië inzake mensenrechten is
daar natuurlijk niet vreemd aan. Libië heeft de
meeste VN-conventies inzake mensenrechten wel
geratificeerd, die door andere Afrikaanse kandidaat-
lidstaten niet werden geratificeerd. Lidmaatschap
van de Mensenrechtenraad kan een manier zijn om
een land sterker te engageren in zijn respect voor
de mensenrechten. Via het lidmaatschap stelt zo'n
land zich bloot aan de dagelijkse dialoog en aan
monitoring van zijn eigen mensenrechtensituatie.
In de steminstructie werd verwezen naar de clean
slate-situatie en werd ook aangegeven dat België
rekende op een constructieve houding in de
Mensenrechtenraad. Dat is zeker niet gebruikelijk
bij steminstructies voor kandidaat-leden. Bij de
kandidaatstelling is Libië bovendien een aantal
engagementen aangegaan inzake samenwerking
met regionale mensenrechtenorganen en met het
bureau van de VN-Hoge Commissaris voor de
Mensenrechten, inzake de belofte om een
constructieve dialoog te willen aangaan met het
middenveld en de ngo's en inzake samenwerking
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
24
collaboration avec tous les États membres des
Nations Unies afin de garantir le respect des droits
de l'homme.
met alle VN-lidstaten om de bescherming van de
mensenrechten te vrijwaren.
(En français) Il y a eu des rapports critiques
d'Amnesty International et de Human Rights Watch.
(Frans) Zowel Amnesty International als Human
Rights
Watch
hebben
kritische
rapporten
uitgebracht.
Le rapport de Human Rights Watch sur la Libye a
été présenté pour la première fois à Tripoli, lors
d'une conférence de presse du 11 décembre 2009.
Ce qui indique un assouplissement du régime en
termes de liberté d'expression. Le 10 décembre
2009, un rapport critique sur les droits de l'homme
avait été publié par la Gaddafi Foundation. La
candidature libyenne au Conseil des droits de
l'homme semble à la base de ces développements.
Het rapport van Human Rights Watch over Libië
werd voor het eerst voorgesteld in Tripoli, tijdens
een persconferentie op 11 december 2009. Dat
wijst op een versoepeling van het bewind inzake de
vrijheid van meningsuiting. Op 10 december 2009
maakte de Gaddafi Foundation een kritisch rapport
over de mensenrechten bekend. Het is precies de
Libische
kandidatuur
voor
de
VN-
Mensenrechtenraad die de voedingsbodem zou zijn
geweest voor die ontwikkelingen.
(En néerlandais) Le respect des droits de l'homme
n'a pas constitué le seul critère: d'autres éléments
diplomatiques ont également joué un rôle, comme
le soutien actif de l'Union africaine en faveur de la
candidature libyenne. Ce soutien ne pouvait être
ignoré dans la perspective du sommet UE-Afrique
organisé à Tripoli quelques mois plus tard, durant la
présidence belge de l'UE. La réussite de ce sommet
a initialement été menacée par la possible présence
de Omar al-Bashir, accusé de crimes de guerre. Au
cours de deux entretiens, je suis parvenu à
convaincre le ministre libyen des Affaires
étrangères d'éviter la présence de M. al-Bashir. Le
déroulement réussi du sommet, la présence de
nombreux chefs de gouvernement de l'UE et les
rencontres bilatérales avec le chef d'État libyen ont
clairement montré que la Libye n'est plus
considérée comme un paria sur la scène
internationale.
(Nederlands) Niet alleen het respect voor de
mensenrechten, maar ook andere diplomatieke
elementen speelden een rol, zoals de actieve steun
van de Afrikaanse Unie voor de Libische
kandidatuur. Die steun kon niet worden genegeerd
in het licht van de EU-Afrika-top in Tripoli enkele
maanden later, tijdens het Belgisch EU-
voorzitterschap. Het welslagen van die top werd
aanvankelijk
bedreigd
door
de
mogelijke
aanwezigheid van de van oorlogsmisdaden
beschuldigde Omar al-Bashir. Tijdens een paar
gesprekken heb ik de Libische minister van
Buitenlandse Zaken er dan van kunnen overtuigen
de aanwezigheid van al-Bashir te voorkomen. Het
geslaagde verloop van de top, de aanwezigheid van
vele
EU-regeringsleiders
en
de
bilaterale
ontmoetingen met de regeringsleider van Libië
hebben duidelijk gemaakt dat Libië niet langer als
een paria wordt beschouwd in de internationale
gemeenschap.
(En français) Nous avions été informés que la
plupart de nos partenaires européens allaient voter
positivement. Finalement, la Libye a obtenu
155 voix sur 192, soit 81 % des voix. Le vote étant
secret, je ne dispose pas d'informations spécifiques
sur le vote des autres pays. Je ne puis me baser
que sur les informations informelles transmises à
nos diplomates.
(Frans) Men had ons laten weten dat de meeste
van onze Europese partners een positieve stem
zouden uitbrengen. Uiteindelijk heeft Libië 155 van
de 192 stemmen verkregen, d.i. 81 procent van het
totaal aantal stemmen. Aangezien de stemming
geheim is, beschik ik niet over specifieke informatie
over het stemgedrag van de andere landen. Ik kan
me enkel baseren op de informele informatie die
aan onze diplomaten werd meegedeeld.
(En néerlandais) Le Conseil des droits de l'homme
des Nations Unies est un organe politique et
intergouvernemental. Il reflète le monde tel qu'il est
et non tel que nous voudrions qu'il soit. L'UE
déplore le système de clean slates, c'est-à-dire la
présence d'un nombre identique de candidats et de
sièges, au sein d'un groupe régional. Nous plaidons
pour une meilleure présentation des engagements
(Nederlands) De VN-Mensenrechtenraad is een
politiek en een intergouvernementeel orgaan. Het is
een afspiegeling van de wereld zoals die is, niet
zoals we die graag zouden hebben. De EU betreurt
het systeem van de clean slates en het feit dat er
evenveel kandidaten als zetels zijn binnen een
regionale groep. Wij ijveren voor een betere selectie
van de leden door een betere presentatie van de
CRABV 53
COM 102
25/01/2011
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
25
volontaires et partant, pour une meilleure sélection
des membres.
Notre pays n'aurait pas voté pour l'Iran. La Belgique
a également exercé des pressions sur le plan
international, au moyen de démarches bilatérales
explicites, pour que la candidature de l'Iran ne soit
pas prise en considération. Nous avons également
contribué à la définition de la position de l'UE en
vue de donner suite à la mise en oeuvre des
engagements volontaires lors de l'évaluation d'une
candidature à la réélection.
Nous étudions l'éventualité d'un deuxième mandat
de membre du Conseil des droits de l'homme.
J'envisage très sérieusement cette option.
Des négociations sont en cours concernant un
accord-cadre général entre l'UE et la Libye. La
Libye a accepté la quasi-totalité des clauses
relatives aux droits de l'homme. L'accord signé en
octobre 2010 porte sur les migrations et la mobilité
et prévoit l'accompagnement, la régularisation, la
protection et l'intégration des migrants en Libye
ainsi qu'une aide humanitaire au bénéfice de ces
derniers. Il n'est nullement question d'un chèque en
blanc. L'accord est soumis aux mécanismes
réguliers européens applicables à tous nos voisins.
Je n'ai reçu ni n'attends aucune réaction de la part
d'autres pays concernant notre décision.
vrijwillige engagementen.
Ons land zou wel niet voor Iran gestemd hebben.
België heeft mee internationale druk uitgeoefend
tegen de Iraanse kandidatuur via expliciete
bilaterale demarches. Wij hebben ook meegewerkt
aan de EU-positie om opvolging te geven aan de
realisatie van vrijwillige engagementen bij de
beoordeling
van
een
kandidatuur
voor
herverkiezing.
Wij bestuderen wel degelijk een tweede termijn als
lid van de Mensenrechtenraad. Ik neem dit sterk in
overweging.
Er wordt momenteel onderhandeld over een
algemeen kaderakkoord tussen de EU en Libië.
Libië
heeft
bijna
alle
clausules
inzake
mensenrechten aanvaard. Het akkoord dat in
oktober 2010 werd ondertekend, gaat over migratie
en mobiliteit en voorziet in humanitaire hulp,
begeleiding,
regularisatie,
bescherming
en
integratie van migranten in Libië. Er is hierbij geen
sprake van een blanco cheque. Het akkoord is
onderworpen
aan
de
reguliere
Europese
mechanismen die gelden voor alle landen van ons
nabuurschap.
Ik heb geen reacties gekregen van andere landen
over onze beslissing en ik verwacht er ook geen.
03.08 Christian Brotcorne (cdH): Je ne partage
pas votre choix. Une abstention aurait pu se
justifier.
03.08 Christian Brotcorne (cdH): Ik ben het niet
eens met uw keuze. Een onthouding was te
verantwoorden geweest.
03.09 Eva Brems (Ecolo-Groen!): Au nom des
relations internationales, il faut parfois faire des
"cadeaux" à certains pays alors qu'on préfèrerait
s'abstenir. Cependant, offrir un siège au Conseil
des droits de l'homme des Nations Unies me paraît
un peu exagéré. Donnons leur autre chose! Je suis
résolument contre la décision du ministre.
03.09 Eva Brems (Ecolo-Groen!): Ter wille van de
internationale relaties moet er inderdaad soms iets
worden gegeven aan landen waaraan men liever
niets zou geven. Maar een zitje in de VN-
Mensenrechtenraad gaat toch wel ver. Bied dan iets
anders aan! Ik blijf het oneens met de beslissing
van de minister.
03.10 Alexandra Colen (VB): Nous devrons être
très attentifs, les prochaines années, à la manière
dont il sera tenu compte des droits de l'homme
dans l'exécution de l'accord d'association et dans
l'affectation des moyens financiers. À mon estime,
et compte tenu du statut actuel de la Libye, il serait
largement préférable de continuer de travailler sur
la base d'un track record et des conventions
requises.
03.10 Alexandra Colen (VB): We moeten de
komende jaren goed toekijken hoe bij de uitvoering
van het associatieakkoord en de besteding van de
gelden rekening wordt gehouden met de
mensenrechten. Volgens mij is het, gezien de
huidige status van Libië, veel beter voort te werken
met een track record en de nodige verdragen.
03.11 Gwendolyn Rutten (Open Vld): Je
comprends comment la décision a été prise et je le
respecte, mais ma vision reste fondamentalement
03.11 Gwendolyn Rutten (Open Vld): Ik begrijp
hoe de beslissing is genomen en ik respecteer dat,
maar ik houd er een fundamenteel andere visie op
25/01/2011
CRABV 53
COM 102
CHAMBRE
-2
E SESSION DE LA
53
E LÉGISLATURE
2010
2011
KAMER
-2
E ZITTING VAN DE
53
E ZITTINGSPERIODE
26
différente. Il est parfaitement possible de laisser la
Libye jouer un rôle au niveau du forum international
mais de là à ce que ce soit au Conseil des droits de
l'homme des Nations Unies, il y a un pas. Pourquoi
ne pouvait-on pas s'abstenir? Il y avait un surplus
de voix et une abstention eût été un signal clair et
précis. Il est évident que le gouvernement a modifié
sa politique et ce, notons-le au passage, alors que
nous sommes en période d'affaires courantes.
na. Libië een rol laten spelen op het internationale
forum, is perfect mogelijk, maar de VN-
Mensenrechtenraad is toch nog wel wat anders. Ik
begrijp niet waarom wij ons niet hadden kunnen
onthouden. Er was een overschot van stemmen,
een onthouding was perfect mogelijk en zou een
duidelijk signaal zijn geweest. De regering heeft
duidelijk een beleidswijziging gemaakt, nota bene in
een toestand van lopende zaken.
03.12 Juliette Boulet (Ecolo-Groen!): C'est la
Déclaration universelle des droits de l'homme qui
doit nous guider, nous faire avancer. Une
abstention aurait été plus judicieuse.
03.12 Juliette Boulet (Ecolo-Groen!): De
Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
moet ons richtsnoer zijn, ons baken om vooruitgang
te boeken. Ons land had zich beter onthouden.
03.13
Steven
Vanackere,
ministre
(en
néerlandais): Je pense qu'il ne peut en aucun cas
être question d'un changement de cap: la Belgique
maintient bien son ambition de jouer un rôle dans la
promotion des droits de l'homme.
03.13 Minister Steven Vanackere (Nederlands): Ik
denk dat er in geen geval kan worden gesproken
van een koerswijziging. België behoudt wel degelijk
zijn ambitie om een rol te spelen bij het bevorderen
van de mensenrechten.
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
La réunion publique est levée à 17 h 15.
De openbare commissievergadering wordt gesloten
om 17.15 uur.